ΕΧΕΙ ΚΑΙ Η ΠΙΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΥΒΛΑΚΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ !!

 

 24grammata

Ετυμολ.: πίτα (ορθότερο) ή πίττα ή πήτα< ιταλ.: pitta (απ εδώ και το pizza) < λατ.: picta < αρχ. ελλην.: πηκτή > πίττα και πίσσα.

γράφει ο Γιώργος Δαμιανός
Ορισμένα πράγματα νομίζουμε ότι υπήρχαν από πάντα. Τα βρίσκουμε τριγύρω μας από τη γέννηση μας και νομίζουμε ότι υπήρχαν πάντα εκεί ως μέρος της «αναλλοίωτης» παράδοσης μας. Το σουβλάκι, για παράδειγμα, είναι ένα από αυτά. “Σουβλάκι με πίτα”, “απ όλα”, “παιδικό”, “με διπλή πίτα” και άλλα πολλά είναι λέξεις που συνδυάζονται με τον Ελληνικό τρόπο ζωής, έστω και αν έχουν μικρή διάρκεια ζωής στην ελληνική ιστορία. Πολλοί θεωρούν ότι το σουβλάκι με πίτα είναι τουρκική ή ανατολίτικη συνταγή. Οι Τούρκοι γνωρίζουν καλά το κεμπαπ ή τον γύρο, αλλά αγνοούν παντελώς την πίτα.
Ας βάλουμε, λοιπόν, τα πράγματα στη θέση τους. Η πίτα στο σουβλάκι είναι αποκλειστικά ελληνική πατέντα και συνταγή. Αν η παρασκευή της επηρεάστηκε από κάποιους δεν είναι από τους Ανατολίτες αλλά από τους Ιταλούς κατακτητές. Κατά τη διάρκεια της Ιταλικής κατοχής, οι Ιταλοί κατακτητές απαίτησαν και έδειξαν  στους Έλληνες φουρνάρηδες να τους παρασκευάσουν την ιταλική γαλέτα. Ήταν μια εύκολη λύση για να τρέφεται ο στρατός με αρτοπαρασκευάσματα μεγάλης διάρκειας. Οι Έλληνες φουρνάρηδες,  επηρεασμένοι και από την πείρα τους σε ένα είδος Μικρασιατικού ψωμιού που έμοιαζε με πίτα, αντί για γαλέτα, θα παράγουν τη γευστικότατη πίτα, που γνωρίζουμε σήμερα, και μάλλον είχε επιτυχία στον Ιταλικό στρατό κατοχής. Ο φούρνος του Χατζή μαζί με το φούρνο του Λαμπράκη, στη Νίκαια,  ήταν οι πρώτοι φούρνοι, παγκοσμίως, που παρήγαγαν την πίτα για σουβλάκι.
Η πίτα για σουβλάκι ως εμπορική επιχείρηση ξεκίνησε το 1952 από τους αδελφούς Αντώνη και Κυριάκο Παπαδόπουλο (από την Άψαλλο της Έδεσσας) σε ξυλόφουρνο και με παράγωγη 200 έως 300 πίτες την ώρα. Οι αφοι Παπαδόπουλοι “Υπενοικιάζουν ένα φούρνο στον οποίο πηγαίνουν από νωρίς τη νύχτα για να ζυμώσουν, να πλάσουν , να ανοίξουν το ζυμάρι και να ψήσουν τις πίτες στον ξυλόφουρνο. Κατόπιν, συσκευάζουν τις πίτες σε χάρτινες κούτες και κασόνια και τις διανέμουν με καρότσα, με τρίκυκλο, ακόμα και με τα πόδια. Για τις πιο μακρινές διαδρομές αναγκάζονται να χρησιμοποιήσουν το λεωφορείο ή το τραμ, καθώς το αυτοκίνητο είναι είδος πολυτελείας, πόσο μάλλον τα φορτηγά οχήματα για το εμπόριο. Η παραγωγή φτάνει τις 200-300 πίτες την ώρα και η τιμή πώλησης είναι 4-5 δεκάρες. Ωστόσο ο φούρνος λειτουργεί κανονικά και αυτό σημαίνει πως η δουλεία των δυο αδελφών, πρέπει να ολοκληρώνεται μέχρι τις 3 το πρωί γιατί εκείνη την ώρα ο φούρναρης ξεκινάει την διαδικασία για την παραγωγή του άρτου”*.
Σήμερα οι πίτες ψήνονται σε ηλεκτρικό φούρνο πάνω σε κυλιόμενη ταινία, ενώ το «πάτημα» της πίτας δεν γίνεται πλέον με τα χέρια αλλά με ειδική μηχανή. Η παραγωγή της πίτας για σουβλάκι ανέρχεται τουλάχιστον στις 250.000 ημερησίως ενω γίνονται συστηματικά εξαγωγές προς όλο τον κόσμο μόνο από ελληνικές επιχειρήσεις.
* Συνέντευξη της Κωνσταντίνας Χασιώτη στο FOOD (Greek pita) στο τεύχος 14- Μάρτιος 2007

ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΣΤΑ 1880 !!

 

 

Δημοσιευμένες Μικρές Αγγελίες στα 1880

 24grammata

γράφει ο Γιώργος Δαμιανός

Διαβάζοντας τις μικρές αγγελίες, που δημοσιεύτηκαν στον Αθηναϊκό Τύπο στα τέλη του 1800, παρακολουθούμε την αγωνία των απλών ανθρώπων να δαμάσουν τη ζωή τους και να αντιταχθούν στο πεπρωμένο τους. Οι γενιές των Ελλήνων που έτυχε να ζήσουν μετά το 1880, για πρώτη φορά μπορούσαν να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους, να επιλέξουν το επάγγελμα τους, να σπουδάσουν (άντρες και γυναίκες), να  εκμεταλλευτούν την, έστω και, λιγοστή αποταμίευση των προγόνων τους.
Ας παρακολουθήσουμε ορισμένες μικρές αγγελίες, που συνέλεξε η  Κούλα Ξηραδάκη (Η Αθήνα πριν 100 χρόνια, εκδ. Κέδρος). Οι αγγελίες είχαν δημοσιευτεί  στον Αθηναϊκό Τύπο του 1880 (οι τίτλοι και τα σχόλια των αγγελιών είναι του υπογράφοντος):

1. Ο γαμπρός, το ορφανό και η …ραπτομηχανή
Αγγελία από τον Αθηναϊκό Τύπο του 1880:
«Ζητείται γαμβρός δια κόρην ορφανήν, ηθικοτάτην, προτιθεμένη να τον ακολουθήση μετά τον γάμον ακόμα και εις την Αμερικήν. Η κόρη πλην των ψυχικών χαρισμάτων διαθέτει και ραπτομηχανήν»
Σημείωση: Πάντως το μεγαλύτερο προσόν της ηθικοτάτης κόρης ήταν ότι ο γαμπρός δε θα είχε πεθερά (ορφανή)

2.Πόσο στοιχίζει ένα ιδιαίτερο μάθημα σήμερα;
Aγγελία από τον Αθηναϊκό Τύπο του 1880:
«Ελληνις αριστούχος της γαλλικής, παραδίδει μαθήματα αντί τροφής (ένα γεύμα δι έκαστον μάθημα). Πληροφορίαι εις τα γραφεία της «Εφημερίδας των Κυριων», οδός Φιλλελήνων, έναντι αγγλικανικής εκκλησίας»
Σημείωση :  Αν υπολογίσετε ότι, στην εποχή μας, ένα ιδιαίτερο μάθημα Ιταλικής γλώσσας τιμολογείται προς 15 ευρώ, τότε με δυσκολία θα έχετε «ένα γεύμα δι έκαστον μάθημα», για να μη νομίζετε ότι έχει αλλάξει πολύ η ζωή των καθηγητών τα τελευταία 120 χρόνια. Πάντως, είναι, επίσης, αλήθεια ότι ορισμένα, ελάχιστα,  ιδιαίτερα μαθήματά τιμολογούνται προς 50 ευρώ την ώρα.

3.Και φοιτητής και ….δούλος
Aγγελία από τον Αθηναϊκό Τύπο του 1880:
«Νέος χρηστός εξ επαρχίας ζητεί οικίαν, ινα υπηρετών ως δούλος αντί στέγης και λιτού γεύματος, να δύναται να παρακολουθεί τας σπουδάς του εις το Πολυτεχνείον κατά τας απογευματινές ώρας»
Σημείωση: Ευτυχώς ο σημερινός φοιτητής δε χρειάζεται να δημοσιεύσει τέτοιες αγγελίες!! Ίσως γιατί «κατά τας απογευματινάς ώρας» o “αυθεντικός” φοιτητής μας παίρνει τον πρώτο του καφέ!! (και, μεταξύ μας, καλά κάνει)

OI ΠΡΩΤΕΣ ΔΙΑΦΗΜΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΑΘΑΝΑΪΚΟ ΤΥΠΟ

24grammata

γράφει ο Γιώργος Δαμιανός

Στα τέλη του 1800 η εμπορική διαφήμιση άρχισε να κάνει τα πρώτα δειλά βήματα της στην Αθηναϊκό Τύπο.Το μέσο πειθούς ήταν αποκλειστικά ο λόγος, αφού η τεχνολογία δεν επέτρεπε το χρώμα και τις φωτογραφίες. Σίγουρα, όμως, οι αθώες διαφημίσεις εκείνης της εποχής είναι ένα σημαντικό στοιχείο του πολιτισμού των Ελλήνων. Ακριβώς, επειδή μαρτυρούν τις τότε συνήθειες, αλλά και γιατί φανερώνουν τη διαχρονική ματαιοδοξία και κενοδοξία του ανθρώπου. Ας δούμε ορισμένες:

1. To 1835 λειτούργησε το «Αίολος», ένα από τα πρώτα ξενοδοχεία της Αθήνας (Αιόλου και Αδριανού) και διαφημιζόταν με αυτό τον τρόπο: «υπό το όνομα Αίολος ανοίγεται ξενοδοχείον εν Αθήναις… εις το ξενοδοχείο δίδονται δωμάτια εφωδιασμένα με κρεββάτους και έπιπλα ευρωπαϊκά. Πωλούνται δε διαφόρων ειδών οίνοι τηε Ευρώπης και άλλα διάφορα οινοπνευματώδη ποτά. Δίδεται πρόγευμα με τζάι και διάφορα ξηρά βρώματα.Τα φαγητά της τραπέζης γίνονται κατά τον ευρωπαϊκών και κατά τον τούρκικον τρόπον, αι δε τράπεζαι εις πάσαν ώρα έτοιμοι. Τα απάντα δίδονται εις μετρίας τιμάς»

2.Στα τέλη του 1800 οι ελάχιστες γυναίκες, που πήγαιναν κομμωτήριο ή έβαφαν τα μαλλιά τους ή, γενικά, περιποιούνταν το σώμα τους ανήκαν στην ανώτερη κοινωνική τάξη ή ήταν γυναίκες με «χαλαρή» ηθική. Η «καθώς πρέπει» γυναίκα είχε τα μαλλιά της πάντα πλεγμένα και ποτέ ελεύθερα και πάντα σκεπασμένα με μικρά ή μεγάλα μαντήλια (τα μαλλιά ήταν πάντα το κυριότερο σημείο αισθησιασμού και για αυτό έπρεπε πάντα να μένει κρυμμένο). Αντίθετα., η βαφή των μαλλιών ή του μουστακιού ήταν χαρακτηριστικό των ανδρών. Ένα από τα απαραίτητα εφοδια καλλωπισμού όλων των εφήβων ήταν η τριχοθρεψινη, για την οποία πίστευαν ότι βοηθά σημαντικά στην αύξηση του μύστακος.

Όσοι πιστεύουν ότι «τα παλιά τα χρόνια» οι άνδρες ήταν «βαρείς και ασήκωτοι», ας διαβάσουν την παρακάτω διαφήμιση (1880):

ΚΟΜΜΩΤΗΡΙΟΝ ΜΥΡΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΟΥ «ΚΟΜΨΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»

Τα αριστοκρατικώτερα, τα λεπτότερα, τα ηδυπαθέστερα αρώματα. Ιδιαιτέρως συνιστώμεν τα κατωτέρω καλλυντικας και εξωραιστικας σκευασίας:

Η ΒΑΦΗ ΤΡΙΧΩΝ. Είναι το εντελέστερον σύστημα δια την στιγμιαίαν βαφήν της κόμης, του γενίου και του μύστακος

ΤΟ ΣΩΣΤΡΙΧΟΝ. Το παγκοσμίου φήμης αντισηπτικόν υγρόν, το παρασιτοκτόνον.

Η ΤΡΙΧΟΘΡΕΨΙΝΗ. Ειδική σκευασία αλάνθαστος και ακαταγώνιστος προς αύξηση του μύστακος και εν γένει των τριχών.

ΚΟΛΩΝΙΑ ΒΕΡΑ ΒΙΟΛΕΤΑ. Έξοχον άρωμα δια την τουαλέτα και τα μανδήλια σας. Πωλείται εις φιαλίδια και κατ΄ οκαν….

Δημ. Μπατσαράκος

Γωνία Πανεπιστημίου και Χαριλάου Τρικούπη

 

3. Η επιστήμη στις δόξες της!!

ΜΕΓΑ ΚΡΕΟΠΩΛΕΙΟΝ

Τό κάλλιστον της αγορας. Αρίστη εκλογή κρεατων.

Περιποίησις έκτακτος. Κόψιμον επιστημονικόν

Αδελφοί Μάγκου