Οταν Λιμενικό και ΣΔΟΕ μπλέκουν τις γραμμές τους
Ολοένα και συχνότερο είναι το φαινόμενο οι διωκτικές Αρχές να καλύπτουν η μία την άλλη στο κυνήγι της φοροδιαφυγής και της εγκληματικότητας. Η κρίση στη Συρία, με τη μεγάλη έξοδο προσφύγων τον Αύγουστο, οπότε έφτασαν τους 100.000, υπενθυμίζει με τον πιο δραματικό τρόπο και μία ακόμη παράμετρο στη σύγχυση αρμοδιοτήτων: τον έλεγχο των θαλάσσιων και χερσαίων συνόρων – κυρίως από την Τουρκία
Ρεπορτάζ Κώστας Κουκουμάκας
Πριν από λίγους μήνες, στην προβλήτα 6 του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, κλιμάκιο υπαλλήλων του ΣΔΟΕ παρακολουθούσε ένα κοντέινερ με κινέζικα ρούχα-μαϊμού, περιμένοντας να εμφανιστούν οι λαθρέμποροι που θα παραλάμβαναν το φορτίο.
Λίγα μέτρα πιο κάτω, τέσσερις ύποπτοι άντρες βρίσκονταν μέσα σε ένα αυτοκίνητο και κοιτούσαν κι εκείνοι προς το κοντέινερ με τα λαθραία. Η ώρα περνούσε και το κλιμάκιο του ΣΔΟΕ αποφάσισε να ελέγξει τους ύποπτους επιβάτες:
- Είμαστε από το ΣΔΟΕ, εσείς ποιοι είστε και γιατί παρακολουθείτε το κοντέινερ; ρώτησαν.
- Είμαστε τελωνειακοί και στήσαμε καρτέρι για να συλλάβουμε τους λαθρεμπόρους, σας είδαμε από ώρα και περιμέναμε να πλησιάσετε το φορτίο για να επέμβουμε…
Το περιστατικό στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης αποτυπώνει γλαφυρά το χαώδες νομοθετικό πλαίσιο σχετικά με τις αρμοδιότητες των διωκτικών Αρχών. Ετσι, ελέγχους για τη φοροδιαφυγή κάνουν το ΣΔΟΕ, η Οικονομική Αστυνομία, αλλά και το... Λιμενικό εφόσον το αδίκημα διαπράττεται σε λιμενική ζώνη. Αστυνόμευση των συνόρων για την αποτροπή της λαθρομετανάστευσης κάνουν η Αστυνομία αλλά και το Λιμενικό, χωρίς όμως κοινό σχέδιο για την αντιμετώπιση του προβλήματος και χωρίς συντονισμό.
Οπως προκύπτει από την έρευνα των «ΝΕΩΝ», εκτός από την παραδοσιακή κόντρα ΕΥΠ - Αντιτρομοκρατικής, που χειρίζονται κρίσιμα θέματα, ο ανταγωνισμός των υπηρεσιών φτάνει μέχρι και στις πιο απλές υποθέσεις κοινού εγκλήματος. «Σε μια υπόθεση ναρκωτικών, για παράδειγμα στο λιμάνι, ενδέχεται να εμπλακούν το Λιμενικό, το Τμήμα Δίωξης του Τελωνείου, η Δίωξη Ναρκωτικών του ΣΔΟΕ, η Ασφάλεια, ίσως και η ΕΥΠ. Πέντε διαφορετικές υπηρεσίες», λέει εισαγγελέας.
Την περασμένη εβδομάδα στελέχη του ΣΔΟΕ μπλόκαραν ένα κοντέινερ στον Πειραιά. Δέσμευσαν 55.000 πακέτα λαθραία τσιγάρα και εξέδωσαν ανακοίνωση για την επιτυχία τους. Δύο ημέρες αργότερα, λιμενικοί φέρονται ότι διέρρηξαν τη μολυβοσφραγίδα που είχε τοποθετηθεί στο δεσμευμένο κοντέινερ και ανακοίνωσαν κι εκείνοι την ίδια επιτυχία. Υπάλληλοι του ΣΔΟΕ αντέδρασαν έντονα και απειλούν ότι θα προσφύγουν στη Δικαιοσύνη, καταγγέλλοντας μεθόδευση από το Λιμενικό.
Σε παλαιότερη υπόθεση με φορτίο κινέζικων ρούχων που δεσμεύθηκε στον Πειραιά, συνέβη το εξής: το ΣΔΟΕ περίμενε να τελειώσει η Ελεγκτική Υπηρεσία Τελωνείων (ΕΛΥΤ) τον τελωνειακό έλεγχο ώστε να ερευνηθεί το θέμα των πλαστών τιμολογίων και στη συνέχεια η Οικονομική Επιθεώρηση να εξετάσει τις ποινικές ευθύνες των τελωνειακών.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Ποινικού Δικαίου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Λάμπρο Μαργαρίτη, στον χώρο των ειδικών ποινικών νόμων είναι εμφανής η «νομοθετική εκτροπή», όπως λέει, με την έννοια του νομοθετικού πληθωρισμού και της υπερπαραγωγής διατάξεων. «Στη χώρα μας η νομοθετική δραστηριότητα δεν διαπνέεται από όραμα και προοπτική, δεν διαθέτει σχεδιασμό και στρατηγική, λειτουργεί συμβολικά και γι' αυτό εμβαλωματικά, συρόμενη από συμπτώματα παθολογίας της κοινωνικής και νομικής ζωής», αναφέρει ο κ. Μαργαρίτης. Και προσθέτει: «Οι συνέπειες είναι αυτονόητες, δηλαδή αναγνώριση αρμοδιότητας ή αναρμοδιότητας με περισσή ευχέρεια, διάχυση ευθυνών και συνακόλουθα δημιουργία μη ευθύνης, διεκδίκηση εξουσίας και άρα όξυνση της καταστολής».
Σε πολλές περιπτώσεις, οι επικεφαλής των διωκτικών Αρχών συνεννοούνται απευθείας για μια επιχείρηση και η επιτυχής έκβαση επαφίεται στις μεταξύ τους προσωπικές σχέσεις. Αστυνομικός της Ασφάλειας θυμάται ότι παλαιότερα, όταν οι σχέσεις της ΕΥΠ με την Αστυνομία ήταν παγωμένες, όλες οι πληροφορίες της πρώτης διοχετεύονταν στο ΣΔΟΕ.
Σύμφωνα με τον επίκουρο καθηγητή Διοικητικού Δικαίου στο ΑΠΘ Κωνσταντίνο Γώγο, «η πολυνομία και η δημιουργία πολλαπλών φορέων με παραπλήσιο αντικείμενο δεν είναι ηθελημένη πολιτική του νομοθέτη ώστε να παταχθεί το έγκλημα με ευελιξία και ειδικευμένο προσωπικό. Αντίθετα, είναι μάλλον αποτέλεσμα της τυχαίας και σπασμωδικής ανάπτυξης του ελληνικού κράτους, ίσως στη λογική ότι "διπλή ραφή πιάνει καλύτερα"».
Εκτός των άλλων, εξηγούν νομικοί, η πολυνομία τροφοδοτεί τα δικαστήρια με τεράστιο όγκο δικογραφιών, ενώ προκαλεί αδιέξοδο και σε πρακτικά ζητήματα. Πρόσφατα συνελήφθη στη Φλώρινα τραπεζικός υπάλληλος για εμπλοκή στη διακίνηση φορτίου κοκαΐνης. Το ΣΔΟΕ που έκανε τις συλλήψεις, ζήτησε τη δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών των συλληφθέντων και των συγγενικών τους προσώπων. Οταν εκείνοι ζήτησαν την άρση της δέσμευσης των λογαριασμών, το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών δήλωσε αναρμόδιο να αποφασίσει. Το σκεπτικό ήταν ότι οι ενέργειες του ΣΔΟΕ έχουν διοικητικό χαρακτήρα, επομένως το «πάγωμα» των λογαριασμών πρέπει να κριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας, διαδικασία που ενδεχομένως θα κρατήσει μια πενταετία!
tanea.gr
