ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΙ ΝΑΡΓΙΛΕΔΕΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

 

του Ελευθερίου Γ. Σκιαδά.

Μετά την Κωνσταντινούπολη έκαναν την επανεμφάνισή τους και στην Αθήνα, κυρίως στα δρομάκια του Ψυρρή, οι βλαβεροί ανατολίτικοι ναργιλέδες. Ο διαβάτης βλέπει τα απομεινάρια της νωχέλειας παλαιότερων χρόνων, ακουμπισμένα στα πεζοδρόμια ή στα τραπεζάκια και πολλούς νέους να αρέσκονται στη χρήση τους. Θλιβερά αντίγραφα μιας εποχής που έφυγε ανεπιστρεπτί. Της εποχής την οποία το σπινθηροβόλο πνεύμα του Σουρή απεικόνιζε στον τίτλο της εφημερίδας του με το αραλίκι στον καφενέ, το ναργιλέ έμβλημα της ανατολίτικης απραξίας και του ραχατιού και τον μικρό λούστρο να αγωνίζεται για τα προς το ζην. Αλλά πότε εξαφανίστηκαν από την Αθήνα οι ναργιλέδες;
Ο πρώτος που έδιωξε τους ναργιλέδες από τα καφενεία του, στις αρχές ακόμη του 20ού αιώνα, ήταν ο περίφημος Ζαχαράτος. Εξάλλου, στην πραγματικότητα ελάχιστοι ήταν εκείνοι που γνώριζαν την τέχνη του. Όπως παραδεχόταν ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου, η χρήση του ναργιλέ ήταν μία «μικρά επιστήμη», μια περίπλοκη τέχνη και διαδικασία ολόκληρη με τσιμπίδια, κάρβουνα, επιστόμια, ανάμματα, γουργουρητά. Η χρήση τους στην Αθήνα ήταν μια παρωδία. Ακόμη και το πολυτελές κάρβουνο που χρησιμοποιούσαν στις χώρες της ανατολής και στην επαρχία και προερχόταν από τους κόμπους του κλήματος της αμπέλου, στην ελληνική πρωτεύουσα είχε αντικατασταθεί από το κοινό και κακής ποιότητας κάρβουνο. Τα κομψοτεχνήματα των καφενείων της Σμύρνης, με τα κουδουνάκια, τα λιλιά, τα φιρφιριά και τα αστραφτερά μέταλλα, στην Αθήνα είχαν μεταβληθεί σε γυμνούς, ευτελείς και κακομοίρηδες ναργιλέδες!

Παρά τις διώξεις και τις αστυνομικές διατάξεις που απαγόρευαν τη χρήση του ναργιλέ, από τις αρχές της δεκαετίας 1930, το ινδοκάρυον (=ινδική καρύδα), όπως ήταν η λόγια ονομασία του ανατολικής προέλευσης ναργιλέ (περσ. nargila, τουρκ. nargele), κατόρθωσε να επιβιώσει για πολλά χρόνια ακόμη. Ένα από τα πιο καίρια πλήγματα δέχθηκε από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου όταν… εκτοπίστηκε από το κέντρο της πρωτεύουσας. Απαγορεύθηκε η χρήση του στο κέντρο των Αθηνών και οι θιασώτες του αποτραβήχτηκαν σε χώρους που ευνοούσαν περισσότερο την έκσταση που τους χάριζε ο ναργιλές. Αλλά δεν εξαφανίστηκε. Συνέχισε την πορεία του μέχρι και τη δεκαετία του 1960. Στα τέλη εκείνης της δεκαετίας, στις αρχές της λεωφόρου Συγγρού, είχε απομείνει ένας καφενές όπου μπορούσαν να απολαύσουν τον ναργιλέ τους οι θεριακλήδες τουρίστες από την ανατολή που επισκέπτονταν την ελληνική πρωτεύουσα. Ήταν όμως μια εξαίρεση. Στην πραγματικότητα τα τελευταία στέκια των θεριακλήδων «ναργιλεδοφουμαδόρων» εξαφανίστηκαν μαζί με τα ιστορικά καφενεία,

τα οποία έκλεισαν ή κατεδαφίστηκαν και στη θέση τους ανεγέρθηκαν σύγχρονα μεγαθήρια με σνακ μπαρ και ουζερί.
Πάντως, στα μέσα της δεκαετίας 1950 δύο κεντρικά στέκια με την ονομασία «Βυζάντιον» διέθεταν ακόμη ναργιλέδες. Το ένα στην Ομόνοια, δίπλα στο φαρμακείο του Μπακάκου και το άλλο στην πλατεία Κολωνακίου. Το άντρο των θεριακλήδων στην Ομόνοια διέθετε και ιδιαίτερη αίθουσα για τους ναργιλετζήδες. Οι περισσότεροι ήταν απόμαχοι ναυτικοί και κάποιοι απόστρατοι αξιωματικοί. Συγκεντρώνονταν εκεί για να απολαύσουν νωχελικά τον καπνό από το αναμμένο τουμπεκί, να κουβεντιάσουν τις εξελίξεις και ικανοποιημένοι να πάνε στα σπιτικά τους να συνεχίσουν την ξεκούραση. Τα ίδια και στο «Βυζάντιον» του Κολωνακίου, όπου οι ελάχιστοι πλέον θεριακλήδες αραίωσαν δραματικά αποχωρώντας από τη ζωή και αφήνοντας άδειες τις καρέκλες του καφενείου.
Ήταν οι ελάχιστοι οπαδοί μιας ξεχασμένης αίρεσης, όπως αποκλήθηκε κάποτε. Όταν οι χρήστες του ναργιλέ προτιμούσαν τον ρυθμικό θόρυβο και το γουργούρισμά του από το άκουσμα μιας δυσάρεστης είδησης ή όταν ακούγοντας τους ρογχασμούς της συσκευής βυθίζονταν στις σκέψεις τους. Το επιστόμιο (πίπα) που κουβαλούσαν συνήθως στην τσέπη τους ήταν δείγμα της ευπορίας ή της φτώχειας τους, αφού κατασκευαζόταν από κεχριμπάρι, χρυσό, ασήμι ή απλό σίδερο. Γι’ αυτό η επανεμφάνιση ναργιλέδων στους δρόμους των Αθηνών και στα στέκια που συχνάζουν νέα παιδιά μοιάζει απλά με κακόγουστη φάρσα.

http://mikros-romios.gr

Αναρτήθηκε από πίσω στα παλιά

ΕΠΙΒΛΑΒΗΣ Ο ΝΑΡΓΙΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

 

Ανασκόπηση μελετών δείχνει ότι συνδέεται με πολλά προβλήματα υγείας, όπως και το τσιγάρο

Ο ναργιλές έχει γίνει πολύ δημοφιλής στους νέους της Ευρώπης, ωστόσο δεν είναι καθόλου «αθώος», όπως πολλοί νομίζουν

Ουάσινγκτον

Το κάπνισμα ναργιλέ μπορεί να είναι εθιστικό και επιβλαβές, σύμφωνα με νέα ανασκόπηση ερευνών. Τα καινούργια ευρήματα θεωρούνται άκρως σημαντικά, κυρίως για ομάδες του πληθυσμού όπως οι έφηβοι, στις οποίες ο ναργιλές έχει γίνει μόδα.

Σοβαρές νόσοι από την πρώτη «συνεδρία»

«Η γλυκιά γεύση του καπνού στον ναργιλέ τον κάνει άκρως ελκυστικό για τους νεαρούς οι οποίοι εσφαλμένα πιστεύουν ότι είναι λιγότερο επικίνδυνος για τον οργανισμό» ανέφερε στο πρακτορείο Reuters η Τρέισι Μπαρνέτ από το Πανεπιστήμιο της Φλόριδας στη Γκέινσβιλ, η οποία δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη, και προσέθεσε: «Ακόμη και η χρήση ναργιλέ για μια φορά μπορεί να οδηγήσει σε δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα καθώς και σε νόσους όπως η φυματίωση, ο έρπης και η γρίπη. Η μακροχρόνια χρήση μπορεί να οδηγήσει σε καρδιοπάθεια και σε πολλές μορφές καρκίνου».

Το κάπνισμα ναργιλέ έχει γίνει άκρως δημοφιλές στην Ευρώπη και στο δυτικό ημισφαίριο τα τελευταία χρόνια. Ο ναργιλές ξεκίνησε την «καριέρα» του από την Ινδία κατά τον 15 αιώνα, ωστόσο η συσκευή ήταν σε μια πρωτόλεια μορφή φτιαγμένη από κέλυφος καρύδας. Από εκεί, έγινε γνωστός αρχικώς στο Ιράν και στη συνέχεια στον υπόλοιπο αραβικό κόσμο. Στην Τουρκία όμως ήταν που καθιερώθηκε ως άκρως δημοφιλής τρόπος καπνίσματος από τα μέσα του 17^ου αιώνα μέχρι και σήμερα – ο ναργιλές είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας της χώρας. Ολοένα και περισσότερα μαγαζιά όμως σε πολλές χώρες «σερβίρουν» πλέον ναργιλέ – εκτιμάται ότι περί τα 100 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως καπνίζουν ναργιλέ κάθε ημέρα.

Δεν φιλτράρονται οι τοξίνες

Παρότι η συσκευή του ναργιλέ με την πίπα νερού και τα διαφορετικά σωληνάκια δεν μοιάζει σε καμία περίπτωση με τσιγάρο, χρησιμοποιείται σχεδόν πάντα για την εισπνοή καπνού και έτσι κουβαλά πολλούς από τους κινδύνους του «συμβατικού» καπνίσματος.«Αν και το νερό αποτελεί φίλτρο, δεν φιλτράρει τις τοξίνες» σημείωσε η δρ Μπαρνέτ.

Η νέα ανασκόπηση μελετών η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο «Respiratory Medicine» αναλύει προηγούμενα δεδομένα που αφορούσαν τον εθισμό, τις βλάβες στους πνεύμονες και άλλους κινδύνους για την υγεία που εγκυμονεί ο ναργιλές.

Μια χρήση ναργιλέ =100 τσιγάρα

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μια «συνεδρία» ναργιλέ διαρκεί τυπικώς 20 ως 80 λεπτά και ένας χρήστης της συγκεκριμένης συσκευής μπορεί να εισπνεύσει τόσο καπνό σε μια «συνεδρία» όσο ένας καπνιστής που καπνίζει 100 ή και περισσότερα τσιγάρα.

Επιπλέον, στην ανασκόπηση επικεφαλής της οποίας ήταν ο δρ Ρούμπεν Μπλάχμαν-Μπράουν από το Πανεπιστήμιο Anahuac στο Μεξικό, γίνεται λόγος για μια άλλη μελέτη από την οποία προέκυψε πως τα επίπεδα νικοτίνης στα ούρα των ατόμων που καπνίζουν σε ημερήσια βάση ναργιλέ ήταν αντίστοιχα με εκείνα ατόμων που καπνίζουν 10 τσιγάρα την ημέρα – ποσότητα νικοτίνης που είναι παραπάνω από αρκετή για να οδηγήσει σε εξάρτηση.

Παράλληλα, από μελέτες προκύπτει ότι ο ναργιλές συνδέεται με προβλήματα υγείας όπως η χρόνια βρογχίτιδα, ο καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος του στόματος και του προστάτη, οι καρδιοπάθειες καθώς και επιπλοκές στην εγκυμοσύνη παρόμοιες με αυτές που προκαλεί το κάπνισμα του τσιγάρου. Η «ιεροτελεστία» καπνίσματος του ναργιλέ έχει συγχρόνως συνδεθεί με την εμφάνιση ηπατίτιδας C και έρπητα καθώς οι χρήστες μοιράζονται τα στόμια της συσκευής.

Βλάβες με νικοτίνη ή χωρίς

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2013 στο επιστημονικό έντυπο «Nicotine & Tobacco Research», ερευνητές απομόνωσαν κύτταρα από τη «φόδρα» των πνευμόνων και τα εξέθεσαν σε καπνό που περιείχε νικοτίνη αλλά και σε καπνό που δεν περιείχε νικοτίνη, ο οποίος εκλυόταν από μια συσκευή που έμοιαζε με ναργιλέ. Όπως προέκυψε, ο καπνός αυτός έβλαπτε τα κύτταρα είτε περιείχε νικοτίνη είτε όχι.

Σύμφωνα με τη δρα Αντριέν Χάινζ που ειδικεύεται στη χρήση αλκοόλ και άλλων ουσιών στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ και η οποία δεν συμμετείχε στην ανασκόπηση, το κοινό δεν αντιλαμβάνεται τους κινδύνους για την υγεία από τη χρήση ναργιλέ. «Σε συζητήσεις με φίλους και ασθενείς, όλοι αντιλαμβάνονται ότι γενικώς το κάπνισμα είναι επικίνδυνο. Θεωρούν όμως τον ναργιλέ πιο ‘αθώο’ και όταν κάποιος τους μεταφέρει τις πληροφορίες σχετικά με την επικινδυνότητά του και την έκθεση του ατόμου σε τοξίνες ακόμη και από μια και μόνο χρήση ναργιλέ, μένουν άναυδοι».

«Επιδημία» στους φοιτητές

Μια online δημοσκόπηση στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 5.000 φοιτητές – δημοσιεύθηκε επίσης στο «Nicotine & Tobacco Research» το 2013 – έδειξε ότι ποσοστό μεγαλύτερο του 10% των φοιτητών δήλωσε πως είχε καπνίσει προσφάτως ναργιλέ.

Είναι εύκολο να καταλάβει κάποιος γιατί το κοινό εκπλήσσεται όταν ακούει τους κινδύνους του ναργιλέ, αφού δεν έχουν γίνει καμπάνιες ώστε να επιστήσουν την προσοχή του πληθυσμού σχετικά με αυτόν – κάτι που συμβαίνει σε ό,τι αφορά το κάπνισμα τσιγάρου, σημείωσε η δρ Χάινζ. Προσέθεσε ότι «ο κόσμος πιστεύει λανθασμένα πως επειδή δεν καπνίζει τόσο συχνά ναργιλέ καθώς και επειδή στον ναργιλέ ο καπνός φιλτράρεται μέσα από έναν θάλαμο νερού, είναι και πιο ασφαλής». Ωστόσο, κατέληξε η ειδικός, ο πληθυσμός δεν πρέπει να θεωρεί τον ναργιλέ ως μια ασφαλή εναλλακτική του τσιγάρου, επειδή δεν είναι.

TO BHMA

 

 πίσω στα παλιά