Τρύγος , τέλη δεκαετίας του ‘60 , στα Κ’μούλια , οικογένειες Γ.Μ. Πανάγου , Γιαν. Ζόγκζα και Δ. Βούλγαρη , επί το..έργον…
Σεπτέμβριος φίλοι μου , ο μήνας των αμπελιών , των σταφυλιών και φυσικά του τρύγου .
Ας δούμε τι γράφει σχετικά , ο Δωριέας ( Αρτοτινός ) Λαογράφος Δημ . Λουκόπουλος στο βιβλίο του “ Γεωργικά της Ρούμελης “ .
* *
Από κανένα χωριό της Ρούμελης δε λείπει το κλήμα . Και σ’ αυτά τα Άγραφα και το Βάλτο , που δε φυτεύουν κλάματα για να μην βάζουν εμπόδια στο πράμα να βόσκει ελεύθερα , θα βρεις αγριοκλήματα . Τι φταίει ο ίδιος ο τόπος , δίχως να τα φυτέψεις , δίχως να τα περιποιηθείς .
Πολλοί σου λένε ξάστερα ..ξάστερα : Εγώ χωρίς ψωμί κάνω , δίχως κρασί όχι .
Αυτό είμαι κείνο που τους κάνει για να καλλιεργούν τ’ αμπέλια . Πολλά είναι τα είδη τα κλήματα που συνηθίζουν να φυτεύουν , τα πιο συνηθισμένα όμως είναι τούτα :
Πρωιμάδια : πολύ γνωστά στα βουνήσια χωριά . Κλήματα μ’ αστενιάρικο κορμί και λιανόβεργα .
Αυτά πρωτομαντεύουν . Ενώ τ’ άλλα είναι στην αγουρίδα ακόμα , στα πρωιμάδια αν πας , βρίσκεις μαλακές ράγες , κι’ όταν τ’ άλλα σταφύλια μαντέψουν , σ’ αυτά βρίσκεις να φάς .
Σκυλοπνίχτης
Σκυλοπνίχτες ή σκυλοπνίχτια , κάνουν σταφύλια μαύρα και χοντρόραγα , τα κλήματα αυτά τα βρίσκεις και στα βουνά και στους κάμπους .
Κοσμάς ή κοσμάδια , ευδοκιμεί στα ορεινά μέρη . Τα σταφύλια του γίνονται κατάμαυρα σαν πίσσα . Είναι σφιχτοδεμένα και χοντρόφλουδα , γλυκά πολύ κσι νόστιμα , κάνουν και για φαί και για κρασί . Είδος του κοσμά είναι ο σταυροκοσμας ή σταυροκοσμάδι . Τα σταφύλια αυτά γίνονται με τσαμπιά που σταυρώνουμ . Πάνω κάτω μοιάζουν κεφαλαίο – Τ –.
Φλέρι ( το ) ή γουρτσάνος ( ο ) , με σταφύλι γαλανό , λεπτόφλουδο , ζουμερό και νόστιμο , κάνει κρασί ξανθό και γευστικό . Είδος του είναι το ασπρογόρτσανο , ασπροδερώτερο απ‘ το γουρτσάνι , Το κλήμα αυτό το βρίσκεις και στα βουνά και στους κάμπους .
Κολοκυθάρα ή ασπρούδα ( η ) , με μεγάλα πολύ ασπροκίτρινα σταφύλια , λεπτόφλουδα , ζουμερά και νοστιμώτατα . Κάθε δεύτερη χρονιά κάνει πολλά και το κρασί τους γίνεται κάτασπρο σαν νεράκι , αλλά νόστιμο . Οι βέργες του είναι μεγάλες και ζωηρές , κι’ ευδοκιμεί προ πάντων στα ορεινά .
Μοσκάσπρουδα ( η ) . Κάνει σταφύλι ασπροδερό , λιανόραγο , λεπτόφλουδο , μοσκομυρωδάτο στη γεύση . Οι ράγες του είναι πρεκνιάρες , θαρρείς πως βλέπεις πρεκνιασμένο πρόσωπο ανθρώπου κοιτάζοντάς το .
Ροϊδίτης
Ροϊδίτης ( 0 ) , όχι αυτό που λένε στην Αθήνα ροδίτη . Κάνει σταφύλι κοκκινογάλανο , χοντρόραγο , τσουπωτό , τραγανό και νοστιμώτατο . Είναι μόνο φαοστάφυλο. Το βρίσκεις στα βουνίσια χωριά , και το κλήμα που το κάνει είναι γερό και μακρύβεργο . Δεν το παραφυτεύουν όμως , γιατί κάνει λίγα και κάθε δεύτερη χρονιά .
Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι ……..
Καλή σας μέρα , καλό Σαββατοκύριακο
Απ’ το “ Λιδωρίκι “ με αγάπη ….Κ.Κ.-
No comments:
Post a Comment