ΟΤΑΝ ΔΙΑΒΑΖΑΜΕ MΕ ΤΗ ΛΆΜΠΑ ΠΕΤΡΕΛΑΊΟΥ ..

Φωτο Απ’ τη  “ Δημοκρατία “

Και  τι  δεν  μου  θύμισε αυτή  η  φωτογραφία αγαπημένοι  μου  φίλοι , το  παλιό ξύλινο  τραπέζι με  τα  κομμάτια “ τους  κόθρους “ του  ζυμωτού ..μπαγιάτικου ψωμιού , στο δωμάτιο…” πολλαπλών χρήσεων “ όπως  λένε  τώρα , με  τη  σανίδα για  να  κόβουμε  το  ψωμί , αν  και  όταν ήταν  φρέσκο , σπάνιο..είδος  , το κόβαμε  με  τα  χέρια  , χωρίς κανένας  μας  να  νοιάζεται  που πιάναμε  το  ψωμί  με  τα  χέρια , ενώ  τώρα….

   Η παλιά  λάμπα , έπαιζε  σοβαρό  ρόλο  εκείνες  τις  εποχές και  μέχρι  τα  μέσα  της  δεκαετίας  του  ‘50 , που  ήρθε  η  ΔΕΗ , γιατί  μπορεί  το  χωριό μας  να  είχε  ηλεκτρικό  ρεύμα , αλλά υπήρχε  μ’ονο  για  συγκεκριμένες  λιγοστές  ώρες  και  όταν  πλησίαζαν  μεσάνυχτα , εκεί  κάπου  στις  12 παρά  πέντε , ο  Γεωργίου , ο Γαζής , που  είχε  τη  μηχανή , αναβόσβηνε τα  φώτα  μια  δυο  φορές  , προειδοποιώντας  τους  Λιδορικιώτες  πως  το  ρεύμα σβήνει .

    Από  κει  και  πέρα  λοιπόν  η  λάμπα  αναλάμβανε  να  φωτίζει το  σπίτι , κι  οι  μαθητές , που  όλοι  μέρα  τρέχαμε  στις  Λάκκες για  μπάλα και  για  ποδήλατο ,  την  είχαμε  δίπλα  στο  κρεβάτι  μας ,πάνω  σε  μια  καρέκλα  και  μάλιστα  αποκοιμόμασταν με  το  βιβλίο στο  χέρι  και  τη  λάμπα  αναμμένη . Θα  με  ρωτήσετε    τι  σόϊ  διάβασμα  κάναμε ; Ε…΄ένα ψευτοπασαλειμματάκι  ΄νήπως  μας  σηκώσουν  την  άλλη  μέρα , για  να  μην  αναγκαστούμε  να  πούμε  εκείνο  το  περίφημο …” δεν  ξέρω…”

  Βέβαια , κάποια  σπίτια , για τις  σοβαρές  περιπτώσεις , γιορτών , γλεντιών κλπ ,είχαν  προμηθευτεί μια  μεγάλη  επαγγελματική  λάμπα , τα  λεγόμενσα Λουξ  που  καμιά  φορά  τα  χρησιμοποιούσαν  και  στις αυλές  και  τα  μπαλκόνια  όταν  είχαν ..” παρασπόρι “ , τώρα  με  το  δίκιο  σας  θα  ρωτήσετε  και  τί  ήταν  το  “ παρασπόρι “, και  για  να  σας δώσω  να  καταλάβετε  , αναδημοσιεύω μια  παλιότερη  σχετική  ανάρτηση  που  θα  σας  κατατοπίσει  πλήρως ….

   Πολλά  σπίτια  δε  χρησιμοποιούσαν  και  λαδολύχναρο , άλλα  δε  χρησιμοποιούσαν  μόνον  αυτό , για  οικονομία  κρίμα  που  δεν έχουμε καμιά φωτογραφία  να  το  δείτε .

Τα  λυχνάρια  μας  , ήταν  προϊόντα της  ντόπιας  “ φαναροβιοτεχνίας “ , εκείνη  την  εποχή στο  χωριό  μας  είχαμε δύο “ φαναράδες “ , έτσι  τους  λέγαμε , που έφτιαχναν  λυχνάρια  και  άλλα  είδη  σπιτικής  ανάγκης , ο Κώστας  Αλεξίου , γνωστός  ως  φαναράς , κολλητός  του  Χρήστου  Γτάκη  και..μέλους  της  περίφημης  ..” ζευζεκοπαρέας “ που  σύχναζε συνήθως  στην  ταβέρνα Κουτσούμπα  αλλά  και Καπποθανάση , και  ο  Θύμιος  Πιτάς , που  είχε  το  φαναράδικο  λίγο  πριν  τη  γέφυρα  του  Καραβάνα  και  καταγόταν  απ’ την  Ερατεινή , ενώ  ο  Κώστας  , αν  δεν  κάνω  λάθος , μάλλον  απ’ το Τρίστενο .

Βέβαια , επειδή  κάποια  στιγμή  κατά  τη  διάρκεια του “ νυχτερινού  διαβάσματος “ μας  έκοβε  και  καμιά.΄..” λόρδα “ ,  είχαμε  πρόχειρο  το  ψυγείο  της  εποχής  το  περίφημο “ φανάρι “, που  βέβαια  δεν  περιείχε  εκλεκτά εδέσματα , αλλά  λίγο  τυράκι και  κανένα  .._ “ υπόλειμμα “  φαγητού …

 

 

EN ΛΙΔΟΡΙΚΙΩ …ΤΑ “ ΠΑΡΑΣΠΟΡΙΑ “..

  ΓΙΟΡΤΕΣ  ΚΑΙ   ΕΘΙΜΑ  ΠΟΥ  ΕΣΒΗΣΑΝ  ΜΕ  ΤΟ  ΧΡΟΝΟ ..

   Tον παλιό , καλό καιρό , που υπήρχαν ακόμα στο χωριό μας , τα..Σαββατοκύριακα και τις ..γιορτάδες , ασβεστωμένα ..πεζοδρόμια κι’ αυλές , και ..μοσχοβόλαγαν τα βραδάκια , οι γειτονιές απ’ τις..μοσχομολόχες και τα ..βασιλικά , κι’αν πέρναγες κάπως ..αργά τ’ απόγεμα , έβλεπες τις γειτόνισσες στα ..πεζουλάκια , να δροσίζονται και να τα..λένε , ενώ σου ..χάϊδευε τ’ αυτιά , τ’ ανάλαφρο αεράκι που κατέβαινε απ’ τα Καλτεζιά , φέρνοντας , μαζί με τις ευωδιές της Γκιώνας , και εκείνο το..γλυκό τραγούδι τ’ αργαλειού , ψηλά ..απ’ το Βαρούσι και τον..ψαλά , χώρια τα..λιανοτράγουδα , απ’ την πανέμορφη φωνή της Ταρανοκατίνας , που..τα ‘στελν’ ο..αντίλαλος του..Παλιόραγκου , κατ’ απέναντι σε μας..εκείνη λοιπόν την ονειρεμένη εποχή , χώρια ‘π τις τόσες ομορφιές , είχε το πανέμορφο χωριό μας κι’ άλλες ..χάρες  , μεγάλες ..δυνατές..είχε κάτι..΄μικρογιορτάδες , που δεν τις..γράφουν τα ..μερολόγια , ούτε τις λένε τα..ραδιόφωνα και οι ..τηλεοράσεις , ήταν οι γιορτάδες της..ψυχούλας , όπως έλεγε κι’ ο αξέχαστος ο Ζαμπέτας ..

   Μάλιστα , αυτές οι γιορτάδες , αυτές οι όμορφες ..συνάξεις , ήταν γραμμένες μοναχά στα ..τεφτεράκια της ψυχής των χωριανών μας , κι’ αυτές ..κράταγαν γερά ..γερά , τους ..Λιδορικιώτες , τον ένα..πλάϊ στον άλλο , κι’ είχε το χωριό μας και..συγγένειες και..σόγια , και ..κουμπαριές και γειτονιές και..φιλίες , κι΄απόλα …

  Σε κάθε γειτονιά , θα  υπήρχε , κάπου-κάπου , και κάνα..ραδιόφωνο , κι’ άκουγονταν , μαζί με τις αξέχαστες φωνές , του Γούναρη , του Μαρούδα ΄, της Βέμπο και της..Χατζοπούλου , και τα..γλυκο..σεγονταρίσματα , των κοριτσιών της γειτονιάς , που συντρόφευαν στις διάφορες δουλειές τις μανάδες και τις..γειτόνισσες , που έβαζαν πάντα ένα..χεράκι , έτσι απ’ αγάπη κι’ αλληλεγγύη..

  Και σαν πέρναγε λιγάκι η..ώρα , σε’παιρνε κι’ η..μοσχοβολιά απ’ το..χαλβά , που .έφκιαχνε η ν’κοκυρά , γιά να φιλέψει τις αγαπημένες φιλενάδες της , σπάζοντας..βεβαίως ..βεβαίως , τις μύτες σ’ ολόκληρη τη γειτονιά , ήταν βλέπεις ο..αλευροχαλβάς , το..μαλαχόζι , όπως το ‘λεγαν , πρώτο..παραχέρι , άϊντε και κάνα..φοντανάκι , “ φοντάμια “..τα λέγανε τότε  οι γιαγιάδες , πολυτέλειες..βέβαια , αλλά καμιά φορά..υπήρχαν κι’ απ’ αυτά…

  Έχω αδέρφια , το..τεφτέρι με τα βερεσέδια , του μαγαζιού μας , σώθηκε ..δεν ξέρω πως , και αναφέρεται στην περίοδο 1955-1960 , και είναι ..ακτινογραφία , μιας ..πλευράς της Λιδορικιώτικης ζωής , έγραφε η σχωρεμένη η μάνα μου , με τα μικρά ονόματα και τα..παρατσούκλια , και άϊντε , να καταλάβει ο..ξένος για ποιά μιλούσε , το χαζο..διαβάζω , που και που , και δεν μπορώ να σας..περιγράψω , στ’ αλήθεια , τι..ακριβώς νοιώθω , τι..αισθάνομαι , ένα παράξενο ..ανακάτεμα συναισθημάτων με..πλημμυρίζει , με ..πνίγει , κι’ εκείνος ο..άθλιος ο..κόμπος στο λαιμό , να μη λέει να..φύγει..

   Παρέλαση..αγαπημένων προσώπων , που έχουν από χρόνια ..φύγει , και διαβάζοντάς το , μαθαίνεις και τις..μικρο..γλυκο..προτιμήσεις της κάθε ..εποχής , ξεκινάμε με..λουκουμάκια , προχωράμε στα..φοντάμια (!!) και από κάποια στιγμή και μετά εμφανίζονται και τα..σοκολατάκια , που ήταν βέβαια , είδος..πολυτελείας..γι’ αυτό και οι..αναλογίες , ήταν 1 προς..δέκα , για να μην πω και παραπάνω , Ελένη π.χ. 250 δράμια ..λουκούμι , 100-150 ..φοντάν , και..άϊντε και ένα..δίφραγκο ..σοκολατάκια ..

  Τότε , βέβαια , δεν υπήρχαν όλες οι σημερινές σοκολατοποιίες , όοχι βέβαια , ήταν μία και..μοναδική η..” Γκλόρια “ , και κάθε 15-20 μέρες , ερχόταν απ’την Αθήνα , ο παραγγελιοδόχος της , ένα ευγενέστατο και..πολυμορφωμένο..γεροντάκι , πρόσφυγας απ’ την Κωνσταντινούπολη , αριστοκράτης πραγματικός , αλλά οι..καταστάσεις ..βλέπεις , έπαιρνε την παραγγελία μας , και σε καμιά βδομάδα , τα πράγματα έρχονταν με το φορτηγό του Σιώκου .Ένα βράδυ λοιπόν , το θυμάμαι σαν να ήταν..χθες , ο φίλος μας ο..Γκλόριας , μας ανακοίνωσε πως στην Αθήνα ..χαλάει ο ..κόσμος , από κάτι καινούρια σοκολατάκια , και άνοιξε τη βαλιτσούλα –δειγματολόγιο , που είχε και μας έδείξε , δίνοντάς μας και να..δοκιμάσουμε . Και ήταν οι..περιβόητες , μετά , ..” Μαργαρίτες “ …που φυσικά ήταν και ..ακριβότερες , καινούργιο..πράμα βλέπεις ..

   Με την πρώτη λοιπόν , παραλαβή Μαργαριτών , φάνηκε το..πράμα , τράβαγε ..και μέσα στο..γλυκο..μενού , στις γιορτάδες , μπήκαν πλέον..οριστικά και..αμετάκλητα και οι..μαργαρίτες , εκτοπίζοντας σε μεγάλο ποσοστό ..φονταμάκια και..λουκούμια , γίναμε ..Αθήνα…

   Ξεφύγαμε όμως αδέρφια απ’ το…θέμα  μας , παρασυρμένοι απ’ τη νοσταλγία , μια απ’ τις ..άγραφες λοιπόν αυτές γιορτές , ήταν τα..” ΠΑΡΑΣΠΟΡΙΑ “ , αλλά επειδή στην περίοδο της Τουρκοκρατίας , υπήρχε ένας ..σκληρά..φορομπηχτικός θεσμός , με το ίδιο όνομα “ ΠΑΡΑΣΠΟΡΙΑ “, ξεκαθαρίζουμε , προς αποφυγήν παρανοήσεων και..παρεξηγήσεων , πως τα ..παρασπόρια αυτά , δεν έχουν καμιά σχέση , με τον όμορφο εκείνο θεσμό που υπήρχε στα χωριά μας , αλλά και σ' όλη την Ελλάδα , της αλληλεγγύης , της βοήθειας μεταξύ συγγενών , φίλων και γειτόνων , στο ξεμπούλτσισμα κυρίως του καλαμποκιού αλλά και ΄σε άλλες δουλειές , όχι , τα " παρασπόρια¨" ήταν ένας φορο..μπηχτικός θεσμός , ο..βαρύτερος , κατά την Τουρκοκρατία , διαβάστε πιο κάτω τι ακριβώς ήταν .

" Αλλ' ο χωρικός εκτός απ' αυτές τις δουλειές έπρεπε να κάνει και ορισμένες αγγαρείες .
Η πιο βαρειά ήταν αυτή που ονομαζόταν < παρασπόρια > . Ήταν δηλαδή υποχρεωμένος να καλλιεργεί , για λογαριασμό του τσιφλικά και μόνο , μια μεγάλη έκταση που είχε χωριστεί ειδικά γι' αυτό το σκοπό και ήταν πάντα η πιο εύφορη . Έπρεπε να την σπείρει , να μαζέψει τον καρπό , να τον συσκευάσει και να τον παραδώσει στον ιδιοκτήτη , αλλά και να βάλει και τα έξοδα από την τσέπη του . Ο τσιφλικάς πλήρωνε μονάχα τη δεκάτη στους σπαχήδες .
Σ΄αυτά τα τσιφλίκια η βακούφια , παραχωρούσαν πολλές φορές στους χωρικούς ένα μέρος για να φυτέψουν εκεί αμπέλια ή άλλες φυτείες ή να χτίσουν κι' ένα σπίτι , υπό τον όρο να πληρώνουν κάθε χρόνο ένα μικρό ποσό . Το εισόδημα απ' αυτές τις καλλιέργειες ανήκε αποκλειστικά στον χωρικό , ο οποίος είχε και το δικαίωμα να πουλήσει αυτό το κτήμα , αν ήθελε , ή να το γράψει στους κληρονόμους του . Άν το άφηνε όμως ακαλλιέργητο η με οποιοδήποτε τρόπο καταστρεφόταν , τότε το ξανάπαιρνε πίσω ο τσιφλικάς > . "

   Όπως  λοιπόν καταλάβατε τα  “ παρασπόρια “ ήταν  μια  άγραφη…γιορτή ..

Μια..ονειρεμένη γιορτή , λοιπόν , ήταν τα παρασπόρια , ένα..πανέμορφο οικογενειακο..φιλικό πανηγύρι , που μαζί με τη..δουλειά πρόσφεραν και..διασκέδαση , δεν είχαν δα και πολλές ευκαιρίες για..ξέσκασμα  τότε  βλέπεις …

   Τα κορίτσια , ξαδέρφες , φίλες , γειτονοπούλες , κανόνιζαν την παρέα και στην καθορισμένη μέρα και ..ώρα , βραδινή πάντα , κατέφθαναν στο σπίτι που θα γινόταν το..παρασπόρι , εκεί , απλωμένο για να στεγνώσει καλά-καλά , περίμενε το..καλαμπόκι , έτσι με τα..” μπούλτσα “ , τα..φύλλα δηλαδή , στη μέση κάποιου χώρου , που ήταν είτε μέρος της αυλής , είτε κάποιο μπαλκόνι , ευρύχωρο όμως , κι’ έπιαναν θέσεις , ολόγυρα ..

   Εμείς , δυστυχώς , και το λέω με..ειλικρίνεια και..πίκρα , είχαμε το μαγαζί , και δεν είχαμε καμιά σχέση με τις γεωργικές δουλειές , κάτι που εμένα με..μαράζωνε , κρυφο..ζήλευα τους φίλους και συμμαθητές μου , όταν μου διηγούνταν πως περνούσαν πηγαίνοντας με τους γονιούς τους στις δουλειές , στα χωράφια και στα..ζωντανά , τα..γιδοπρόβατα , η χειρότερή μου δε μέρα , ήταν η..Δευτέρα , γιατί  ; ..Γιατί τα φιλαράκια , μου διηγούνταν τις όμορφες ..περιπέτειες της..Κυριακής , που πήγαιναν φαί , στον παππού η στον πατέρα , στα πρόβατα , που ..βόηθαγαν στο..άρμεγμα , γιατί όλα τα παιδιά ήξεραν να..αρμέγουν , ενώ εγώ…

   Βάσανο λοιπόν , και..μάλιστα μεγάλο , για μένα , και δεν το κρύβω , πως όταν μου ‘λεγαν , πως βρήκαν και φωλιές πουλιών , με..κοτρώνια , τι ήταν τα..κοτρώνια ; ..Ήταν αδέρφια η..συνθηματική..ονομασία των αυγών , που εύρισκαν στις φωλιές , και τα ‘λεγαν ..κοτρώνια , γιατί αλλιώς , αν δηλαδή τα ‘λεγαν…αυγά , μπορεί να άκουγε κάνα..φίδι , και να πήγαινε να τα ‘τρωγε ,  μιλάμε για..ομορφιές , για..προχωρημένα πράγματα , ε..αυτά άκουγα και ‘γω και..μπουρλότιαζα απ τη…ζήλεια μου , βέβαια όλα τα παιδιά , είχαν κι’ αυτά μέσα τους το..σαράκι της ζήλειας , για ..μένα , γιατί ; …Θέλει και ..ρώτημα ; Μα γιατί ήμουνα όλη μέρα μέσα στα…γλυκά , και της εποχή εκείνη , ακόμα και ένα ..γλυκό , ήταν δύσκολο , πολύ δύσκολο μάλιστα , να το αγοράσεις ..δει..δη...χρημάτων ..π’ λένι…

  Μια και δεν ..είχαμε λοιπόν εμείς , γεωργοκτηνοτροφικές..δραστηριότητες , εγώ ..βόλευα τον ..καημό μου , παρακολουθώντας , αλλά και ..συμμετέχοντας , πολλές φορές , στις δραστηριότητες της θειας μου της Βιολέτας και του μπάρμπα Σπύρου , αδελφού του πατέρα μου , που μέναμε στο ίδιο..σπίτι , που ήταν φυσικά ..μοιρασμένο στα δυο..και είχαν , δόξα τω..Θεώ , απ’ όλα τα είδη που..μ’ ενδιέφεραν , και κότες , και μανάρες , και μπλάρ’ , και έσπερναν και ένα σωρό..χωράφια , έτσι λοιπόν , παρακολουθούσα από πολύ-πολύ κοντά τα..γεωργοκτηνοτροφικά..δρώμενα ..

   Τα καλαμπόκια λοιπόν του μπάρμπα Σπύρου , ήταν από μέρες απλωμένα στη βεράντα , που ήταν ενιαία με τη δική μας , με ένα κάγκελο στη μέση , που τις χώριζε , οπότε ήταν η..καλύτερή μου , είχα και την πρωτοξαδέρφη μου την Κατίνα , ζει χρόνια τώρα στην Αμερική , να ‘ναι πάντα καλά , που ήταν καλόψυχη , εργατικιά  , και μ’ αγάπαγε , και έτσι βρισκόμουνα σε όλες τις παρόμοιες εκδηλώσεις ..εκεί , μπάστακας..προσφέροντας , βέβαια και κάποιες..μικροδουλίτσες , βοηθητικές πάντα , αλλά και..ουσιαστικές , κυρίως ετοίμαζα το..λουξ , απ’ το μαγαζί , για να ‘χουμε μπόλικο φως , και κάτι..τέτοια…ήμουνα κάτι δηλαδή σαν..φροντιστής – υπεύθυνος επί του..φωτισμού ..

   Μόλις λοιπόν σουρούπωνε , κατέφθαναν οι..καλεσμένοι , η μάλλον οι..καλεσμένες , γιατί όλο ..κορίτσια  ήταν , και ήταν και πολλές..Έρχονταν οι..Αρπαλοπούλες , οι μεγάλες κόρες του μπάρμπα Χαράλαμπου , που ήταν πρωτοξαδέρφες της Κατίνας , απ’ τη μάνα τους , έρχονταν οι..Τριωτοπούλες , κάτω απ’ τις..Λάκκες , οι γειτονοπούλες κόρες του Πισλαποστόλη , Κωστοπαναγιώτου το..επίθετο , από απένατι έρχονταν οι Παλαιολογοπούλες , Ασημίνα  ..Μαρία , και καμιά φορά , σπάνια όμως , έρχονταν κι’ απ’ την Κίσελη , η θειά Μαργαρώ Πανάγου , αδερφή της θειας Βιολέτας , με τις κόρες της , Ασπασία και Κατίνα , και η γειτονοπούλα  η Τούλα του Ξερομάμου , ενώ δεν έλειπαν και οι γύρω γείτονες , Βουλγαραίοι , Κασιδαίοι , με ..guest ..super star , τη θειά την Πισλοκατερίνη , που ήταν το α και το..ω , σε τέτοιες συνάξεις…

   Όσες ώρες κράταγε το..καλαμποκοξεμπούλτσισμα , λέγονταν και τι..δε ..λέγονταν , παρούσης δε της Πισλοκατερίνης , όλα ήταν..πιθανά , αλλά και..απρόβλεπτα , άκουγονταν τα πιο..απίθανα καλαμπούρια , μετά..αθυροστομίας ..μπόλικης , φυσικά , αλλά ..αποδεκτής , μιας και όλοι ξέραμε , για το πως ..και τι..λέει η θεια Κατερίνη ..Βέβαια , η Κατίνα , η ξαδέρφη μου με τη θεια Βιολέτα , είχαν ..μεριμνήσει , φυσικά , για το..κάτι τις , που θα φίλευαν τις φιλενάδες  , και..χαλβούλη και το..λουκ’μάκι και..άϊντε και κάνα..φουνταμάκι , φοντάν..δηλαδή , απ’ όλα τα..καλούδια , είχε ο..μπαξές …και κυρίως όμορφη..ατμόσφαιρα , φιλική ..ζεστασιά , καλαμπούρια..ατελείωτα και  τραγούδι…τραγούδια όμορφα , από..” Μάτια σαν και τα δικά σου “ , μέχρι..Βέμπο και..” Να ζήσουν τα..φτωχόπαιδα “ , της Χατζοπούλου , που ήταν και πολύ στη ..μόδα τότε , βέβαια είχαμε και τα ..δημοτικά μας , και τα..λαϊκά μας , και τι δεν είχαμε , αλλά κάποια έχουν μείνει..χαραγμένα , βαθειά..βαθειά, μέσα στην ψυχή ..

   Η ξαδέρφη μου , η Κατίνα , έχει υπέροχη φωνή , και θα μπορούσα άνετα να πω , πως τραγουδούσε , και θα τραγουδάει ακόμα , τραγούδια της Βέμπο και της Ελίζας Μαρέλη …καλύτερα κι’ απ’ τις..ίδιες τις ..τραγουδίστριες , τόσο όμορφα τραγουδούσε , δίνοντας με τη φωνή της μια ..περίεργη αλλά και πολύ-πολύ..γλυκειά και..όμορφη ..μελαγχολικότητα και..νοσταλγικότητα , στα τραγούδια , που απ’ τη φύση τους είχαν ..νοσταλγία και..πάθος , και λες και σου τα..κάρφωνε ..γλυκά..γλυκά στην ψυχή..όπου μένουν ακόμα..ζωντανά..

  Κάποιο επίσης τραγούδι , που είναι ..χαραγμένο , βαθειά στην παιδική μου , τότε , ψυχή , και είναι..δεμένο..σφιχτά..σφιχτά , με τα παρασπόρια του..καλαμποκοξεμπουλτσίσματος , είναι το.. “ Θάλασσα τους ..θαλασσινούς…” , τραγουδισμένο ..σεμιναριακά , θα ‘λεγα , απ’ τη φίλη γειτονοπούλα , την Τούλα΄Ξηρομάμμου – Λαβίδα , καλή της ώρα , κλείνω  τα μάτια , καμιά φορά , όταν..αναθυμιέμαι τα παλιά , κι’ αυτό το τραγούδι μου..χαϊδεύει την..ψυχή ..

  Μετά τα..μουσικά διαλείμματα , παίζονταν και διάφορα..παιχνίδια , γίνονταν..λογοπαίγνια , λέγονταν…παροιμίες και τα υπέροχα εκείνα..ερωτοαπαντητικά παιχνίδια , κάτι σαν..κουίζ , σαν..παροιμίες , που όμως ήταν πολύ διασκεδαστικά , με προεξάρχουσα βεβαίως..βεβαίως..την..κολοκυθιά , που ταίριαζε απόλυτα , με την κολοκυθόπιτα που έφκιαχναν , τα βράδια αυτά…

   Το..έργο βέβαια επαναλαμβανόταν , και τ’ άλλο βράδυ , αν δεν τελείωνε το..ξεμπούλτσισμα  , και ..τρίτο βράδυ , και μακάρι να ..κράταγε …μέρες…μήνες..χρόνια…Όλα τα όμορφα πράγματα , όμως αδέρφια , στη ..ζωή , κρατάνε..λίγο , γι’ αυτό άλλωστε και είναι όμορφα , και τα..ζητάμε , και τα..νοσταλγούμε , έχοντάς τα ..χαραγμένα στην..ψυχή μας….

   Του…καλαμποκο..ξεμπουλτσίσματος , ακολουθούσε το..¨Στούμπισμα  “ , η διαδικασία δηλαδή του..αποχωρισμού , των..σπυριών του καρπού απ’ το…΄” κότσιαλο “…μα μην..ανησυχείτε , το ‘χουμε…φροντίσει κι’ αυτό , και θα το ..απολαύσετε σε μια..πολύ-πολύ-πολύ…απολαυστική αφήγηση , αλά όχι τώρα , αλλά κάποιο  άλλο  βραδάκι ..

    Καλό  σας  βράδυ ….Κ.Κ.-

 

 

ΠΩΣ ΜΠΗΚΕ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΤΟ ΛΙΔΟΡΙΚΙ .

ΕΤΣΙ   ΓΙΑ   ΝΑ...ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ...

Απ' το " ΛΙΔΩΡΙΚΙ " , αριθ.φύλλου 15 -Φεβρουαρίου 1983 , δανειζόμαστε μια σχετική επιστολή -συνέντευξη του επιχειρηματία Αθηνών , Παν.Αθαν.Καραλίβανου , απ' τη Γρανίτσα που αναφέρεται στη..ανάμειξη του αδερφού του Ιωάννη , στην..ηλεκτροδότηση του χωριού μας , θα πρέπει δε να αναφέρουμε , εδώ , πως ο αείμνηστος Ιωάννης Αθαν .Καραλίβανος ήταν Διευθυντής της Α.Ε " ΡΑΠΤΕΜΠΟΡΙΚΗ " , Σταδίου 47 β , από το 1937 . Αλλά ας δούμε τι είπε ο ίδιος στο ΛΙΔΩΡΙΚΙ το 1983 :

" Το 1937 στο εμποροραφείο μου στη στοά Ορφανίδου , ήρθε το Κοινοτικό Συμβούλιο του Λιδωρικίου , για να συζητήσει με τον Λαβίδα , που είχε πρόθεση να κάνει τον ηλεκτροφωτισμό του Λιδωρικίου . Βλέποντας όμως , πως ο Λαβίδας δεν προωθούσε την υπόθεση τους είπα πως θα το φτιάξω εγώ .

Από τότε άρχισε μια ιστορία που μου στοίχισε , όχι μόνο μια περιουσία - για την εποχή εκείνη - αλλά και μια συνεχή φασαρία , για να αντιμετωπίσω τον πόλεμο και τις μικρότητες των διαφόρων , που δεν περιορίστηκαν στο να μην εκτιμήσουν την προσφορά μου , αλλά μου έκαναν και συνεχείς επιθέσεις , όπως θα δούμε .

Όταν , λοιπόν , πήρα κατ' αρχήν την έγκριση να φτιάξω τον ηλεκτροφωτισμό , με αρμόδιο τον Διευθυντή του Υπουργείου κι' ένα δικηγόρο , πήγαμε στο Λιδωρίκι το Σεπτέμβριο του 1937 .

Αξέχαστος θα μείνει στη μνήμη μου , ο ενθουσιασμός των ντόπιων , όταν άκουσαν το νέο . Δεν υπήρχε άνθρωπος να μη μας καλέσει για να μας φιλοξενήσει και να μας εκφράσει τον ενθουσιασμό του γι' αυτή μας την απόφαση . Ο Μποβιάτσης , με το παρατσούκλι " μπόμης " , μας πήγε με το αυτοκίνητό του στο Χάνι του Καραπιστόλη , κι' εκεί μετά ένα γερό γλέντι , υπογράφτηκε το συμβόλαιο , αφού συνεδρίασε επί..τόπου το Κοινοτικό Συμβούλιο Λιδωρικίου . Χωρίς χρονοτριβή - παρ' όλες τις δυσκολίες στο να βρεθούν κολόνες , κτίριο , υλικά και τεχνίτες - και ύστερα από πολλούς κόπους , εγκαινιάσθηκε το έργο στις 27 Νοεμβρίου του 1937 κι ο μακαρίτης ο Λαχανοκάρδης , δημοσίευσε στον Ρουμελιώτη , τα εγκαίνια και το λόγο που έβγαλα .

Τότε άρχισαν τα βάσανά μου .

Πρώτα-πρώτα , η κατανάλωση του ρεύματος ήταν πολύ μικρή - περίπου 400 kw ! - αλλά είχα και το μύλο , και κατά κάποιο τρόπο έβγαιναν τα έξοδα . Ύστερα ήτανε και το άλλο : Οι κομματάρχες του τόπου ήθελαν ο καθένας να παρουσιάσει πως το έργο έγινε με ενέργειες του πολιτικού που υποστήριζε . Ο γιατρός Λαλαγιάννης με φορτωνόταν να πω πως το έκανε ο Χλωρός , του Λαϊκού Κόμματος , ο δε Σφέτσος ο Γιατρός , ότι το έφτιαξε ο Παπαιωάννου , πολιτευτής των Φιλελευθέρων . Εγώ δεν έλεγα για κανέναν , και έτσι μου κήρυξαν και οι δυο τον πόλεμο . Είναι σίγουρο , ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερος φάκελλος , στο αρμόδιο Υπουργείο , απ' αυτόν του ηλεκτροφωτισμού του Λιδωρικίου !

Και τούτο γιατί , φαίνεται , οι Λιδωρικιώτες , πέρα απ' όλα , εκ των υστέρων , δεν μπορούσαν να χωνέψουν πως ένας ..κεφές , ( έτσι μας έλεγαν τότε τους Γρανιτσιώτες και Γρανίτσα , το σημερινό Διακόπι ), που ξεκίνησε απ' το χωριό του 10 χρονών παιδί μ' ένα ζευγάρι παλιοτσάρουχα , από πάμπτωχη οικογένεια , και χωρίς καμιά μόρφωση από σχολείο , παρά μονάχα την τρίτη Δημοτικού , ήρθε στο χωριό τους , γιά να το ηλεκτροφωτίσει ! Αναφορές λοιπόν και κόντρα αναφορές στο υπουργείο , γιά διάφορες αιτίες .

Χαρακτηριστικά σημειώνω πως μακριά από το κέντρο του Λιδωρικίου ,  συνέχεια έκανε αναφορά ότι έπεφταν τα " βολτ " του ηλεκτρικού και ότι έπρεπε να κηρυχθώ έκπτωτος !

Δεν θα ξεχάσω μιά φορά , στο Υπουργείο : Το συμβούλιο ηλεκτροφωτισμού συνεδρίαζε , και πήγα μόνος μου να τους εκθέσω τα γεγονότα και το δίκιο μου , ο δε ανιψιός του Βουλευτή Παπαιωάννου - που σκοτώθηκε πριν χρόνια , όταν το αεροπλάνο που ήταν μέσα , έπεσε στον Υμηττό - πήρε το θείο του στο τηλέφωνο για να του πει : " Μπάρμπα , ολομόναχος να αντιμετωπίσεις τον ανάδοχο στο Λιδωρίκι , γιατί εγώ δεν μπορώ να τον αντιμετωπίσω " . Άς είναι αιώνια η μνήμη αυτού του ανθρώπου .

Θα αναρωτιέστε τι απόγινε αυτή η επιχείρηση . Σας πληροφορώ 'ετσι γιά την ιστορία , πως ο πατέρας του εκδότη της εφημερίδας , ο λεβέντης μπάρμπα - Θύμιος , μετά το κάψιμο...μοίραζε τις κολώνες στους Λιδωρικιώτες - όσες είχαν απομείνει , γιατί τις άλλες τις πήραν οι Ιταλοί , να φτιάξουν την κατεστραμμένη γέφυρα του Στενού , γιά να περάσουν τα αυτοκίνητά τους - λέγοντας : Έχω άδεια από τον ξάδερφό μου να σας τις δώσω να φτιάξετε τα σπίτια σας....".

Την παραπάνω ιστορία την έγραψα , για να τονίσω πως ενώ είχε βρεθεί ο άνθρωπος ο κατάλληλος , παιδεύτηκε όταν έκανε ότι δεν έκαναν οι άλλοι....Και να συστήσω να πάψη να κυριαρχή αυτή η τακτική ανάμεσά μας .

ΠΑΝΑΓ. ΑΘΑΝ. ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ .

Πέρα όμως απ' τα περί την...ηλεκτροδότηση του Λιδορικιού αναφερόμενα , ο αείμνηστος Ι . Καραλίβανος , αναφέρει και κάποια πράγματα που αξίζει να τα διαβάσετε :

" Η επαρχία μας , χωρίς να σχετίσω τα θετικά και τα αρνητικά στοιχεία που δημιουργήθηκαν μετά την υποτιθέμενη αποπεράτωση των έργων του Μόρνου , περνάει μια καμπή ιστορική που θα σημαδέψη την παραπέρα πορεία της . Γιατί με το περίφημο αυτό έργο , δημιουργήθηκαν κάποιες άλλες προοπτικές τουριστικής , θα έλεγα , αναπτύξεώς της , που  για να επιτευχθεί -πρέπει να σταματήσει να μας κυβερνάει ο ωχαδερφισμός ο οποίος μας διακρίνει και να αντιμετωπίσουμε υπεύθυνα τα προβλήματα της Δωρίδος , όλοι μαζί , πέρα από τα προσωπικά και τις κομματικές τοποθετήσεις μας .

Θα πρέπει να σταματήσουν οι εγωισμοί , και να δούμε πάνω από τις ατομικές φιλοδοξίες και παρορμήσεις , τι χρειάζεται η περιοχή και ποιοί θάταν οι πιο κατάλληλοι άνθρωποι , για να βοηθήσουν να γίνουν αυτά που θεωρούνται απαραίτητα . Και για να μιλήσουμε την καινούργια οικονομολογική γλώσσα , απαιτείται κι' ένα οργανόγραμμα δηλ. τι χρειάζεται για να κάνουμε τον κόσμο νάρχεται στην επαρχία μας , μια και τώρα έχουμε να του δείξουμε κάτι αξιόλογο και ακόμα , ποιοί άνθρωποι μπορούν να μας βοηθήσουν στο να κατορθωθεί αυτό .

Και φυσικά , να τους βρούμε , να τους επιστρατεύσουμε , να παραδεχτούμε πως είναι πιο ικανοί από μας , πως , πως 'εχουν μεγαλύτερη εμβέλεια γνωριμιών από μας , και να ξεμπρατσωθούμε γιά να τραβήξουμε μπροστά .

Δεν νομίζω πως είμαι ο πιο κατάλληλος για να υποδείξω λεπτομέρειες ειδικές ή γενικές για το τι πρέπει να γίνει και ποιοί θα κάνουν αυτό που χρειάζεται . Απλώς ρίχνω μια ιδέα . Να φροντίσουμε π.χ. όλοι μας , με τις γνωριμίες που διαθέτουμε στα γνωστά μας γραφεία εκδρομών , να οργανώσουμε εκδρομές στην επαρχία μας , και ακόμα εκδρομικούς συλλόγους για το σκοπό αυτό .

Θα επιμείνω , όμως , πως πρέπει να ξεπεράσουμε μερικά τρωτά μας . Τελευταία , σ' ένα πατριωτικό μας σωματείο , έγινε ετήσια συνέλευση , με ημερησία διάταξη και εκλογές για την ανάδειξη Δ.Συμβουλίου .Και κατ' έθιμον , όπως γίνεται σ' όλες τις συνελεύσεις , εισπράττεται η συνδρομή και έτσι τακτοποιούνται ταμιακά τα μέλη , για νάχουν το δικαίωμα του εκλέγειν .

Μια ομάδα , με σκοπό να απομονώσει , ορισμένους , που νόμιζε πως θα τους καταψήφιζαν , δεν δέχονταν την είσπραξη συνδρομών , με αποτέλεσμα , πολλοί αξιόλογοι άνθρωποι , που μπορούσαν να βοηθλησουν θετικά το σύλλογο , έφυγαν , και φυσικά δεν θα ξαναπατήσουν στο Σύλλογο . Έτσι παρουσιάζεται το φαινόμενο , ενώ η Επαρχία μας αριθμεί μιά σειρά αξιολόγων ανθρώπων , ( επιστημόνων , επιχειρηματιών , κρατικών λειτουργών κλπ. ) , να τους αγνοούμε και να μας αγνοούν , γιατί δεν φροντίσαμε να τους πλησιάσουμε ".

Ακτινο..σκόπος ο αφηγούμενος , αδέρφια , με λίγα λόγια , εμμέσως πλην ..σαφώς , δίνει , με ακρίβεια..μαγνητικής ..τομογραφίας , την πραγματική εικόνα που επικρατεί σε , μερικούς τουλάχιστον , Συλλόγους μας , πως..κερδίζονται οι..εκλογές , ποιοί..επιπλέουν , και..λόγω ..βαρύτητας , πως διαχειρίζονται τους συλλόγους μας απίθανοι ..άνθρωποι , γιατί τίποτα δεν πάει..μπροστά και φυσικά γιατί...λακάνε οι άνθρωποι που μπορούν να προσφέρουν , αποτέλεσμα όλων αυτών ; η ..συρρίκνωση των Συλλόγων και η , εν..τέλει , μετατροπή τους σε...μικροπαρεούλες ομοειδών ανθρώπων , αυστηρά ..επιλεγμένων με την..Πεισιστράτειο...μέθοδο , σημειώστε ότι αυτά ελέχθησαν προ 25ετίας , και η εποχή που τα είπε αυτά , είναι..σημαδιακή , αδέρφια , είναι και η..αρχή του κατήφορου του δικού μας Συλλόγου...εμείς γι' αλλού κινήσαμε , γι' αλλού , κι' αλλού η ζωή μας πάει , λέει ένα όμορφο τραγουδάκι , τα είπε όλα , ο αφηγητής , ...όλα και..πεντακάθαρα...

          Καλό  σας  μεσημέρι , μα  είστε  όλοι καλά……Κ.Κ.-