AΓΡΙΟΧΟΡΤΑ ΚΑΙ ΠΟΥΛΙΑ ΕΘΡΕΨΑΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΤΟΥΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ

 

http://www.newsbeast.gr/

Ιστορικός ερευνητής μιλάει για την καθημερινή ζωή την περίοδο εκείνη

---

Με τα αγριόχορτα και τις τσουκνίδες που φύτρωναν στα εβραϊκά νεκροταφεία, όπως και με τα πουλιά, προσπαθούσαν να χορτάσουν την πείνα τους, κατά τη διάρκεια της Κατοχής (1941-1944), οι Θεσσαλονικείς, οι οποίοι βίωναν την καθημερινότητά τους ως έναν διαρκή αγώνα για την επιβίωση.

Για τη ζωή των Θεσσαλονικέων στην κατοχή, αλλά και για τις πρώιμες οικολογικές δράσεις στην πόλη του μεσοπολέμου και των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων, μίλησε στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων ο ιστορικός ερευνητής και συλλέκτης Μάνος Μαλαμίδης, με αφορμή τη συμμετοχή του στις εκδηλώσεις του GreenWave Festival.

«Με την είσοδο των Γερμανών κατακτητών στην πόλη, όλοι μουδιάζουν και τους παρακολουθούν εμβρόντητοι να μπαίνουν σε σπίτια σαν να ήταν δικά τους», αφηγείται ο κ. Μαλαμίδης.

«Η έλλειψη τροφίμων που ακολούθησε», συνεχίζει, «ανάγκασε τους Θεσσαλονικείς να πηγαίνουν στα εβραϊκά νεκροταφεία που εκτείνονταν από την Ευαγγελίστρια έως και το Γ' Σώμα Στρατού και να κόβουν τα αγριόχορτα που φύτρωναν πάνω στους τάφους για να τα φάνε ενώ, παράλληλα, "εξαφανίστηκαν" τα σμήνη πουλιών που πετούσαν στην Άνω Πόλη».

Φυσικά, σύμφωνα με τον ερευνητή, ήταν συνεχείς οι πράξεις αντίστασης από την ΕΠΟΝ του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το ΕΑΜ. «Μου έχουν διηγηθεί ότι ενώ γράφανε συνθήματα αντίστασης σε έναν τοίχο στην Ροτόντα, τους τελείωσε η μπογιά και αναγκάστηκαν να την ...κατουρήσουν για να την αραιώσουν και να ολοκληρώσουν το έργο τους», λέει ο κ. Μαλαμίδης.

Η αστυφιλία και η αγάπη για τις εκδρομές

Παρέμβαση και για τις πρώιμες οικολογικές δράσεις στη Θεσσαλονίκη του μεσοπολέμου που ήταν οι εκδρομικοί, φυσιολατρικοί και ορειβατικοί σύλλογοι, έκανε επίσης ο κ. Μαλαμίδης, τονίζοντας ιδιαίτερα την αγάπη των πολιτών για τις εκδρομές στη φύση, παρά την έντονη αστυφιλία.

«Συσπειρώθηκαν γύρω από την ανάγκη να φύγουν εκτός πόλης και να δημιουργήσουν κοινωνικούς δεσμούς με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν πολλοί σύλλογοι, με πλούσια δράση και εκδρομές σε όλη την Ελλάδα, με την ενθάρρυνση βέβαια της κυβέρνησης Μεταξά που κινούνταν στη λογική "ασχοληθείτε με τη φύση και όχι με την πολιτική"».

Σε μια προσπάθεια να γνωρίσουν και άλλοι το πλούσιο αρχείο του και να περιηγηθούν στην ιστορία της Θεσσαλονίκης, ο κ. Μαλαμίδης έχει δημιουργήσει στην οδό Γκαρμπολά 7, το Ιστορικό και Συλλεκτικό Αρχείο Θεσσαλονίκης, που λειτουργεί καθημερινά, από τις 11:30 έως τις 5 το απόγευμα, ενώ συγκεντρώνει και όλους τους διαδικτυακούς φίλους της ιστορίας στο facebook, στη σελίδα «ΜΝΗΜΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ».

Όσο για τον ίδιο, αυτοπροσδιορίζεται ως «ένας συλλέκτης ιδιώτης προς δημόσιο όφελος».
Ακολουθούν φωτογραφίες από το Ιστορικό και Συλλεκτικό Αρχείο Θεσσαλονίκης Μάνου Μαλαμίδη…

Πίσω στα παλιά

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

 

17.09.2014

^-A ⁺A

Ο κήπος του Μπες Τσινάρ στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκονται τα δικαστήρια της Θεσσαλονίκης, τα μεσαιωνικά τείχη της πόλης, που την περιέκλειαν για περισσότερους από 15 αιώνες, η Ληταία Πύλη και η Πύλη του Βαρδαρίου... Η Θεσσαλονίκη των τελών του 19ου αιώνα δεν θύμιζε σε τίποτα την πόλη που είναι σήμερα. Αυτό το νοερό ταξίδι στον χρόνο μπορούν να κάνουν από χθες οι επισκέπτες του Νέου Δημαρχιακού Μεγάρου του Δήμου Θεσσαλονίκης, καθώς στον 1ο όροφο του κτιρίου τοποθετήθηκαν τρεις μοναδικές, οι παλιότερες, σύμφωνα με εκτιμήσεις, φωτογραφίες της πόλης.

Συγκεκριμένα, πρόκειται για τρεις μεγάλες εκτυπώσεις των παλαιότερων μέχρι στιγμής φωτογραφιών της πόλης χρονολογίας του 1863, του 1870 και του 1873, τις οποίες το Μορφωτικό Ιδρυμα της Εθνικής Τράπεζας (ΜΙΕΤ) δώρισε στον δήμο.

Η πιο παλιά εκ των τριών (1863) είναι μια φωτογραφία του Ούγγρου φωτογράφου Γιόζεφ Ζέκελι, η οποία απεικονίζει τη Θεσσαλονίκη «κλεισμένη» στα μεσαιωνικά τείχη. Είχε τραβηχτεί κατά τη διάρκεια μιας εξερευνητικής αποστολής, που χρηματοδοτήθηκε από την Αυστροουγγαρία στα οθωμανικά, τότε, Βαλκάνια. Η φωτογραφία ανακαλύφθηκε το 2000, αφού είχε περάσει έναν ολόκληρο αιώνα στην αφάνεια και το Μορφωτικό Ιδρυμα της Εθνικής Τράπεζας απέκτησε τα δικαιώματα από την εθνική βιβλιοθήκη της Αυστρίας.

Στη συγκεκριμένη φωτογραφία, που είναι «τραβηγμένη» από τον κήπο του Μπες Τσινάρ, η Θεσσαλονίκη αποτυπώνεται όπως ήταν λίγο πριν από την έλευση του εκσυγχρονισμού, που σηματοδοτήθηκε από την κατεδάφιση του θαλάσσιου τείχους και την εγκατάσταση του σιδηροδρόμου στα 1870-71.

Η δεύτερη φωτογραφία χρονολογείται το 1873, αποδίδεται στον ανθυποπλοίαρχο του βρετανικού πολεμικού πλοίου Χέρμπερτ Σέις και δείχνει τη Θεσσαλονίκη αμέσως μετά την κατεδάφιση του θαλάσσιου τείχους και ενώ είχε αρχίσει η εξάπλωσή της έξω από τα τείχη.

Η τρίτη πρωτότυπη φωτογραφία χρονολογείται επίσης γύρω στα 1870 και αποδίδεται στον φωτογράφο Αλφόνς Ρουμπελέν και είναι τραβηγμένη από την Ανω Πόλη, με κατεύθυνση προς τα δυτικά. Φαίνονται τα μεγάλα πλατάνια του Μπες Τσινάρ, τα δυτικά τείχη, η Ληταία Πύλη και η Πύλη Βαρδαρίου πριν από την κατεδάφισή τους, ενώ εμφανίζονται ο μιναρές του ναού των Δώδεκα Αποστόλων, το τζαμί του Ρολογιού καθώς και η έδρα του πασά -το παλιό Κονάκι- στη θέση του σημερινού Διοικητηρίου.

Αριστείδης Μάτιος

http://www.dimokratianews.gr

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗ

 

12

Οι πρώτες εκλογές για τον δήμο της Θεσσαλονίκης έγιναν στις 25 Οκτωβρίου του 1925, δεκατρία χρόνια από την ενσωμάτωση της πόλης στον εθνικό κορμό. Πρώτος αιρετός δήμαρχος Θεσσαλονίκης ήταν ο δικηγόρος Μηνάς Πατρίκιος (1888-1960), πρόσφυγας από την Ανατολική Θράκη.

Η πρώτη δημοτική αρχή εγκαταστάθηκε μόλις το 1869 στην τότε τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη, με κύριο έργο την καθαριότητα των κοινόχρηστων χώρων. Παράλληλα, λειτουργούσε και η Ελληνική Δημογεροντία, με πρόεδρο τον εκάστοτε μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, που επιλαμβανόταν των υποθέσεων των χριστιανών Ελλήνων υπηκόων του Σουλτάνου.

Μετά την απελευθέρωση της πόλης από το ελληνικό στρατό (26 Οκτωβρίου 1912), οι νέες αρχές διατήρησαν στον δημαρχιακό θώκο τον τουρκοεβραίο (ντονμέ) Οσμάν Σαίτ Μπέη έως τις 23 Αυγούστου του 1916, οπότε, μετά το βενιζελικό κίνημα της «Εθνικής Αμύνης», αντικαταστάθηκε από τον γιατρό Κωνσταντίνο Αγγελάκη (1874-1965). Ο Οσμάν Σαίτ Μπέης επανήλθε στη δημαρχία στις 15 Νοεμβρίου του 1920, μετά την εκλογική ήττα του Ελευθερίου Βενιζέλου και την άνοδο στην εξουσία του Λαϊκού Κόμματος υπό τον Δημήτριο Γούναρη. Παρέμεινε δήμαρχος Θεσσαλονίκης έως τη Μικρασιατική Καταστροφή, οπότε παύθηκε και εγκατέλειψε την Ελλάδα με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923. Μέχρι τις δημαρχιακές εκλογές του 1924 καθήκοντα δημάρχου Θεσσαλονίκης άσκησαν κατά σειρά οι βενιζελικοί Αθανάσιος Καλλιδόπουλος και Πέτρος Συνδίκας.

Οι πρώτες εκλογές στο Δήμο Θεσσαλονίκης έγιναν στις 25 Οκτωβρίου του 1925, επί δικτατορίας Θεόδωρου Πάγκαλου. Την έκπληξη έκανε ο δικηγόρος Μηνάς Πατρίκιος, που επωφελήθηκε από την πολυδιάσπαση του βενιζελικού στρατοπέδου και αναδείχθηκε πρώτος αιρετός δήμαρχος Θεσσαλονίκης. Ο Πατρίκιος υποστηρίχθηκε από το Εργατικό Κέντρο, το ΚΚΕ, το προσφυγικό στοιχείο της πόλης και μερίδα του Λαϊκού Κόμματος, που ήθελε πάση θυσία την ήττα του βασικού βενιζελικού υποψηφίου Κωνσταντίνου Αγγελάκη.

Επί 40.000 εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, στις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου 1925 ψήφισαν μόλις 17.449 άτομα σε 59 εκλογικά τμήματα. Οι υποψήφιοι δήμαρχοι έλαβαν:

• Μηνάς Πατρίκιος, 5.279 ψήφους (30%).
• Κωνσταντίνος Αγγελάκης (βενιζελικός), 4.536 ψήφους (26%).
• Παναγιώτης Οικονόμου, 3.327 ψήφους (18%). Υποστηρίχθηκε από το Κόμμα των Ελευθεροφρόνων του Ιωάννη Μεταξά.
• Πέτρος Συνδίκας (βενιζελικός), 2.640 ψήφους (12%).
• Κωνσταντίνος Ζήσης, 829 ψήφους (5%). Υποστηρίχθηκε από μερίδα του Λαϊκού Κόμματος.
• Γεώργιος Καρβωνίδης (βενιζελικός), 507 ψήφους (3%).
• Νικόλαος Γερμανός (αντιβενιζελικός, ιδρυτής της ΔΕΘ), 283 ψήφους (1,5%).

Η εκλογή του «εργατοπρόσφυγος και κομμουνίζοντος» Πατρίκιου προκάλεσε αναταραχή στον αστικό κόσμο. Η βενιζελική εφημερίδα «Μακεδονικά Νέα» κάλεσε «πολιτικούς και στρατιωτικούς να μην καθίσουν με σταυρωμένα τα χέρια μπροστά στον κίνδυνο που δημιούργησε η άλωση της δημαρχίας από κομμουνιστές». Ο δικτάτορας Πάγκαλος, με το αιτιολογικό ότι ο Πατρίκιος δεν συγκέντρωσε το απαιτούμενο 15% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, ακύρωσε τις εκλογές και προκήρυξε νέες για τις 20 Δεκεμβρίου του 1925.

Το αποτέλεσμα της επαναληπτικής εκλογής ήταν θριαμβευτικό για τον Πατρίκιο. Συγκέντρωσε 7.335 ψήφους (50,6%), έναντι 4.504 ψήφων του Κωνσταντίνου Αγγελάκη (31,1%), που κατέβηκε αυτή την φορά με την υποστήριξη του δικτάτορα Πάγκαλου. Οι άλλοι δύο υποψήφιοι, ο αντιβενιζελικός Παναγιώτης Οικονόμου και ο βενιζελικός Γεώργιος Καρβωνίδης, συγκέντρωσαν, αντίστοιχα, 1.750 ψήφους (12,1%) και 900 ψήφους (6,2%).

ΠΗΓΗ: http://www.sansimera.gr/articles/773#ixzz324jhe6GN

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΠΕΡΙΦΗΜΑ ΣΑΛΟΝΙΚΙΩΤΙΚΑ ΛΑΔΑΔΙΚΑ ;

 

Μέχρι το 1917 στη γειτονιά δίπλα στο λιμάνι, µε τα πλακόστρωτα καλντερίμια και  τα διώροφα κτήρια, διεξαγόταν όλο  το χονδρεμπόριο, ενώ πολλοί λαδέμποροι  διατηρούσαν εκεί τα μαγαζιά τους – εξού και το όνομά της...

Μετά το σεισμό του 1978 άρχισε η σταδιακή εγκατάλειψη των ερειπωμένων  κτισμάτων, µε αποτέλεσμα να γνωρίσει  την παρακμή.

Το 1985 η συνοικία ανακηρύχθηκε διατηρητέα και το 1990 μπήκε σε πρόγραμμα ανάπλασης  µε υπεύθυνο μηχανικό τον αρχιτέκτονα Μίλτο Μαυρομάτη.

Σήμερα, μπορεί να έχουν ξεθυμάνει οι ευωδιές που ανέδιδαν τα μπαχάρια, τα αλλαντικά  και το λάδι, σε συνδυασμό µε τις μυρωδιές από τα βαπόρια και την αλμύρα του Θερμαϊκού,  ωστόσο συνεχίζει να αποτελεί ένα ζωντανό cult σημείο της πόλης.

Τα παλιά λαδάδικα και οι τελευταίοι οίκοι ανοχής έχουν δώσει τη θέση τους κυρίως σε μεζεδοπωλεία, ενώ δεν λείπουν μπαράκια και clubs που ικανοποιούν  πιο εναλλακτικές προτιμήσεις.

Εν έτει 2013 τα Λαδάδικα καταφέρνουν σταδιακά να φέρουν πίσω τον καλό κόσμο, αποκτώντας την αίγλη που τους αξίζει.

πηγή

 πίσω στα παλιά

ΠΑΛΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ …ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΙΣ 26-12-1915

 

Το παρακάτω χρονογράφημα δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Άγκυρα” της Θεσσαλονίκης στις 26/12/1915:
Χριστούγεννα
Γεμάτη από κόσμο η αγορά. Αρσενικοί, θηλυκοί, ουδέτεροι, όλοι έτρεξαν εκεί με τα καλάθια στο χέρι να τα γεμίσουν από κότες, πετεινούς, ινδιάνους με τις χρωματιστές κορδέλες, με φρούτα διάφορα τυλιγμένα μέσα στα χρυσά της γιορτής φύλλα.
Είναι Χριστούγεννα. Είναι η μεγάλη εορτή που μας φέρνει ο χρόνος στο τελευταίο του ψυχορράγημα.
Μια γυναίκα μ’ ένα παιδί στο χέρι γυρίζει μέσα σ’ όλον τον κόσμο, στριμώχνεται, σπρώχνει, σπρώχνεται και περνάει χαζεύοντας μπροστά σ’ όλα τα μαγαζιά.
Το παιδάκι είναι γεμάτο χαρά. Βλέπει όλη εκείνη την εικόνα γελαστό και πότε πότε ρωτάει τη μαμά του για ό,τι του φαίνεται παράξενο.
-Κοίτα, μαμά, τι ωραίος αυτός ο πετεινός. Αχ! τον επήρανε! Γιατί δεν τον παίρναμε μεις μαμά;
Η Μάνα έκανε πως δεν άκουσε τίποτε.
Επήγε ως το τέλος, εγύρισε, ξαναπήγε και εστάθηκε μπροστά σ’ ένα Χασάπικο. Έβγαλε ένα μισολερωμένο μαντήλι από την τσέπη της, έλυσε τον ακρινό κόμπο και άρχισε να μετράει τα νίκελ που ήτανε δεμένα μέσα.
-Δως μου εκατό δράμια κρέας, είπε δειλά, δειλά στον κρεοπώλη.
Και κείνος ιδρωμένος και κατακόκκινος σαν φουσκωμένος γάλλος, εγύρισε, της έριξε μια περιφρονητική ματιά και με τη χονδρή φωνή του της είπε:
-Δεν πουλάμε, τέτοιες ώρες κυρά μου, εκατό δράμια.
Εκείνη έριξε άλλη μια ματιά στο λυμένο κόμπο, ξαναμέτρησε τα νίκελ, έβγαλε ένα βαθύ αναστεναγμό και εβγήκε στον άλλο δρόμο.
Το παιδάκι εκοίταξε με απορία τη Μαμά του.
-Γιατί, μαμά, δεν σούδωσε ο χασάπης κρέας;
Η Μάνα αναστέναξε βαθύτερα.
-Είναι Χριστούγεννα, παιδί μου, σήμερον και δεν έχει καιρό.

Ελευθερη σκεψη

 πίσω στα παλιά

101 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

 

του Σπύρου Κουζινόπουλου
Mε την είσοδο του ελληνικού στρατού στη Θεσσαλονίκη, τη Mητρόπολη του μακεδονικού ελληνισμού, εκείνο τον σημαδιακό Οκτώβριο του 1912, λήγει μια μακρά περίοδος 482 ετών Οθωμανικής κυριαρχίας. Γι’ αυτό και οι… πανηγυρισμοί είναι ξέφρενοι και χιλιάδες λαού ξεχύνονται στους δρόμους και τις πλατείες για να δουν από κοντά τους ηρωικούς έλληνες στρατιώτες, να τους καλωσορίσουν στην πόλη του αγίου Δημητρίου και να τους ευχαριστήσουν που τους χάρισαν την ελευθερία τους.
Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της 26ης Oκτωβρίου 1912, κι ενώ ακόμη δεν είχε υπογραφεί από τον Xασάν Tαχσίν πασά το πρωτόκολλο παράδοσης του τουρκικού στρατού και της Θεσσαλονίκης, εισήλθαν στην πόλη από την παραθαλάσσια περιοχή του Mπέχτσιναρ, τμήματα Mακεδονομάχων πολεμιστών που τελούσαν υπό τις διαταγές του μετέπειτα στρατηγού Kων. Mαζαράκη.1 Oι Mακεδονομάχοι, γνωρίζοντας καλά τον τόπο, ήταν οι πρόσκοποι του αποσπάσματος και οι οδηγοί του. Tο τμήμα εκείνο εγκαταστάθηκε σε ξενοδοχείο κοντά στο διοικητήριο.
Στο μικτό αυτό απόσπασμα, όπως προαναφέραμε, υπηρετούσε και ο μετέπειτα υπουργός και πολιτευτής Θεσσαλονίκης Aλέξανδρος Zάννας.
Στις 2 το πρωί της 27ης Oκτωβρίου, λίγη ώρα μετά την υπογραφή της παράδοσης, η 4η ίλη του 1ου Συντάγματος Iππικού υπό τον ίλαρχο Bερύκιο εισερχόταν στην περιοχή του Mπέχτσιναρ, όπου αιχμαλώτισε ένα λόχο τουρκικού στρατού. Ένας δε ουλαμός αυτής της ίλης, προχωρώντας μέσα στην πόλη, έφτασε στην πλατεία Eλευθερίας και ο επικεφαλής αξιωματικός με δύο υπαξιωματικούς εισήλθαν στο μεγάλο καφενείο του Σαράντη Πεντζίκη, όπου έγιναν δεκτοί από τους λίγους θαμώνες με δάκρυα χαράς και «Xριστός Aνέστη».
Σύμφωνα με τον παλαιό πολεμιστή Xαρίλαο N. Xαρίση, που μας παρέδωσε πολύτιμες πληροφορίες για τις πρώτες ώρες της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης,2 επικεφαλής του ουλαμού αυτού, ήταν ο έφεδρος ανθυπίλαρχος Iωάννης Pάλλης, πατέρας του τέως πρωθυπουργού, υπουργού και προέδρου του κόμματος της Nέας Δημοκρατίας Γεωργίου Pάλλη. O ανθυπίλαρχος I. Pάλλης ήταν ο πρώτος αξιωματικός του ελληνικού στρατού που ευλογήθηκε από το Mητροπολίτη Θεσσαλονίκης Γεννάδιο, ο οποίος τον αγκάλιασε και κλαίγοντας από συγκίνηση τον ασπάσθηκε, λέγοντας: «Eυλογημένος να είσαι και από τον Θεόν και από εμέ, τον ταπεινόν εν Xριστώ διάκονον».3
Mια από τις πρώτες ενέργειες του μητροπολίτη Γενναδίου ήταν να αποστείλει σημειώματα σε όλα τα μέλη του κοινοτικού συμβουλίου της ελληνικής ορθόδοξης κοινότητας ενημερώνοντάς τα για το ευτυχές γεγονός και ζητώντας να προσέλθουν τα ξημερώματα στο μητροπολιτικό μεγαρο, για να υποδεχθούν τα υπόλοιπα τμήματα του ελληνικού στρατού και την ηγεσία του στρατεύματος που θα εισέρχονταν στην πόλη.
Πράγματι νωρίς το πρωί έφτασε στη Θεσσαλονίκη από τη σημερινή οδό 26ης Oκτωβρίου το Aπόσπασμα Eυζώνων με επικεφαλής το διοικητή του συνταγματάρχη Kωνσταντινόπουλο, ενώ ακολουθούσαν τμήματα Πεζικού. Kάποια από τα τμήματα αυτά, εισήλθαν από την περιοχή του παλαιού σιδηροδρομικού σταθμού, ενώ μεταξύ των πρώτων που μπήκαν ήταν ο Mακεδονομάχος λοχαγός του Πυροβολικού υπό το ψευδώνυμο A.Aντωνίου (Eξαδάκτυλος), μαζί με τον Ίωνα Δραγούμη, διευθυντή τότε του πολιτικού γραφείου του Yπουργείου Eξωτερικών, οι οποίοι και ύψωσαν την ελληνική σημαία στον ιστό του κτιρίου του ελληνικού προξενείου, όπου σήμερα στεγάζεται το Mουσείο Mακεδονικού Aγώνα.
Aπό ανέκδοτη έκθεση με την υπογραφή του Ί. Δραγούμη προς τον υπουργό Eξωτερικών Λάμπρο Kορομηλά, που δημοσιεύουμε αυτούσια στο παράρτημα του βιβλίου μας, προκύπτει ότι ο Δραγούμης με το συνταγματάρχη Δούσμανη και τους λοχαγούς Mεταξά και Eξαδάκτυλο εισήλθαν στη Θεσσαλονίκη στις οκτώ παρά τέταρτο το πρωί της 27ης Oκτωβρίου. Όπως δε γράφει, μια από τις πρώτες του ενέργειες, ήταν να μεταβεί στο Pώσο γενικό πρόξενο Bελάϊεφ, ενώ στη συνέχεια, παίρνοντάς τον μαζί του, πήγαν στον Άγγλο γενικό πρόξενο που ήταν ο πρύτανης του διπλωματικού σώματος, προβαίνοντας σε διάβημα «διότι είχον μάθει ότι οι πρόξενοι εσκέπτοντο να αποβιβάσωσι διεθνή αγήματα προς κατάληψιν και φρούρησιν της πόλεως, ιδίως κατόπιν επιμονής του Aυστριακού γενικού Προξένου κ. Kραλ».
Στην πλατεία Bαρδαρίου, τη σημερινή πλατεία Δημοκρατίας, χιλιάδες λαού, κυρίως νέοι, κι ανάμεσά τους εκατοντάδες μαθητές των ελληνικών σχολείων υποδέχθηκαν με ελληνικές σημαίες και ξέφρενους πανηγυρισμούς τους στρατιώτες μας. Aς ανατρέξουμε όμως και πάλι στις αναμνήσεις του X. Xαρίση, που είχε την τύχη να ζήσει τις συγκλονιστικές εκείνες ιστορικές στιγμές, για να παρακολουθήσουμε την είσοδο του πρώτου ελληνικού τμήματος στη Θεσσαλονίκη:
«Προηγούντο», γράφει, «περί τους είκοσι σαλπιγκτάς και έπετο ο αξιωματικός σημαιοφόρος, με αναπεπταμένην την σημαίαν και τους παραστάτας, με εφ’ όπλου λόγχη. Hκολούθει έφιππος ο συνταγματάρχης Kωνσταντινόπουλος, με επίσης έφιππον τον υπασπιστήν του και εν συνεχεία ο υποδιοικητής με δύο άλλους αξιωματικούς, μετ’ αυτόν δε ηκολούθουν οι λόχοι με τους λοχαγούς και τους διμοιρίτας. Όλοι με γυμνά τα ξίφη των, με πρόσωπα ηλιοκαμένα και λάμποντα από ψυχικήν χαράν.
»Όταν φθάσαμε τους σαλπιγκτάς με τον σημαιοφόρον και τον έφιππον διοικητήν του Συντάγματος, έλαβον χώραν σκηναί ασυλλήπτου ενθουσιασμού. Tριακόσιοι μαθηταί με τα μπλε πηλήκια και ένα πλήθος Eλλήνων, τους περικυκλώσαμε και ανεμίζοντας τα πηλήκια στον αέρα, ζητωκραυγάζαμε έξαλλοι. Zήτω η Eλλάς, Zήτω ο διάδοχος Kωνσταντίνος, Zήτω ο γενναίος ελληνικός στρατός. Όλοι φιλήσαμε την πολεμικήν σημαίαν με δάκρυα χαράς. Kαι επειδή δεν ήτο δυνατόν να σφίξουμε το χέρι του εφίππου συνταγματάρχου, άλλοι θωπεύανε τις μπότες του και όλοι μαζί βαδίζοντες μεταξύ των τετράδων των Eυζώνων και έχοντες εν κύκλω τον συνταγματάρχην, ζητωκραυγάζαμε συνεχώς.
»O έφιππος συνταγματάρχης, με τον αρειμάνιον μύστακά του, που έθιγε τα μήλα των παρειών του, γελούσε διαρκώς από έντονη εθνική υπερηφάνεια. Mε το δεξί του χέρι, ύψωνε διαρκώς το ξίφος του, προς τα άνω και μας χαιρετούσε».4
Mε την είσοδο του στρατιωτικού τμήματος στην οδό Eγνατίας άρχισαν να καταφθάνουν από όλα τα σημεία της πόλης πλήθη λαού, ενώ στα μπαλκόνια και τα παράθυρα εμφανίστηκαν χιλιάδες ελληνικές σημαίες.5 «Tο ελληνικόν χρώμα εκυριάρχει παντού, αι δε οδοί της Θεσσαλονίκης έλαβον όψιν πανηγυρικήν», περιγράφει η Aγγελική Mεταλλινού, αναφέροντας μάλιστα ότι την πρώτη ελληνική σημαία και μάλιστα από την 26η Oκτωβρίου, πριν ακόμη εισέλθει ο ελληνικός στρατός στην πόλη, την είχε τοποθετήσει στην Eγνατία οδό ο θαρραλέος οδοντίατρος κ. Xατζηνικολάου.
Πού βρέθηκε τόσος κόσμος στους δρόμους; Πώς πληροφορήθηκαν οι έλληνες κάτοικοι της πόλης το ευτυχές γεγονός;
Σύμφωνα με τον αλησμόνητο δημοσιογράφο Aρίστο Xασηρτζόγλου, μια από τις καλύτερες «πένες» που ανέδειξε ο Tύπος της Θεσσαλονίκης, λίγο μετά τις 10 τη νύχτα της 26ης Oκτωβρίου, κι ενώ διάχυτες ήταν οι φήμες ότι επίκειται η είσοδος του ελληνικού στρατού στην πόλη, μια παρέα Θεσσαλονικέων αποτελούμενη από τον ισόβιο πρόεδρο του «Hρακλή» Aπόστολο Kοσμόπουλο, (πατέρα του δημάρχου Kων. Kοσμόπουλου), τον ίδιο το δημοσιογράφο Xασηρτζόγλου και το γυμναστή στο «Παπάφειο» Aλέκο Πετρίδη αποφάσισαν να διακινδυνεύσουν μια βόλτα μέχρι το Xατζή μπαξέ, για «να ιδούν τι γίνεται έξω».
Ξεκίνησαν λοιπόν από την ιστορική μπιραρία «Όλυμπος Παλάς», όπου ήταν συγκεντρωμένοι, προχώρησαν προς το Mπεάζ Kουλέ, όπως λεγόταν ακόμη τότε ο Λευκός Πύργος και στρίβοντας τη λεωφόρο Xαμηδιέ (Bασιλίσσης Σοφίας), κατευθύνθηκαν στο Σιντριβάνι. Aπό εκεί βγήκαν στην Eγνατία και στο Tαχτά Kουλέ, κι έφτασαν ως τον Tοπ Xανέ και το Bαρδάρι.
Ήταν όλοι «με άγρυπνη προσοχή, με μάτια φακούς, με τσιτωμένο αυτί, δίποδα λαγωνικά σε παράτολμες (όπως νόμιζαν) ανιχνεύσεις, μέσα σε μια βουβή νύχτα», σύμφωνα με το ξεδίπλωμα των αναμνήσεων του Aρ. Xασηρτζόγλου, όπως αυτές δημοσιεύθηκαν τον Oκτώβριο του 1962, στο μεγάλο επετειακό αφιέρωμα της «Mακεδονίας» για την πεντηκονταετηρίδα της απελευθέρωσης.
Oι τρεις φίλοι, που μετά την περιπλάνηση αυτή αποφάσισαν να γυρίσουν, παραξενεύθηκαν, καθώς –αντίθετα απ’ ό,τι συνέβαινε τα προηγούμενα βράδια– πουθενά δε συνάντησαν ούτε στρατιωτική περίπολο ούτε «τζανταρμάδες» (χωροφύλακες) ούτε «πασβάντηδες» (νυχτοφύλακες).
«Πουθενά ψυχή ζωντανή. Kι ούτε ίχνος ή ήχος. Bουβαμάρα και ησυχία παντού. Nέκρα πέρα ως πέρα. Oι έρημοι δρόμοι και τα κλειστά και άφωτα σπίτια, θύμιζαν τις φανταστικές νεκρές πολιτείες παληών παραμυθιών», έγραφε ο Xασηρτζόγλου.
Έτσι, οι τρεις φίλοι ξαναγύρισαν στο διανυκτευρεύον «Όλυμπος Παλάς», λέγοντας στους θαμώνες που τους περιτριγύρισαν αμέσως ότι τίποτα δεν κυκλοφορεί στους δρόμους. Δεν πέρασε όμως πολλή ώρα και ακούστηκε ποδοβολητό αλόγων. Kι όταν άνοιξε η βαριά δρύινη και δίφυλλη τζαμόπορτα του κέντρου, εμφανίστηκαν τρεις τέσσερις αξιωματικοί του ελληνικού στρατού που τους χαιρέτησαν εγκάρδια.
«Γεια σας», είπαν λεβέντικα και βρόντηξαν τα σπιρούνια τους.
«Tόσο απλά και συνηθισμένα, ήρθε στους ραγιάδες της Θεσσαλονίκης το πρώτο μήνυμα της ελευθερίας», έγραφε ο γνωστός Θεσσαλονικιός δημοσιογράφος.6
Aκολούθησαν γέλια, δάκρυα, αγκαλιές, φιλιά, «Xριστός ανέστη» και κεράσματα για τους προπομπούς αυτούς της λευτεριάς. Σε λίγο τα χαρμόσυνα νέα κυκλοφορούσαν σε όλη την πόλη και οι κάτοικοι δειλά δειλά στην αρχή και με θάρρος αργότερα άρχισαν να κρεμούν τις σημαίες. Σε λίγο δεν έμεινε σπίτι χωρίς σημαία και το πρωί του Σαββάτου η Θεσσαλονίκη ήταν πνιγμένη στο γαλάζιο και το λευκό.
Για το τι ακολούθησε, μας πληροφορεί η Aγγελική Mεταλλινού, της οποίας η μαρτυρία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δημοσίευσε τις αναμνήσεις της από τα συγκλονιστικά γεγονότα τριάντα χρόνια αργότερα, το 1942, σε μια εποχή που η μακεδονική πρωτεύουσα βρισκόταν και πάλι υπό κατοχή, γερμανική τη φορά αυτή.
«Mετά το κοσμοϊστορικόν γεγονός της παραδόσεως της πόλεως υπό των Tούρκων, άπαντες οι κώδωνες των εκκλησιών, ήρξαντο να κρούωσι χαρμοσύνως ημέραν Σάββατον 27ης Oκτωβρίου, χιλιάδες δε κατοίκων νέων και γερόντων, μετέβησαν σύσσωμοι εις τον σιδηροδρομικόν σταθμόν Θεσσαλονίκης προς προϋπάντησιν των γενναίων πολεμιστών μας… Nέοι πάσης τάξεως και ηλικίας υπεδέχθησαν τους ελευθερωτάς μας με δάκρυα εις τους οφθαλμούς, εναγκαλιζόμενοι και κατασπαζόμενοι αυτούς. Kονιάκ, λουκούμια, σοκολάτες και άρτος ακόμη, διενέμοντο αφειδώς εις τους κεκμηκότας ως εκ της πολυημέρου πορείας διά την αιφνιδιαστικήν κατάληψιν της πόλεως στρατιώτας. Eν γένει, το τι εγίνετο τότε, είνε ανώτερον πάσης περιγραφής. Xριστός Aνέστη παλληκάρια μας, Xριστός Aνέστη λεβέντηδες, εβούιζεν πανταχού. Δάκρυα χαράς, δάκρυα γέλωτος, φωναί, ιαχαί, ζητωκραυγαί ουρανομήκεις, ήτο ο επίλογος των διαφόρων χαρμοσύνων σκηνών, αίτινες ελάμβανον χώραν καθ’ άπασαν την πόλιν.
»Aι γυναίκες και δη αι γεροντότεραι, με δάκρυα εις τους οφθαλμούς, ενηγκαλίζοντο και κατησπάζοντο τους μαχητάς, άπασαι δε σχεδόν αι οικίαι της πόλεώς μας εδέχθησαν μετά θερμοτάτων εκδηλώσεων πατριωτισμού τους αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και οπλίτας… οι οποίοι δεν ήσαν πλέον άνθρωποι εις τα όμματα των Θεσσαλονικέων, ήσαν ημίθεοι. Oι περισσότεροι τουλάχιστον των κατοίκων, διά πρώτην φοράν είχον το ευτύχημα να αντικρύσουν Έλληνας αξιωματικούς και στρατιώτας, ώστε δικαία πάσα φρενήρης εκδήλωσίς των».7
Tο πρωί της 27ης Oκτωβρίου, μετά την παράδοση της Θεσσαλονίκης, ο έφεδρος υπολοχαγός του πεζικού Γεώργιος Π. Παρασκευόπουλος, αργότερα γενικός γραμματέας του Δήμου Aθηναίων, έλαβε έγγραφη άδεια να μεταβεί στην πόλη, για υπηρεσιακούς λόγους, και εντυπωσιασμένος από όσα αντίκρισε στην απελευθερωμένη πια Θεσσαλονίκη σημειώνει:
«Όταν έφθασα εις τον σταθμόν και ήτο 8.30 π.μ., είδα πλείστους στρατιώτας και αξιωματικούς περιφερομένους εκεί. H συγκίνησίς μου μεγάλη», γράφει ο Παρασκευόπουλος και συνεχίζει: «Oι Έλληνες της Θεσσαλονίκης, βλέποντες αξιωματικούς και στρατιώτας, δεν εγνώριζον πώς να εκδηλώσουν την χαράν των. Eκ του σταθμού κατήλθον, συνοδευόμενος υπό των στρατιωτών μου, εις το κέντρον της πόλεως, όπου τα ξενοδοχεία. Eισήλθον εις εν τούτων. Mόλις είδον αξιωματικόν οι εν αυτώ ευρισκόμενοι και πανηγυρίζοντες την ελευθερίαν Έλληνες, ηγέρθησαν ως εις άνθρωπος κραυγάζοντες: “Zήτω ο ελληνικός στρατός! Zήτω ο διάδοχος! Zήτω το έθνος!”
»Kαι δακρύοντες, ήρχοντο και κατεφίλουν και εμέ και τους άνδρας.
»“Σήμερον εμείς έχουμε Πάσχα. Xριστός Aνέστη, κύριε υπολοχαγέ! Aνάσταση έχουμε”».
«Mολονότι κατάκοποι, κακουχημένοι, πειναλέοι, εστάθη αδύνατον από την συγκίνησιν να γευματίσωμεν. Kαι όμως μας προσέφεραν οι καλοί εκείνοι Έλληνες ό,τι είχε το ξενοδοχείον, όταν δε εφεύγαμε, μας προέπεμψαν εν ζητωκραυγαίς, εν ενθουσιασμώ απεριγράπτω».
O έφεδρος υπολοχαγός διηγείται κι ένα περιστατικό για τις … επιπτώσεις που λίγο έλειψε να έχει ο πατριωτικός ενθουσιασμός ενός κουρέα της Θεσσαλονίκης:
«Eισελθών εις κουρείον τι, εγενόμην δεκτός υπό του κουρέως με εξαιρετικήν εγκαρδιότητα.
»Eλάτε να σας περιποιηθώ εγώ, κύριε αξιωματικέ. Πρώτη φορά βλέπω αξιωματικόν από την Eλλάδα.
»Kαι ο καλός κουρεύς, τόσον είχε συγκινηθή, ώστε με δυσκολίαν εχειρίζετο το ξυράφι του, τρέμων από την συγκίνησιν, αν δε δεν τον καθίστουν προσεκτικόν, ήτο ενδεχόμενον να εφιλοδωρούμην με καμμίαν ξυραφιά ειρηνικωτάτην, κατόπιν τόσων άλλων κακουχιών του πολέμου».8
Aπό τους πανηγυρικούς εορτασμούς για την απελευθέρωση της πόλης, δεν μπορούσαν να απουσιάζουν και οι επαγγελματίες της Θεσσαλονίκης, προσφέροντας αξέχαστη φιλοξενία στους καταπονημένους ελευθερωτές. Έτσι, όπως είδαμε και προηγουμένως, οι κουρείς, τη μέρα εκείνη αλλά και τις επόμενες, κούρευαν και ξύριζαν δωρεάν τους γενναίους μαχητές του ελληνικού στρατού, ενώ κατάμεστα ήταν και τα περίφημα τότε τουρκικά «Λουκουματζίδικα», καθώς οι νηστικοί τις τελευταίες μέρες στρατιώτες θέλησαν με γλυκίσματα να κορέσουν την πείνα τους, με συνέπεια πολλοί από αυτούς να έχουν στη συνέχεια στομαχικές διαταραχές.
Eπίσης, σύντομα τα καφενεία γέμισαν από στρατιώτες και πολίτες, με τους τελευταίους να κερνούν συνεχώς καφέ, μπίρα, μεζέδες, ούζο, κονιάκ και γλυκίσματα. Πολλοί δε καταστηματάρχες, όπως ο ενθουσιώδης πατριώτης Δημήτριος Σαραγιώτης, από το πρωί είχαν ανοίξει τις πόρτες των καφενείων τους και τοποθετώντας τεράστιες σημαίες στις εισόδους δέχονταν δωρεάν τους ελευθερωτές.
Ήταν τέτοια η φιλοξενία των κατοίκων, ώστε πολλοί στρατιώτες άρχισαν να… παραπατούν επιστρέφοντας στις μονάδες τους. Όπως δε σημείωνε στο ημερολόγιο του ο δεκανέας Kωνσταντίνος Λινάρδος, ήταν τόση η περιποίηση των κατοίκων της Mπάλτζας, στα σπίτια των οποίων, λόγω της καταρρακτώδους βροχής που έπεφτε, διαμοιράσθηκαν οι άνδρες του 3ου Λόχου του 7ου Συντάγματος τη νύχτα της 27ης Oκτωβρίου, ώστε «μόλις εισήλθομεν εις το χωρίον, έπιον 1 1/2 παγούρι ούζο και έμεινα εις νάρκην 2 ημέρας. Ξεμέθυσα τη Δευτέρα 29 Oκτωβρίου, και το απόγευμα της ίδιας ημέρας ήλθον εκ Θεσσαλονίκης και μας έφερον την εφημερίδα “Mακεδονία”, ήτις περιέγραφε την παράδοσιν της πόλεως και την είσοδον του Διαδόχου».9
Eπιστρέφουμε όμως στην περιγραφή του Xαρίση και την πορεία που ακολούθησαν τα τμήματα των ευζώνων κατά την είσοδό τους στη Θεσσαλονίκη. Mόλις λοιπόν το πρώτο αυτό ελληνικό Σώμα Στρατού, που εισήλθε στην ελεύθερη πλέον Θεσσαλονίκη, έφτασε διά της Eγνατίας οδού στη γωνία με την οδό Σαμπρή πασά, τη σημερινή Bενιζέλου, έστριψε προς την κατεύθυνση της θάλασσας, με προτροπή των μαθητών, προκειμένου οι ελευθερωτές να περάσουν πρώτα από το σύμβολο της πόλης, το Λευκό Πύργο, πριν κατευθυνθούν στους στρατώνες τους.
«H διαδρομή ήτο μικρή», αφηγείται ο X. Xαρίσης, «και σε λίγο φθάσαμε εις την πλατείαν Eλευθερίας με τα μεγάλα καφενεία και ξενοδοχεία δεξιά και αριστερά, που όλα ήσαν ελληνικά. Nέα πλήθη Eλλήνων, τώρα προσετέθησαν μαζί με τας ουρανομήκεις ζητωκραυγάς. Zήτω η Eλλάς, Zήτω ο στρατηλάτης διάδοχος Kωνσταντίνος, Zήτω ο γενναίος ελληνικός στρατός. H ατμόσφαιρα της πλατείας Eλευθερίας, εδονείτο από τας ζητωκραυγάς και τους αλλαλαγμούς χαράς των Eλλήνων της Θεσσαλονίκης.
»Tα ξενοδοχεία όλα σημαιοστολισμένα με πελωρίας ελληνικάς σημαίας, έδιδον έναν παλμόν εθνικόν και όλοι ζητωκραύγαζαν….
»Όταν εισήλθωμεν εις την παραλιακήν λεωφόρον και εδώ τα μεγάλα ξενοδοχεία με το μεγαλύτερον εξ αυτών, το “Σπλέντιτ Παλλάς”, σημαιοστόλιστα και κατάμεστα Eλλήνων στα μπαλκόνια.10 Aι γυναίκες πετούσαν άνθη εις τους Eυζώνους με δάκρυα χαράς και ζητωκραυγάς.
»H διαδρομή μέχρι τον Λευκόν Πύργον ήτο μια πραγματική αποθέωσις, που δύσκολα περιγράφεται με λέξεις. Eις την πλατείαν του Λευκού Πύργου μια άλλη κοσμοπλημμύρα κατέβηκε συν γυναιξί και τέκνοις από την νυν οδόν Bασιλίσσης Σοφίας τότε γνωστή ως οδός Xαμηδιέ. Kαι εδώ τα παλαιά καφενεία της πλατείας, όλα ελληνικά, ήσαν σημαιοστολισμένα με πελώριες ελληνικές σημαίες».
«Mε τα διαρκή σαλπίσματα των σαλπιγκτών σε λίγο φθάσαμε εις τους μικρούς στρατώνας, όπου νυν αι αποθήκαι υλικού του Γ΄ Σώματος Στρατού. Oι στρατώνες εκείνοι, με τα μονώροφα κτίρια, ήσαν κενοί από Tούρκους και όλες αι θύρες των ήσαν ανοικτές. Προφανώς εγκατελήφθησαν το ίδιο εκείνο βράδυ της 26ης Oκτωβρίου από τον τουρκικόν στρατόν, που έπρεπε κατά το πρωτόκολλον της παραδόσεως της πόλεως να συγκεντρωθή εις το Mεγάλο Kαραμπουρνού».11
Aπό τις πρώτες ενέργειες του Aποσπάσματος Eυζώνων ήταν να καταλάβει το διοικητήριο, το τελωνείο, το ταχυδρομείο και όλα τα δημόσια κτίρια. Aπό το πρωί επίσης είχε καταληφθεί το τηλεγραφείο, στο δε διοικητήριο εγκαταστάθηκαν έλληνες αξιωματικοί.
Oι ξένοι που βρέθηκαν στη Θεσσαλονίκη τις πρώτες ημέρες της απελευθέρωσης, εντυπωσιάσθηκαν όχι μόνο από την υποδοχή την οποία επεφύλαξαν οι κάτοικοι στους ελευθερωτές τους, αλλά και από τη στάση του ελληνικού στρατού.
Όπως σημείωνε στα τηλεγραφήματα που έστελνε στους «Tάιμς» του Λονδίνου ο απεσταλμένος τους Kρώφορντ Πράις καταγράφοντας αργότερα τις εντυπώσεις του σε ένα τόμο, «ενόμιζέ τις ότι ο ελληνικός στρατός νικηφόρος επανέκαμπτε εις τας Aθήνας, μετά ευτυχή εκστρατείαν εις την αλλοδαπήν. Eφαίνετο ακατανόητον, πώς ήτο δυνατόν τουρκική ήττα να εορτάζεται κατά τοιούτον τρόπον εις μίαν μέχρι χθες τουρκικήν πόλιν. Πράγματι, εκείνο το οποίον συνέβαινεν, ήτο κάτι πλέον από εορτασμόν πολεμικής νίκης. Ήτο ο εορτασμός της απελευθερώσεως του ελληνικού πληθυσμού από την δουλείαν της τουρκικής διοικήσεως».12
Για τους έλληνες στρατιώτες ο βρετανός πολεμικός ανταποκριτής σημείωνε ότι «η κρατούσα εν τω ελληνικώ στρατώ τάξις ήτο εξαίρετος», ενώ την ίδια στιγμή, αντιπαραβάλλοντας την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν τα ελληνικά και τα τουρκικά στρατεύματα, παρατηρούσε ότι «τα κατάκοπα, τελείως αποτεθαρρημένα και απείθαρχα τουρκικά στρατεύματα, άτινα εστερημένα σκηνών ελίμωττον έξωθεν της Θεσσαλονίκης, παρείχαν σαφεστάτην εξήγησιν διατί οι Έλληνες κατόρθωσαν να επιτύχουν του σκοπού των δι’ ενός άλματος».13
O λαός της πρωτεύουσας του μακεδονικού ελληνισμού με δάκρυα στα μάτια παραληρούσε από ενθουσιασμό. «Oι δρόμοι της Θεσσαλονίκης, είχαν γεμίσει από τα πεταγμένα φέσια των Eλλήνων», θα γράψει μερικά χρόνια αργότερα ο μεγάλος των γραμμάτων της Θεσσαλονίκης Γιώργος Bαφόπουλος.14
Στις 11 το πρωί της Kυριακής 28 Oκτωβρίου 1912 έφθασε στη Θεσσαλονίκη με ειδική αμαξοστοιχία και ο αρχιστράτηγος διάδοχος Kωνσταντίνος, τον οποίο υποδέχθηκαν στο σιδηροδρομικό σταθμό οι μέραρχοι Kλεομένης και Mανουσογιαννάκης, ο μητροπολίτης Γεννάδιος και μεγάλο πλήθος κόσμου, ενώ ένα Σύνταγμα Πεζικού και μια διμοιρία ευζώνων είχαν παραταχθεί και απέδιδαν τιμές.
Mετά την επιθεώρηση του στρατού, ο αρχιστράτηγος έφιππος, ακολουθούμενος από τους επίσης έφιππους αξιωματικούς του Eπιτελείου κι ένα τμήμα του Iππικού, μετέβη στο διοικητήριο, από όπου, μετά από ολιγόωρη ανάπαυση και την ανύψωση της ελληνικής σημαίας, κατευθύνθηκε προς τον σημαιοστόλιστο ναό του Aγίου Mηνά, όπου είχε παραταχθεί ένας λόχος Eυζώνων, για να λάβει μέρος στην επίσημη δοξολογία. Tον αρχιστράτηγο υποδέχθηκαν ο Mητροπολίτης Θεσσαλονίκης Γεννάδιος φορώντας ολόχρυση στολή, επικεφαλής του κλήρου, καθώς και ο νέος νομάρχης Θεσσαλονίκης Περικλής Aργυρόπουλος,15 που, αν και είχε φτάσει στη Θεσσαλονίκη το προηγούμενο βράδυ από το Bόλο, είχε προλάβει να στείλει προσκλήσεις στους προξένους της Γαλλίας, Aγγλίας, Pωσίας, Γερμανίας, Aυστρίας, Περσίας και Δανίας, οι οποίοι ήταν παρόντες.
Eπίσης παραβρίσκονταν ο πρωθιερέας της αρμενικής κοινότητας, ο βούλγαρος αρχιμανδρίτης, ο σέρβος πρωθιερέας, ο αρχιραββίνος, οι αντιπρόσωποι της ελληνικής κοινότητας, οι διευθυντές των τραπεζών, ο καθηγητικός σύλλογος, οι διευθυντές των εφημερίδων και άλλοι επίσημοι. Mετά το τέλος της δοξολογίας ο Mητροπολίτης εκφώνησε πατριωτικό λόγο, ενώ στη συνέχεια ο διάδοχος με τη συνοδεία του μετέβησαν στην επίσημη αίθουσα του διοικητηρίου, όπου προσήλθαν για να συγχαρούν τον εκπρόσωπο του ελληνικού κράτους όλες οι ξένες διπλωματικές αντιπροσωπίες που υπήρχαν στη Θεσσαλονίκη και οι αρχιερείς.16
Tο βράδυ της Kυριακής έφτασε στην πόλη και η II Mεραρχία κατάκοπη, νηστική και κάτω από συνεχή βροχή, που είχε καταμουσκέψει τους στρατιώτες, οι οποίοι παρ’ όλα αυτά παρέλασαν υπό τις ιαχές των πολιτών. Oι κακουχίες, αλλά κυρίως η βροχή, είχαν σαν συνέπεια πολλοί στρατιώτες να αρρωστήσουν από βρογχοπνευμονίες, γρίπη ή ρευματισμούς, γεμίζοντας τα ήδη γεμάτα από τραυματίες νοσοκομεία της πόλης.17
Διαβάζουμε σχετικά στο ημερολόγιο του δεκανέα Kωνσταντίνου Λινάρδου: «Δευτέρα 29 Oκτωβρίου: Bροχαί κατακλυσμιαίαι. Διότι ανεπαύθημεν επί τριήμερον, ήρχισαν να αναφαίνονται τα κρυολογήματα, πλευρίτιδες, βρογχίτιδες. 60 εκ του λόχου μας ασθενείς».18
Tη Δευτέρα 29 Oκτωβρίου έφθασε με ειδική αμαξοστοιχία από τη Bέροια, όπου βρισκόταν, και ο βασιλιάς Γεώργιος με τη σύζυγό του Όλγα και τα άλλα μέλη της βασιλικής οικογένειας. Στο σταθμό είχαν παραταχθεί το ιππικό και δυνάμεις Eυζώνων, ενώ πλήθος κόσμου είχε καταλάβει τα πεζοδρόμια.
Aς παρακολουθήσουμε την ανταπόκριση που μετέδωσαν για την άφιξη του βασιλιά Γεωργίου στην απελευθερωμένη μακεδονική πρωτεύουσα οι ανταποκριτές τότε στη Θεσσαλονίκη της εφημερίδας του Λονδίνου «Nτέιλι Tέλεγκραφ» και του ειδησεογραφικού πρακτορείου «Σέντραλ Nιούς» Γ. Στήβενς και H. Bούδλεϋ :
«Eις την Θεσσαλονίκην είχον ήδη αρχίσει από της προτεραίας αι προετοιμασίαι διά την υποδοχήν. Oλόκληρος η πόλις είχε διακοσμηθή πλουσίως και εορταστικώς, την δε πρωίαν της Δευτέρας παρ’ όλην την πίπτουσαν βροχήν, είχε προσλάβη όψιν πρωτοφανώς πανηγυρικήν. Eίχον ήδη αρχίση χιλιάδες λαού να χύνωνται προς τας οδούς τας φερούσας εις τον σιδηροδρομικόν σταθμόν, όστις μετ’ ολίγον εκ μόνων των αφιχθέντων επισήμων, είχεν υπερπληρωθή ασφυκτικώς.
»Eις το εσωτερικόν αυτού είχον παραταχθή οι Eύζωνοι εις διπλήν γραμμήν, έξωθεν δε το ιππικόν κατά τετράδας. Kαθ’ όλον το μήκος των οδών, οπόθεν έμελλε να διέλθη η βασιλική πομπή ήσαν επίσης παρατεταγμένα διάφορα σώματα στρατού και επί των πεζοδρομίων αι μυριάδες του κόσμου».19
Λίγο μετά την άφιξή του ο Γεώργιος, αφού χαιρέτησε τους Mητροπολίτες Aθηνών και Θεσσαλονίκης, που τον ανέμεναν μαζί με τους εκπροσώπους της ελληνικής κοινότητας, τους εκδότες των εφημερίδων, τους αξιωματικούς του Eπιτελείου και τους αρχηγούς των ξένων δογμάτων, κατευθύνθηκε, κάτω από τα χειροκροτήματα χιλιάδων λαού που βρισκόταν στους δρόμους της πόλης, στο Λευκό Πύργο. Eκεί, στο φρούριο-σύμβολο της Θεσσαλονίκης υψώθηκε η σημαία, ενώ ακούγονταν και 21 χαιρετιστήριοι κανονιοβολισμοί.
Mετά το τέλος της τελετής η έφιππη βασιλική συνοδεία τριγύρισε την πόλη, για να τη γνωρίσει, και κατέληξε στο αρχοντικό του Kλέωνα Xατζηλαζάρου, όπου και διέμεινε.20
O Γεώργιος το ίδιο βράδυ προσκάλεσε επίλεκτα μέλη της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης, τα παρασημοφόρησε και τα ευχαρίστησε για τις υπηρεσίες που πρόσφεραν στο Έθνος.21
Oι παρασημοφορηθέντες ήταν: O μητροπολίτης Γεννάδιος, ο πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας Περικλής Xατζηλάζαρος, ο κτηματίας Aλ. Άββοτ που είχε επίσης διατελέσει πρόεδρος της κοινότητας, ο κτηματίας Nικόλαος Mπίτσιος, οι δικηγόροι Φιλώτας Παπαγεωργίου, Kωνσταντίνος Tάττης και Mάρκος Θεοδωρίδης, ο κτηματίας Γεώργιος Hρακλείδης, ο ιατρός Δημήτριος Zάννας, ο κτηματίας Δημοσθένης Aγγελάκης, ο τέως δήμαρχος Nικόλαος Mάνος, ο επιχειρηματίας Kωνσταντίνος Pώμπαπας, ο βιομήχανος Kωνσταντίνος Παπαγεωργίου και ο έμπορος Aθανάσιος Σερέφας.
Eπίσης παρασημοφορήθηκαν οι ιδρυτές και διευθυντές των ημερησίων εφημερίδων Iωάννης Kούσκουρας της «Nέας Aλήθειας» και Kωνσταντίνος Bελλίδης της «Mακεδονίας», καθώς και οι διευθυντές των γυμνασίων της Θεσσαλονίκης: K. Λαμπρίδης του Πρώτου Γυμνασίου Aρρένων, Δημ. Xαρδαλιάς του Διδασκαλείου Aρρένων, Πολυξένη Aντωνίου του Γυμνασίου Θηλέων, Eυαγγελία Mιχαηλίδου του Διδασκαλείου Θηλέων. Tέλος, οι ιδρυτές και διευθυντές των ομώνυμων εμπορικών σχολών Aθανάσιος Kωνσταντινίδης και Στέφανος Nούκας.22
H είδηση για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης προκαλεί μεγάλο ενθουσιασμό και στους αξιωματικούς και στρατιώτες των μονάδων εκείνων που δεν είχαν εισέλθει ακόμη στην πόλη του Aϊ-Δημήτρη. Tο χαρμόσυνο νέο έκανε τους ταλαιπωρημένους στρατιώτες να ξεχάσουν την κούραση, την πείνα και την ψείρα.
O έφεδρος λοχαγός Πέτρος Bρυζάκης, η διμοιρία του οποίου καταταλαιπωρημένη και μουσκεμένη είχε φτάσει την Kυριακή 28 Oκτωβρίου σε ένα χωριό δίπλα στον Aξιό, περιγράφει πώς αισθάνθηκαν οι άντρες του μόλις πληροφορήθηκαν ότι ο ελληνικός στρατός κατέλαβε τη Θεσσαλονίκη και συνέλαβε 25.000 τούρκους στρατιώτες αιχμαλώτους:
«Ποία χαρά, ποίος ενθουσιασμός. Eμείς είμεθα οι μουσκεμένοι, οι κατακουρασμένοι, οι απογοητευμένοι; Tι μεταβολή είναι αυτή; Mου φαίνεται πως ποτέ δεν ήμουν καλλίτερα από εκείνη τη στιγμή. Eίμαι μεθυσμένος από αγαλλίασι και ενθουσιασμό. H Θεσσαλονίκη λοιπόν δική μας, ελεύθερη, ελληνική; Tι κατόρθωμα, τι θρίαμβος εθνικός! Όλας τας κακουχίας τας λησμονούμε. Aνάπτομε φωτιά σ’ ένα παλιόσπιτο, στεγνώνουμε, ψήνομε κρέας στα κάρβουνα και δημιουργείται για μας μια βραδιά από τας σπανίας της εκστρατείας. Tην άλλη μέρα, καλοκαιρία, διανομή συσσιτίου και άρτου. Aρνιά πολλά ψήνονται και το βράδυ, ως επισφράγισις της ευτυχίας μας, έρχεται η είδησις ότι ο βασιλιάς μας εισήλθε στη Θεσσαλονίκη νικητής, θριαμβευτής!»23
«Eκείνη τη νύχτα, όπως και τις επόμενες, η Θεσσαλονίκη δεν κοιμήθηκε», όπως αφηγούνταν ο δημοσιογράφος Aρίστος Xασηρτζόγλου. «H ελληνική μπιραρία του “Όλυμπος Παλάς” κι αντικριστά η ζωηρότερη του Πεντζίκη δεν έκλεισαν όλη τη νύχτα. Kι ήταν κατάφωτες έως το πρωί, γεμάτες από τον ελληνικό κόσμο της Θεσσαλονίκης. Kυριευμένοι από τα ίδια δυνατά συναισθήματα στριμωγμένοι κοντά-κοντά και ζεστά-ζεστά ο ένας πλάι στον άλλον θαμπωμένοι από μια Eλλάδα ολοζώντανη και δυνατή που είχε ξαναβρεί τα φτερά τα πρωτινά της τα μεγάλα, οι Έλληνες της Θεσσαλονίκης, επιστήμονες, έμποροι, δάσκαλοι, καθηγηταί, εργάται, τεχνίται, πρόκριτοι, υπάλληλοι, κτηματίαι, πλούσιοι και πτωχοί, γιόρταζαν την λευτεριά, που τους ήρθε προτού να έρθη ο στρατός της ο νικηφόρος και ελευθερωτής.
“O Aϊ-Δημήτρης έκανε το θαύμα του”, έλεγαν οι γεροντότεροι. “Στην ημέρα της γιορτής του μπήκε η βούλα στο χαρτί που ελευθέρωσε τη Θεσσαλονίκη”».24

Κρήτες χωροφύλακες στη Θεσσαλονίκη (η φωτογραφία είναι από το βιβλίο του Μ. Μαζάουερ “Θεσσαλονίκη, η πόλη των φαντασμάτων”, εκδόσεις ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ)

http://www.enkripto.com

ΠΩΣ ΝΑ ΜΗ ΘΥΜΗΘΩ ΠΑΛΙΕΣ ΤΕΤΟΙΕΣ ΜΕΡΕΣ …

 

Ένα ΣΚ σημαντικό για τη Θεσσαλονίκη μας που από χθες που κατέβηκα κάτω στο κέντρο είναι εμφανές. Εγώ ..παλιά Θεσσαλονικιά ..δεν μπόρεσα να μη συγκρίνω χρόνια και καταστάσεις..τι σήμαινε παλιά ΔΕΘ για τη πόλη μας και για μας τους ίδιους.
Ένα γεγονός!!.. Ένα πανηγύρι, ένα άνοιγμα γνώσεων από μηχανήματα και πράγματα..τώρα ..έχω χρόνια αν το πιστεύετε να πάω..ούτε καν έχω τη διάθεση.
Αν θέλετε να δείτε μία σύντομη συνοπτική ιστορία της ανοίξτε ΕΔΩ.
Τότε κρατούσε 15 μέρες και όλα τα γεγονότα της πόλης όπως το φεστιβάλ τραγουδιού και το φεστιβάλ ταινιών γινόντουσαν εκείνη τη περίοδο.
Τα θέατρα μας γεμίζανε από θιάσους της πρωτεύουσας
( θα το πω το ..φαρμάκι μου ..τότε μας θυμώντουσαν!), τα μαγαζάκια διασκέδασης στη παραλία με μουσική πλημμυρισμένα από γλεντζέδες
και τα τραγούδια τους αντηχούσαν έξω από τις καλαμωτές περιφράξεις τους. Οι δρόμοι γεμάτοι από πλανόδιους μικροπωλητές λες και βλέπεις παλιές ελληνικές ταινίες έτρεχαν με τη σφυρίχτρα των αστυνομικών που τότε περιπολούσαν στους δρόμους της Τσιμισκής που έμενα.
Έβρισκαν και οι γονείς μου χρόνο από τις σπουδές τους και με έπαιρναν για την..ιστορική επίσκεψη στην Έκθεση! Τι χαρά είχα!!
Εκεί υπήρχε το μεγαλύτερο Λούνα Πάρκ που είχα δει..και αφού με τριγύριζαν στα περίπτερα που ενδιέφεραν το καθένα και αφού αγοράζαμε για τη γιαγιά μου και κάποιο "θαυμαστό"νέο εργαλείο κουζίνας..μετά..μετά καταλήγαμε στη δική μου χαρά..στα παιχνίδια..στη τεράστια για τότε ρόδα, στα αεροπλανάκι, στα συγκρουόμενα..
Σειρά έπειτα το στομάχι μας ...βραστά λουκάνικα σάντουιτς με μπόλικη μουστάρδα και Μαύρη μπύρα για τους γονείς μου .. και βέβαια..
της γριάς το μαλλί για μένα και μηλαράκι που με συνόδευε μέχρι στο σπίτι.
Εκεί έτρεχα κατευθείαν στην αγκαλιά της γιαγιάς μου για να της διηγηθώ όλα όσα θαυμαστά είδα...ΘΑΥΜΑΣΤΑ..
Τώρα πλέον δεν είναι δυνατόν να είναι θαυμαστά για τα παιδιά, τίποτα δεν θα είναι γι' αυτά όπως εκείνα τότε για μένα και ιδίως για τη γενιά τους ..
Χθες πρόσεξα τον εγγονό μου ..3 ετών πως κατεβάζει προγράμματα στον υπολογιστή και πως χειρίζεται παιχνίδια που το δικό μου μυαλό ούτε καν μπορεί να δεχθεί...
Τώρα τους φαίνονται παράξενο όταν τους διηγούμαι ιστορίες από παλιά..και να πάρει η ευχή μου έρχεται να γελάσω που ήρθε η σειρά μου ..να πάρω τη θέση της γιαγιάς μου που με "γέμιζε" με ιστορίες από τη Πόλη ..τη πατρίδα της..
Χθες λοιπόν κατεβαίνοντας στο κέντρο στο μπιστρό της κόρης μου
είδα μία πόλη φωτεινή ,γεμάτη κόσμο βέβαια μα..όχι όπως παλιά γιατί..γιατί ..
ο μικρός μετρούσε τις κλούβες της Αστυνομίας και τα μηχανάκια από τους νεαρούς αστυνομικούς που έτρεχαν εδώ κι εκεί κυνηγώντας κάποιον..Ένοιωσα λύπη..Η πόλη μου, η αγαπημένη μου Θεσσαλονίκη ..
η ΔΕΘ δεν είναι το ίδιο..τι φταίει..γιατί άλλαξαν τα πράγματα..
γιατί άλλαξε ο κόσμος;..
Το αυτοκίνητο μας κύλησε από το δρόμο της παραλίας..ακόμη να τελειώσουν τα έργα..ανεβήκαμε τη Μαρτίου..ακόμη να τελειώσει το Μετρό ..Τα μαγαζιά έκλεισαν εκεί..ο δρόμος κεντρικός σακατεύτηκε..
δεν γίνεται να μη μελαγχολήσω, να μη θυμηθώ..
Είμαι από τους ανθρώπους που εύκολα προσαρμόζομαι και ..ναι..το δέχομαι..ο κόσμος προχωράει..μα άραγε προχωράει προς το καλύτερο;
..το καλύτερο είναι η συνεχής αγωνία του αύριο; το καλύτερο
είναι η τεχνολογία που κι εγώ ακόμα "προσκυνώ";
μήπως κάπου στο..δάσος χάσαμε το δρόμο φίλοι μου για το ξέφωτο;
Ίσως φταίει που δεν κοιμήθηκα καλά χθες..είπαμε..όταν γκρινίαζω..γκρινιάζω..γι' αυτό..παίρνω τη Κλώντη μου, τον Δημήτρη μου,
το κεντηματάκι μου και..φεύγω στο μικρό ήσυχο παράδεισο μου με τα δενδράκια μου, τις σαυρίτσες μου το..Μίκυ μου και τους καλούς μου γείτονες!
Καλό ΣΚ σας εύχομαι.. Σας αφήνω τα..εγκαίνια..το Σαμαρά..
το συφερτό όλο..την ομιλία..να τους χαίρεστε!
ΑΧΤΙΔΕΝΙΑ ΦΙΛΑΚΙΑ!

aktida

 πίσω στα παλιά

ΑΝΩ ΠΟΛΗ : ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΑΠΟΗΧΟΙ

 

Πράσινες αυλές και ευωδιαστά σοκάκια, ίχνη προσφυγιάς, γειτονιά και νοικοκυροσύνη. Μνημεία ελληνιστικά, βυζαντινά, οθωμανικά. Κτίσματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και εκλεκτικισμού πλάι σε προσφυγικά καστρόπληκτα συμπληρώνουν ένα πλούσιο, πρωτότυπο και άκρως γοητευτικό παζλ στην κορυφή της Θεσσαλονίκης.

Μια οικιστική ιδιαιτερότητα στα σπλάχνα της Θεσσαλονίκης. Η πολυποίκιλη πολιτισμική κληρονομιά της συμπρωτεύουσας αντικατοπτρίζεται στα φιδογυριστά καλντερίμια της Ανω Πόλης, στους φροντισμένους της βυζαντινούς ναούς, στα τείχη της ακρόπολης, στα εναπομείναντα προσφυγόσπιτα και στα διατηρητέα, μακεδονίτικης τεχνοτροπίας, αρχοντικά.

Στο υψηλότερο σημείο της ακρόπολης ορθώνεται το Γεντί Κουλέ

Στους κατοίκους της, που δεν προτίμησαν τα «μέγαρα» της παραλιακής λεωφόρου Νίκης, αλλά έμειναν εκεί, στη γειτονιά με την ωραιότερη θέα, που την άνοιξη μυρίζει γιασεμί, απλωμένη μπουγάδα και φρεσκομαγειρεμένες νοστιμιές. Στους φοιτητές που καταλαμβάνουν τις γερασμένες πολυκατοικίες του '70, δίνοντάς τους νέα πνοή... Εκεί, μια ανάσα μακριά από το πολύβουο κέντρο, 30.000 κάτοικοι βιώνουν τη δική τους καθημερινότητα, με θέα τις οθωμανικές κρήνες, κάτω από περίτεχνα ζωγραφισμένα σαχνισιά, πλάι σε φρεσκοασβεστωμένους τοίχους, «σκαρώνοντας» τα δικά τους «πηγαδάκια» δίπλα σε ολάνθιστες πεζούλες...

Εύκολα χάνεσαι στην Ανω Πόλη, μα το κάνεις με χαρά. Βρίσκεις τον εαυτό σου να απολαμβάνει κάθε στιγμή της «κακής» σου τύχης, αυτής που σε οδήγησε σε ένα ακόμα πανέμορφο σοκάκι, το οποίο διαφορετικά δεν θα είχες συναντήσει. Δεν πτοείσαι, δεν θα αποπροσανατολιστείς· δύσκολα θα βγεις «παραέξω». Η βυζαντινή οχύρωση της πόλης (που αρχικά έγινε για αμυντικούς σκοπούς παρά για να φιλοξενήσει κάποιον οικισμό), την περικλείει με τείχη ψηλά και προστατεύει την ακόμα εμφανή προσφυγική της ταυτότητα.

Περπατώντας εντός των τειχών, στον νου έρχονται οι πρώτοι κάτοικοι, οι λιγοστοί μουσουλμάνοι του 17ου αιώνα και αργότερα οι πρόσφυγες, που μετά την Καταστροφή του '22 βρήκαν σε αυτή τη χέρσα γη τη νέα τους πατρίδα. Κάπου κάπου κοιτάς ψηλά, «αφουγκράζεσαι» τους ψιθύρους που αντηχούν τα δεκάδες εναπομείναντα καστρόπληκτα· τα φτωχικά εκείνα σπίτια που κόλλησαν σαν «στρείδια» πάνω στα τείχη, που έκαναν πραγματικότητα την ανάγκη των αφεντάδων τους να ριζώσουν κάπου, να κάνουν μια καινούργια αρχή και ασυναίσθητα θαυμάζεις το ότι επέλεξαν για σπίτι τους την πιο γερή ραχοκοκαλιά της Θεσσαλονίκης.

Η ανατολική πλευρά των βυζαντινών τειχών κινείται παράλληλα με την οδό Ελ. Ζωγράφου

Η πολυδύναμη φυσιογνωμία της Ανω Πόλης εξελίσσεται μέσα από μία αδιάσπαστη ιστορική πορεία αιώνων και οριοθετείται ανατολικά από την οδό Ελένης Ζωγράφου, δυτικά από την περιοχή της Αγίας Αικατερίνης, νότια από την Ολυμπιάδος και βόρεια από την οδό Επταπυργίου. Ενας ιστορικός πολεοδομικός ιστός, φτιαγμένος από σοκάκια και αδιέξοδα, πλατείες και γειτονιές που διατηρούν το ανθρώπινο άρωμά τους, βάζουν το δικό τους λιθαράκι στο πολυπολιτισμικό «ψηφιδωτό» που από το 1979 αποτελεί παραδοσιακό οικισμό.

Ακολουθώντας τα «ίχνη» της βυζαντινής οχύρωσης

Η εντυπωσιακή θέα απ' τον Πύργο Τριγωνίου

Τειχοπερίκλειστη ήταν η Θεσσαλονίκη μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα. Στη βορειοανατολική άκρη της οδού Επταπυργίου, εδρεύει από τον 15ο αιώνα ο Πύργος Τριγωνίου, το εντυπωσιακό κυλινδρικό οχυρό που μαζί με τον Λευκό Πύργο (ανατολικά) και αυτόν του Βαρδαρίου (στα δυτικά), αποτέλεσαν τους ισχυρότερους προμαχώνες των Τούρκων. Από εδώ έχεις απρόσκοπτη θέα στα ανατολικά τείχη, ενώ «κατάσαρκα» ξεκινά και το μεγαλύτερο σωζόμενο κομμάτι της βόρειας πλευράς τους.

Τα οχυρωματικά έργα που ξεκίνησαν επί ελληνιστικών χρόνων, με την πάροδο του χρόνου ενισχύθηκαν, παίρνοντας την οριστική τους μορφή, στη Βυζαντινή εποχή. Επί Μ. Κωνσταντίνου και αργότερα επί Μ. Θεοδοσίου, η περίμετρος του ισχυρότατου φρουριακού συγκροτήματος μετρούσε τα 8 χιλιόμετρα. Με την πάροδο του χρόνου και την περαιτέρω εξέλιξη των πολεμικών τεχνικών έχασαν την οχυρωματική τους αξία ενώ, παράλληλα, εμφανίστηκε και η επιτακτική ανάγκη αντιμετώπισης των επιδημιών. Σε αυτά, προστίθεται και η προσπάθεια ενός γενικότερου «εξωραϊσμού» από τη μεριά της τουρκικής διοίκησης και, κάπως έτσι, εξηγείται η κατεδάφιση μεγάλων τμημάτων του, με πρώτα και καλύτερα, αυτά της παραλίας.

Σήμερα, το μήκος των τειχών δεν ξεπερνά τα 3 χιλιόμετρα, πολλές από τις πύλες έχουν καταστραφεί μα τα τείχη της Ανω Πόλης σώζονται σχεδόν ολόκληρα. Ολως περιέργως, η περιοχή της ακρόπολης, της ύστατης και ισχυρότερης αμυντικής οχύρωσης, μαζί με το Γεντί Κουλέ, (Επταπύργιο ελληνιστί), δεν συμπεριλαμβάνεται εντός σχεδίου ανάπλασης του παραδοσιακού οικισμού!

«Πέντε χρόνια δικασμένος μέσα στο Γεντί Κουλέ...»
Η υψηλότερη και πιο απόρθητη κορυφή της παλιάς πόλης αποτελεί έργο της εποχής των Παλαιολόγων και αποτελείται από δύο τμήματα: το

Το Αγίασμα της Τιμίας Ζώνης

βυζαντινό οχυρωματικό περίβολο με τους δέκα πύργους και τα νεότερα κτίσματα των φυλακών. Οι πύργοι της βόρειας πλευράς αποτελούν τμήματα του παλαιοχριστιανικού τείχους της ακρόπολης, ενώ αυτοί της νότιας προστέθηκαν στους μεσοβυζαντινούς χρόνους. Η είσοδος κατασκευάστηκε το 1431 από τον Τσαούς Μπέη, τον πρώτο διοικητή της Θεσσαλονίκης μετά την άλωσή της και φέρει ως «εντυπωσιακά» δομικά υλικά τμήματα βυζαντινών ναών! Από το 1890 και για έναν ολόκληρο αιώνα, το Γεντί Κουλέ διατηρεί τη φήμη «διαβόητου κάτεργου» (τραγουδιέται ως τέτοιο σε πολλά ρεμπέτικα τραγούδια), καθώς λειτουργεί ως ανδρική, γυναικεία και στρατιωτική φυλακή. Το 1989 μεταβιβάζεται στο υπουργείο πολιτισμού, αποτελώντας πια επισκέψιμο μνημείο-«μάρτυρα» της ακάνθινης ιστορίας του.

Πλατείες, κρήνες και ναοί

Ο καφενές Τσινάρι, στην ομώνυμη γειτονιά

Παίρνεις δυνάμεις και ετοιμάζεσαι για περπάτημα. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Βαδίζοντας πλάι στα σαχνισιά της πλακοστρωμένης Δημ. Πολιορκητού καταγράφεις και τις αναρίθμητες «παραφωνίες»: βεβηλωμένες με γκράφιτι κρήνες, τον θόρυβο του κυκλοφοριακού, «μεταμφιεσμένες» λιθόχτιστες πλατείες που θυσιάζουν τη γραφικότητα στον βωμό του εύκολου παρκαρίσματος. Τα προβλήματα της Ανω Πόλης φανερώνονται σε όλους, με την πρώτη ματιά.Φτάνεις αισίως στο Τσινάρι, την πλατεία με τον γεροπλάτανο. Μια από τις ιστορικότερες της περιοχής, σηματοδοτείται από τον ομώνυμο, παλιό καφενέ (τσινάρ στα τουρκικά σημαίνει κλαδί πλατάνου) και γύρω της συγκεντρώνει δεκάδες αναψυκτήρια, μεζεδο- πωλεία αλλά και κίνηση, καθώς αποτελεί κομβική δίοδο προς το Δήμο Συκεών.

Οπως όπως σταθμευμένα δίκυκλα επισκιάζουν μια από τις παλιότερες (και δυστυχώς άνυδρες) οθωμανικές κρήνες που τουλάχιστον, κατόρθωσε να γλιτώσει της καλλιτεχνικής «αδείας» των νεοελλήνων. Συνεχίζεις βόρεια για να αντικρίσεις την ομορφότερη, στη συμβολή Ευρυμέδοντος - Ηρακλειδών στο νούμερο 3. Προστατευμένη πίσω από την καγκελόπορτα ενός σπιτιού, είναι εντοιχισμένη στην πρόσοψή του, μέρος της ολάνθιστης αυλής! Ακόμα μια, διαφορετική από τις άλλες, η κατασκευασμένη με τούβλο Κόκκινη Βρύση της Ακροπόλεως.

Η δυσεύρετη αλλά ομορφότερη κρήνη, της Ευρυμέδοντος

Ανατολικά κατευθύνεσαι πάλι, προς την Πλατεία Τερψιθέας και τον λιγότερο «τυχερό» οθωμανικό τουρμπέ, το οκταγωνικό μαυσωλείο του Μουσά Μπαμπά (17ου αιώνα) που έχει αφεθεί στην τύχη του. Ακολουθείς τις ταμπέλες για ένα διάλειμμα στα γαλήνια προαύλια των χριστιανικών μνημείων της περιοχής. Πρώτη στη «λίστα» η Μονή Βλατάδων, το μοναδικό βυζαντινό μοναστήρι που διατηρήθηκε κατά την Τουρκοκρατία. Χαμηλότερα, ο Αγιος Νικόλαος ο Ορφανός (Ηροδότου & Απ. Παύλου) -πρώην μετόχι της Μονής Βλατάδων-, χτισμένος στις αρχές του 1300, με πεζούλες μες στα δέντρα, φιλοξενεί δεκάδες περαστικούς που βρίσκουν στο σκιερό του προαύλιο το δικό τους ησυχαστήριο.

Το αληθινό κόσμημα όμως, δεν είναι άλλο από τον Οσιο Δαυίδ, το παλιό καθολικό της Μονής Λατόμου. Σε ανθρώπινο «δάκτυλο» οφείλεται και αυτή η «διάκριση» καθώς ο φύλακάς της έχει βαλθεί να μετατρέψει την αυλή του στον πιο καλοφροντισμένο κήπο! Η κ. Ευμορφία, η γειτόνισσα, με τα κλειδιά ανά χείρας, σε συνοδεύει μπροστά απ' τον θησαυρό της μικρής εκκλησιάς· το θαυμαστό, 5ου αι. ψηφιδωτό του Χριστού. Σε καθίζει μπροστά τον «αμούστακο» Κύριο και σου εξηγεί την ιστορία της περίφημης παράστασης του οράματος του Ιεζεκιήλ στην οποία πρωταγωνιστούν ζώα-σύμβολα των 12 αποστόλων. Η κατάνυξη σε συνεπαίρνει και πριν αποχωρήσεις, μαθαίνεις πώς γλίτωσε πολέμους και φωτιές, όντας καλυμμένος πρώτα με δέρμα και μετά με σοβά.

Την ολόφωτη -σήμερα- οχύρωση της Ανω Πόλης, επέλεξαν για «σπίτι» τους οι πρόσφυγες, μετά την καταστροφή του '22

Αν σε συμπαθήσει, θα σου δώσει και τα κλειδιά για το Αγίασμα της Τιμίας Ζώνης, μιας ερμητικά σφραγισμένης πόρτας στον επάνω δρόμο. Οταν ο Αγιος γιορτάζει οι πύλες ανοίγουν και το άγιο νερό ρέει για όλους τους προσκυνητές, μέσα από έναν πράσινο βράχο με σταλακτίτες!

Καστρόπληκτα: Προσφυγική ταυτότητα

Η εκστρατεία «καθαρισμού» και ανάδειξης των βυζαντινών τειχών της Ανω Πόλης συνιστά παράλληλα και τον μεγαλύτερο «αντίπαλο» των προσφυγικών οικημάτων, των επονομαζόμενων καστρόπληκτων.

Κατά μήκος του ανακατασκευασμένου τείχους (δυστυχώς όπου βλέπεις πράσινο, όλο και κάποιο από αυτά έχει απαλλοτριωθεί), παρατηρείς τα σημάδια παλιών νοικοκυριών. Οι χρωματικές αλλοιώσεις στις πλευρές που ακουμπούσαν πάνω στα τείχη κάποτε αποτελούσαν μέρος των κατοικιών. Βλέπεις ακόμα τα ανοίγματα, τις τρύπες που άνοιξαν οι ντόπιοι για να κρύβονται από τους Γερμανούς στην κατοχή. Σε έναν άλλον τοίχο, στην Ευρυμέδοντος, σημειώνεις πως η Ανω Πόλη δεν ήταν άδικα γνωστή ως «ανταρτοφωλιά» κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η σωζόμενη επιγραφή της Κομαντατούρ υποδεικνύει ακόμα στους κατακτητές να μην κάνουν βήμα παραπέρα, καθώς είναι γι' αυτούς άκρως επικίνδυνο...

Δεκάδες καστρόπληκτα, ολόκληρες συνοικίες εντός κι εκτός Ανω Πόλης (αυτά στην πίσω πλευρά των τειχών ανήκουν στον Δήμο Συκεών), αποτελούν οργανικό κομμάτι της ιστορικής της συνέχειας αλλά, δυστυχώς, πολλά στέκουν εγκαταλελειμμένα, ετοιμόρροπα, προσδοκώντας τη μοίρα που θα τους αποφασιστεί.

Κάποιοι θεώρησαν πως ασχημαίνουν τα τείχη, πως δεν ταιριάζουν στη σύγχρονη φυσιογνωμία της, πως στα αλήθεια αυτό που χρειάζεται είναι περισσότερο πράσινο - παρόλο που ήταν μέρος της από την αρχή... Οι κατακρημνισμένες σκεπές τους είναι έργο ανθρωπίνων χεριών. Με αυτόν τον τρόπο βεβαιώνεται πως θα παραμείνουν άδεια και όποιος «επιτήδειος» θα ανατρέξει αλλού για εύρεση στέγης. Αλλα κατοικούνται ακόμα, εμφυσώντας ζωή, διαμορφώνοντας τη γραφικότητα που μόνο δυσεύρετη δεν είναι σε τούτο το τοπίο. Αφήνεσαι ελεύθερος μα δεν αμελείς να επισκεφτείς την οδό Ισμήνης και τη συνέχειά της που οδηγεί έξω από τα τείχη. Την Πύλη Εσκί Ντελίκ, (την τρίτη και τελευταία κατά σειρά που διαπερνά το τείχος και καταλήγει στην οδό Γ. Παπαδοπούλου) μια πανέμορφη γειτονιά που διατηρεί άσβεστο το χρώμα του μεσοπολέμου. Κοντά στον Πύργο Τριγωνίου, το υπέροχο «μπαλκόνι» της οδού Ποτίδαιας -παράλληλη της Επταπυργίου-, χαρίζει σε όποιον την ανακαλύψει, ανεμπόδιστη θέα στο Θερμαϊκό!

Ο Οδυσσέας Παπαϊωάννου, ο «παθιασμένος» ξεναγός μας στη γειτονιά της Ανω Πόλης

Ενεργός σύλλογος κατοίκων

«Η Θεσσαλονίκη παράχωσε το παρελθόν της. Τώρα, πάει να καταστρέψει και το μέλλον της», αναφέρει ο Οδυσσέας Παπαϊωάννου, γραμματέας και ενεργό μέλος του δραστήριου Συλλόγου Κατοίκων Ανω Πόλης. Δεν έχει άδικο. Η 20ετής προσωπική προσπάθεια διάσωσης της προσφυγικής μνήμης της πόλης τους, συναντά εμπόδια. Ισως τόσα, όσα και τα προβλήματά της.

Η δραστηριότητα του Συλλόγου έχει εξασφαλίσει κατ' επανάληψη τη συνδρομή πολεοδόμων, τεχνικών, πανεπιστημιακών κ.ά., και έχει προτείνει χειροπιαστές λύσεις στα πολλαπλά προβλήματα που μαστίζουν τη γειτονιά των Κάστρων.

Ενα από τα ερειπωμένα καστρόπληκτα που «χαρακτηρίζουν» τα βόρεια τείχη

Προτάσεις επί προτάσεων για την έλλειψη ολοκληρωμένου προγράμματος ανάπλασης, για την προστασία των καστρόπληκτων, λύσεις για το κυκλοφοριακό. Τονίζεται επίσης η έλλειψη χώρων στάθμευσης και η ανυπαρξία παιδικών - βρεφονηπιακών σταθμών. Επιζητείται η διατήρηση της γειτονιάς, όχι με τον διωγμό, αλλά την επανεγκατάσταση οικογενειών ώστε «να ζήσει, να μην είναι μουσειακή». Ακόμα και προτάσεις εξεύρεσης πόρων για την αναστήλωση των διατηρητέων έχουν συντάξει. Σε κάποιο συρτάρι θα βρίσκονται... «Ισως τελικά, η λύση είναι να γίνει αυτόνομος Δήμος η Ανω Πόλη», μας λέει. Ισως απλά, πρέπει να εισακουστεί.

Ο «πνεύμονας» πράσινου του Σεϊχ Σου

Χίλια δέντρα, Κεδρηνός Λόφος, Σέιχ Σου. Οι νότιες και νοτιοδυτικές πλαγιές του Χορτιάτη φέρουν πολλά ονόματα. Το περιαστικό δάσος Θεσσαλονίκης καταλαμβάνει έκταση 30.000 στραγγίζει τα όρια της Ανω Πόλης και φτάνει μέχρι το Ασβεστοχώρι και το Πανόραμα. Τεχνητό δάσος αποτελείται κυρίως από κωνοφόρα δέντρα και αναδασώνεται συστηματικά από την εποχή του Μεσοπολέμου. Την ονομασία του (Σέιχ Σου, σημαίνει «νερό του σεΐχη»), την οφείλει στην περίοδο της Τουρκοκρατίας, και συγκεκριμένα σε έναν οθωμανικού τουρμπέ και μια πηγή που ακόμα υπάρχει, στην τοποθεσία Χίλια Δέντρα.

Μέχρι τη δεκαετία του '30, η συνεχής ξύλευση, η υπερβόσκηση και η εκχέρσωση του εδάφους οδήγησαν στην σταδιακή υποβάθμισή του. Οι πρώτες εργασίες υλοποιήθηκαν το 1929 από τη Δασολογική Σχολή του Α.Π.Θ., με τη φύτευση πεύκων και κυπαρισσιών και σκοπό την αποτροπή περαιτέρω πλημμυρικών φαινομένων. Οι αναδασώσεις συνεχίστηκαν, αλλά τον Ιούλιο του 1997 το δάσος υπέστη τεράστια οικολογική καταστροφή, καθώς το 55% της συνολικής του έκτασης παραδόθηκε στις φλόγες. Σήμερα, οι προσπάθειες για την προστασία του συνεχίζονται, ενώ η περιοχή αποτελεί δημοφιλή προορισμό του Σαββατοκύριακου.

Θέα στη θάλασσα από τις πλαγιές του πευκόφυτου λόφου του Σέιχ Σου

Κατεξοχήν οικογενειακός χώρος αναψυχής, είναι ιδανικός για καθαρό αέρα, πικνίκ και ανεμπόδιστη θέα σε όλη τη Θεσσαλονίκη. Μάλιστα, ο συνορεύων ζωολογικός κήπος (λειτουργεί από το 1987), αποτελεί από μόνος του αξιοθέατο. Υδρόβια ή αρπακτικά πτηνά, θηλαστικά, αρκούδες, λύκοι, αλεπούδες και ελάφια χαρίζουν σε μικρούς και μεγάλους μια αξέχαστη εκδρομή!

Σύστημα ύδρευσης
Οι πηγές του όρους Χορτιάτη τροφοδοτούσαν με νερό όλη τη Θεσσαλονίκη. Στην είσοδο του ομώνυμου χωριού αναστηλώνεται το ρωμαϊκό υδραγωγείο, το οποίο μέχρι το 1945 έπαιζε καθοριστικό ρόλο στη ζωή της περιοχής. Επί τουρκοκρατίας, το νερό του κατέληγε σε δύο δεξαμενές της μονής Βλατάδων και από εκεί διανεμόταν στις βρύσες της πόλης.

Ματιά στη Μονή Βλατάδων

FAST INFO

Ο «Εξώστης» της πόλης
Στη γωνία που σχηματίζει το βόρειο με το ανατολικό τείχος ορθώνεται από τα τέλη του 15ου αι. ο ολόφωτος Πύργος Τριγωνίου, ο δεύτερος μεγαλύτερος μετά τον «Λευκό», το σήμα-κατατεθέν της πόλης. Γνωστός και ως Πύργος της Αλύσεως (αλυσίδας) κατά την Τουρκοκρατία, είναι ένας πύργος πυροβολικού που ως σκοπό είχε την ενισχύση του ευάλωτου απο τις εχθρικές εισβολές σημείου των τειχών. Το προνομιακής τοποθεσίας έργο του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς ακόμα και σήμερα, επιφυλάσσει το καλύτερο πανοραμικό αγνάντι.

Οι αρκούδες, τα δημοφιλέστερα ζώα του Ζωολογικού κήπου

Στα ενδότερα του επταπύργιου
Οι μνήμες ξυπνούν διαβαίνοντας το περιφραγμένο με συρματόπλεγμα επισκεπτήριο, μπαίνοντας στο υπερυψωμένο κεντρικό φυλάκιο που επιβλέπει τις ανδρικές φυλακές, τα λουτρά, το μικρό εκκλησάκι και ψηλά την αίθουσα διδασκαλίας. Η γυναικεία πτέρυγα δεν είναι επισκέψιμη, όπως επίσης εκτός ορίων είναι και το ανήλιαγο μπουντρούμι της απομόνωσης, αριστερά της εισόδου. Αν και το Γεντί Κουλέ έμελλε να γίνει το πιο απόρθητο φρούριο της Θεσσαλονίκης, χρησιμοποιήθηκε πρώτα από τους Τούρκους και εν συνεχεία από τους Ελληνες ως χώρος «συνέτισης» πολιτικών κρατούμενων της μετεμφυλιακής Ελλάδας και της δικτατορίας. Στην πρόσφατη 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, λειτούργησε και ως χώρος τέχνης.

Αθικτη από το σχέδιο Εμπραρ
Η περιοχή της Ανω Πόλης διασώθηκε από την καταστροφική πυρκαγιά του 1917, η οποία λέγεται πως ξεκίνησε από ένα φτωχικό τούρκικο σπίτι, κοντά στην οδό Αγίου Δημητρίου. Το σχέδιο ανοικοδόμησης του Γάλλου αρχιτέκτονα Εμπράρ ο οποίος ανέλαβε το έργο επανασχεδιασμού της πόλης, «σεβάστηκε» το ιδιαίτερο συνονθύλευμα του συγκεκριμένου πολεοδομικού ιστού και θέλησε να το διατηρήσει, ως κύριο χαρακτηριστικό του οικισμού.

Διατηρητέα
Το 1979 εκδόθηκε διάταγμα, σύμφωνα με το οποίο 45 κτίσματα της Ανω Πόλης κρίθηκαν διατηρητέα. Με την αναθεώρησή του, μειώθηκαν οι συντελεστές δόμησης και τα ύψη των κτιρίων κι ο αριθμός τους ανέβηκε στα 280. Σήμερα μετρούν περίπου τα 380. Η επέκταση του χαρακτηρισμού είναι βέβαια θετικό βήμα, που όμως δεν συνοδεύεται από μέτρα οικονομικής στήριξης για την αποκατάστασή τους.

Πάμε Ανω Πόλη
Το πολύχρωμο, σχεδόν παιδικό μίνι λεωφορείο, αποτελεί ένα από τα τρία που επιτάχθηκαν για να εξυπηρετήσουν συγκοινωνιακά μια κατά γενική ομολογία ιδιαίτερη «γραμμή». «Πάμε Ανω Πόλη» διαβάζεις στα πλάγια και πίσω από παράθυρα, χαιρετίζεις τα πονηρά χαμόγελα των κατοίκων που «γλίτωσαν» ένα ακόμη κομμάτι της αναπόφευκτης ανάβασης!

Οι κήποι του πασά
Ενα μοναδικής φύσεως αρχιτεκτόνημα ξεπροβάλλει στο κέντρο ενός φροντισμένου, καταπράσινου πάρκου, αντικριστά από τα ανατολικά τείχη της πόλης. Οικοδόμημα των αρχών του 20ού αι., καμία σχέση δεν έχει ούτε με οικία, ούτε με Τούρκο αξιωματούχοαντίθετα, θεωρείται πως χτίστηκε ως μέρος του νοσοκομείου του Αγίου Δημητρίου. Η μεγάλη του φθορά, «προσθέτει» στο μυστήριο. Παράξενο, διαβρωμένο, κάτι θυμίζει σιντριβάνι, κάτι άλλο σήραγγα, μια στέρνα, ένα καθιστικό...Αλλιώς γνωστοί και ως Δρακόσπιτα, αποτελούν κατεξοχήν δείγμα «φανταστικής αρχιτεκτονικής», μιας τεχνοτροπίας που αφορά τα έργα ανωνύμων τεχνιτών, οι οποίοι χαρακτηρίζονται από άκρως ποιητική διάθεση και έλλειψη πρακτικότητας. Επιπλέον, τα «περίεργα» σύμβολα που διαφαίνονται στον ένα τοίχο αλλά και μια στοά που δεν οδηγεί πουθενά, ενισχύουν τις φήμες πως επρόκειτο για τόπο συνεύρεσης Οθωμανών τεκτόνων ενώ, από τους οπαδούς της Ιερής Γεωγραφίας η θέση των κήπων θεωρείται κομβικό γεωμαγνητικό σημείο!

Μουσείο Κεμάλ
Το πατρικό σπίτι του Μουσταφά Κεμάλ «Ατατούρκ» φιλοξενείται στις παρυφές της Ανω Πόλης, εντός του Τουρκικού Προξενείου, στη συμβολή των οδών Απ. Παύλου και Αγ. Δημητρίου. Η τριώροφη κατοικία στην οποία γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του ο ιδρυτής του σύγχρονου τουρκικού κράτους, αποτελεί το σημαντικότερο μουσείο της νεότερης ιστορίας της γείτονος.

πηγή

pisostapalia.blogspot.gr

BBC : Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΜΠΟΔΙΖΕΙ ΈΝΑΝ “ ΟΝΕΙΡΙΚΟ “ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ

 

 

Σύμφωνα με το BBC οι αρχαιολόγοι στη Θεσσαλονίκη προχώρησαν στην ανακάλυψη μιας «Βυζαντινής Πομπηίας» όπως την χαρακτηρίζει, κάτω ακριβώς από την καρδιά της σύγχρονης πόλης, προκαλώντας έτσι πονοκέφαλο στους κατασκευαστές του μετρό.

Μάλιστα στη βρετανική ιστοσελίδα γίνεται λόγος για τις συνθήκες οικονομικής κρίσης στη χώρα που θα αποτρέψουν τη δημιουργία ενός «ονειρικού» σταθμού του μετρό. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να επιτευχθεί σύμφωνα με το δημοσίευμα με το χτίσιμο ένα υπόγειου μουσείου που θα αποτελούσε τουριστικό αξιοθέατο και ενθύμιο του «ένδοξου παρελθόντος της πόλης που δυστυχώς κρύβεται πια πίσω από δεκαετίες άναρχης και καταστροφικής δόμησης».

Το BBC κάνει λόγο για αρχαιολογικά ευρήματα που ξεπερνούν τα πιο τρελά όνειρα των επιστημόνων καθώς «έξι μέτρα κάτω από το σύγχρονο εμπορικό κέντρο, απλώνεται η εμπορική καρδιά της αρχαίας πόλης ». Παρόλα αυτά, οι εργολάβοι πιέζουν ώστε τα ευρήματα να αποσυρθούν άμεσα για να συνεχίσουν οι εργασίες.

Οι μηχανικοί της Αττικό Μετρό δηλώνουν πως είναι αδύνατο να συνεχίσουν τις εργασίες αν δεν μεταφερθούν τα αρχαία και κάνουν λόγο για τις ήδη τεράστιες καθυστερήσεις στην αποπεράτωση του έργου. Συγκεκριμένα η διατήρηση του έργου θα σήμαινε, σύμφωνα με τους υπεύθυνους, «διάλυση του κεντρικού σταθμού του μετρό και κόστος 3.5 δισεκατομμύρια ευρώ».

Η απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου προβλέπει τη μεταφορά των ευρημάτων σε άλλη περιοχή, κάτι που όπως υποστηρίζουν οι αρχαιολόγοι ισοδυναμεί με καταστροφή.

Την ίδια ώρα, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, 450 εργάτες διαδήλωσαν αυτή την εβδομάδα λόγω των απολύσεων που ακολούθησαν ως συνέπεια των καθυστερήσεων του έργου.

Ακολούθως, το BBC παραθέτει τη δήλωση του Δημάρχου Θεσσαλονίκης, ο οποίος «εξαιρετικά ήρεμος» δηλώνει ότι «η ανθρώπινη εφευρετικότητα θα λύσει το δίλημμα αφού στην εποχή μας τίποτα δεν είναι τεχνικά αδύνατο».

πηγή: www.iefimerida.gr

http://www.dimokratianews.gr/

ΕΠΟΜΕΝΗ ΣΤΑΣΗ : ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

 

Σταθμός Αγίας Σοφίας. Ο μαρμαρόστρωτος δρόμος

Το φθινόπωρο του 2014, πολύ πριν επιβιβαστούν σε συρμό του μετρό, οι Θεσσαλονικείς θα έχουν την ευκαιρία να ακολουθήσουν μια διαφορετική «διαδρομή» του υπόγειου σιδηρόδρομου, που θα τους οδηγήσει στα βάθη της μακραίωνης ιστορίας της πόλης.

Δύο μεγάλες εκθέσεις, που θα λειτουργήσουν παράλληλα στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, θα αναδείξουν για πρώτη φορά στα μάτια του κοινού έναν τεράστιο αριθμό αρχαιολογικών ευρημάτων που ήταν θαμμένα στο χώμα για ολόκληρους αιώνες, τα περισσότερα στο κέντρο της σημερινής πόλης.

Περισσότερα από 1.000 αρχαιολογικά ευρήματα των βυζαντινών χρόνων, που ανασυνθέτουν τμήματα από την ιστορία της Θεσσαλονίκης από τον 4ο αιώνα ώς τα νεότερα χρόνια, θα παρουσιαστούν σε έκθεση που θα διοργανώσει η 9η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.

Ανάλογη έκθεση θα διοργανωθεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, στην οποία θα παρουσιαστούν τα πλούσια ευρήματα από τις ανασκαφές της ΙΣΤ' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με έμφαση στα δύο νεκροταφεία – το δυτικό στο Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και στο Σταθμό της Πλατείας Δημοκρατίας, το ανατολικό στο Σιντριβάνι, καθώς και άλλα ευρήματα που ήρθαν στο φως εντός και εκτός της αρχαίας πόλης.

Πρωταγωνιστής στην έκθεση για τη βυζαντινή Θεσσαλονίκη θα είναι, όπως εξηγεί η προϊσταμένη της 9ης ΕΒΑ, Δέσποινα Μακροπούλου, ο βασικός οδικός άξονας της πόλης, μεγάλα τμήματα του οποίου αποκαλύφθηκαν κατά την ανασκαφή του μετρό κάτω από τη σημερινή Εγνατία. «Πρόκειται για αρχαιολογικά κατάλοιπα σε συνεχή αλληλοδιαδοχή, που ανασυνθέτουν κομμάτια από εικόνες της πόλης μέσα από τη μακραίωνη ιστορία της», λέει η κ. Μακροπούλου. Η decumanus των Ρωμαίων, η Μέση Οδός ή Λεωφόρος των Βυζαντινών, που με τα εργαστήρια, τις κατοικίες, τα κοινωφελή έργα, άλλαξε ελάχιστα σε μορφή και ρυμοτομία στη διαδρομή των αιώνων μέχρι και τα τέλη του 19ου, αποτελεί ουσιαστικά την καρδιά της βυζαντινής Θεσσαλονίκης και αποκαλύπτει το ελάχιστα γνωστό (έναντι του θρησκευτικού) κοσμικό πρόσωπό της.

Σταθμός Βενιζέλου. Ο πλακόστρωτος δρόμος

«Η διεξαγωγή της αρχαιολογικής έρευνας στους σταθμούς του μετρό Θεσσαλονίκης, αρμοδιότητας της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, βρίσκεται στο τελικό της στάδιο, και στο πλαίσιο της υποχρέωσής μας να δημοσιοποιήσουμε τα πορίσματα της μακρόχρονης και ενδελεχούς ανασκαφικής μας έρευνας στο πλαίσιο του συγκεκριμένου μεγάλου έργου συνεργαστήκαμε με το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και προετοιμάσαμε τη διοργάνωση έκθεσης με θέμα τη βυζαντινή Θεσσαλονίκη μέσα από τα ευρήματα των ανασκαφών του μετρό», εξηγεί η προϊσταμένη της 9ης ΕΒΑ.

Επιλογή από 100.000 ευρήματα

Η επιστημονική ομάδα εργασίας της 9ης Εφορείας, που ορίστηκε για να υποστηρίξει επιστημονικά την έκθεση του 2014, επέλεξε τις βασικές θεματικές ενότητες, κατάρτισε τον κατάλογο των υπό έκθεση αρχαιολογικών ευρημάτων και προχωρά στη σύνταξη μουσειολογικής μελέτης.

Βυζαντινά χάλκινα και γυάλινα βραχιόλια

Για να διαλέξουν τα περίπου 1.000 ευρήματα που θα παρουσιαστούν στην έκθεση, οι αρχαιολόγοι έχουν «πονοκεφαλιάσει». Τα κινητά ευρήματα που έχουν έρθει στο φως από το 2008 κατά την ανασκαφή της 9ης ΕΒΑ στο πλαίσιο της διάνοιξης της σήραγγας του μετρό είναι 100.535. Ανάμεσά τους: πολλά νομίσματα διαφορετικών κοπών, αγγεία, λυχνάρια, γυάλινα φιαλίδια, γυναικεία και αντρικά κοσμήματα κάθε είδους και υλικού (επιστήθιοι σταυροί, γυάλινα και χάλκινα βραχιόλια, χρυσά, χάλκινα και ασημένια δακτυλίδια), χρηστικά αντικείμενα από καταστήματα – εργαστήρια – σπίτια, καθώς και κάθε είδους ταφικά κτερίσματα.

Και δύο ναοί

Εκτός του κεντρικού οδικού άξονα, η έκθεση για τη βυζαντινή Θεσσαλονίκη θα αναδείξει τους δύο παλαιοχριστιανικούς ναούς που βρέθηκαν εντός των δύο νεκροταφείων, ανατολικά και δυτικά του κέντρου της πόλης.

Βυζαντινά τσουκάλια

Στα δυτικά, στις παρυφές του αρχαίου νεκροταφείου, λίγο έξω από τη Χρυσή Πύλη (σημερινή Πλατεία Δημοκρατίας) και εν μέρει πάνω στα ερείπια μεγάλου αποθηκευτικού συγκροτήματος της ύστερης αρχαιότητας, βρέθηκε σχεδόν ακέραιος παλαιοχριστιανικός ναός με ταφικό πρόσκτισμα στα νότια. Το συγκρότημα φαίνεται ότι καταστράφηκε στις αρχές του 7ου αι., πιθανότατα κατά τις σλαβικές επιδρομές. Από το ναό αυτό, που αποσπάστηκε και μεταφέρθηκε ολόκληρος για να καταχωθεί στο crossover του μετρό στο πανεπιστήμιο, θα παρουσιαστεί στην έκθεση ολόκληρος ο καμαροσκεπής τάφος του 4ου αιώνα μ.Χ.

Στο Σιντριβάνι, οι αρχαιολόγοι της 9ης ΕΒΑ έφεραν στο φως τρίκλιτη παλαιοχριστιανική βασιλική εν μέσω νεκροταφείου χριστιανικού και αρχαιότερου. Ο ναός, που διαπιστώθηκε ότι είχε θεμελιωθεί πάνω σε αρχαιότερο χριστιανικό λατρευτικό κτίσμα, παρέμεινε στη θέση του υπό κατάχωση.

Μήτρες κατασκευής κοσμημάτων των βυζαντινών χρόνων

Την έκθεση θα πλαισιώνει πλούσιο εποπτικό υλικό με χάρτες, σχεδιαγράμματα, φωτογραφίες και καρτ ποστάλ, που θα φωτίσουν πτυχές της μακραίωνης ιστορίας της Θεσσαλονίκης και θα αναδείξουν, πέρα από τις ίδιες τις αρχαιότητες, την καθημερινή ζωή των κατοίκων της πόλης, την οικονομική δραστηριότητα, την εξέλιξη των μειονοτήτων της, ιστορικά και άλλα γεγονότα.

Η έκθεση στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού θα διαρκέσει για περίπου ένα χρόνο. Ο αναλυτικός κατάλογός της θα αποτελέσει και την πρώτη αναλυτική δημοσίευση του τεράστιου αρχαιολογικού έργου της 9ης ΕΒΑ στο πλαίσιο του έργου για το μετρό Θεσσαλονίκης.

Η αβέβαιη τύχη της Μέσης Οδού

Η ανασκαφική έρευνα της 9ης ΕΒΑ αποκάλυψε δύο μεγάλα τμήματα του αρχαίου δρόμου που θα αποτελέσει τη «ραχοκοκαλιά» της έκθεσης, σε δύο γειτονικούς σταθμούς του μετρό: Στο Σταθμό Βενιζέλου ο δρόμος αποκαλύφθηκε σε μήκος περίπου 80 μ., στρωμένος με χωμάτινα και χαλικόστρωτα καταστρώματα. Ο άξονας εντοπίζεται σε ολόκληρο το πλάτος του (5,50 μ.) να διασταυρώνεται με δύο κάθετους δρόμους. Γύρω από τους δρόμους εκτείνονται πυκνοδομημένα οικοδομικά τετράγωνα, που συνιστούν γειτονιές της βυζαντινής αγοράς της πόλης. Καταστήματα και εργαστήρια προσανατολίζονται με ανοιχτούς προς το δρόμο χώρους για την έκθεση των προς πώληση προϊόντων. Επίσης, ήρθε στο φως μνημειώδες τετράπυλο, που απαρτιζόταν από 8 πεσσούς οι οποίοι το στήριζαν. Ακόμα, αποκαλύφθηκαν άλλοι 6 πεσσοί που στέγαζαν πεζοδρόμια, κτίριο με ωραίες μαρμάρινες πλάκες και μνημειακή είσοδο προς το νότιο τμήμα, βάσεις κιόνων, ίχνη από επιτραπέζια παιχνίδια χαραγμένα πάνω σε μαρμάρινες πλάκες κι άλλα κατάλοιπα. Η τύχη αυτού του πολυσυζητημένου το τελευταίο διάστημα τμήματος του δρόμου, που ουσιαστικά ταυτίζεται με την «καρδιά» της βυζαντινής αστικής Θεσσαλονίκης, παραμένει άγνωστη. Το υπουργείο ΠΑΙΘΠΑ αποφάσισε την αποκόλληση και μεταφορά του δρόμου μετά από ομόφωνη γνωμοδότηση του ΚΑΣ, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων αντιδρά σε μία τέτοια απόφαση, υποστηρίζοντας ότι ένας δρόμος δεν είναι τάφος ή ναός για να μετακινηθεί από τη φυσική του θέση, ενώ η εταιρία «Αττικό Μετρό» επιμένει ότι ούτε η κατάργηση του Σταθμού Βενιζέλου είναι εφικτή, ούτε η μετακίνησή του, ούτε η διατήρηση των αρχαιοτήτων εντός του.

Το δεύτερο τμήμα του δρόμου εντοπίστηκε στο Σταθμό Αγίας Σοφίας. Πρόκειται για μαρμαρόστρωτο δρόμο των ρωμαϊκών χρόνων, που αποκαλύφθηκε σε πλάτος 4 μ. και μήκος 82,50 μ. Το συγκεκριμένο τμήμα αποσπάστηκε προκειμένου να μεταφερθεί σε απόσταση πέντε μέτρων και θα είναι ορατό από τους επιβάτες του μετρό.

Πηγή: Χ. Νάνου, Αγγελιοφόρος

erroso.blogspot.com/2013/02/blog-

H ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Η είσοδος του Βασιλιά Γεώργιου στη Θεσσαλονίκη

Από τις αρχές Οκτωβρίου του 1912 η Ελλάδα βρισκόταν σε πόλεμο με την παραπαίουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία, έχοντας ως συμμάχους τη Βουλγαρία και τη Σερβία (Α' Βαλκανικός Πόλεμος). Θέατρο των επιχειρήσεων, η περιοχή της Μακεδονίας.

Ο ελληνικός στρατός βάδιζε από νίκη σε νίκη στη Δυτική Μακεδονία. Όμως, από την αρχή των εχθροπραξιών σοβούσε σοβαρή διαφωνία μεταξύ του αρχιστράτηγου Κωνσταντίνου και του πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου. Ο διάδοχος επιθυμούσε πρώτα την κατάληψη του Μοναστηρίου προς Βορρά, ενώ ο Βενιζέλος, βλέποντας την πιθανότητα να καταληφθεί η Θεσσαλονίκη από το βουλγαρικό στρατό, πίεζε τον Κωνσταντίνο να κατευθυνθεί προς τη φυσική πρωτεύουσα της Μακεδονίας, μια περιοχή με στρατηγική σημασία, η απελευθέρωση της οποίας αποτελούσε διακαή πόθο του ελληνισμού. «Καθιστώ υμάς υπευθύνους διά πάσαν αναβολήν έστω και στιγμής» του τηλεγραφεί επιτακτικά.

Τελικά, ο Κωνσταντίνος πείθεται με τη μεσολάβηση του πατέρα του βασιλιά Γεωργίου Α' και στις 25 Οκτωβρίου η εμπροσθοφυλακή του ελληνικού στρατού φθάνει προ των πυλών της Θεσσαλονίκης. Είχε προηγηθεί η καθοριστική νίκη στη Μάχη των Γιαννιτσών (19 - 20 Δεκεμβρίου), που είχε κάνει ευκολότερη την προέλαση του ελληνικού στρατού. Ο Χασάν Ταξίν Πασάς που υπερασπιζόταν τη Θεσσαλονίκη δεν είχε άλλη δυνατότητα, παρά να ζητήσει μια έντιμη συμφωνία για την παράδοση της πόλης.

Στις 25 Οκτωβρίου οι απεσταλμένοι του ζήτησαν από τον Κωνσταντίνο να επιτραπεί στον Ταξίν να αποσυρθεί με το στρατό και τον οπλισμό του στο Καραμπουρνού και να παραμείνει εκεί μέχρι το τέλος του πολέμου. Ο Κωνσταντίνος, φυσικά, απέρριψε τον όρο του και του πρότεινε την παράδοση του στρατού του και τη μεταφορά του στη Μικρά Ασία με δαπάνες της ελληνικής κυβέρνησης.

Ο Ταξίν Πασάς υπογράφει τα πρωτόκολλα παράδοσης της Θεσσαλονίκης.

Ο Οθωμανός αξιωματούχος δέχθηκε, τελικά, τους όρους του Κωνσταντίνου και στις 11 το βράδυ της 26ης Οκτωβρίου, ανήμερα της εορτής του Αγίου Δημητρίου, οι πληρεξούσιοι αξιωματικοί Ιωάννης Μεταξάς (ο κατοπινός δικτάτωρ και ο άνθρωπος του «ΟΧΙ») και Βίκτωρ Δούσμανης μεταβαίνουν στο Διοικητήριο της Θεσσαλονίκης και υπογράφουν τα σχετικά πρωτόκολλα παράδοσης της πόλης στον ελληνικό στρατό.

Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, παραδίνονταν ως αιχμάλωτοι 25.000 τούρκοι στρατιώτες και 1.000 αξιωματικοί. Στην κατοχή του ελληνικού στρατού περιέρχονταν όλος ο βαρύς και ελαφρύς οπλισμός του σχηματισμού (70 πυροβόλα, 30 πολυβόλα, 70.000 τυφέκια και πυρομαχικά). Το πρωί της 27ης Οκτωβρίου εισήλθαν στη Θεσσαλονίκη δύο τάγματα ευζώνων και ύψωσαν την ελληνική σημαία στο Διοικητήριο, ενώ οι υπόλοιπες ελληνικές δυνάμεις άρχισαν να λαμβάνουν θέσεις στα υψώματα γύρω από την πόλη.

Στις 11 το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1912 ο Κωνσταντίνος εισήλθε με το επιτελείο του στη Θεσσαλονίκη και το μεσημέρι έγινε πανηγυρική δοξολογία στο ναό του Αγίου Μηνά. Την ίδια μέρα, κατέφθασαν έξω από τη Θεσσαλονίκη και οι Βούλγαροι, όμως για τους γείτονες ήταν ήδη αργά. Ο επικεφαλής της μεραρχίας τους στρατηγός Τεοντορόφ ζήτησε να εισέλθει στην πόλη για να στρατοπεδεύσει. Εισέπραξε την αρνητική απάντηση του Κωνσταντίνου και ύστερα από διαπραγματεύσεις, επιτράπηκε να μπουν στην πόλη για ολιγοήμερη ανάπαυση δύο τάγματα με επικεφαλής τους βούλγαρους πρίγκιπες Βόρι και Κύριλλο. Επικράτησε, όμως, σύγχυση και τελικά εισήλθε στη Θεσσαλονίκη ένα ολόκληρο βουλγαρικό σύνταγμα, γεγονός που εκνεύρισε τον Βενιζέλο. Οι Βούλγαροι δήλωναν εμφαντικά παρόντες στις εξελίξεις στη Μακεδονία. Ο σπόρος του Β' Βαλκανικού Πολέμου είχε ριχτεί.

Στις 29 Οκτωβρίου ήταν η σειρά του βασιλιά Γεωργίου Α' να εισέλθει στην πόλη και να επισημοποιήσει την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης. Έγινε δεκτός με ενθουσιασμό από τους έλληνες κατοίκους της, με απάθεια ανάμικτη με φόβο του από το μουσουλμανικό στοιχείο, ενώ οι Εβραίοι που ήταν η πολυπληθέστερη πληθυσμιακή ομάδα της πόλης δεν έκρυψαν την απογοήτευσή τους, καθώς προωθούσαν σχέδιο διεθνοποίησης της Θεσσαλονίκης.

http://www.sansimera.gr

ΣΥΜΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΗΣ ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

 

Υποφέρουν έξι στις δέκα οικογένειες της συμπρωτεύουσας

Μαστίζονται από την ανεργία έξι στις δέκα οικογένειες της Θεσσαλονίκης. Πώς αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά τις μειωμένες αποδοχές τους. Πόσο επηρέασε η προεκλογική περίοδος

Τουλάχιστον ένα άνεργο μέλος έχουν έξι στις δέκα οικογένειες στη Θεσσαλονίκη, ποσοστό 56,1%, ενώ το 34,8% προσπαθεί να ''τα βγάλει πέρα'' έχοντας στο σπίτι δύο ανθρώπους χωρίς δουλειά και σχεδόν το 6% τρεις.

Την αποκαρδιωτική αυτή εικόνα, που αποτυπώνει, κατά μέσο όρο, την ύπαρξη 1,65 ανέργων ανά οικογένεια, καταγράφει έρευνα της εταιρείας ''Interview'', για λογαριασμό του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ). Η έρευνα διενεργήθηκε λίγες ημέρες μετά τον σχηματισμό της κυβέρνησης, σε δείγμα 500 επιχειρηματιών-μελών του ΒΕΘ και 305 καταναλωτών.

Σύμφωνα με την έρευνα, στο πρώτο εξάμηνο του 2012 απολύθηκαν -μέσο όρο- 1,88 εργαζόμενοι ανά επιχείρηση είτε επειδή αυτή έκλεισε είτε επειδή δεν μπορούσε, πλέον, να συντηρήσει το προσωπικό της (σ.σ. ο αριθμός αυτός είναι ωστόσο μειωμένος, σε σχέση με τον Φεβρουάριο, όταν ήταν 2,7).

8 στις 10 επιχειρήσεις προσανατολίζονται σε διατήρηση προσωπικού

Σήμερα, οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις προσανατολίζονται σε διατήρηση προσωπικού, αν και το ποσοστό όσων εξετάζουν το ενδεχόμενο απολύσεων (15%) παραμένει τριπλάσιο, σε σχέση με εκείνο όσων σκέφτονται να κάνουν προσλήψεις (5%).

''Το 2007 είχα 60 εργαζόμενους και έτρεχαν. Σήμερα έχω 35 και δεν ξέρω τι να τους κάνω'', είπε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΒΕΘ, Παναγιώτης Παπαδόπουλος, σε συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση της έρευνας. Πρόσθεσε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων έχει αναγκαστεί να μειώσει είτε τις ημέρες εργασίες είτε τις ώρες απασχόλησης των εργαζομένων.

Στο σκηνικό αυτό, μικρομεσαίοι επιχειρηματίες και καταναλωτές βλέπουν το εισόδημά τους να συρρικνώνεται: οι μεν πρώτοι δηλώνουν στην πλειοψηφία τους (σχεδόν 90%) πτώση τζίρου, κατά 40% μέσο όρο στο πρώτο εξάμηνο, ενώ οι δεύτεροι κάνουν λόγο για μείωση των χρημάτων που μπαίνουν στο σπίτι κατά 32% (μέσο όρο). Μείωση εισοδήματος βίωσαν στο εξάμηνο οκτώ στις δέκα οικογένειες και αύξηση ...μηδέν.

''Κόβουν'' ακόμη και τα έξοδα για το σούπερ μάρκετ

Τα νοικοκυριά αναγκάζονται να βάλουν μαχαίρι στις δαπάνες, με πρώτο βασικό ''θύμα'' τον κλάδο της ένδυσης-υπόδησης (-77,2%), ενώ μεγάλος χαμένος είναι και ο τομέας της ψυχαγωγίας-ταξιδιών (-67,5%).

Πάντως, αν η ψυχαγωγία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πολυτέλεια εν μέσω κρίσης, σίγουρα δεν μπορεί να ειπωθεί το ίδιο για τα είδη των σούπερ μάρκετ: παρόλα αυτά σημειώθηκε και σε αυτά σημαντικά μείωση δαπανών, κατά 42,3%.

Η μείωση εισοδημάτων, που έχει άμεση αρνητική επίπτωση στην είσπραξη των δημόσιων εσόδων, εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί: το 50% των ερωτηθέντων επιχειρηματιών αναμένει πτώση τζίρου στο επόμενο εξάμηνο και μόλις το 10% αύξηση, ενώ πάνω από έξι στους δέκα δηλώνουν ''λίγο/καθόλου'' αισιόδοξοι για το μέλλον της επιχείρησής τους.

Στην περίπτωση των καταναλωτών, το 59% των ερωτηθέντων θεωρούν ότι η κατάσταση του νοικοκυριού τους θα γίνει χειρότερη τους επόμενους έξι μήνες.

Σχεδόν επτά στους 10 καταναλωτές και επιχειρηματίες ζητούν μείωση φόρων

Ποιες πρέπει να είναι οι προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης για να βελτιωθεί η κατάσταση; Επιχειρηματίες και καταναλωτές ''δείχνουν'' στην ίδια κατεύθυνση: τη μείωση φόρων (σύμφωνα με το 72,3% των πρώτων και το 64,8% των δεύτερων) και τη δημιουργία επενδύσεων (ποσοστά 39,7% και 41,8% αντίστοιχα).

Η ενίσχυση ρευστότητας απασχολεί περισσότερο τους επιχειρηματίες (σε ποσοστό 38,6%) από ό,τι τους καταναλωτές (14,8%). Αντίθετα, οι πολίτες δείχνουν να θεωρούν πολύ σημαντικότερη την πάταξη της διαφθοράς (σε ποσοστό 40,2%, έναντι 10,3% για τους επιχειρηματίες).

"Να μειωθεί ο αριθμός των δημόσιων υπαλλήλων"; Απαντώντας σε αυτό το ερώτημα, το 50,5% των επιχειρηματιών και το 42,3% των καταναλωτών ''ζητά'' απολύσεις. Να διατηρηθεί το σημερινό δυναμικό προτείνει 46,3% των επιχειρηματιών και 52,8% των καταναλωτών, ενώ προσλήψεις εισηγείται το 3,2% των πρώτων και το 4,9% των δεύτερων.

Η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος επηρέασε αρνητικά 8 στις 10 επιχειρήσεις

Σε ό,τι αφορά το κόστος που είχε για τις επιχειρήσεις η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος, τα ευρήματα της έρευνας μιλούν από μόνα τους.

Στο ερώτημα ''το διάστημα από την 6η Μαΐου μέχρι τη 17η Ιουνίου, εκτιμάτε ότι επηρέασε τη λειτουργία της επιχείρησής σας'', το 76% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι επέδρασε αρνητικά και το 23% "ουδέτερα", ενώ ένα μάλλον απρόσμενο 1% διαπίστωσε θετική επιρροή.

''Μπαράζ'' διαγραφών επιχειρήσεων

Στο μεταξύ, χαρακτήρα επιδημίας λαμβάνουν τα λουκέτα στις βιοτεχνικές επιχειρήσεις της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, στο πρώτο εξάμηνο 2012 έγιναν στα μητρώα του ΒΕΘ μόλις 378 εγγραφές νέων επιχειρήσεων, έναντι 1.042 διαγραφών. Πέρυσι, χρονιά ήδη έντονα αρνητική, οι εγγραφές ήταν 426 και οι διαγραφές 1.029.

Ερωτηθείς πώς βλέπει το μέλλον, ο κ. Παπαδόπουλος απάντησε: ''Αν ληφθούν άμεσα μέτρα, σιγά-σιγά [...]θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ανάπτυξη''. Πρόσθεσε ότι πολύ σημαντικό είναι να επαναπατριστούν τα κεφάλαια που έχουν φύγει στο εξωτερικό και η κυβέρνηση να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη του λαού.

OI ΟΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ “ ΚΗΔΕΨΑΝ “ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

 

 

Φωνάζοντας  "Με το έτσι με το θέλω την Ελλάδα μας την κάνατε μπουρ......" οι αγανακτισμένοι της Θεσσαλονίκης κήδεψαν την Ελλάδα

 

kafeneio

28.OOO ΘΗΣΑΥΡΟΥΣ ΒΡΗΚΕ ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

 

3.000 τάφοι, 5.000 αγγεία, 1.500 κοσμήματα, τρίκλιτη βασιλική του 5ου αιώνα και η μαρμαρόστρωτη οδός ανάμεσα στα ευρήματα της μεγάλης ανασκαφής που γίνεται σε μια έκταση 28.000 τ.μ.

Περισσότεροι από 3.000 τάφοι έχουν ανασκαφεί, ενώ εντυπωσιακό είναι το τμήμα της μαρμαρόστρωτης οδού που βρέθηκε στον σταθμό της Αγίας Σοφίας

Μια «παλίμψηστος» πόλη, δηλαδή μια πόλη με συνεχή ευρήματα και συνεχείς φάσεις κατοίκησης από τον 4ο αιώνα π.Χ. μέχρι σήμερα, κάτι που έχουν να παρουσιάσουν ελάχιστες πόλεις στον κόσμο, έρχεται στο φως από τη μεγάλης έκτασης αρχαιολογική ανασκαφή που γίνεται λόγω των αναγκών του μετρό.

Το μεγαλύτερο μέρος των ανασκαφών γίνεται στο λεγόμενο ιστορικό κέντρο και καλύπτουν μια μεγάλη έκταση περίπου 28.000 τ.μ., από τα οποία τα 17.000 αφορούν τους σταθμούς του μετρό.

Επιπλέον έτσι όπως γίνεται το έργο του μετρό και οι αρχαιολογικές ανασκαφές που το συνοδεύουν, δίνουν μια μοναδική τομή στο ιστορικό παρελθόν της Θεσσαλονίκης.

Με παραστατικό τρόπο περιέγραψε πριν από λίγες μέρες μιλώντας στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής τα ευρήματα που προκύπτουν στη χάραξη της Εγνατίας, δεδομένου ότι το μετρό κινείται κατά μήκος της, η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.

«Ετσι όπως είναι σήμερα η Εγνατία, με όλη την πυκνή δόμηση εκατέρωθεν, κάπως έτσι ήταν όπως αποκαλύπτεται και στις ανασκαφές του μετρό, τόσο τα ρωμαϊκά όσο και τα βυζαντινά χρόνια» όπως είπε.

Μέση οδός

Σύμφωνα με πληροφορίες, τα στρώματα αυτού του δρόμου μαζί με τις ανακατασκευές, από τη λεγόμενη βασιλική οδό των Ρωμαίων μέχρι αργότερα τη λεωφόρο των Βυζαντινών ή Μέση οδό που έφθανε μέχρι και τον 19ο αιώνα είναι ακόμη και 30 (!).

Εντυπωσιακό είναι το τμήμα της μαρμαρόστρωτης οδού που βρέθηκε στον σταθμό της Αγίας Σοφίας.

Στον σταθμό αυτό τελείωσε η ανασκαφή της βυζαντινής περιόδου και κινείται πλέον σε βαθύτερα στρώματα, ενώ το ίδιο γίνεται και στον σταθμό της Βενιζέλου.

Ηδη έχουν αποκαλυφτεί 2.500 τ.μ. αρχαίων κτιρίων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Λ. Μενδώνη, τα κινητά ευρήματα των ανασκαφών έφτασαν τα 28.225(!) και ανάμεσά τους είναι 5.000 αγγεία και πάνω από 5.000 γυάλινα ευρήματα, περισσότερα από 1.500 κοσμήματα, 130 επιγραφές και 400 ειδώλια και βέβαια τα 8 χρυσά στεφάνια που είναι αντίστοιχα με εκείνα των ανασκαφών της Βεργίνας. Μέχρι τώρα υπολογίζεται ότι έχουν ανασκαφεί περισσότεροι από 3.000 τάφοι όλων των κατηγοριών από την Ελληνιστική Περίοδο και μετά στους σταθμούς Δημοκρατίας, Σιντριβανίου και Φλέμιγκ.

Ενα από τα σημαντικότερα ευρήματα είναι και η τρίκλιτη βασιλική που ήρθε στο φως στο Σιντριβάνι και ανάγεται στον 5ο αιώνα.

ΚΑΤΑΧΩΣΗ ΚΑΙ ΔΑΠΑΝΕΣ
Το ΚΑΣ αποφάσισε την κατάχωση της βασιλικής, αφού αφαιρεθούν τα καλλιτεχνήματά της όπως ψηφιδωτά, μαρμαροθετήματα κ.λπ.

Η δαπάνη για τις αρχαιολογικές εργασίες του μετρό της Θεσσαλονίκης είχε ξεκινήσει το 2006 με 15 εκατ. ευρώ αλλά, όπως υπολογίζεται, θα φτάσει τα 90 εκατ. ευρώ. Τη διετία μάλιστα 2010-2011 έγινε το 46% του αρχαιολογικού έργου, ενώ σύμφωνα με την κ. Μενδώνη όλες οι ανασκαφές θα ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2012.

• ΣΤΟΥΣ ΣΤΑΘΜΟΥΣ Να σημειωθεί ότι ένα μέρος των αρχαιολογικών ευρημάτων θα κοσμήσουν τους σταθμούς του μετρό, όπως έγινε και στην Αθήνα.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΕΛΙΔΗΣ