 |
Η Ακρόπολη, όπως τη ζωγράφισε ο μεγάλος περιηγητής,
διανοούμενος και καλλιτέχνης Louis Dupré (1789-1837) που ήλθε στην Ελλάδα το 1819.
Εθνική Βιβλιοθήκη.
«Πανόραμα Νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας 1828-1862»
Εκδόσεις «Κ. Κουμουνδουρέας»
Αθήνα
1995 |
Χωρίς γιατρό είναι η Ακρόπολη των Αθηνών, όπως μας είπαν κατά τη διάρκεια χθεσινής τηλεφωνικής επικοινωνίας από το αρχιφυλακείο του αρχαιολογικού χώρου.
Μέχρι και 10.000 τουρίστες επισκέπτονται σε καθημερινή βάση τον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης, όμως δεν υπάρχει γιατρός για την περίπτωση που κάποιος χρειαστεί ιατρική φροντίδα. Πέρυσι έκανε βάρδιες γιατρός που υπηρετούσε τη θητεία του, αντιμετωπίζοντας επιτόπου τα απλά περιστατικά και καλώντας ασθενοφόρο όταν χρειαζόταν
Αν και πέρυσι ο τότε υπουργός Κωνσταντίνος Τασούλας είχε βρει έναν τρόπο να υπάρχει για τις ώρες λειτουργίας του στρατευμένος γιατρός με απόσπαση, φέτος φαίνεται πως αυτό δεν ισχύει.
Ετσι, ο πρώτος σε επισκεψιμότητα χώρος σε ολόκληρη τη χώρα που μπορεί να δεχτεί μέσα σε μία μέρα ακόμα και 10.000 επισκέπτες, δεν προσφέρει ιατρικές φροντίδες πρώτων βοηθειών στους επισκέπτες του.
Η Ακρόπολη δεν είχε ποτέ γιατρό, σε αντίθεση με το Μουσείο που έχει από την πρώτη μέρας λειτουργίας του.
Πέρυσι τον Ιούνιο ο Κωνσταντίνος Τασούλας διαπίστωσε την έλλειψη και φρόντισε για την τοποθέτηση ενός, για τυχόν προβλήματα που θα ανέκυπταν κατά τις ξεναγήσεις. Είχε ζητήσει από τον τότε υπουργό Υγείας Μάκη Βορίδη την απόσπαση ενός γιατρού. Αυτό είναι άγνωστο αν τελικά έγινε.
Ο τότε υπουργός Εθνικής Αμυνας Δημήτρης Αβραμόπουλος είχε ανταποκριθεί σε σχετικό αίτημα στέλνοντας εκτάκτως στρατευμένους γιατρούς. Στον χώρο του ιατρείου που βρίσκεται δίπλα στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου της Ακρόπολης, στον λεγόμενο χώρο της Ιματιοθήκης, έκανε βάρδιες εκ περιτροπής από τα τρία όπλα γιατρός που υπηρετούσε τη θητεία του.
Πιο συχνές στην Ακρόπολη είναι οι λιποθυμίες των επισκεπτών, κατά τη διάρκεια των ξεναγήσεων στον αρχαιολογικό χώρο λόγω των υψηλών θερμοκρασιών κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και την απουσία σκιερών σημείων. Αρκετά είναι και τα ατυχήματα λόγω πτώσεων εξαιτίας των ανωμαλιών στο έδαφος ή των μαρμάρινων σκαλοπατιών. Ο γιατρός αντιμετώπιζε επιτόπου τα απλά περιστατικά και για τα άλλα καλούσε ασθενοφόρο. Η Ακρόπολη δεν έχει ακόμα ούτε ηλεκτρονικό εισιτήριο, παρά τις επανειλημμένες εξαγγελίες του αναπληρωτή υπουργού Νίκου Ξυδάκη.
Ο κ. Ξυδάκης είχε πει αρχικά ότι τέλη Ιουνίου η Ακρόπολη και άλλοι επτά χώροι στο κέντρο της Αθήνας θα είχαν ηλεκτρονικό εισιτήριο. Μετά, οι εξαγγελίες άλλαξαν και η Ακρόπολη έμεινε μόνη όσον αφορά το χρονικό όριο, με τη συμπλήρωση ότι αμέσως θα επεκταθεί το σύστημα και στους άλλους χώρους. Ομως, ο ανοικτός ηλεκτρονικός διαγωνισμός που προκήρυξε το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων απέβη άκαρπος. Ετσι κι αλλιώς, η προθεσμία υποβολής αιτήσεων έληγε στις 22 Ιουνίου, άρα το όριο που είχε θέσει ο κ. Ξυδάκης ήταν εκ των πραγμάτων ανέφικτο. Το ΤΑΠΑ πήρε απόφαση να αναθέσει σε επιτροπή νέο διαγωνισμό, πάντοτε για το ποσό των 126.000 ευρώ. Η νέα προκήρυξη δεν έχει καν γίνει. Ακόμα και αν «βγει στον αέρα» τις επόμενες ημέρες, και έχει αποτέλεσμα, με τις νόμιμες διαδικασίες που περιλαμβάνουν προθεσμίες για υποβολή αιτήσεων αλλά και για ενστάσεις, σε καμία περίπτωση δεν προλαβαίνουμε τη σεζόν.
Το υπουργείο αποφάσισε να αλλάξει το οργανόγραμμα του ΤΑΠΑ και άλλων εποπτευόμενων οργανισμών, προσλαμβάνοντας έναν νομικό γι' αυτόν το σκοπό. Ωστόσο, μέχρι τώρα, τα οργανογράμματα, συμπεριλαμβανομένου και του οργανογράμματος του ίδιου του ΥΠΠΟ, καταρτίζονταν από νομικούς που ήδη εργάζονταν σε αυτό. Νομικοί σύμβουλοι του κράτους υπηρετούν στα υπουργεία και νομικοί υπάρχουν επίσης στα γραφεία υπουργού κ.λπ. Ισως θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν εκείνοι, αντί να γίνει ανάθεση αντί 21.000 ευρώ.
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΩΤΤΗ
Ξεκινήστε το 2015 με μια βουτιά σε μια θάλασσα αγάπης, χαράς και ζεστασιάς. Ξεκινήστε το 2015 με ένα τετράποδο. Η Αδέσποτη θα βολτάρει την πρώτη μέρα του χρόνου κάτω από την Ακρόπολη, παρέα με τα υπέροχα σκυλιά που ζουν στη σκιά του αρχαίου βράχου, ενός από τους ωραιότερους αυτού του κόσμου. Εκεί, στο λόφο του Φιλοπάππου και τα πέριξ, ζουν γλυκύτατα τετράποδα πλάσματα, άτυποι φύλακες αρχαίων μύθων και μύστες της μαγείας που έχει αυτός ο χώρος. Ο Λάκης, ο Γκούφυ, ο Ήφαιστος, η Κανελίτσα, η Μυρτώ, η Ήρα, η Κίρκη, η Κάτια, ο Τίγρης, ο Μπάμπης, ο Ερμής κι ο Φρίξος είναι σκυλιά που φροντίζει η Ένωση Προστασίας Αδέσποτων Ακρόπολης. Η φωτογράφος και φίλη τους Ελισάβετ Μωράκη, συγκέντρωσε τα πορτρέτα τους σε ένα μικρό κομψό ημερολόγιο, από όπου και οι φωτογραφίες που ακολουθούν.
Στο εξώφυλλό του, ένα παιδί και ένας σκύλος μοιάζουν να έχουν συναντηθεί για να παίξουν, να πούνε τα δικά τους, να επικοινωνήσουν χωρίς λόγια. «Ο σκύλος είναι η Μυρτώ και είναι προστάτης. Είναι η προσωποποίηση της πίστης μέχρι τελικής πτώσης. Γνωρίζει και αγαπά το παιδί από την κοιλιά της μαμάς του κι έτσι το συνοδεύει στην ανακάλυψη του κόσμου».
Αυτή είναι η Κίρκη. Μου φαίνεται πολύ κοινωνική, την κόβω για τρελόσκυλο, σκύλο-αλεπού, σκύλο-τυχοδιώκτη. «Αντιθέτως», με διαψεύδει η Ελισάβετ: «Η Κίρκη είναι ήρεμη δύναμη. Ειρηνοποιός και ρομαντική. Αγαπά τα παιδιά και τον ήλιο».
(Αυτούς τους έκοψα αμέσως ότι είναι αδέρφια, θα φταίει το υψηλό iq μου, τι να πω). «Αδέλφια και πάντα μαζί! Ζωηροί κύριοι και πάντα χαρούμενοι», μου λένε οι άνθρωποι της Ένωσης. Μπορείτε να βοηθήσετε την Ένωση Προστασίας Αδέσποτων Ακρόπολης προσφέροντας τροφή ή κτηνιατρικά είδη. Τα τηλέφωνά τους είναι 2103421320, 6980779236. Το ημερολόγιο των Αδέσποτων Ακρόπολης έρχεται σπίτι σας με ένα τηλεφώνημα στο 6933226137.
Αυτή είναι η αγαπημένη μου εικόνα από το Ημερολόγιο των Αδέσποτων της Ακρόπολης. Είναι η φωτογραφία της Κανελίτσας, που, στα δικά μου μάτια τουλάχιστον, απεικονίζει την ψυχή της. Ρωτάω την Ελισάβετ: «Αυτά τα μισόκλειστα μάτια που δεν κοιτάνε τον φακό, είναι προσπάθεια αποφυγής του ή απόλυτη εμπιστοσύνη σε αυτόν που φωτογραφίζει;
«Εμπιστοσύνη. Είναι φοβισμένη και σεμνή. Είναι επίσης πολύ αξιοπρεπής».
Αυτός ο μούργος που φεύγει στο ηλιοβασίλεμα δεν είναι στο ημερολόγιο της Ακρόπολης. Αυτός είναι ο Blacky, που έφυγε από τη ζωή στα τέλη του 2014. Ήταν μεγάλη μούρη, όχι μόνο κάτω από την Ακρόπολη, αλλά και στο Σύνταγμα -ως εκεί έφτανε η χάρη του. Σας αφήνω με την εικόνα του και αυτή τη σκέψη: Τα αδέσποτα του κέντρου είναι οι κάτοικοι που το αγαπούν πιο πολύ. Μην τα προσπερνάτε. Μαζί τους αναπνέει αυτή η πόλη. Μέσα από τις ουρές τους σκορπίζει η καλοσύνη στους δρόμους. Αφήστε τη να σας αγγίξει. Από την Αδέσποτη και όλους τους φίλους της με μουσούδες και ουρές, μια Καλύτερη Χρονιά!
Οι Άγγλοι αλεξιπτωτιστές είχαν καταλάβει την Ακρόπολη στις 6 Δεκεμβρίου 1944 για να μην πέσει στα χέρια του ΕΛΑΣ....http://www.aplotaria.gr
Μνημείο χαρακτηρίστηκε, κατά την κοινή συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, η οικία Καλλισπέρη στη γειτονιά της Ακρόπολης, χαρακτηριστικό δείγμα νεοκλασικισμού των αρχών του 20ού αιώνα, η οποία στέγασε σημαντικές προσωπικότητες της εποχής.
Πρόκειται για συγκρότημα κτιρίων, που περικλείεται από τις οδούς Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Παρθενώνος και Νικολάου Καλλισπέρη. Το συγκρότημα απαρτίζεται από ένα κύριο κτίσμα και δύο βοηθητικά.
Το ακίνητο κατασκευάστηκε σε χώρο που προέκυψε από τη συνένωση τεσσάρων όμορων οικοπέδων, τα οποία αγοράστηκαν διαδοχικά μεταξύ των ετών 1907 και 1919 από τους Γεώργιο και Σεβαστή Καλλισπέρη.
Από το 1911, οπότε θεμελιώθηκε η κύρια οικία, μέχρι το 1930, οι ιδιοκτήτες κατασκεύασαν τα τρία κτίσματα, τα οποία αποτελούν το ενιαίο συγκρότημα της οικίας Καλλισπέρη, που κατοικήθηκε συστηματικά μέχρι τη δεκαετία του 1950.
Οι δύο ιδιοκτήτες του αποτέλεσαν εξέχουσες προσωπικότητες του τέλους του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού αιώνα. Ο Γεώργιος Καλλισπέρης, γιος του αγωνιστή και πολιτικού Νικόλαου Καλλισπέρη, πολέμησε στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Η Σεβαστή Καλλισπέρη ήταν η πρώτη Ελληνίδα που σπούδασε στο πανεπιστήμιο, πρώτη επόπτρια των δημοτικών σχολείων και εισηγήτρια πολλών καινοτομιών στην ελληνική παιδεία.
Σήμερα, το συγκρότημα, που εμφανίζει εκτεταμένες βλάβες, ανήκει στο δήμο Χαλανδρίου, που προτίθεται να το αποκαταστήσει για να στεγάσει μουσείο. Το αίτημα χαρακτηρισμού του συγκροτήματος προέκυψε έπειτα από αίτημα που κατέθεσε στην Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων Αττικής η Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Monumenta».
Το κοινό όργανο ΚΑΣ-ΚΣΝΜ αποφάσισε απόψε κατά πλειοψηφία το χαρακτηρισμό του συγκροτήματος (συγκεκριμένα, του κελύφους και των νεώτερων προσθηκών της κύριας οικίας, καθώς και του νότιου βοηθητικού κτίσματος), καθώς αποτελεί τοπόσημο για την περιοχή της Ακρόπολης, έχει ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά στοιχεία και στέγασε σημαντικές προσωπικότητες της εποχής.
Μειοψήφησαν ο καθηγητής Ιστορίας Τέχνης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νίκος Ζίας, και ο επίτιμος διευθυντής του ΥΠΑΙΘΠΑ, Ιορδάνης Δημακόπουλος, με το σκεπτικό ότι το συγκρότημα διατηρείται σε κακή κατάσταση και δεν συγκεντρώνει σημαντικά χαρακτηριστικά που κάνουν αναγκαία την κήρυξή του.
Τα τείχη της Ακρόπολης καταρρέουν από την ανεξέλεγκτη ροή των νερών της βροχής. Οταν μάλιστα άρχισαν να πέφτουν, οι αρχές έκλεισαν την άνοδο στην Ακρόπολη από το θέατρο Διονύσου και το Ασκληπιείο.
Η διάβρωση που προκαλούν τα όμβρια στο υπέδαφος του Ιερού Βράχου είναι γνωστή από χρόνια στους επιστήμονες και την περασμένη Τρίτη μπήκε στο Αρχαιολογικό Συμβούλιο η προμελέτη για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Οπως αναφέρει η Ελευθεροτυπία, το παράδοξο είναι πως δεν υπάρχει σύγχρονο αποχετευτικό σύστημα απορροής των ομβρίων στο κορυφαίο μνημείο της Ελλάδας που είναι η Ακρόπολη. Εχουν φράξει οι πέντε από τις έξι αρχαίες υδρορρόες, μετά από διόμισι χιλιάδες χρόνια και ύστερα από κάθε καταιγίδα παρουσιάζεται ανεξέλεγκτη απορροή των υδάτων. Επιπλέον δεν υπάρχει καμία σύνδεση του βράχου με το αποχετευτικό δίκτυο της πόλης. Συνεπώς, η ζωή κυλά στην Ακρόπολη όπως περίπου τον 5ο αι. π.Χ., αν εξαιρέσει κανείς τις επεμβάσεις από τις παλιές ανασκαφές, δηλαδή κάποιες τρύπες που έχουν κι αυτές ξεχαστεί ανοικτές και κάποτε πρέπει να κλείσουν, γράφει η Ελευθεροτυπία.
Η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη,γνωρίζοντας το διεθνή αντίκτυπο που μπορεί να έχει η πτώση μιας πέτρας από την Ακρόπολη, κινητοποίησε τόσο την επιστημονική Επιτροπή, όσο και την Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως, ώστε να καταρτίσουν ένα πρόγραμμα ολοκληρωμένης αντιμετώπισης του προβλήματος των Τειχών.
Παράλληλα, έχουν δρομολογηθεί τα έργα ανάταξης των πεσμένων λίθων που θα γίνουν αυτό το καλοκαίρι «πριν τα φαινόμενα πολλαπλασιασθούν» όπως τονίστηκε στο ΚΑΣ.
Το οικονομικό ζήτημα φαίνεται πως είναι λυμένο. Κάποια έργα θα γίνουν στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ και τα υπόλοιπα θα αντλήσουν κονδύλια από το νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα ΣΕΣ (2014- 2020).
Το «πράσινο φως» από τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου πήρε ομόφωνα η μελέτη αποκατάστασης του τμήματος των τειχών της Ακρόπολης που είχε καταρρεύσει τον Φεβρουάριο του 2012, μετά τις έντονες βροχοπτώσεις
Η μελέτη εκπονήθηκε από την Ανθή Χατζηπαπά, αρχιτέκτονα μηχανικό της Υπηρεσίας Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης (ΥΣΜΑ) και η παρουσίασή της χτες στο Συμβούλιο, συνοδεύτηκε από τα ευμενή σχόλια της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων, αλλά και του προέδρου της Επιτροπής Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως (ΕΣΜΑ), καθηγητή Χαράλαμπου Μπούρα, που παραβρέθηκε στη συνεδρίαση.
«Ήρθε ο καιρός και για το θέμα των Τειχών, το οποίο οξύνεται κατά καιρούς λόγω των ομβρίων υδάτων», είπε χαρακτηριστικά ο ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ, ο οποίος δεν αναφέρθηκε μόνο στο επίμαχο τμήμα.
«Το πολυτιμότερο μέρος των Τειχών είναι το βόρειο, όπου έχουν ενσωματωθεί αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη και είναι αυτό με το μεγαλύτερο πρόβλημα», επισήμανε, προσθέτοντας
ότι η αντιμετώπισή του είναι ένα τεράστιο έργο, που θα πρέπει να προσεγγιστεί και να ιεραρχηθεί αρχικά με μια προμελέτη.
Το σημείο που κατέρρευσε αφορά την οθωμανική κατασκευή ενώ, όπως τονίστηκε, το νότιο τμήμα του Τείχους της Ακρόπολης δεν αντιμετωπίζει πουθενά αλλού πρόβλημα.
Κύριες αιτίες της πτώσης ήταν η έντονη υγρασία από τις βροχοπτώσεις, αλλά και από μια σοβαρή διαρροή που είχε σημειωθεί πριν το 1998 στο παλιό αποχετευτικό σύστημα του παλιού Μουσείου Ακρόπολης, το οποίο σήμερα βρίσκεται εκτός λειτουργίας.
Αλλοι παράγοντες που επιβάρυναν την κατάσταση ήταν η ώθηση των γαιών λόγω της κατασκευαστικής ιδιαιτερότητας του μνημείου και της αναλημματικής λειτουργίας του, οι συνεχείς επεμβάσεις, η φυσική φθορά του δομικού υλικού και η σεισμική δραστηριότητα.
Η επέμβαση έχει δύο στόχους: την αντιμετώπιση της υγρασίας στο εσωτερικό της τοιχοποιίας και την αποκατάσταση της συνέχειας της εξωτερικής πλευράς του τείχους. Ο πρώτος στόχος θα αντιμετωπιστεί με τη διερεύνηση της διαδρομής των υδάτων στην περιοχή και με τον έλεγχο του αποχετευτικού δικτύου του παλαιού μουσείου Ακρόπολης.
Ο δεύτερος με την τοποθέτηση νέου υλικού σε επιφάνεια περίπου 10 τ.μ. και συγκεκριμένα λίθου τραβερτίνη από το λατομείο 'Ανω Πιτσών Κορινθίας, που έχει δοκιμαστεί με επιτυχία σε μνημεία της νότιας πλευράς της Ακρόπολης, δηλαδή στο Ιερό του Ασκληπιού και στο Διονυσιακό Θέατρο.
ΤΟ ΕΘΝΟΣ
Γράφει ο φίλοςΠαντελής Στεφ. Αθανασιάδης
Η Ακρόπολη διαχρονικά, αποτέλεσε πάντοτε μαγνήτη για όλους τους επισκέπτες της Αθήνας, πολλοί από τους οποίους την ζωγράφισαν ή έκαναν σχέδια για σπουδαίες γκραβούρες, ενώ άλλοι μας έδωσαν λεπτομερείς περιγραφές του σπουδαιότερου μνημείου της κλασσικής Αρχαιότητας.
Ο Thomas Abbet- Graccet υπήρξε σημαντικός Γάλλος λόγιος και περιηγητής του 19ου αιώνα. Περί το έτος 1900, βρέθηκαν επιστολές που είχε στείλει στον κόμη Durcis,με σημαντικές πληροφορίες για γεγονότα της εποχής του και για περιοχές με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Επρόκειτο μάλλον για αντίγραφα επιστολών του, αλλά αυτό δεν μειώνει καθόλου τη σημασία τους. Σε μία από τις επιστολές αυτές, περιγράφει την επίσκεψή του στην Ακρόπολη στις 11 Δεκεμβρίου του 1834.
Η εικόνα που δίνει, έχει την αξία της, για να κατανοήσουμε σήμερα, με τόσα σημαντικά έργα που έγιναν, την κατάσταση του σημαντικού αυτού βράχου για τον παγκόσμιο πολιτισμό, λίγα χρόνια μετά την διεξαγωγή του απελευθερωτικού αγώνα του 1821 και δημιουργία του νέου ελληνικού κράτους. Η επιστολή του αυτή δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Αρμονία» το 1901.
Αξίζει να αναφέρουμε πως κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα ο Thomas Abbet- Graccet είχε την ευκαιρία να συναντηθεί δύο φορές με τον ίδιο τον βασιλέα Όθωνα, με τον οποίο μάλιστα και την ακολουθία του ανέβηκαν και στην Ακρόπολη. Η εντύπωση πάντως που του προκάλεσε ο νεαρός τότε βασιλεύς, δεν ήταν καλή. Γράφει μεταξύ άλλων ο Γάλλος περιηγητής:«Λυπούμαι, διότι άλλως είχον φαντασθεί τον πρώτον βασιλέα της Ελλάδος και έσχον την πικρίαν της διαψεύσεως ή τω όντι ο νεανίας ούτος δεν είναι κατάλληλος δια τον αρτιπαγή Eλληνικόν θρόνον και η έμφυτος εις πάντα άνθρωπον αίσθησις της ικανότητος του άλλου με προειδοποιεί περί τούτου».
.jpg)
Βασιλιάς Όθων
Πάντως παραδεχόταν ότι ο Όθωνας κατέβαλε φιλότιμες προσπάθειες για την εκμάθηση της γλώσσας των υπηκόων του. Οι δε παλαιοί οπλαρχηγοί εξέφραζαν τη χαρά τους όταν έβλεπαν τον νεαρό βασιλέα να φοράει φουστανέλα. «Παρετήρησα δε πολλούς Ελληνικούς οφθαλμούς δακρύοντας επί τη θέα του βασιλέως φέροντος την λευκήν φουστανέλλαν…». Το απόγευμα της ίδια μέρας συνάντησε το Γάλλο πρεσβευτή στην Αθήνα, ο οποίος συμφώνησε μαζί του και πρόσθεσε:«Πολύ φοβάμαι μη η ζωηρά νεανική φαντασία του βασιλέως κακόν μάλλον προξενήση εις την μικράν χώραν».
Αναφερόμενος στην άνοδο στην Ακρόπολη, έγραφε ότι σ’ αυτήν οδηγεί «οδός τραχεία» αλλά γραφικότατη. Στις δύο πλευρές της υπήρχαν ακόμα το 1834 τουρκικά πρατήρια. «Η Ακρόπολις δε, φαίνεται εισέτι κεκαλυμμένη υπό σωρών αθλίων οικίσκων,οίτινες εχρησίμευον εις τους tούρκους φύλακας και υπό σωρούς χωμάτων, άτινα εκάλυψαν τον απορρώγα βράχον». Ο Γάλλος περιηγητής είχε παρατηρήσει ακόμα, ότι υπήρχαν στα Προπύλαια αποθήκες των Τούρκων «δια την κατασκευήν των οποίων εγένετο ασυνείδητος χρήσις πολυτίμων λειψάνων»!!! Στον πρώτο τοίχο,που συνάντησε επάνω στο βράχο, είδε ενσωματωμένη ενεπίγραφη πλάκα με θαυμάσια γλυπτά σχέδιο. Όπως μάλιστα τον διαβεβαίωσε ο γραμματέας της Γαλλικής πρεσβείας Σαβινύ, ολόκληρα φορτία λίθων είχαν μεταφερθεί κάτω από τον βράχο της Ακρόπολης, τεμαχίσθηκαν και χρησίμευσαν σαν οικοδομικό υλικό για τα σπίτια των tούρκων. Ανάμεσα από τις τουρκικές αποθήκες, οι οποίες τότε είχαν αρχίσει να κατακρημνίζονται,έβλεπε ο επισκέπτης στο δρόμο που οδηγούσε στον Παρθενώνα, τεμάχια τηλεβόλων και ογκώδη βλήματα.
«Το αριστούργημα του Ικτίνου -έγραφε ο Thomas Abbet Graccet- εσυλήθη υπό των Τούρκων, οίτινες μετέβαλον αυτό αναλόγως των περιστάσεων· άλλοτε μεν εις πυριτιδαποθήκην, άλλοτε δε εις τζαμίον. Εκ της τελευταίας ταύτης χρήσεως διεσώθη ήδη, υψών την αιχμήν του υπεράνω του αετώματος, μιναρές φέρων καταφανώς τα ίχνη προηγηθείσης πυρκαϊάς. Τα εσωτερικά τοιχώματα του Παρθενώνος φέρουσιν εισέτι εικόνας χριστιανικάς της εποχής, καθ ήν ο Παρθενών είχε μεταποιηθεί εις ναόν της Παναγίας. Μίαν των εικόνων τούτων καλύτερον των άλλων διατηρηθείσαν αποκατέστρεψαν οι τούρκοι παραδίδοντες την Ακρόπολιν». Στη συνέχεια της αφήγησής του, ρίχνει και μια «σπόντα» στον Έλγιν, χωρίς να τον κατονομάζει. Υπογραμμίζει συγκεκριμένα ότι είναι ανυπολόγιστη η καταστροφή του μνημείου, από τον χρόνο, τις διάφορες περιπέτειες και την σύληση, στις θαυμάσιες μετώπες του ναού (πρόκειται για τα μάρμαρα που βρίσκονται έκτοτε στο Βρετανικό Μουσείο). Παρά τα όσα πήρε ο Έλγιν, το 1834 υπήρχαν ακόμα πεταμένα στο χώμα τεμάχια γλυπτών.
Παρατήρησε μάλιστα
ο Γάλλος,στον κορμό ενός αγάλματος άριστης τέχνης, περίπου 20 σημάδια από σφαίρες, γιατί οι Τούρκοι το χρησιμοποιούσαν για άσκηση σκοποβολής!!! Σωρούς πλακών και τεμάχια μαρμάρων, είδε εξάλλου μπροστά στο ναό της Απτέρου Νίκης. Και ενώ παρακολουθούσε τις εργασίες της αποκάθαρσης του μνημείου από χώματα και πέτρες, δύο εργάτες του έφεραν και του έδειξαν ένα μικρό ακέφαλο αγαλματίδιο ωραίας τέχνης.
Το Ερεχθείον αριστερά του Παρθενώνα, μόλις που φαινόταν κάτω από τους σωρούς χωμάτων,που τους συγκέντρωσαν οι tούρκοι για καλύτερη άμυνα.
Μέσα στο ναό είχε αποθηκευθεί κατά καιρούς μπαρούτι και άλλα πολεμοφόδια.
Και κατέληγε ο Thomas Abbet- Graccet:
«Επί των ερειπίων εκείνων,ησθανόμην ήδη επιστρέφοντας τους φυγαδευθέντας θεούς και μεθ’ όλην την πενιχρότητα και την ερημίαν, ήτις ηπλούτο περί εμέ, ενόμισα προς στιγμήν ότι εβλεπον ανερχομένην προς την Ακρόπολιν την πομπήν των Παναθηναίων και ότι ήκουον τα μάρμαρα πληττόμενα υπό των ποδών των ταύρων των αγομένων προς σφαγήν…».
Θέματα Ελληνικής Ιστορίας
Τα τελευταία χρόνια η περιοχή γύρω από την Ακρόπολη έχει μετατραπεί στον πιο δημοφιλή δημόσιο χώρο της πόλης. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην πεζοδρόμηση των οδών Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Αποστόλου Παύλου, η οποία ολοκληρώθηκε στα πλαίσια των έργων ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας. Πριν από έναν χρόνο εγκαινιάστηκε το νέο Mουσείο της Ακρόπολης που ενθάρρυνε ακόμη περισσότερο την κίνηση κατά μήκος του Μεγάλου Περιπάτου. Ο περιφερειακός της Ακρόπολης συνδέεται, ακόμη, με την παλαιότερη διαμόρφωση του περιπάτου του Δημήτρη Πικιώνη που οδηγεί στον λόφο του Φιλοπάππου και την Ακρόπολη.
Τα τρία παραπάνω έργα αποτελούν τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που έγιναν στην ευρύτερη περιοχή της Ακρόπολης μετά την ολοκλήρωση των αρχαιολογικών ανασκαφών. Πρόκειται για τρεις αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις διαφορετικής φιλοσοφίας οι οποίες εκφράζουν τρεις διαφορετικές θεωρήσεις της σχέσης της πόλης με τα μνημεία της. Εξετάζοντας τα συγκεκριμένα έργα, μπορούμε να κατανοήσουμε την εξέλιξη της πολιτισμικής ταυτότητας της Αθήνας αλλά και να αξιολογήσουμε την πορεία της επίσημης αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. 
Ο περίπατος του Πικιώνη
Ο πεζόδρομος του Πικιώνη ολοκληρώνεται το 1957 σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από το άγχος του αυτοπροσδιορισμού των ελλήνων δημιουργών. Στη διαμόρφωση του περιπάτου πρωταγωνιστεί το φυσικό τοπίο της Αττικής. Η μικροκλίμακα, η αδρότητα των υλικών και τα γεωμετρικά σχέδια της πλακόστρωσης εναρμονίζονται με το βραχώδες έδαφος, το φυσικό ανάγλυφο και τις χαμηλές φυτεύσεις του περιβάλλοντος τοπίου. Στη χάραξη της διαδρομής κυριαρχούν οι προοπτικές φυγές, τα παιγνίδια της απόκρυψης, της αποκάλυψης και της ανάδειξης της θέας προς την Ακρόπολη.
Ο περίπατος του Πικιώνη περιλαμβάνει σύνθετες αναφορές στη μυθολογία του τόπου, την αρχαϊκή τέχνη, το βυζάντιο, αλλά και την ιαπωνική αρχιτεκτονική, που δεν είναι πάντα εύκολο να γίνουν κατανοητές από τον μέσο επισκέπτη. Κανείς, όμως, δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι οι διαμορφώσεις του Πικίωνη συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας ισχυρής περιβαλλοντικής εικόνας με έντονα τοπικά χαρακτηριστικά και οικουμενική διάσταση. Το συγκεκριμένο έργο κατορθώνει να εναρμονιστεί με τις υψηλές απαιτήσεις του φυσικού και πολιτισμικού τοπίου και να αποτελέσει ένα από τα κορυφαία παραδείγματα επίσημης αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. 
Ο Μεγάλος Περίπατος της Αθήνας
Ο πεζόδρομος γύρω από την Ακρόπολη ολοκληρώνεται το 2003 με αρχιτέκτονες τους Δ. Διαμαντόπουλο, Ο. Βιγγόπουλο, Κ. Γκιουλέκα – Α. Ζέρβα – Κ. Παλυβού – Μ. Καλτσά, Δ. Πανάγο, Β. Παπανδρέου και υπεύθυνη έργου τη Ν. Γαλάνη. Το πρόγραμμα ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας ακολουθεί τις διεθνείς τάσεις στον αστικό σχεδιασμό των δύο προηγούμενων δεκαετιών. Κατά την περίοδο αυτή, ενθαρρύνονται οι ήπιες πολεοδομικές παρεμβάσεις με διορθωτικό χαρακτήρα και αποφεύγονται οι εντυπωσιακές αρχιτεκτονικές χειρονομίες.
Η πεζοδρόμηση του περιφερειακού της Ακρόπολης μπορεί να παρομοιαστεί με μία «ραφή». Ο παλαιός δρόμος αποτελούσε ένα σαφές όριο μεταξύ της αρχαίας πόλης και της νέας. Ο νέος πεζόδρομος αποκατέστησε τη συνοχή των κατακερματισμένων αρχαιολογικών χώρων και ενθάρρυνε τη διάχυση της σύγχρονης Αθήνας στον ευρύτερο χώρο της Ακρόπολής. Με το πέρασμα, όμως, του χρόνου η μαζικότητα της χρήσης του περιφερειακού αρχίζει να λειτουργεί σε βάρος του πολιτισμικού τοπίου. Η ραγδαία εξάπλωση των δραστηριοτήτων αναψυχής και των μικροπωλητών, η φιλοξενία εκθέσεων βιβλίου, συγκεντρώσεων πολιτικών κομμάτων και μουσικών εκδηλώσεων, καθώς επίσης και η ανεξέλεγκτη διέλευση οχημάτων, αλλοιώνουν το πνεύμα του τόπου. Δεν είναι σπάνιες οι στιγμές που ο αρχαιολογικός περίπατος μετατρέπεται σε πολύβουο δημόσιο χώρο με μητροπολιτικά χαρακτηριστικά. 
Ο αρχιτεκτονικός περίπατος του νέου Μουσείου της Ακρόπολης
Το νέο Μουσείο της Ακρόπολης των Bernard Tschumi και Μιχάλη Φωτιάδη ολοκληρώνεται το 2009. Στόχος των πολυάριθμων νέων μουσείων που δημιουργούνται την ίδια περίοδο σε όλον τον κόσμο είναι η δημιουργία εμβληματικών κτηρίων, ικανών να προσελκύσουν τους τουρίστες και να συμβάλουν στην αναβάθμιση των πόλεων στον διεθνή χάρτη.
Βασική ιδέα του νέου Μουσείου είναι η δημιουργία ενός αρχιτεκτονικού περιπάτου με κορύφωση την αίθουσα των γλυπτών του Παρθενώνα. Η κυκλοφοριακή οργάνωση του νέου μουσείου παραπέμπει στην εμπειρία της ανάβασης στην Ακρόπολη. Αν ο ανηφορικός περίπατος του Πικιώνη οδηγεί στο ένα άκρο του σε ένα ύψωμα με θέα στην Ακρόπολη και στο άλλο άκρο του στην ίδια την Ακρόπολη, ο αρχιτεκτονικός περίπατος των Tschumi και Φωτιάδη οδηγεί σε μια υπερυψωμένη αίθουσα που φιλοξενεί τα γλυπτά του Παρθενώνα και, αντίστοιχα, προσφέρει θέα στην Ακρόπολη.
Αν συνειδητοποιήσουμε τα κοινά στοιχεία των δύο έργων, τότε μπορούμε να αντιληφθούμε καλύτερα την ιδεολογική διαφορά που τα χωρίζει. Η διαφορά αυτή εντοπίζεται στη σχέση του κινούμενου παρατηρητή με το έδαφος. Στον πεζόδρομο του Πικιώνη ο παρατηρητής μπορεί να αντιληφθεί, τόσο με τη βαρύτητα του σώματος του όσο και με το βλέμμα του, τη γεωμετρία του ανάγλυφου εδάφους, την κλίμακα του τοπίου, την αδρότητα των υλικών και την ιδιαιτερότητα των φυτεύσεων. Από την άλλη πλευρά, στον αρχιτεκτονικό περίπατο του νέου Μουσείου της Ακρόπολης η εμπειρία του χώρου είναι αποκλειστικά και μόνον οπτική. Το σώμα του κινούμενου παρατηρητή παραμένει αδρανές καθώς υποβοηθείται μηχανικά από τις κυλιόμενες σκάλες του κτηρίου. Ο επισκέπτης αντικρίζει με δέος τις χαμηλότερες ιστορικές στρώσεις της πόλης περπατώντας στα εκτενή γυάλινα δάπεδα του κτηρίου. Την ίδια, όμως, στιγμή, η εμπειρία αυτή συντρίβει οποιαδήποτε αίσθηση κλίμακας και μέτρου χαρακτηρίζει τον συγκεκριμένο τόπο και τα εκθέματα του Μουσείου. Ο επισκέπτης αποστασιοποιείται από το έδαφος καθώς αντιλαμβάνεται τόσο τα μνημεία απέναντι του όσο και τον αρχαιολογικό χώρο κάτω από τα πόδια του ως θέαμα.
Η έμφαση στην οπτική αντίληψη, σε συνδυασμό με την επιθετικότητα που επιδεικνύει το κτήριο απέναντι στο αστικό περιβάλλον του και την εισαγωγή νέων αρχιτεκτονικών προτύπων, όπως η χρήση των κυλιόμενων κλιμάκων και η δεσπόζουσα θέση του καφέ – εστιατορίου στην όψη του Μουσείου, αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής της παγκοσμιοποίησης που κυριαρχεί πλέον στον ευρύτερο χώρο της Ακρόπολης. 
Ένα ετερόκλητο δίκτυο περιπάτων
Ο πεζόδρομος του Πικιώνη, ο περιφερειακός της Ακρόπολης και ο αρχιτεκτονικός περίπατος του νέου Μουσείου συγκροτούν ένα ετερόκλητο δίκτυο περιπάτων. Το καθένα από τα τρία έργα συμβάλει στη δημιουργία νέων συνδέσεων και συμβολικών αναφορών: Ο περίπατος του Πικιώνη συνδέει τον βράχο της Ακρόπολης με τον λόφο του Φιλοπάππου και αναδεικνύει την ιδιαίτερη συμβολική διάσταση του φυσικού τοπίου της Αττικής. Ο Μεγάλος Περίπατος αναιρεί τα όρια που διαχώριζαν τον αρχαιολογικό χώρο από τη σύγχρονη πόλη και μετατρέπει την ευρύτερη περιοχή σε έναν δημοφιλή δημόσιο χώρο. Το νέο μουσείο, τέλος, φιλοδοξεί να αποκαταστήσει την ενότητα των γλυπτών της Ακρόπολης και να αποτελέσει το νέο σύμβολο μιας “ισχυρής” χώρας.
Σε αντίθεση με τον πεζόδρομο του Πικιώνη που αποτελεί μέχρι και σήμερα ένα από τα κορυφαία παραδείγματα επίσημης αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα, στα δύο νεώτερα έργα εντοπίζονται προβλήματα που θέτουν σε κίνδυνο την ιδιαίτερη ταυτότητα του χώρου γύρω από την Ακρόπολη:
Ένα πρώτο πρόβλημα αφορά στην αδυναμία της πολιτείας να διαχειριστεί το σπουδαίο έργο του Μεγάλου Περιπάτου. Η υποβάθμιση του προγράμματος ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας, μετά το 2004, έχει αφήσει ελεύθερο χώρο δράσης στην ιδιωτική ασυδοσία. Η ραγδαία εξάπλωση των δραστηριοτήτων κατανάλωσης και αναψυχής και η ανεξέλεγκτη διέλευση οχημάτων απειλούν να αλλοιώσουν τον αρχικό χαρακτήρα του έργου.
Ταυτόχρονα διαπιστώνεται η αδυναμία, ή ακόμη και αδιαφορία, της πολιτείας να διαχειριστεί την τεράστια συμβολική διάσταση των παρεμβάσεων στον ευρύτερο χώρο της Ακρόπολης. Η απουσία οποιασδήποτε συζήτησης για την εξέλιξη, τον επαναπροσδιορισμό ή έστω την αναγκαιότητα ύπαρξης τοπικής ταυτότητας, ευνοεί την εξασθένηση των τοπικών χαρακτηριστικών και ενθαρρύνει την άκριτη υιοθέτηση των προτύπων της παγκοσμιοποίησης. Οι πρόσφατες εξελίξεις στον ευρύτερο χώρο της Ακρόπολης δεν εκφράζουν τίποτα άλλο παρά την παρατεταμένη ιδεολογική σύγχυση της ελληνικής κοινωνίας που παρατηρεί με απάθεια την αλλοίωση της τοπικής πολιτισμικής ταυτότητας.
Δημοσιεύθηκε στο Βήμα Ιδεών 37 (Μάιος 2010).
Το Ψηφιακό Αποθετήριο
Εκπαιδευτικού Περιεχομένου
μας καλεί να γνωρίσουμε
τα μνημεία της και το παρελθόν τους.
Ψηφιακή περιήγηση στην Ακρόπολη για τη γνωριμία με το χώρο, τα μνημεία της και το παρελθόν τους επιτυγχάνεται τώρα με το Ψηφιακό Αποθετήριο Εκπαιδευτικού Περιεχομένου, που υλοποίησε το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) για την Υπηρεσία Συντήρησης Μνημείων Ακρόπολης. Πρόκειται για ένα πολύτιμο εργαλείο που απευθύνεται όχι μόνον σε εκπαιδευτικούς και μαθητές, αλλά και στο ευρύ κοινό, αφού διατίθεται ελεύθερα στο Διαδίκτυο.
Καρπός της συνεργασίας ανάμεσα στο Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και την ΥΣΜΑ, το Αποθετήριο περιλαμβάνει το πλούσιο ψηφιακό υλικό του Τομέα Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης της ΥΣΜΑ για την αναστήλωση και συντήρηση των μνημείων της Ακρόπολης. Περιλαμβάνει επίσης εκτυπώσιμα έντυπα και φυλλάδια, φωτογραφίες, ταινίες, δημοσιεύσεις, σχολικές εργασίες, ψηφιακά παιχνίδια, εκπαιδευτικά βιβλία και σχέδια μαθημάτων σχετικά με την Ακρόπολη και τα μνημεία της. Το Ψηφιακό Αποθετήριο Εκπαιδευτικού Περιεχομένου "ξεναγεί" τον επισκέπτη στα Προπύλαια, τον Ναό της Αθηνάς Νίκης, το Ερέχθειο, τον Παρθενώνα διευκολύνοντας την επαφή με την τέχνη και την αρχιτεκτονική τους. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει την ιστορική και πολιτιστική αξία των μεγάλων έργων συντήρησης και αναστήλωσης που πραγματοποιούνται στον ιερό βράχο.
Ο χρήστης του Αποθετηρίου έτσι, ανάλογα με την ιδιότητά του (μαθητής, εκπαιδευτικός, επισκέπτης, οικογένεια) μπορεί να πλοηγηθεί σε 300 περίπου εγγραφές, για καθεμία από τις οποίες παρουσιάζεται πλήρης κατάλογος, όπως: συγγραφέας-δημιουργός, τύπος περιεχομένου, χρονολογία, επιμελητής, εκδότης, μάθημα, εκπαιδευτική βαθμίδα, θέμα, μνημείο. Με τον τρόπο αυτό ο μαθητής μπορεί για παράδειγμα να εντοπίσει υλικό με θέμα την Ακρόπολη, ο εκπαιδευτικός να αποκτήσει άμεση πρόσβαση σε πλούσιο υλικό κλπ.
Όσο για τις δυνατότητες πλοήγησης, ποικίλλουν και εκτείνονται από τον ρόλο του χρήστη, το θέμα (όπως Αρχιτεκτονική, Γλυπτική, Θεά Αθηνά, Καθημερινή ζωή στην Ακρόπολη, Αναστήλωση των μνημείων) ή το μνημείο που τον ενδιαφέρει έως το μάθημα ή την εκπαιδευτική βαθμίδα. Στόχος είναι πάντα, η αποτελεσματικότερη δυνατή αξιοποίηση του διαθέσιμου υλικού από την εκπαιδευτική κοινότητα αλλά και το ευρύ κοινό.
Το υλικό του αποθετηρίου είναι συμβατό με άλλα διεθνή αποθετήρια, όπως η ευρωπαϊκή ψηφιακή βιβλιοθήκη Europeana και μπορεί να αναζητηθεί στην διεύθυνση (http://repository.acropolis-education.gr)
Πρόκειται εξάλλου για μία συνέχεια της συνεργασίας μεταξύ ΕΚΤ και ΥΣΜΑ, αφού το 2009 είχε προκύψει, η «Ζωφόρος του Παρθενώνα» (http://www.parthenonfrieze.gr) ενώ μία ακόμη ψηφιακή εφαρμογή της ΥΣΜΑ και του Μουσείου Ακρόπολης με τίτλο «Αθηνά, η θεά της Ακρόπολης» (http://www.acropolis-athena.gr) φιλοξενείται από το 2011 στα υπολογιστικά συστήματα του ΕΚΤ.
Να σημειωθεί ότι το Ψηφιακό Αποθετήριο Εκπαιδευτικού Περιεχομένου για την Ακρόπολη αναπτύσσεται στο πλαίσιο του έργου Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα Έρευνας και Τεχνολογίας - Κοινωνικά Δίκτυα και Περιεχόμενο Παραγόμενο από Χρήστες, (Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Ψηφιακή Σύγκλιση", ΕΣΠΑ 2007-2013).
Πηγή: Μ.Θερμού, Το Βήμα
Του Αλέκου Ανδρικάκη
Είναι ίσως η παλιότερη φωτογραφική απεικόνιση της Ακρόπολης, καθώς χρονολογείται στα τέλη της δεκαετίας του 1850! Η χρονολογία της φωτογράφισης δεν προσδιορίζεται επ’ ακριβώς, αλλά είναι ανάμεσα στο 1857 και το 1860.
Υπάρχει στις συλλογές του Μουσείου του Ινστιτούτου Κλασικής Αρχαιολογίας του Στρασβούργου της Γαλλίας, που αναφέρει τη χρονολόγησή της στα τέλη της δεκαετίας του 1850. Φωτογράφος ήταν ένας από τους πρωτοπόρους Έλληνες της φωτογραφικής τέχνης, ο Δημήτριος Κωνσταντίνου.
Η λήψη έχει γίνει από το λόφο του Φιλοπάππου. Η εικόνα μάς δείχνει ότι Ακρόπολη έχει πλέον απελευθερωθεί από τις τουρκικές κατοικίες που υπήρχαν εκεί. Ενώ έχει ήδη αναστηλωθεί το Ωδείον Ηρώδου του Αττικού. Παράλληλα στ’ αριστερά της φωτογραφίας διακρίνουμε τον Φράγκικο Πύργο και τον Σερπεντζέ, το οχύρωμα του μνημείου και ολόκληρης της Αθήνας, που κατεδαφίστηκαν το 1874 και το 1877, αντίστοιχα.
Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας όλος ο χώρος κάτω από την Ακρόπολη είχε κατοικίες, στις οποίες διέμεναν ο Τούρκος διοικητής και η φρουρά της Αθήνας καθώς και τούρκικες οικογένειες, ενώ η είσοδος στους χριστιανούς είχε απαγορευτεί. Ο Παρθενώνας λειτουργούσε ως τζαμί. Μετά το βομβαρδισμό του και την καταστροφή του από τον Ενετό αρχιστράτηγο της πολιορκίας του Χάνδακα Φραγκίσκο Μοροζίνι, στις 26 Σεπτεμβρίου 1687, κατά την πολιορκία των Βενετών στην τουρκοκρατούμενη Αθήνα, στα ερείπιά του οι Τούρκοι πρόσθεσαν ένα μιναρέ και τον μετέτρεψαν σε τζαμί. Επίσης στο Ερέχθειο είχαν στεγάσει το χαρέμι.
Μετά την απελευθέρωση, από το 1834, όταν πλέον οι τούρκικες οικογένειες εγκατέλειψαν την Αθήνα, άρχισε η κατεδάφιση των σπιτιών αλλά και του μιναρέ, εργασίες που ολοκληρώθηκαν σχεδόν μετά από 10 χρόνια, καθώς στην ουσία γίνονταν παράλληλα οι πρώτες ανασκαφές. Κάτω από τις παλιές κατοικίες υπήρχαν άλλα μνημεία.
Στη φωτογραφία ο χώρος πλέον έχει απελευθερωθεί από τα σπίτια και έχουν έλθει στο φως τα ερείπια του Ωδείου Ηρώδου του Αττικού όπως φαίνεται στο κάτω μέρος της φωτογραφίας. Τα ερείπια του Ωδείου εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των ανασκαφών που πραγματοποιήθηκαν από το 1848 μέχρι το 1858, υπό τη διεύθυνση του πρώτου εφόρου αρχαιοτήτων της χώρας Κυριάκου Πιττάκη. Σε πιο λεπτομερή παρατήρηση του Ωδείου φαίνεται ότι ένα μέρος του μνημείου είναι πιο λευκό από το υπόλοιπο, γεγονός που σημαίνει ότι η αναστήλωση ήταν πρόσφατη.
Στην περιγραφή της φωτογραφίας που υπάρχει στη συλλογή, αναφέρεται επίσης η ύπαρξη της Στοάς του Ευμένους, στην ανατολική πλευρά, που είχε έλθει στο φως κατά τις ανασκαφές.
Υπάρχουν ακόμη δύο στοιχεία που κατεδαφίστηκαν κατά τη δεκαετία του 1870.
Στ’ αριστερά διακρίνουμε τον Φράγκικο Πύργο, που ήταν χτισμένος επάνω στον στυλοβάτη της νότιας πτέρυγας των Προπυλαίων, απέναντι από τον ναό της Αθηνάς Νίκης. Από τον πύργο αυτό ήταν δυνατό να κατοπτεύονται η θάλασσα και οι δρόμοι της Αθήνας. Έμεινε για αιώνες εκεί, αντικαθιστώντας οπτικά το προϋπάρχον άγαλμα της Αθηνάς. Κατεδαφίστηκε το 1874.
Επίσης διακρίνουμε τον Σερπεντζέ, το οχύρωμα της Αθήνας επί Τουρκοκρατίας. Ξεκινούσε απ’ τα νοτιοανατολικά της Ακρόπολης και κάλυπτε ένα μεγάλο τμήμα της Αθήνας. Καθώς ήταν σημαντικό στρατηγικό σημείο, προφυλάσσοντας τα πηγάδια που υδροδοτούσαν την πόλη, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις μάχες κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1821. Σκληρές μάχες για την κατάληψή του έγιναν στις πολιορκίες της Ακρόπολης, το 1821 και το 1826. Κατεδαφίστηκε το 1877.
O Δημήτριος Kωνσταντίνου, που όπως προαναφέραμε έχει τραβήξει τη φωτογραφία, ήταν ο δεύτερος επαγγελματίας φωτογράφος στην Αθήνα μετά τον Φίλιππο Mαργαρίτη, τον πρώτο Έλληνα φωτογράφο. Άλλωστε η τέχνη της φωτογραφίας είχε γίνει γνωστή στην Ελλάδα το 1851, λίγο πριν τη λήψη της συγκεκριμένης εικόνας της Ακρόπολης. Ο Μαργαρίτης ήταν ο πρώτος που ασχολήθηκε και ακολούθησε ο Κωνσταντίνου. Αγαπημένο θέμα των πρώτων φωτογράφων, Ελλήνων ή ξένων, ήταν η αποτύπωση των αρχαίων μνημείων.
Φωτογραφίες που καταγράφουν μια ιστορική στιγμή. Ενός ολόκληρου κόσμου ή μιας ομάδας ανθρώπων. Από σήμερα το Cretalive θα παρουσιάζει καθημερινά αδημοσίευτες ή σπάνιες φωτογραφίες - ντοκουμέντα ιστορικών προσώπων, στιγμών ή εποχών, αλλά και δικών μας ανθρώπων, από την οικογενειακή συλλογή, που εντάσσονται στο χώρο του χρόνου και του τόπου. Για τη δική σας συμβολή, μπορείτε να στέλνετε φωτογραφίες στο mail: polites@cretalive.gr , με την ένδειξη "Για το Cretalive", που θα συνοδεύονται από ένα σημείωμα - επεξήγηση της φωτογραφίας. Με τον τρόπο αυτό θα τιμηθούν οι δικοί μας άνθρωποι, αλλά θα διασωθούν και τα ντοκουμέντα τους.
![Τα νερά της βροχής απειλούν την Ακρόπολη [εικόνες]](http://www.iefimerida.gr/sites/default/files/akropoli660_1.png)
