KAI IXNH ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΝΑΥΑΗΙΟΥ ΣΤΑ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΑ

 

11.10.2014

^-A ⁺A

Νέους δρόμους για μελλοντικές ανακαλύψεις στο ναυάγιο των Αντικυθήρων ανοίγει η μεγάλη έρευνα που πραγματοποίησαν στο σημείο, από τις 15 Σεπτεμβρίου έως και τις 7 Οκτωβρίου, Ελληνες και ξένοι ειδικοί. Οπως ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισμού, από το υποθαλάσσιο «μουσείο» ανασύρθηκε ένα χάλκινο δόρυ, το οποίο ανήκει σε κάποιο άγνωστο έως τώρα μαρμάρινο ή χάλκινο άγαλμα, που θα αναζητηθεί σε επόμενη αποστολή. Το δόρυ είναι συμπαγές και φέρει σαυρωτήρα, δηλαδή αιχμή που περιβάλλει το κάτω άκρο του και χρησίμευε για να καρφώνεται το δόρυ στο έδαφος.

Από το ίδιο σημείο εντοπίστηκε και ανελκύστηκε ένας χάλκινος δακτύλιος, προσαρμοσμένος σε χάλκινο καρφί. Ο δακτύλιος διατηρεί στο στέλεχός του συσσωμάτωμα, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει ξύλο του ίδιου του πλοίου, όπου ήταν προσηλωμένος. Στα ύφαλα του σκάφους ανήκει και το μικρό τμήμα φύλλου μολύβδου, που επίσης ανελκύστηκε. Τέλος, οι δύτες ανέσυραν από τον βυθό τον μολύβδινο στύπο άγκυρας του σκάφους, που είχε εντοπιστεί το 2013, καθώς και άλλα επιφανειακά ευρήματα, μεταξύ των οποίων ένας δακτύλιος και μια χάλκινη απόληξη στηρίγματος κλίνης, καθώς και μια σχεδόν ακέραιη λάγυνος (στάμνα).

Αν και φήμες που είχαν διαρρεύσει στις αρχές της περασμένης εβδομάδας έκαναν λόγο για την ύπαρξη ενός χρυσού δαχτυλιδιού ανάμεσα στα ευρήματα των Αντικυθήρων, αυτό διαψεύστηκε. Μετά την ολοκλήρωση των ερευνών, το ερώτημα που παραμένει είναι αν υπάρχει και δεύτερο ναυάγιο στην περιοχή, καθώς σε μικρή απόσταση εντοπίστηκαν τόσο συστάδες αμφορέων όσο και στοιχεία από τη δομή και την εξάρτηση σκάφους, χωρίς, όμως, οι επιστήμονες να είναι σε θέση να απαντήσουν αν πρόκειται για το ίδιο σκάφος.

Οι ειδικοί δεν μπόρεσαν τελικά να εκμεταλλευτούν το... υπερσκάφανδρο Exosuit, το οποίο, λόγω καιρικών συνθηκών, περιορίστηκε σε δοκιμαστικές καταδύσεις. Το σημαντικότερο, πάντως, «εύρημα» της φετινής αποστολής βρίσκεται αποθηκευμένο στους υπολογιστές των επιστημόνων και δεν είναι άλλο από την ακριβή τοπογραφική θέση του ναυαγίου και το τρισδιάστατο μοντέλο της βυθομετρικής και φωτογραφικής απεικόνισης, που θα αποτελέσουν τον «μπούσουλα» για τις ανασκαφές που θα ακολουθήσουν στο προσεχές μέλλον.

Εν των μεταξύ, την Πέμπτη, μέλη της αποστολής «επιστροφή στα Αντικύθηρα» επισκέφθηκαν τον υπουργό Πολιτισμού Κωνσταντίνο Τασούλα, προκειμένου να τον ενημερώσουν για τον απολογισμό της δουλειάς τους, δίνοντας, παράλληλα, στη δημοσιότητα εντυπωσιακές φωτογραφίες από την υποβρύχια έρευνα στον τόπο του θρυλικού ναυαγίου. Στην ενημέρωση του υπουργού Πολιτισμού παραβρέθηκαν η προϊστάμενη της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων Αγγελική Σίμωσι, οι επιστημονικοί υπεύθυνοι αρχαιολόγοι της ΕΕΑ Θεοτόκης Θεοδούλου και Δημήτρης Κουρκουμέλης, ο επιστημονικός υπεύθυνος του Ινστιτούτου Woods Hole Μπρένταν Φόλεϊ, ο αρχαιολόγος, Αλέξανδρος Τούρτας και το μέλος της ομάδας Ερευνας για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων Γιάννης Μπιτσάκης.

Αssociated Press:«Ο Τιτανικός του αρχαίου κόσμου»

Τα φώτα της δημοσιότητας και το ενδιαφέρον των διεθνών ΜΜΕ, τα οποία τις τελευταίες ημέρες αφιερώνουν ολοένα και πιο εκτενή ρεπορτάζ στη «σπουδαιότητα του ναυαγίου», έχει τραβήξει ο βυθός των Αντικυθήρων. «Οι ειδικοί ξεσκόνισαν ένα από πλουσιότερα ναυάγια της αρχαιότητας ανακαλύπτοντας διάσπαρτα καλλιτεχνήματα, εν μέσω ενδείξεων ότι υπάρχουν αξιόλογα έργα τέχνης που περιμένουν την ανακάλυψή τους κάτω από τον βυθό της θάλασσας» σημειώνει χαρακτηριστικά το Αssociated Press.

«Πενήντα μέτρα κάτω από τη θάλασσα των Αντικυθήρων, στη νότια Ελλάδα, το ρωμαϊκό εμπορικό πλοίο εντοπίστηκε κατά τύχη από σφουγγαράδες πριν από έναν αιώνα. Τώρα είναι πλέον προσβάσιμο με τη χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας» αναφέρει το δημοσίευμα.

«Δεν ξέρω τι υπάρχει εκεί, ίσως και περισσότερα έργα τέχνης ή τμήματα εξοπλισμού του πλοίου, αλλά πραγματικά πρέπει να σκάψουμε» δηλώνει στο ειδησεογραφικό πρακτορείο η Αγγελική Σίμωσι, προϊστάμενη της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, η οποία συντόνισε την ερευνητική ομάδα του ναυαγίου. Η ίδια θεωρεί ότι ο ναυλωτής του πλοίου είχε σκοπό να ταξιδέψει από κάποιο ελληνικό νησί προς την Ιταλία. Στο πλοίο μετέφερε ρωμαϊκά έργα τέχνης, παραγγελία από κάποιον πλούσιο Ρωμαίο που ήθελε να διακοσμήσει το σπίτι του. Το πρακτορείο στέκεται και στις δηλώσεις του αρχαιολόγου Μπρένταν Φόλεϊ, συνυπεύθυνου της ανασκαφής, ο οποίος χαρακτήρισε το Ναυάγιο των Αντικυθήρων «Τιτανικό του αρχαίου κόσμου».

http://www.dimokratianews.gr/c

ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΑ

Οι πειρατές, οι Πέρσες και το μυστήριο των ναυαγίων

 

Η Μαργαρίτα Πουρνάρα επιστρέφει για άλλη μία φορά στα Αντικύθηρα και προσπαθεί να βρει απαντήσεις γιατί ο βυθός τους είναι γεμάτος ναυάγια

news247 Οκτώβριος 11 2014 08:05

της Μαργαρίτας Πουρνάρα

Μπορεί την Τρίτη να ολοκληρώθηκε ο πρώτος κύκλος της υποβρύχιας έρευνας στα Αντικύθηρα, με την παγκόσμια πρεμιέρα του διαστημικού σκαφάνδρου Exosuit που ποντίστηκε στα νερά του Αιγαίου, αλλά ελάχιστοι γνωρίζουν ότι στο μικρό νησί, υπάρχει ένα ακόμα «ανοιχτό» αρχαιολογικό κεφάλαιο. Δεν είναι άλλο, από την ανασκαφή στην θέση Κάστρο, δίπλα στην παραλία Ξηροπόταμος, που έχει ξεκινήσει το 2000. Εκεί βρίσκεται μια τειχισμένη πόλη ελληνιστικών χρόνων,  πάνω σε ύψωμα, σε μια μεγάλη έκταση.

Από τις επιγραφές και τα αρχαιολογικά δεδομένα φαίνεται ότι το νησί οχυρώθηκε με την χρηματοδότηση της Περσικής Αυτοκρατορίας, στην προσπάθειά της τελευταίας να επιτεθεί, το β΄ μισό του 4ου αι. π.Χ., από τα μετόπισθεν στον Μ. Αλέξανδρο. Πριν από το 335 π.Χ. δεν υπάρχουν ίχνη συστηματικής κατοίκησης.  Κατά τη διάρκεια της Ελληνιστικής περιόδου οι κάτοικοι του οικισμού συμμετείχαν στην πειρατική δραστηριότητα των Κρητικών πόλεων. Η τειχισμένη πόλη στα Αντικύθηρα με την Ακρόπολή της, ήταν ένα είδος «προκεχωρημένου φυλακίου» των περίφημων αρχαίων πειρατών στην Φαλάσαρνα της Κρήτης, που ρήμαζαν ότι έπλεε στην ευρύτερη περιοχή ανάμεσα στο νησάκι και τις δυτικές ακτές της Μεγαλονήσου. Με την απολύτως στρατηγική θέση της στις θαλάσσιες διαδρομές εμπορικών και πολεμικών πλοίων, έγινε με την σειρά της, στόχος πολλών δυνάμεων (Ροδίων, Μακεδόνων, Σπαρτιατών, κ.α.) που ανταγωνίζονταν για τον έλεγχο του Αιγαιακού χώρου. Η ζωή σταμάτησε το 69 - 67 π.Χ. όταν τα Αντικύθηρα και η Κρήτη δέχθηκαν την ισχυρή επίθεση των Ρωμαίων που ήθελαν να καταστείλουν την εξέγερση των Κρητικών εναντίον τους.

Σύμφωνα με τον ανασκαφέα, τον αρχαιολόγο Αρη Τσαραβόπουλο, που ξέρει την περιοχή όπως την παλάμη του, ο λόγος της βύθισης  του πλοίου που έφερε το πλούσιο φορτίο (και τον μηχανισμό), δεν πρέπει να αναζητηθεί στην θάλασσα αλλά στην ξηρά. Το WE του news247 τον συνάντησε απο κοντά, στην ανασκαφή του, στον Ξηροπόταμο για να ακούσει μια πολύ ενδιαφέρουσα θεωρία, που μπορεί να αλλάξει άρδην πολλά από αυτά που πιστεύουμε για το αρχαίο ναυάγιο, το οποίο θεωρείται το «ιερό δισκοπότηρο» της ενάλιας αρχαιολογίας και βυθίστηκε κατά τον 1ο αιώνα π.Χ.. Και αυτό διότι στο αμπάρι του είχε πλήθος καλλιτεχνικών θησαυρών που είχαν αρπάξει οι Ρωμαίοι από την ελληνική επικράτεια για να στολίσουν πολυτελείς ιδιωτικές κατοικίες αλλά και δημόσιους χώρους. Μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί ποτέ τόσο σπουδαίο φορτίο, στο οποίο μάλιστα συμπεριλαμβανόταν το τεχνούργημα με τα γρανάζια.

Η θεωρία της πειρατείας

«Εχω διατυπώσει την σκέψη ότι το πλοίο που έφυγε από κάποιον ελληνικό λιμάνι, πιθανότατα την Πέργαμο ή την Ρόδο, με προορισμό την Ρώμη, έπεσε στα χέρια των πειρατών σε κάποιο σημείο του πλου και εκείνοι το έφεραν μέχρι εδώ ως λεία, προφανώς για να ζητήσουν λύτρα» λέει ο Τσαραβόπουλος που τα τελευταία 14 χρόνια, κάθε Αύγουστο κάνει συστηματική ανασκαφή στο Κάστρο με την βοήθεια φοιτητών. Αν βρει κανείς τον Ξηροπόταμο  στον χάρτη θα διαπιστώσει ότι δεν απέχει και πολύ από τον τόπο που εντοπίστηκε από τους Συμιακούς σφουγγαράδες το αρχαίο σκαρί, το οποίο είναι επίσης στην βόρεια πλευρά του νησιού.

Παρότι έχουμε φτάσει στον Οκτώβριο, ο αρχαιολόγος κάνει ακόμα ορισμένες αυτοψίες, μαζί με ορισμένους συνεργάτες του. Οπως μας εξηγεί έχουν αρκετή δουλειά και νέα ευρήματα. Η οχύρωση της αρχαίας πόλης των Αντικυθήρων, που ονομαζόταν τα αρχαία χρόνια Αιγιλία, σώζεται σε όλο το μήκος της και καλύπτει έκταση 300 περίπου στρεμμάτων εντός των οποίων διατηρούνται ερείπια από ιερά, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, υπολείμματα οικιών, δεξαμενές και άλλα αρχιτεκτονικά λείψανα. Ανάμεσα σε αυτά είναι και ένας νεωσοίκος. Κάθε τόσο, κάτι έρχεται στο φως, λέει ο αρχαιολόγος που τονίζει ότι κατά την αρχαιότητα, η ακτογραμμή ήταν σε διαφορετικό σημείο από το σημερινό, περίπου εκεί όπου στεκόμαστε εμείς σήμερα. Μας εξηγεί ότι το 365 μ.Χ ανέβηκε η στάθμη του εδάφους κατά 2.80 μέτρα καθώς η αφρικανική «πλάκα» ασκεί πιέσεις στην ευρωπαϊκή.

Πάνω σε αυτήν παραλία (την μοναδική που υπάρχει στα Αντικύθηρα καθώς όλη η περίμετρος του νησιού έχει απότομα βράχια) βρίσκεται και ένα ιερό του Απόλλωνα. Στα ερείπιά του περπατάμε με τον αρχαιολόγο. Συνεχίζει να μας αναπτύσσει την ενδιαφέρουσα τοποθέτησή του περί πειρατίας: «Από την στιγμή που πέθανε ο Μέγας Αλέξανδρος και δεν πρόλαβε να εκδικηθεί τους κατοίκους που είχαν κρατήσει φιλοπερσική στάση, αυτοί στράφηκαν στην πειρατεία. Μέχρι το 67 - 69 π.Χ. όπου η πόλη πια ερημώνεται. Το ναυάγιο τοποθετείται χρονολογικά από 60 ως το 70 π.Χ. συνεπώς όταν χάθηκε στην θάλασσα, εδώ ζούσαν πειρατές”. Μια ένδειξη που  οδηγεί τον Αρη Τσαραβόπουλο στο σενάριο της πειρατείας είναι ότι το πλοίο δεν είχε λόγο να πλέει σε αυτά τα νερά που είναι αφιλόξενα καθώς τα Αντικύθηρα είναι ένα αλίμενο νησί. Ο μοναδικός όρμος είναι στο «μάτι» του βοριά και οι αέρηδες της περιοχής είναι βορειοανατολικοί. Το πλοίο θα μπορούσε να ακολουθήσει εναλλακτική διαδρομή προς την Ρώμη περνώντας ανάμεσα στα Κύθηρα και τον κάβο Μαλέα, λέει στο WE του News247.

Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο, υπάρχει ένα ακόμα στοιχείο. Ο Αρης Τσαραβόπουλος έχει κάνει πολλές ανασκαφές και στα Κύθηρα. Δίπλα στο νησί αυτό, υπάρχουν δύο βραχονησίδες. Η Δραγονέρα - μεγαλύτερη και νοτιότερη - έχει ύψος 36 μ., ενώ η Αντιδραγονέρα έχει ύψος 20 μ.. Στην τελευταία εντοπίστηκε σημαντικό ιερό του γαιηόχου Ποσειδώνα (3ος-1ος αι. π.Χ.) με μεγάλο αριθμό αφιερωμάτων. «Οι ναυτικοί της αρχαιότητας πήγαιναν στο ιερό αυτό και άφηναν νομίσματα για να έχουν καλές θάλασσες και να γυρίζουν σώοι από τα ταξίδια. Μέχρι σήμερα έχουμε βρει 250 νομίσματα από 50 αρχαίες πόλεις. Εκεί βρήκα αγγεία που είναι όμοια με τα αγγεία που είδα στην έκθεση για τα Αντικύθηρα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Πιστεύω ότι είναι πιθανό οι πειρατές να έκαναν επίθεση στο πλοίο εκεί κοντά και να το έφεραν μέχρι τα Αντικύθηρα. Υπάρχει βέβαια και το ενδεχόμενο να έπεσε σε σφοδρούς ανέμους και να παρασύρθηκε μέχρι εδώ όπου και βούλιαξε. Ελπίζω στο μέλλον να προκύψουν στοιχεία που να μάθουμε γιατί χάθηκε» μας λέει.

Το όραμα του Αρη Τσαραβόπουλου είναι να προωθήσει  την δημιουργία ενός ζωντανού Αρχαιολογικού Πάρκου στα Αντικύθηρα, που θα μπορούσε να δώσει στο νησί μια νέα ευκαιρία να κρατηθεί στην ζωή. Οι μόνιμοι κάτοικοι είναι μόνο 19 και το ενδεχόμενο της ερήμωσης είναι ζοφερό αλλά υπαρκτό. Μόνη λύση είναι να συνδεθεί το ναυάγιο με την ανασκαφή της ξηράς, και να αναπτυχθούν οι υποδομές που θα διευκόλυναν την γέννηση του τουρισμού στο νησί που έχει μόλις ένα μικρό ξενοδοχείο και έναν μπακάλικο/ταβέρνα.

http://news247.gr/

“ ΔΙΕΡΡΕΥΣΑΝ “ ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ

 

 

Τι έφερε στο φως η νέα αρχαιολογική έρευνα που βρίσκεται εν εξελίξει στον υποθαλάσσιο χώρο του ναυαγίου των Αντικυθήρων. Η άγνωστη και τραγική ιστορία πίσω από ένα χρυσό δαχτυλίδι

news247 Οκτώβριος 06 2014 08:53

Ένα χάλκινο δόρυ μήκους 2,20 μέτρων, ένα χρυσό δαχτυλίδι, μια άγκυρα, τα μεταλλικά τμήματα μιας κλίνης και μια συστάδα αμφορέων έφερε στο φως η νέα αρχαιολογική έρευνα που βρίσκεται εν εξελίξει στον υποθαλάσσιο χώρο του ναυαγίου των Αντικυθήρων και αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 15 Οκτωβρίου.

Θησαυροί που μοιάζουν ίσως μικροί, αν αναλογιστεί κανείς ότι το εμπορικό πλοίο που ναυάγησε στην ανατολική ακτή των Αντικυθήρων μεταξύ του 75 και του 50 π.Χ μετέφερε εμπόρευμα βάρους 300 τόνων. Ικανοί όμως να "πουν" πολλά για όσα κρύβονται στο ξύλινο σκαρί που ήταν φορτωμένο με πολύτιμα εμπορεύματα από την Ανατολή και προορισμό τις επαύλεις πλουσίων στη Ρώμη και στο οποίο επέστρεψε διεθνής ερευνητική ομάδα 38 χρόνια μετά τον Ζακ Ιβ Κουστό.

Σύμφωνα με ΤΑ ΝΕΑ, τα ίχνη ενός αγάλματος δείχνει το χάλκινο δόρυ που ήδη έχει ανελκυστεί από τον βυθό, καθώς δεν φαίνεται να συνανήκει σε κανένα από τα ήδη γνωστά που βρίσκονται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Η διαπίστωση αυτή γεννά ελπίδες για τον εντοπισμό ενός νέου έργου τέχνης και οι ερευνητές έχουν κάθε λόγο να πιστεύουν ότι θα καταφέρουν να βρουν το άγαλμα από το οποίο προέρχεται το δόρυ, καθώς έχουν ήδη επισημάνει στο πλάτωμα, όπου έχει "αράξει" το πλοίο, πολλούς ανερμήνευτους εκ πρώτης όψεως μεγάλους όγκους καλυμμένους με μικροοργανισμούς της θάλασσας και επίπαγο, οι οποίοι "χτυπούν" όταν τους πλησιάζει ο ανιχνευτής μετάλλου.

Δεν ήταν άλλωστε τυχαία η δήλωση της προϊσταμένης της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων Αγγελικής Σίμωσι που υποστήριξε ότι περιμένει να βρεθούν "καλλιτεχνικά ανάλογα του Εφήβου".

Η τραγική ιστορία πίσω από το χρυσό δαχτυλίδι

Μια τραγική ιστορία εκτιμούν οι ερευνητές ότι βρίσκεται πίσω από το χρυσό δαχτυλίδι. Δεν αποκλείεται να ανήκε σε επιβάτιδα του πλοίου, μέλλουσα νύφη που είχε ξεκινήσει από την Ασία, έχοντας φορτώσει στο πλοίο τα προικιά της για να πάει και να παντρευτεί στην Ιταλία. Εικασία που βασίζεται στο γεγονός ότι το δαχτυλίδι βρέθηκε σε γυναικείο σκελετό, γύρω από τον οποίο έχουν εντοπιστεί διάσπαρτα κι άλλα κοσμήματα.

Δεν είναι ωστόσο γνωστό αν μέσα στα προικιά συμπεριλαμβανόταν η χάλκινη κλίνη-ανάκλιντρο ανάλογη με κείνη που έχουν ήδη βρεθεί στις προηγούμενες έρευνες στο ναυάγιο τόσο το 1900-1901 όσο και το 1976 όταν καταδύθηκε στα Αντικύθηρα ο Ζακ Ιβ Κουστό.

Παράλληλα, εντυπωσιακές είναι και οι συστάδες πήλινων αγγείων που εντοπίστηκαν σε απόσταση 200 μ. από το πλοίο. Αμφορείς τοποθετημένοι στη σειρά, που μετέφεραν πιθανόν λάδι και κρασί προς πώληση βρέθηκαν όπως ακριβώς ήταν τοποθετημένοι για την ασφαλή μετακίνησή τους. Η ανακάλυψή τους ωστόσο έχει διχάσει την επιστημονική ομάδα, καθώς η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων εκτιμά ότι το πλοίο κόπηκε σε κομμάτια και ότι οι συγκεκριμένοι αμφορείς κύλησαν σε άλλο σημείο, αλλά αποτελούν μέρος του φορτίου του. Οι αμερικανοί συνεργάτες της κ.α Σίμωσι από το Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο Γουντς Χόουλ της Μασαχουσέτης με επικεφαλής τον Μπρένταν Φόλει, εκτιμούν ότι τα αγγεία ανήκουν σε δεύτερο πλοίο το οποίο συνόδευε το πρώτο κι έπεσε και αυτό θύμα της καταιγίδας με τους έντονους ανατολικούς ή βορειοανατολικούς ανέμους που έστειλε στον βυθό και το πρώτο πλοίο.

Αυτά τα ευρήματα είναι τα πρώτα που έρχονται στην επιφάνεια μετά την ανασκαφική έρευνα του 1976 και επρόκειτο να παρουσιαστούν το βράδυ της περασμένης Παρασκευής στα Κύθηρα, σε μια εκδήλωση που διοργανώθηκε από την διεθνή ερευνητική ομάδα και τους χορηγούς της – όπου μάλιστα είχαν κληθεί πάρα πολλοί επιστήμονες και εκπρόσωποι των μέσων ενημέρωσης – αλλά κάτι τέτοιο δεν συνέβη.

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού απαγόρευσε κάθε είδους ανακοίνωση προκειμένου να προβεί ο ίδιος ο υπουργός κ. Κώστας Τασούλας επισήμως σε ανακοινώσεις την προσεχή εβδομάδα. Ωστόσο, αν και το οπτικοακουστικό υλικό με τα ευρήματα μπορεί να μην προβλήθηκε τη στιγμή που είχε προγραμματιστεί, πάντως δεν έμεινε κρυφό.