ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ , ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΓΝΩΣΗΣ

Φωτορεπορτάζ του newsbeast.gr στην ταραγμένη συνοικία της Αθήνας

Το πάλαι ποτέ… εθνοκεντρικό σύνθημα που χρησιμοποίησε ο Ανδρέας Παπανδρέου μεταπολιτευτικά, υιοθέτησαν και στη συνέχεια ζωγράφισαν στο προαύλιο της εκκλησίας του Αγίου Παντελεήμονα κάποιοι, για να εκφράσουν την απέχθειά τους προς τους εισερχόμενους στη χώρα μας, αλλοδαπούς.
Γράφει ο Γιώργος Λαμπίρης
Φωτογραφίες: Γιάννης Κέμμος
Καθώς περνάω την πλατεία της εκκλησίας, κατηφορίζω προς τη Μιχαήλ Βόδα. Επιλέγω να προχωρήσω στο επόμενο παράστενο και να μπω σε ένα τυροπιτάδικο λίγα μέτρα μετά. Χτυπάω τη τζαμαρία, ανοίγω την πόρτα και τείνω το χέρι προς τον ηλικιωμένο ιδιοκτήτη: «Γεια σας, ονομάζομαι τάδε τάδε, είμαι δημοσιογράφος εκεί», συστήνομαι και του εξηγώ ότι κάνω ένα ρεπορτάζ για την περιοχή του.
Εκείνος με εξετάζει με το βλέμμα καθώς στέκεται αμίλητος στην καρέκλα δίπλα στους φούρνους του μαγαζιού του. Δεν ανταποδίδει την κίνηση μου. Κρατάει το χέρι του κολλημένο στο αριστερό πλευρό, καθώς με κοιτάζει.
«Σας ευχαριστώ», βιάζομαι να απαντήσω, και γυρίζω την πλάτη μου για να φύγω από το αφιλόξενο μαγαζί.
Για να επανέλθω όμως σε αυτό που σας έλεγα στην αρχή, το σύνθημα «η Ελλάδα στους Έλληνες», δεν υπάρχει πια στην πλατεία του Αγίου Παντελεήμονα. Τι άλλαξε;

Φαινομενικά τα πνεύματα στον Άγιο Παντελεήμονα ηρέμησαν.
Ποιος δε θυμάται όμως το δελτίο εγκλημάτων της αστυνομίας να γεμίζει από δεκάδες περιστατικά δύο, τρία ή περισσότερα χρόνια πριν;

Ο… φόβος τρώει τα σωθικά

Αν σας περιέγραψα το παραπάνω περιστατικό είναι γιατί «ο φόβος τρώει τα σωθικά». Δανείζομαι τον τίτλο της ταινίας του Φασμπίντερ. Ακόμα και αν η αστυνόμευση εντάθηκε, όπως λένε οι κάτοικοι, ο φόβος κατέστειλε μερικά από τα ζωτικά αντανακλαστικά ορισμένων -σίγουρα όχι όλων- κατοίκων.

Ο κύριος Αλέκος είναι βιοτέχνης. Μένει εκεί από το 1979. Ράβει έτοιμα ενδύματα για εταιρείες και πουλάει χοντρική. «Αν περίμενα να πουλήσω λιανική θα είχα βάλει ήδη λουκέτο», περιγράφει την εικόνα που ο ίδιος αντιμετωπίζει. Και προσθέτει ότι μπορεί οι εντάσεις να έχουν εκλείψει, ωστόσο πολλοί κάτοικοι έχουν εγκαταλείψει τον Άγιο Παντελεήμονα. «Αν ρίξεις μια ματιά στις πολυκατοικίες, θα διαπιστώσεις ότι δεν υπάρχει πια εκείνος ο ωραίος κόσμος που κατοικούσε εδώ. Τα ανδρόγυνα, που έβγαιναν τα βράδια, έκαναν τη βολτίτσα τους, πήγαιναν στο καφενείο. Βγαίναμε, ξενυχτούσαμε, χωρίς να φοβόμαστε. Δεν γυρίζαμε το κεφάλι να κοιτάξουμε πίσω όταν μπαίναμε στην είσοδο του σπιτιού μας. Πολλοί από τους πελάτες μου, οι οποίοι έρχονται μετά τις 8 το βράδυ, με ρωτούν: "Γιατί δεν κλειδώνεις;" Δεν λέμε πια "καλημέρα" με τους περαστικούς. Συχνά στήνω αυτί μήπως ακούσω κάποιον να μιλάει ελληνικά, να ανταλλάξουμε δύο κουβέντες».

Αμέτρητα «ενοικιάζεται»

Με προτρέπει να παρατηρήσω τις εισόδους των πολυκατοικιών. «Θα δεις αμέτρητα "ενοικιάζεται"», λέει. Κάτι που διαπίστωσα όταν βγήκα από το μαγαζί του. Εκείνος αναγκάστηκε να παραμείνει στον Άγιο Παντελεήμονα.

«Κάποτε η Αγορακρίτου ήταν γεμάτη μαγαζιά. Η ουρά των αυτοκινήτων ξεκινούσε από το φανάρι της Μιχαήλ Βόδα και έφτανε έως την Αχαρνών. Μπορεί να έφευγα κι εγώ αν μπορούσα. Δεν είχα όμως την οικονομική δυνατότητα να υποστηρίξω μία τέτοια επιλογή. Άσε που δεν είναι εύκολο να ξεκινήσω από την αρχή, αναζητώντας νέες άδειες και δικαιολογητικά για την επιχείρησή μου. Χρειάζεται μεγάλη διαδικασία για να φύγω. Χαρτιά, παραχαρτιά…».

«Η εγκληματικότητα είναι υπαρκτή»

Ο κύριος Γιώργος είναι κι αυτός από τους παλιούς στον Άγιο Παντελεήμονα. Όπως λέει τα πράγματα είναι πλέον πιο ήρεμα. «Είμαστε πιο χαλαρά πλέον, όχι όπως τότε που δεν μπορούσαμε να κυκλοφορήσουμε στο δρόμο. Δεν είναι όπως παλιά, δεν παύει παρόλα αυτά να είναι μια γειτονιά. Συναντάμε μερικούς φίλους στο καφενείο και λέμε δυο κουβέντες. Φοβάμαι λιγότερο σε σχέση με δύο ή τρία χρόνια νωρίτερα. Ωστόσο συνεχίζω να φοβάμαι. Η εγκληματικότητα είναι υπαρκτή τόσο στον Άγιο Παντελεήμονα, όσο ευρύτερα στο κέντρο της Αθήνας».

Επόμενος σταθμός είναι ένα κατάστημα ψιλικών. Ιδιοκτήτρια μία γυναίκα από την Αλβανία. Μου ζητάει να είμαι όσο το δυνατόν πιο διακριτικός. Να μην αναφέρω το όνομά της στο ρεπορτάζ.
Σε αντάλλαγμα μοιράζεται λίγες κουβέντες μαζί μου…
«Βρίσκομαι σ’ αυτή την κοινωνία τα τελευταία 17 χρόνια. Εδώ ζω, εδώ τρώω, εδώ κοιμάμαι. Δεν παραπονιέμαι για τη συμπεριφορά των Ελλήνων προς το μέρος μου. Ωστόσο στον Άγιο Παντελεήμονα η κατάσταση δεν είναι όπως θα έπρεπε. Ο κόσμος είναι φτωχός και φοβισμένος. Και η κακή οικονομική κατάσταση οδηγεί κάποιους σε παραβατικές πράξεις». Για να συμπληρώσει: «Όλα όμως είναι στον άνθρωπο».

Την ίδια στιγμή μπαίνει μία ηλικιωμένη γυναίκα. Ζητάει περιοδικά.
«Δεν έχω», απαντάει η ψιλικατζού. «Τα επιστρέψαμε δυστυχώς. Την Παρασκευή πάλι».
Βρίσκω ευκαιρία να ζητήσω από την κυρία, να μου μιλήσει κι εκείνη για τη γειτονιά της.
«Δεν θέλω να με ηχογραφήσετε», ξεκινάει διστακτικά.
«Οι άνθρωποι είναι λίγο προκατειλημμένοι», προσπαθεί να δικαιολογήσει τη συμπεριφορά της.

«Οι άνθρωποι λόγω των οικονομικών συνθηκών είναι συχνά ευάλωτοι σε ακρότητες»

«Στην πραγματικότητα συμβαίνει ό,τι συμβαίνει και σε άλλες μικρομεσαίες περιοχές. Παρόλ’ αυτά οι κάτοικοι του Αγίου Παντελεήμονα έχουν διατηρήσει την ανθρωπιά τους. Έχουμε καλές σχέσεις με τους αλλοδαπούς. Οι άνθρωποι όμως λόγω των οικονομικών συνθηκών συχνά είναι ευάλωτοι σε ακρότητες», προσθέτει.

«Να μην χρησιμοποιήσετε το όνομά μου»

Τη ρωτάω αν θα έφευγε. «Δεν έχω την οικονομική δυνατότητα να φύγω. Πού να πάω κύριέ μου; Στα Βόρεια Προάστια με τη σύνταξη που παίρνω;» η απάντησή της, όμοια με του πρώτου κατοίκου που συνάντησα.
«Εν πάση περιπτώσει δεν θέλω να χρησιμοποιήσετε το όνομά μου», τονίζει.
«Μα, δεν μου το είπατε… Μην ανησυχείτε πάντως!», λέω με τη σειρά μου.
Έχοντας ήδη απομακρυνθεί, ακούω την ίδια γυναίκα να φωνάζει από το απέναντι πεζοδρόμιο. Ζητά να δει τη δημοσιογραφική μου ταυτότητα. Να βεβαιωθεί ότι όντως είμαι αυτός που ισχυρίζομαι ότι είμαι. Ψάχνω την τσάντα μου, τη βρίσκω, της τη δείχνω. Ανασηκώνει τα γυαλιά για να μπορέσει να δει πιο κοντά. Ρίχνει μια βιαστική ματιά. «Σας ευχαριστώ… Καταλαβαίνετε, δεν είναι ότι δεν σας εμπιστεύομαι αλλά τόσα γίνονται», μουρμουρίζει και φεύγει.
«Καταλαβαίνω», ψελλίζω και φεύγω.

Ένας Ρουμάνος στη γωνία της Μιχαήλ Βόδα και Αγορακρίτου

Βρίσκω το Μιχάλη Ντοχοτάρ, πίσω από μια βιτρίνα με σφολιάτες. Ήρθε από τη Ρουμανία στην Ελλάδα πριν από 20 χρόνια. Έστησε την πρώτη δική του επιχείρηση,  ένα συνεργείο καθαρισμού αρκετά χρόνια πριν. Πρόσφατα μετακόμισε από το Ίλιον στον Άγιο Παντελεήμονα για να ανοίξει και ένα μαγαζί με γρήγορα γεύματα και σάντουιτς για τους περαστικούς.
«Δεν τα βρήκα όπως τα περίμενα. Άργησα να ανοίξω μαγαζί. Η αρχή έγινε τη στιγμή που άρχισαν να φεύγουν οι συμπατριώτες μου από εδώ», λέει ο Μιχάλης.

«Δουλειά δεν υπάρχει», συνεχίζει. «Ήταν και παραμένει μια περιοχή με αρκετά προβλήματα. Και παρά το γεγονός ότι ηρέμησαν τα πράγματα, χάλασε η αγορά του Αγίου Παντελεήμονα. Έφυγε πολύς κόσμος. Και πολλοί από αυτούς που έμειναν δεν έχουν δουλειά και λεφτά για να ξοδέψουν», συμπληρώνει.

«Το σπίτι μας είναι στην Ελλάδα, όχι στη Ρουμανία»

«Το σπίτι μας είναι στην Ελλάδα, όχι στη Ρουμανία!», πετάγεται από δίπλα η γυναίκα του, η οποία παρακολουθεί τη συζήτηση.
«Ακόμα κι εγώ που είμαι αλλοδαπός φοβάμαι», συνεχίζει ο Μιχάλης. «Όταν άνοιξα το μαγαζί έβαλα κάγκελα, συναγερμό, πήρα ό,τι μέτρο μπορούσα για να προστατέψω την περιουσία μου. Οι άνθρωποι στη λαϊκή της Μιχαήλ Βόδα φοβούνταν τις περισσότερες φορές να βγάλουν το ταμείο τους πάνω στον πάγκο. Και συνεχίζουν να φοβούνται. Ωστόσο η αστυνόμευση είναι πλέον λίγο αποτελεσματικότερη».

Ο Μιχάλης έχει δύο παιδιά. Ένα γιο και μία κόρη. Παρά το γεγονός ότι διατηρεί δύο επιχειρήσεις στην Ελλάδα η κόρη του έφυγε για την Αγγλία γιατί δεν έβρισκε δουλειά.
«Σπούδασε τουριστικά στην Ελλάδα. Ξόδεψα χρήματα να τη σπουδάσω. Ξόδεψε και το ελληνικό κράτος για να τη σπουδάσει. Ωστόσο αναγκάστηκε να φύγει στο εξωτερικό για να επιβιώσει. Κάτι ανάλογο συνέβη με ένα φίλο μου, Ρουμάνο. Αγόρασε σπίτι στον Άγιο Παντελεήμονα… Επειδή όμως δεν είχε δουλειά, το νοίκιασε και μετανάστευσε στην Αγγλία. Έρχεται πού και πού, πληρώνει τις υποχρεώσεις του και φεύγει ξανά».

Το '60 ήταν όνειρο ζωής για κάποιους να αποκτήσουν σπίτι στον Άγιο Παντελεήμονα ή στην Κυψέλη. Ήταν το αστικό απωθημένο, σημάδι κοινωνικής αναγνώρισης. Η Φωκίωνος ήταν η Κηφισιά και η Γλυφάδα της εποχής, συγκεντρώνοντας τους εκπροσώπους της υψηλής κοινωνίας.
Σήμερα, εκεί που πριν δύο ή τρία χρόνια οργανώνονταν συσσίτια με φυλετικό προσανατολισμό και επιθέσεις εναντίον όσων δεν έφεραν την ελληνική υπηκοότητα, μια περιοχή που ασφυκτιούσε από ρατσιστικά και αντιρατσιστικά συλλαλητήρια και εγκληματικότητα, φαίνεται πλέον να ασφυκτιά υπό το βάρος του φόβου όσων προηγήθηκαν. Ακόμα και αν τα πράγματα «φαίνεται να έχουν ηρεμήσει», όπως λένε οι κάτοικοι...


http://www.newsbeast.gr

 Πίσω στα παλιά 

ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑΣ : ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΤΟΥ ΕΓΚΛΗΜΑΤΟΣ ..

 

Ο Άγιος Παντελεήμονας είναι  ο πιο «σκοτεινός» άγιος της  Αθήνας. «Η γειτονιά του μίσους» όπως κωδικοποιήθηκε στη  δημόσια ατζέντα.  Δεν ήξερα τη γειτονιά ως ιστορικό τόπο  κατοίκησης των παλιών εμπόρων της Αθήνας, ούτε ως μετέπειτα πολυπολιτισμική συνοικία.

Την έμαθα ως θέαμα στα τηλεπαράθυρα πριν από μερικά χρόνια , όπου ένας θίασος περιφερόμενων «αγανακτισμένων κατοίκων» διαμαρτύρονταν για  την εγκληματικότητα και την  παρουσία μεταναστών στην  περιοχή. Οι ίδιοι άνθρωποι  αργότερα φιγουράρανε στα ψηφοδέλτια της Χρυσής Αυγής. Σήμερα αρκετοί απ’ αυτούς  βρίσκονται στη φυλακή. Στο μεσοδιάστημα επιχείρησαν μια στρατηγική «κατάληψη» του δημόσιου χώρου και ανέπτυξαν τη δράση των «ταγμάτων εφόδου» στα πρότυπα του Γερμανικού  Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος πάνω στα ευάλωτα σώματα των μεταναστών. Ο Άγιος Παντελεήμονας λειτούργησε ως ο πειραματικός σωλήνας της Χρυσής Αυγής για την «έφοδο»  στη Δημοκρατία. Η έφοδος αποτράπηκε αλλά η δημοκρατία τραυματίστηκε και τα σημάδια του τραύματος είναι ακόμα ορατά σε μια γειτονιά που παλεύει δειλά να συνέλθει από το σοκ της βίας.

Μας υποδέχεται ο Χρήστος Ρουμπάνης στην οδό Φυλής. Έξω οι πωλητές μαζεύουν σιγά σιγά τους πάγκους της λαϊκής αγοράς. Μουσουλμάνες με μαντήλα, μετανάστριες από τις βαλκανικές χώρες και κάποιες Ελληνίδες κάνουν τα τελευταία ψώνια. Στις γωνίες περιμένουν διάφοροι κάτοικοι να πάρουν ότι τρόφιμα περισσέψουν. Δίπλα διανέμεται κάθε μεσημέρι  το συσσίτιο της Εκκλησίας. Συνολικά 170 με 200 μερίδες τη μέρα. Στους τοίχους τα συνθήματα της Χρυσής Αυγής έχουν σβηστεί πρόχειρα με λευκή μπογιά. Ανεβαίνουμε στο σπίτι του. «Να εδώ απέναντι ήταν για πολύ καιρό ένα υπνωτήριο μεταναστών. Μένανε ανά δεκάδες μέσα και  πλήρωναν 10 ευρώ το κεφάλι. Τους χτύπαγε η βροχή το χειμώνα» μου δείχνει από το παράθυρο. Ο Χρήστος είναι συνταξιούχος εκπαιδευτικός και ενεργό μέλος της Κίνησης κατοίκων του 6ου διαμερίσματος που ιδρύθηκε το Νοέμβριο του 2008 διοργανώνοντας ανοιχτές εκδηλώσεις για να αποτρέψουν τη διοχέτευση της μισαλλόδοξης ρητορικής στην περιοχή. «Βλέπαμε το κακό να  έρχεται. Το 2009 κάναμε στην πλατεία μια παρουσίαση του βιβλίου του Γκαζμέντ Καπλάνι.

Ήρθαν οι χρυσαυγίτες, εγώ ήμουν στο μικρόφωνο, μας χτύπησαν και μας έδιωξαν. Η Αστυνομία  ήταν μπροστά και δεν έκανε τίποτα. Μετά άρχισαν να κυνηγούν με μαχαίρια τους ξένους.

Την άλλη μέρα έκλεισαν την παιδική χαρά. Εμείς όμως δεν το παρατήσαμε. Μέχρι το Ευρωκοινοβούλιο φτάσαμε».
Ποτέ άλλοτε ένας χώρος αθωότητας και ανεμελιάς δεν απέκτησε τέτοιο συμβολισμό, όσο  η παιδική χαρά του Αγίου Παντελεήμονα. Στις 19 Ιανουαρίου το 2009 χρυσαυγίτες κλείδωσαν την παιδική χαρά ως μια κίνηση ισχύος και επιβολής. Μάλιστα όταν ο Πέτρος Τασούλας  προσπάθησε να μπει μέσα με το παιδί του, τον συνέλαβαν. Έκτοτε οι κάτοικοι δεν έπαψαν στιγμή  να διεκδικούν την επαναλειτουργία της παιδικής χαράς. Τον Αύγουστο του 2012 ο δήμαρχος  Γιώργος Καμίνης δήλωσε πως «δε θα δεχτεί κανένα άβατο στην πόλη» και πως έχει εκπονηθεί  ένα σχέδιο ανάπλασης για τις πλατείες Αγίου Παντελεήμονα και Αττικής που προβλέπει και  το άνοιγμα εκ νέου της παιδικής χαράς. Το σχέδιο «Ανάπλαση των πλατειών Αττικής και Αγίου Παντελεήμονα  Αχαρνών και σύνδεση τους μέσω της οδού Αγορακρίτου»  είχε ενταχθεί στο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα 2007 – 2013. Πριν από λίγους μήνες όμως, τον Ιούνιο  του 2013, με απόφαση του Περιφερειάρχη Γιάννη Σγουρού , το έργο απεντάχθηκε από  το ΠΕΠ Αττικής 2007 -2013 γιατί παρουσίαζε αδικαιολόγητες καθυστερήσεις 18 μηνών στην υλοποίηση του. Παρ’ όλα αυτά ο δήμαρχος δεσμεύτηκε στο δημοτικό συμβούλιο ότι η παιδική

χαρά θα ανοίξει ξανά στις 31 Μαρτίου.
Περνάμε από τους οίκους ανοχής στη Φυλής, δίπλα ακριβώς στα σπίτια και στα σχολεία. Η σκιά  μιας γυναίκας αφρικάνικης καταγωγής ξεχωρίζει πίσω από τα κάγκελα στο παράθυρο. 

Στο 6ο διαμέρισμα  υπάρχουν πάνω από 60 – 70 οίκοι ανοχής αλλά μόλις τρεις διαθέτουν άδεια.

Ο δήμος κατά καιρούς τα σφραγίζει. Ξανανοίγουν σε λίγες ώρες. «Το μεγαλύτερο έγκλημα στην περιοχή είναι αυτό εδώ. Το δουλεμπόριο γυναικών που γίνεται κάτω  από τη μύτη της Αστυνομίας» λέει ο Χρήστος Ρουμπάνης. Η αλήθεια είναι ότι η Χρυσή Αυγή που διατεινόταν ότι αγωνίζεται για την εξάλειψη της εγκληματικότητας στην περιοχή, ποτέ δεν  ενοχλήθηκε απ’ αυτή τη μορφή του εγκλήματος. Για την ακρίβεια ορισμένα στελέχη της  συμμετείχαν σ’ αυτό. Ο «τομεάρχης» της στην περιοχή Γιώργος Βάθης που εμφανίστηκε  στο δελτίο ειδήσεων της ΝΕΤ στις 22/5/2013 ως εκπρόσωπος των «ομάδων περιφρούρησης της πλατείας» δηλώνοντας «Τους Έλληνες προστατεύουμε εδώ γύρω γύρω. Κι εγώ άνθρωπος  μ’ ένα παιδάκι είμαι» διατηρούσε το μαγαζί «αντικερί» στη Μιχαήλ Βόδα. Το 2006 έκλεισε όταν αποκαλύφθηκε ότι ήταν απλώς βιτρίνα και αποτελούσε παράνομο γραφείο «ευρέσεως εργασίας» για αλλοδαπές γυναίκες που εξαναγκάζονταν σε πορνεία.
Φτάνουμε στην πλατεία αφήνοντας πίσω τις άδειες βιτρίνες στην Αγίου Μελετίου και τα  «ενοικιάζεται». Το καφενείο-ορμητήριο της Χρυσής Αυγής απέναντι από την είσοδο της εκκλησίας -εκεί που παρακολουθούσαμε εμβρόντητοι τα πρωτοπαλίκαρα της οργάνωσης να δηλώνουν έτοιμοι «να ανοίξουν τους φούρνους» στο ντοκιμαντέρ «Οι Καθαριστές» του Κωσταντίνου Γεωργούση- είναι ψιλοάδειο. «Παλιά πέρναγα από την πλατεία και με  προπηλάκιζαν. Τώρα σταμάτησαν αυτά, όπως και τα μαχαιρώματα μεταναστών τη νύχτα. 

Βέβαια στο μεταξύ έχουν φύγει πάνω από τους μισούς μετανάστες από την περιοχή. Λέω στους ιδιοκτήτες των μαγαζιών να καταγγείλουν ότι η Χρυσή Αυγή τους πούλαγε προστασία αλλά διστάζουν» μου εξηγεί ο Χρήστος. Κάπως ξεθαρρεύουμε και τριγυρνάμε πιο άνετα. Μου δείχνει τη γωνία που βρίσκονταν παλιά μια από τις πιο γνωστές ψαροταβέρνες της Αθήνας. «Έκλεισε κι αυτή. Εμείς σταματήσαμε να πηγαίνουμε από φόβο. Το μοναδικό μέρος που μπορούσαμε να πάμε ήταν το σουβλατζίδικο ενός πρώην αστυνομικού που ήταν δημοκράτης».
Γιαγιάδες λιάζονται στον ήλιο και παρά δίπλα μια παρέα ανδρών παίζει ντόμινο. «Εδώ θα μας βρεις κοπελιά από τις 10 το πρωί ως τις 10 το βράδυ. Ανεργία. Κανείς δεν έχει δουλειά. Εγώ έχω εννιά στόματα» λέει ο Σπύρος. Είναι από την Αλβανία και έχει ένα ωραίο σπίτι στους Αγίους Σαράντα. Τους χειμώνες όμως ζει εδώ. Μιλάει τέλεια ελληνικά. Μόνο όταν απολύθηκε από το Μέγαρο κι έπρεπε να τακτοποιήσει τα χαρτιά του για το ταμείο ανεργίας διαπιστώσανε οι συνάδελφοι του ότι δεν είναι από την Ελλάδα. Χαμηλώνει τη φωνή και παραδέχεται με συνωμοτικό ύφος και εμφανή συστολή: «Δυστυχώς και κάποια δικά μας παιδιά πήγαν μαζί τους». Με τη Χρυσή Αυγή εννοεί. Είναι μια καταγγελία που θα μου κάνουν σχεδόν όλοι οι συνομιλητές σ’ αυτό το ρεπορτάζ.
Στην πλατεία πάντως ξανακούγονται παιδικές φωνές απ’ όλες τις γλώσσες του κόσμου. Τα παιδιά γελάνε, παίζουν μπάλα και τα πιο ατίθασα τρυπώνουν από τη χαραμάδα στα συρματοπλέγματα στην παιδική χαρά. Τα παιδιά έχουν μεγαλύτερα αντισώματα στο ρατσισμό. Είναι από μικρά μαζί, στις διπλανές θερμοκοιτίδες. Μεγαλώνουν μαζί και δεν αντιλαμβάνονται ούτε το ρατσισμό των «ταγμάτων εφόδου», ούτε ίσως το «θεσμοθετημένο ρατσισμό» που δεν αναγνωρίζει στα παιδιά που γεννήθηκαν στην Ελλάδα τη δυνατότητα να αποκτήσουν ελληνική ιθαγένεια. Το επιβεβαιώνει η καθηγήτρια Φυσικής στο Λύκειο Αγγελική Ηλία «Τα σχολεία μας έχουν πάνω από 50% μετανάστες μαθητές. Μιλάνε όμως πολύ καλά ελληνικά και τα παιδιά έχουν καλές σχέσεις μεταξύ τους. Υπάρχουν και μεικτά ζευγάρια. Μόνο πρόπερσι είχαμε μια ένταση σε μια τάξη για τη Χρυσή Αυγή. Το πρόβλημα δεν είναι πολιτισμικό κατά την άποψη μου. Είναι ταξικό. Είναι η φτώχεια στις οικογένειες που την παρατηρώ στα ρούχα των παιδιών και στο σώμα τους. Φέτος το σχολείο μας μπήκε σε πρόγραμμα για διανομή γεύματος από το Ίδρυμα Νιάρχος. Αυτό τα έκανε πολύ χαρούμενα γιατί έτρωγαν όλα μαζί. Τα πράγματα όμως έχουν επιβαρυνθεί εξαιτίας της κρίσης. Υπάρχει ένταση στην  τάξη και η πειθαρχία επιβάλλεται όλο και πιο δύσκολα. Ο φόβος ερήμωσε την περιοχή. Μετά την 10 το βράδυ δεν κυκλοφορεί κανείς. Η θεατρική ομάδα που έφτιαξε η Κίνηση, οι Βικτωριανοί, όταν ανεβάζει παραστάσεις δίνει λίγη ζωή. Πρέπει να γίνουν ξανά εκδηλώσεις στην πλατεία και εξωστρεφείς δράσεις και να συνδεθούν με τα σχολεία. Έχει σημασία να νιώθεις ελεύθερος στη γειτονιά σου». Οι καθηγητές στο Λύκειο κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Προσπαθούν να φτιάξουν μια αίθουσα πολυμέσων και μια βιβλιοθήκη στο σχολείο για να διαμορφώσουν τη δυνατότητα στους μαθητές να περνάνε δημιουργικά και συλλογικά τον ελεύθερο χρόνο τους. Λίγο πριν αποχαιρετιστούμε μου διηγείται μια ιστορία για μια φορά που τσακώθηκε στο φούρνο με μια γυναίκα -μέλος της Χρυσής Αυγής- που παινευόταν ότι έριξε γιαούρτια στον Αλαβάνο κατά τη διάρκεια της περιοδείας του πριν τις προηγούμενες αυτοδιοικητικές εκλογές.
Έχει αρχίσει να σουρουπώνει κι η κίνηση αραιώνει στους δρόμους. Μόνο ένα καφενείο στη γωνία είναι γεμάτο με άνδρες αυστηρά προσηλωμένους σε κάποιο ματς. Στη μεγάλη πολυκατοικία απέναντι από την πλατεία που κατοικούνταν παλιά κυρίως από μετανάστες, τα ρολά είναι κατεβασμένα. Μόνο τρία φώτα αναμμένα και μια ελληνική σημαία με μια  λαβωμένη «περηφάνια» κυματίζει υποτονικά. Τι κι αν οι χρυσαυγίτες μαζεύτηκαν. Πρόλαβαν να σκορπίσουν το φόβο. Αρκετοί μετανάστες εγκατέλειψαν την περιοχή που ούτως η αλλως είχε αλλοιωθεί η φυσιογνωμία της. Πλέον κατοικείται μόνο από υπερήλικες της παλιάς Αθήνας και κάποιους ενσωματωμένους μετανάστες από τις πρώην ανατολικές χώρες. Υποβαθμίστηκε από την έλλειψη υποδομών. Είναι χαρακτηριστικό ότι δε διαθέτει ούτε έναν δημόσιο παιδικό σταθμό. Αφέθηκε στην εγκατάλειψη και ταυτοποιήθηκε ως «γκέτο» με αποτέλεσμα οι τιμές των ακινήτων να πέσουν κατακόρυφα. Άφησε χώρο για τον εξτρεμισμό της Χρυσής Αυγής και το «βρώμικο» real estate, αφού οι μεσάζοντες αγοράζουν ακίνητα σε εξευτελιστικές τιμές με σκοπό να κερδοφορήσουν όταν επικρατήσει κι εδώ το δόγμα του gentrification.
Στην πλατεία έχουμε ραντεβού με το Χαλάφ. Είναι μετανάστης από τη Συρία και βρίσκεται στην Ελλάδα από το 2008. Φτιάχνει παπούτσια σ’ ένα μαγαζί στη Δάφνη και πηγαίνει στο Σχολείο Μεταναστών για να μάθει τη γλώσσα. Πλέον επειδή είναι παλιός βοηθάει και στη λειτουργία του Σχολείου. Δε θέλει να κάτσουμε στην πλατεία. Νιώθει κάπως άβολα. «Όλοι οι μετανάστες ξέρουν τη Χρυσή Αυγή. Φοβούνται ακόμα. Λιγότερο από πριν. Παλιά μετά τις 7 το απόγευμα οι ξένοι δεν έβγαιναν έξω ούτε για να πάρουν ψωμί. Κλειδώνονταν στα σπίτια τους. Τώρα κυκλοφορούν. Η Αστυνομία όμως κυνηγάει ακόμα μετανάστες. Εμένα με έπιασαν μια φορά στη Λαϊκή. Είχα χαρτιά και αναγκάστηκαν να μ’ αφήσουν». Στο δρόμο για το σπίτι μας δείχνει τα μαγαζιά των αλλοδαπών που έκλεισαν. «Σταματούσαν απ’ έξω με τα μηχανάκια οι χρυσαυγίτες, μαρσάρανε απειλητικά και μετά μπαίνανε μέσα και έκλεβαν τις εισπράξεις από τα ταμεία. Είχαν σχέσεις με την Αστυνομία. Έκαναν περίπατο στο Αστυνομικό Τμήμα του Αγίου Παντελεήμονα».
Το Αστυνομικό Τμήμα του Αγίου Παντελεήμονα είναι αμαρτωλό -το καταδεικνύει η πορεία του από το 2004, που αποκαλύφθηκε ότι ομάδα αστυνομικών έκανε ακόμα και φάλαγγα σε μετανάστες στο υπόγειο, ενώ μέχρι πριν από λίγο καιρό όσοι μετανάστες πήγαιναν να καταγγείλουν επίθεση από τη Χρυσή Αυγή απειλούνταν με απέλαση. Δεν είναι τυχαίο ότι σχηματίστηκε δικογραφία εις βάρος του πρώην διοικητή του Αστυνομικού Τμήματος για ενεργό υποστήριξη στη Χρυσή Αυγή που περιλαμβάνει μια σειρά από αδικήματα. Κάποια πράγματα όμως δεν αλλάζουν γρήγορα. Το κρατητήριο της Ασφάλειας του Αγίου Παντελεήμονα παραμένει ένας χώρος που δεν αντιστοιχεί στην έννοια του «ανθρώπινου». Πριν από λίγες μέρες ο επίσκοπος Κυπριανός αναγκάστηκε να επισκεφτεί το χώρο και όπως δήλωσε «από τότε έχω χάσει τον ύπνο μου». Δεκάδες μετανάστες και πρόσφυγες στοιβαγμένοι σε 15 τ.μ χωρίς φως, χωρίς κρεβάτι με μια αφόρητη δυσωδία κι έναν χορό από ζωύφια.
Συναντώ τον σκηνοθέτη Γιώργο Κόρρα στο σπίτι του στην οδό Αριστομένους. Μένει πάνω από 40 χρόνια εδώ και ξέρει τη γειτονιά σαν την παλάμη του. Στην πολυκατοικία του, από τα 40 διαμερίσματα, στα 25 ζουν οικογένειες μεταναστών. Ο ίδιος δεν έχει κανένα πρόβλημα. Είχε πάντα καλές σχέσεις μαζί τους, τους υπερασπίστηκε απέναντι στον τραμπουκισμό της Χρυσής Αυγής και μπήκε και ο ίδιος στο στόχαστρο. Είναι μάρτυρας κατά της Σκορδέλη στη δίκη για την επίθεση εις βάρος Αφγανών που έχει πάρει 8 αναβολές για λόγους «ψυχικής υγείας» της κατηγορούμενης. «Εγώ δεν τους ήξερα αυτούς τους ανθρώπους. Τα τελευταία χρόνια τους άμαθα γιατί τους πετύχαινα μπροστά μου. Είχαν απενεχοποιήσει στους νεαρούς της γειτονιάς τη βία. Κινητοποιούσαν τους τοξικομανείς της περιοχής και τα κλεφτρονια για να επιτίθενται στους μετανάστες. Έρχονταν σπίτι μου επειδή με ξέρανε για να προστατευτούν γεμάτοι πληγές από τις μαχαιριές. Υπήρχε ζωή πριν απ’ αυτά. Η πλατεία ήταν γεμάτη κόσμο. Τους διώξανε. Κλείσανε όλες οι ταβέρνες».
Περνάμε από το σημείο που βρισκόταν παλιά το τζαμί στο υπόγειο στην Αριστομένους.  Τα ίχνη του εμπρησμού διακρίνονται ακόμα, όπως και η ταυτότητα των δραστών στα  ξεθωριασμένα  αυτοκόλλητα της Χρυσής Αυγής. Έχουν κλείσει όλοι οι αυτοσχέδιοι χώροι που διαμόρφωσαν οι μουσουλμάνοι  στην ευρύτερη περιοχή για να ασκούν τα λατρευτικά τους καθήκοντα. Το πιο κοντινό πλέον είναι  στην Ομόνοια. Και ο σχεδιασμός για τη δημιουργία ενός επίσημου τεμένους στην Αθήνα  προσκρούει διαρκώς στην αμηχανία της Πολιτείας να επιλύσει ένα ζήτημα που εδράζεται στο σκληρό πυρήνα των δικαιωμάτων.
Σ’ ένα μικρό στενάκι κάθετο στην Περγάμου, στην οδό Ρεμούνδου πέφτουμε πάνω σε μια εντυπωσιακή σειρά από νεοκλασσικά του Μεσοπολέμου. Ήταν οι κατοικίες των παλιών  εμπόρων που πήγαιναν με τα κάρα στην Ομόνοια. Τότε έβλεπες ακόμα θάλασσα από  τις σκεπές. Σ’ ένα  απ’ αυτά μας περιμένει ο γνωστός ζωγράφος και καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών, Παύλος Σάμιος. «Είμαι εδώ πάνω από 10 χρόνια. Το βρήκα ερείπιο και το έφτιαξα» λέει. Ανεβαίνουμε μια εντυπωσιακή γυριστή ξύλινη σκάλα. Σε κάθε σκαλοπάτι υπάρχει ένα ζευγάρι γόβες.«Τι σκέφτεσαι; Ότι κάθε κυρία που έρχεται αφήνει τις γόβες της και φεύγει ξυπόλυτη; Όχι. Ο πατέρας μου ήταν τσαγκάρης  και  οι γόβες είναι ένα μοτίβο στους πίνακες μου». Καθόμαστε στο ατελιέ σε μια υπέροχη ψιλοτάβανη αίθουσα. «Πράγματι υπάρχει παραβατικότητα. Έχω δει να αρπάζουν τις αλυσίδες και τις τσάντες  από τις γυναίκες. Όταν δεν έχει να φας όμως, κι εσύ να ήσουν, κάτι θα έκανες. Έχουν πέσει οι  αξίες  των ακινήτων. Αυτά τα σπίτια όμως είναι μεγάλη κληρονομιά και θα καταστραφούν. Έπρεπε να τα  αναλάβει ο δήμος και να τα αποκαταστήσει». Κι αυτός με τη σειρά του έχει να θυμηθεί κάποια  ιστορία  που οι χρυσαυγίτες επιτέθηκαν σε μετανάστες. Τον ρωτάω αν σκέφτηκε ποτέ να φύγει. «Όχι, γιατί  να φύγω;».
Θα χρειαζόμουν χιλιάδες λέξεις ακόμα για να αναφέρω όλες τις ιστορίες που μου διηγήθηκαν οι άνθρωποι που συνάντησα στον Άγιο Παντελεήμονα. Άλλοι με αγανάκτηση για την κωλυσιεργία του κράτους να αντιμετωπίσει το πρόβλημα,  άλλοι με την καχυποψία ότι μπορεί να αναβιώσουν παρόμοιες μέρες, άλλοι με ντροπή για το στιγματισμό της γειτονιάς τους ως ακροδεξιό άβατο. Το μίσος πέρασε από δω και άφησε παντού το αποτύπωμα του. Στο τέλος, η ζωή που επανεμφανίζεται αμήχανα στην πλατεία, θα νικήσει. Κι εμείς όταν ξανάρθουμε θα είναι για καφέ και για να παίξουμε μπάλα με τα πιτσιρίκια στην παιδική χαρά.
Μαρία Λούκα, Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Κατσής
  http://www.vice.com/gr/read/agios-pantelehmonas-epistrofi-ston-topo-tou-egklimatos
ΠΡΕΖΑ TV
17-2-2014

πίσω στα παλιά

ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑΣ–ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΩΝΤΩΝ !!!

 

«Ζούσαν λεφτάδες εδώ, τώρα ζει µόνο ο φόβος»

Πώς υποβαθµίστηκε ο Αγιος Παντελεήµονας

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιάννης Παπαδόπουλος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Εnri Canaj , gpapadopoulos@dolnet.gr

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Δευτέρα 11 Οκτωβρίου 2010

Εγινε σύµβολο σύγκρουσης πολιτισµών, διεκδίκησης δικαιωµάτων και στιγµατισµού. Η γειτονιά του Αγίου Παντελεήµονα Αχαρνών µάς απασχολεί τα δύο τελευταία χρόνια.
Η υποβάθµισή της είχε αρχίσει από τη δεκαετία του ‘70, πριν λερωθούν οι τοίχοι µε συνθήµατα µίσους, όταν ελάχιστοι είχαν στραµµένο το βλέµµα τους στην περιοχή.
Τα κόκκινα τριαντάφυλλα στα δύο βάζα αντέχουν ακόµη δίπλα στους ξεραµένους κρίνους. Κάποτε, στο ψυγείο του ανθοπωλείου της ζούσε ένας κήπος. Οι πελάτες σχηµάτιζαν ουρές. Σήµερα, θα είναι ευχαριστηµένη αν πουλήσει σε µια µέρα ένα ρόδο. Η Πόπη Βεντουρή γερνάει σε αυτό το µαγαζί. Δουλεύει στη γωνία Πιπίνου και Αχαρνών τα τελευταία 50 χρόνια. Περνάει εδώ όλη της τη µέρα. Δεκατέσσερις ώρες αναµονής, µέχρι να ωθήσει κάποιος τη γυάλινη πόρτα της. Συχνά την παίρνει ο ύπνος µπροστά από την τηλεόραση.
Σκέφτεται να το κλείσει. Αλλωστε οι µόνες ευχάριστες αναµνήσεις που τη συντροφεύουν είναι τόσο µακρινές, που θυµίζουν σκηνές ασπρόµαυρης ελληνικής ταινίας.
«Ηταν ωραία εδώ. Ησυχα», λέει όταν τη συναντώ. Στη δεκαετία του 60 η πλατεία του Αγίου Παντελεήµονα δεν ήταν ένα τετράγωνο πολιορκηµένο από µπετόν. Στην αριστερή γωνιά, πίσω από την εκκλησία, βρισκόταν µια πισίνα.
Στην οδό Πιπίνου υπήρχε το θρυλικό καφενείο του Βυζούρη όπου συναγωνίζονταν οι άσοι της στέκας. Οι µεγαλύτεροι της γειτονιάς θυµούνται ακόµη τα πανελλήνια πρωταθλήµατα µπιλιάρδου και µιλούν µε θαυµασµό για τους παίκτες που «έφταναν τις 1.500 καραµπόλες». Η Αγίου Μελετίου ήταν περίφηµος εµπορικός δρόµος. Για να νοικιάσεις µαγαζί εκεί πλήρωνες πολλά εκατοµµύρια για αέρα.
Γειτονιά µε διασηµότητες
«Ζούσαν λεφτάδες εδώ. Απέναντι, στην Αχαρνών, έµενε µια κυρία που είχε τη µισή Αθήνα δικιά της», λέει η κ. Βεντουρή. «Στη γειτονιά σύχναζαν ηθοποιοί και πολιτικοί, ενώ η πεθερά µου είχε µια τρέλα µε τους διάσηµους. Τους φώναζε µε το µικρό τους όνοµα και είχε φιλία µε τον Ράλλη». Μιλάει για εκείνη την εποχή µε γλυκιά νοσταλγία. Εχει κοντά γκρίζα µαλλιά. Φοράει τζιν πουκάµισο, πράσινο παντελόνι και λευκή βαµβακερή κάλτσα µε φαγωµένο µαύρο µοκασίνι.
Η κουβέντα ταξιδεύει από το ‘60 στο ‘70, στα µπουκέτα που έφτιαχνε για γάµους και βαφτίσεις και στις ουρές έξω από το παλιό µαγαζί του Τζήµα στην Αχαρνών, όπου οι µανάδες αγόραζαν πασχαλιάτικα παπούτσια στα παιδιά τους. Φτάνουµε στη δεκαετία του '80. Κενό. Καµία Ανάµνηση. Στη δεκαετία του '90 εγκαθίστανται σε µεγάλους αριθµούς στην περιοχή οι πρώτοι µετανάστες. Και οι αναµνήσεις της κ. Βεντουρή, αλλά και άλλων παλιών κατοίκων και εµπόρων της περιοχής, ζωντανεύουν. Λες και κοιµήθηκαν για µία δεκαετία και ξύπνησαν σε µια περίοδο που αρκετοί από αυτούς περιγράφουν ως «εφιάλτη».
Αλλά η οικιστική, αισθητική, οικονοµική και κοινωνική υποβάθµιση της περιοχής είχε αρχίσει πολύ πιο πριν, σε µια περίοδο που η µετανάστευση δεν υπήρχε καν στον ορίζοντα και δεν είχε κλείσει ακόµα ο κύκλος της ελληνικής µετανάστευσης στη Δυτική Ευρώπη
Οι δρόµοι µε τα παλιά αρχοντικά έγιναν οίκοι ανοχής 
Η ΕΙΚΟΝΑ του Αγίου Παντελεήµονα από ψηλά µοιάζει µε ξεδοντιασµένη οδοντοστοιχία. Τα παλιά αρχοντικά ασφυκτιούν πλάι σε πενταώροφα και εξαώροφα κτίρια. Κάποτε η Φίνος Φιλµ τα χρησιµοποιούσε στις ταινίες της για αθηναϊκό σκηνικό. Η Ζωή Κρανάκη µένει σήµερα στη γειτονιά των διατηρητέων, στην οδό Ρεµούνδου.
«Εγκαταστάθηκε σε αυτό το σπίτι η οικογένεια του συζύγου µου το 1956. Ζούσαν ευτυχισµένοι, µέχρι που ξεκίνησε η αντιπαροχή. Ο πατέρας του όµως αρνήθηκε να το ρίξει. Πόναγε η ψυχή τους όταν έβλεπαν να γκρεµίζονται τα πάντα γύρω τους», λέει.
Μια ξύλινη ελικοειδής σκάλα, στολισµένη µε θυµάρι και βότανα, οδηγεί στο καθιστικό της. Ψηλά ταβάνια και µεγάλα παράθυρα. Της πρότειναν να το νοικιάσει για να γίνει οίκος ανοχής. Προσέφεραν 3.000 ευρώ τον µήνα, αλλά δεν δέχτηκε. Πιο κάτω, ο ιδιοκτήτης ενός γειτονικού νεοκλασικού δεν απέρριψε αντίστοιχη προσφορά.
Τριάντα ένας οίκοι ανοχής λειτουργούν σήµερα στον Αγιο Παντελεήµονα σε κτίρια που χτίστηκαν πριν από τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο. Μεταφέρθηκαν εδώ όταν έκλεισε η Τρούµπα.
Χρειάζονταν σπίτια µε αυτόνοµη είσοδο και η γειτνίαση µε τον σιδηρόδροµο καθιστούσε την περιοχή φιλέτο. «Τουλάχιστον έτσι συντηρήθηκαν αυτά τα κτίσµατα», λέει ο Ηλίας Γιαννίρης, επίκουρος καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο Πολυτεχνείο της Κρήτης. Για έξι µήνες ο κ. Γιαννίρης και η Κίνηση Κατοίκων του 6ου Διαµερίσµατος κατέγραψαν την κατάσταση του κτιριακού αποθέµατος στον Αγιο Παντελεήµονα. Εντόπισαν 105 κτίρια που δεν χρησιµοποιούνται, είναι ακατοίκητα ή προς πώληση.
Από αυτά, σύµφωνα µε την έρευνά τους, τα 19 αποτελούν εστίες µόλυνσης και 27 κρίνονται επικίνδυνα για κατάρρευση στέγης ή πτώση σοβάδων. Ενώ το 43% των κτιρίων που έχουν κηρυχτεί από το ΥΠΕΚΑ ως διατηρητέα βρίσκονται σε µέτρια έως κακή κατάσταση.
Ο Γιάννης Βλαχάκης, αρχιτέκτονας και µέλος της Κίνησης Κατοίκων, µου δείχνει τον χάρτη της απαξίωσης και τις φωτογραφίες σπιτιών που καταδικάστηκαν σε ένα δαιδαλώδες ιδιοκτησιακό καθεστώς. Στην οδό Φιλαδελφείας 4 ένα εργοστάσιο 1.266 τετραγωνικών µέτρων ρηµάζει εδώ και χρόνια. Ανήκει στο ΙΚΑ.
Στην οδό Πιπίνου, το γωνιακό κτίριο απέναντι από το πρώην Αfghan Ηotel, έχει τρεις ιδιοκτήτες. Το 75% είναι µοιρασµένο σε δύο ιδιώτες και το 25% βρίσκεται στα χέρια της Α’ Διοίκησης Υγειονοµικής Περιφέρειας Αττικής.
«Τώρα είναι η ευκαιρία να παρέµβει ο δήµος, να αγοράσει φτηνά και να αξιοποιήσει αυτά τα κτίρια. Οσα είναι υπό κατάρρευση µπορούν να γίνουν πάρκα τσέπης. Τα υπόλοιπα µπορούν να στεγάσουν υπηρεσίες και δοµές για τους γηγενείς και τους µετανάστες», λέει ο κ. Γιαννίρης. Ηδη πάντως υπάρχουν ιδιώτες που ενδιαφέρονται για την περιοχή.
Φύλακες των αναµνήσεων
Αυτή η χρόνια υποβάθµιση της περιοχής και η απουσία οργανωµένου σχεδίου για τη σωτηρία της θα οδηγήσει µια οµάδα κατοίκων σε πορεία µέχρι τη Βουλή. Ο ζωγράφος Παύλος Σάµιος δεν πρόκειται να συµµετάσχει. «Νιώθω ότι µε υποβιβάζει το να βγαίνω στον δρόµο», λέει. Ο κ. Σάµιος παρεµβαίνει µε το µεράκι του. Δεν είναι κάτοικος του Αγίου Παντελεήµονα.
Πριν από οκτώ χρόνια όµως αγόρασε µε 120.000 ευρώ ένα διώροφο ερείπιο στην οδό Ρεµούνδου και το µετέτρεψε σε ατελιέ. Δύο φοιτητές νοίκιαζαν το παλιό νεοκλασικό και το εγκατέλειψαν αφού υπέστη βαριές φθορές στον σεισµό του ‘99. Κι ενώ ο κ. Σάµιος ήρθε στη γειτονιά για να σώσει µια ανάµνηση, λίγα τετράγωνα πιο πέρα η κ. Βεντουρή σκέφτεται να κλείσει το ιστορικό ανθοπωλείο της. Το µαγαζί της βρίσκεται στην οικοδοµή που έχτισε 50 χρόνια πριν ο οικοδόµος πατέρας της. Σχεδόν κάθε νύχτα τον τελευταίο µήνα σταθµεύει κοντά του ένα λεωφορείο των ΜΑΤ. Μόλις το βλέπει η κ. Βεντουρή φοβάται µήπως ξεσπάσουν επεισόδια. «Η ησυχία που είχαµε παλιά αποκλείεται να επιστρέψει», λέει καθώς ξεδιαλέγει τους µαραµένους κρίνους. «Ετσι είναι η ζωή. Προχωράει µπροστά, δεν πάει πίσω».
Η αντιπαροχή ήταν η αρχή του τέλους 
ΗΤΑΝ Η εποχή της απληστίας. Τα χρόνια της αντιπαροχής. Τότε που πολλοί βρήκαν την ευκαιρία να φτιάξουν προίκα για τις κόρες τους και να τακτοποιήσουν σε ένα διαµέρισµα τους γιους τους. Οπως επισηµαίνει ο αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, Θωµάς Μαλούτας, µε τον νόµο 395/68, επί δικτατορίας, αυξήθηκαν οι συντελεστές δόµησης κατά 20%. Τότε µπήκαν οι βάσεις της υποβάθµισης. Χτίστηκαν θηριώδη κτίρια, ενώ οι δρόµοι και οι υποδοµές (ελεύθεροι χώροι, πάρκα) παρέµειναν ίδια. Μέχρι το ‘50 υπήρχαν λιγότερες από 1.000 πολυκατοικίες στην Αθήνα. Στα επόµενα τριάντα χρόνια κατασκευάστηκαν 35.000. Σύµφωνα µε την απογραφή του 2001, στον Αγιο Παντελεήµονα το 75% του πληθυσµού µένει σε σπίτια που φτιάχτηκαν µέχρι το 1970.
Ο Αγιος Παντελεήµονας είναι µια από τις γειτονιές του κέντρου που χτυπήθηκε από την κρίση ενοικίασης στη δεκαετία του ‘80. Τότε όλο και περισσότερες οικογένειες αναζητούσαν στέγη στα προάστια της Αθήνας. Στους πάνω ορόφους και τα ρετιρέ, όπου παρατηρούνταν σε µεγαλύτερο βαθµό η ιδιοκατοίκηση, τα παιδιά άφησαν πίσω τους γονείς τους. Ενώ αρκετά διαµερίσµατα στους χαµηλότερους ορόφους έµειναν αδιάθετα. «Οταν έφτασαν αργότερα οι πρώτοι µετανάστες – παράνοµα και µη – έπρεπε να πάνε στο πιο φτηνό κοµµάτι ενοικιαζόµενης κατοικίας. Αυτό δεν υπήρχε στις εργατικές περιοχές, όπως στη Δυτική Αθήνα.
Τα υποβαθµισµένα διαµερίσµατα βρίσκονταν στο κέντρο. Εµείς (οι γηγενείς) κατασκευάσαµε την υποβάθµιση. Οι µετανάστες του πρώτου κύµατος πήγαν σε ένα κοµµάτι που ήδη ήταν παρατηµένο», λέει ο κ. Μαλούτας.
Αυτές οι εξελίξεις είχαν ως αποτέλεσµα να αυξηθεί το ποσοστό των γηγενών κατοίκων άνω των 65 ετών κατά 23,8% το διάστηµα 1991- 2001 στον Αγιο Παντελεήµονα («Η Νέα Κοινωνική Γεωγραφία της Αθήνας:
Μετανάστευση, Ποικιλότητα και Σύγκρουση», Β. Αράπογλου, Κ. Καβουλάκος, Γ. Κανδύλης, Θ. Μαλούτας, Σύγχρονα Θέµατα, Οκτώβριος - Δεκέµβριος 2009).
Την ίδια περίοδο οι µικροί εργοδότες και αυτοαπασχολούµενοι µειώθηκαν κατά 6%, µε τους ανειδίκευτους να αποτελούν το 54% του εργατικού δυναµικού. Στις αρχές του ‘90 υπήρχε χώρος στην αγορά εργασίας για να απορροφηθεί το πρώτο κύµα µετανάστευσης. Οπως παρατηρεί όµως ο κ. Μαλούτας, οι περισσότεροι µετανάστες φτάνουν τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα χωρίς «µορφωτικά µπαγκάζια». «Και είναι δύσκολο να ενταχθούν. Ειδικά όταν έρχονται κυρίως άντρες και ζουν σε κλειστές οµάδες», λέει.
Η κατοίκηση στα ηµιυπόγεια έγινε ξανά ανάγκη και µέθοδος κερδοσκοπίας στις πλάτες των µεταναστών. Ακόµα και αποθήκες, χωρίς να πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις, µόνο µε ένα νιπτήρα, χωρίς κουζίνα ή άλλους χώρους, µετατράπηκαν σε σπίτια. Σήµερα, σε µια βόλτα στην οδό Αλκαµένους, από το ύψος της Σωζοπόλεως µέχρι και την Αγορακρίτου, µετράµε 13 άδεια υπόγεια, 10 που χρησιµοποιούνται ως κατοικίες και άλλα 10 που παραµένουν αποθήκες ή µαγαζιά.
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=4598438

http://fakebk.blogspot.gr

 πίσω στα παλιά