Η ιστορία του τυποποιημένου παγωτού σε ξυλάκι, χωνάκι ή κύπελλο ξεκινά στα μέσα της δεκαετίας του 1930. Τότε οι αδελφοί Σουρραπά, από τα Βέρβαινα της Τρίπολης, καταφέρνουν να πετύχουν, εκεί όπου οι μεγαλοκεφαλαιούχοι και πολυσχιδείς βιομήχανοι των Αθηνών τα κάνουν ...θάλασσα. Ο λόγος για τη διάσημη από τότε ΕΒΓΑ, που έγραψε ιστορία.
Το 1934 οι Ιωάννης, Κωνσταντίνος, Δημήτριος, Βασίλειος, Ηλίας, και Γεώργιος Σουρραπάς ιδρύουν την ανώνυμη εταιρεία Εθνική Βιομηχανία Γάλακτος. Τα τέσσερα από τα έξι αδέλφια συγκαταλέγονται ανάμεσα στους 60.000 Ελληνες μετανάστες, που ζουν και δουλεύουν στο Σικάγο. Ένας από τους τομείς που διακρίνονται οι Ελληνες στις ΗΠΑ είναι τα γλυκίσματα και η παρασκευή παγωτού.
ΕπένδυσηΤο αρχικό «μυστικό» της επιτυχίας τους είναι ότι επενδύουν κεφάλαια και δεν στηρίζονται σε πιστώσεις, όπως είναι ο κανόνας την εποχή. Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας φτάνει τα 25 εκ. δραχμές (46.300 χρυσές λίρες Αγγλίας). Για σύγκριση το ποσό ανερχόταν στο μισό περίπου του μετοχικού κεφαλαίου όλων των γαλακτοκομικών εταιρειών της περιόδου!
Οι Ε. Χεκίμογλου και Ευφροσύνη Ρούπα («Η ιστορία της βιομηχανίας τροφίμων») σημειώνουν ότι «εκτός από τον εξοπλισμό που προμηθεύτηκε εξαρχής, η επιχείρηση ενίσχυε συνεχώς τις εγκαταστάσεις της. Ο μηχανολογικός εξοπλισμός της είχε το 1938 λογιστική αξία 30 εκ. δραχμών, ήταν δηλαδή από τους σημαντικότερους στον υποκλάδο της διατροφής.
Υπήρξε κερδοφόρος από τον δεύτερο χρόνο της λειτουργίας της, αλλά την περίοδο 1935-40 δεν απέδωσε μέρισμα στους μετόχους, ενισχύοντας τα αποθεματικά της. Έτσι, το 1940 τα ίδια κεφάλαια της είχαν φτάσει τα 35 εκ. δραχμές, ενώ τα πιστωτικά κεφάλαια που χρησιμοποιούσε ήταν μόνο 3 εκ. δραχμές».
Αυτά τα λίγα για να κατανοηθεί πώς έγινε δυνατόν, σε συνδυασμό με τις καινοτομίες και την εφευρετικότητα των Σουρραπάδων, να κυριαρχήσει η εταιρεία τους στην αγορά γάλατος - παγωτού και να δημιουργήσει σιγά-σιγά ένα «θεσμό»: την ΕΒΓΑ της γειτονιάς.
Το εργοστάσιοΤο εργοστάσιο της Εθνικής Βιομηχανίας Γάλακτος (αρχική ονομασία) ανεγείρεται στο Βοτανικό (Ελαιώνας- Ιερά Οδός) το 1934. Προφανώς η επιλογή της περιοχής σχετίζεται με τα αρκετά βουστάσια που υπήρχαν τότε εκεί. Οι εγκαταστάσεις εκτείνονταν αρχικώς σε 10.000 τ.μ. (το εργοστάσιο εξακολουθεί να λειτουργεί εκεί σε μια έκταση σήμερα πάνω από 30.000 τ.μ.).
Η καινοτομία της ΕΒΓΑ την επόμενη χρονιά είναι η παραγωγή παστεριωμένου γάλατος σε γυάλινο μπουκάλι, το αγελαδινό γιαούρτι σε κεσέδες από αλουμίνιο, το βούτυρο σε χάρτινο πακέτο και η κρέμα γάλατος. Αλλά εκείνο που την έκανε διάσημη από το 1936 ήταν το παγωτό με ξυλάκι, το παγωτό σε κύπελλο και το χωνάκι με σοκολάτα και αμύγδαλο.
Το «ξυλάκι» μάλιστα έδωσε στην εταιρεία και την ευρεσιτεχνία. Αν και μάλλον είναι αμφίβολο αν αυτή πρώτη είχε την ιδέα. Ανεξαρτήτως από την «πρωτιά» η εντύπωση που προκάλεσε τότε η ΕΒΓΑ έμεινε βαθιά χαραγμένη: «Ποιος δεν θυμάται την εισβολή των παγωτών με ξυλάκι στους αθηναϊκούς δρόμους και τον ενθουσιασμό με τον οποίο έγιναν δεκτά από τον κόσμο, μικρούς και μεγάλους», γράφει αργότερα τη δεκαετία του 1950 ο Στ. Τζινιέρης; («Ιδρύματα και επιχειρήσεις που κοσμούν την Ελλάδα»)...
Το χρονικό
1934: Οι αδελφοί Σουρραπά ιδρύουν την ΕΒΓΑ.
1936:Τυποποιημένο παγωτό σε ξυλάκι, κυπελλάκι και χωνάκι. Κατόπιν υποδείξεων της δικτατορίας Μεταξά το «Εθνική» στην επωνυμία της εταιρείας μεταβάλλεται σε «Ελληνική»
1950: Εγκαινιάζεται νέο εργοστάσιο και πιο μεγάλο στην ίδια θέση (από 10.000 τ.μ. τώρα καταλαμβάνει 12.500 τ.μ.)
1953: Πώμα αλουμινίου στα γυάλινα μπουκάλια γάλακτος με σφραγίδα και ημερομηνία
1954: Πλαστική συσκευασία για το παγωτό και το γιαούρτι
1955: Επέκταση παραγωγής στη σοκαλατοποιία. Αργότερα παράγει γάλα με σοκολάτα εμπλουτισμένο με βιταμίνη D και ζάχαρη
Δεκαετία 1950: Περίπου 900 πρατήρια της ΕΒΓΑ στην περιοχή της πρωτεύουσας
1964: Το παστεριωμένο γάλα σε πλαστική συσκευασία
1971: Η Εταιρεία αλλάζει χέρια και περνά, μέσω της ΑΠΚΟ, στην ιδιοκτησία του μεγαλοεπιχειρηματία Κ. Πολίτη
1972: Σταματά ο κλάδος σοκολατοποιίας
1978: Εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων και επικέντρωση της παραγωγής στο παγωτό
1981 -1983: Σταματά η παραγωγή παστεριωμένου κι αρχίζει η διάθεση γάλατος μακράς διαρκείας και εβαπορέ
1988: Νέος ιδιοκτήτης ο όμιλος των εταιρειών Κ. Φιλίππου. Επέκταση στους χυμούς και τα κατεψυγμένα αρτοσκευάσματα
«Εκρίθη κανονικόν...»Όταν πρωτοκυκλοφορεί το παγωτό κρέμα σοκολάτα με ξυλάκι της ΕΒΓΑ, οι Αθηναίοι είναι εξαιρετικά επιφυλακτικοί. Το παγωτό του παρελθόντος είναι ταυτισμένο με στομαχικές ανωμαλίες. Υπάρχουν, όπως προκύπτει, και οι καλοθελητές, που τα συμφέροντά τους θίγονται από το παστεριωμένο γάλα της ΕΒΓΑ και τα νέα προϊόντα. Από τις άλλες τρεις μεγάλες εταιρείες, που τις συναγωνίζεται, μέχρι τους «γιατσοπώλες» και τους ευάριθμους παρασκευαστές μη τυποποιημένου παγωτού.
Η εταιρεία απαντά με ανακοινώσεις της. Σε μια απ αυτές (τέλη Αυγούστου 1936) αποκαλύπτει «τα μυστικά» της:
«Τα παγωτά ΕΒΓΑ απαρτίζονται εκ κρέμας του παγωτού, παρασκευαζομένου εξ αγνού γάλακτος εμπλουτισμένου με κρέμαν γάλακτος και εκ του εκ σοκολάτας περικαλύμματος. Το περικάλυμμα παρασκευάζεται εκ σοκολάτας διαλυμένης δια φυτικού λίπους. Ο τρόπος της παρασκευής τούτου είναι καθιερωμένος εν τη τέχνη και δια τούτο το παγωτό εκρίθη υπό το Γενικού Χημείου του Κράτος κανονικόν.. »
No comments:
Post a Comment