TOTE ΠΟΥ ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΕΒΑΖΑΝ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΣΤΙΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΧΛΑΊΝΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΖΕΣΤΑΘΟΥΝ !!

 

Aπ’ τα  δύσκολα  χρόνια  των  στερήσεων , ο Γυμνασιάρχης μας Πάνος  Παπαχρήστος και  η  καθηγήτρια Ευτυχία  Δραγώτη , ανάμεσα  σε  μαθήτριες  και  μαθητές σε  αναμνηστική  φωτογραφία , Όρθιοι : Κατίνα Στρούζα , Κατίνα  Πέτρου , Πάνος  Παπαχρήστος , Ευτυχία  Δραγώτη , Ευθυμία  Ανδρίτσου , Τασία  Κατσώνη , Πόπη  Γιαλακίδη , καθιστοί : Αρετή  Παπαθανασίου , Ελένη  Ταμβάκη , Παναγιώτα  Σκεπαρνιά , Κατίνα  Ρέλλου , Βασιλική  Τσόλκα .

    ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ  ΑΠ’ ΤΑ  “ ΔΥΣΚΟΛΑ  ΧΡΌΝΙΑ “

Σ’όλη την  Ελλάδα , ο  πόλεμος , όπως  είναι  γνωστό , έφερε τρομερές  καταστροφές . Το  Λιδορίκι πλήρωσε  βαρύ  φόρο με  την  ισοπέδωσή  του . Σπίτια , εκκλησία , σχολείο , γυμνάσιο , όλα  έγιναν  στάχτη .

   Έξω  απ’ την  κατεστραμμένη  εκκλησία , στο  προαύλιο κάτω  απ‘ τις  μυγδαλιές , ο  Δάσκαλος μας  έκανε το  μάθημα  στο  Δημοτικό . Ή  Μποτίνης  λεγόταν , ή  Σφέτσος ή  Πουρνιάς , πιστοί  στο  καθήκον  τους , προσπαθούσαν να  μας  μεταδώσουν τις  γνώσεις  παρ’ όλες  τις  αντιξοότητες .

   Κάθε  χρόνος , μετά  το  κάψιμο , μετρούσε  για  δυο  σχολικές  χρονιές , αλλά  φυσικό ήταν , να  μην  έχουμε  καμιά  υποδομή .

   Το Γυμνάσιο , μετά  το  κάψιμο του  χωριού , είχε  μεταφερθεί  στο  Μαλανδρίνο . Το  επίπεδο των  γραμματικών  γνώσεων  των παιδιών του  Λιδορικιού , ήταν πιο  χαμηλό απ’ το  επίπεδο των  παιδιών  των  άλλων  χωριών – στα  οποία  λειτουργούσαν συνεχώς  τα  σχολεία  τους – για  τους  λόγους που  ανέφερα  παραπάνω .

   Όταν  δώσαμε για  εισαγωγικές στο  Γυμνάσιο , μας  πέρασαν όλα τα  παιδιά  χατιρικώς .

   Χειμώνας  1946-47 , κρύο  τσουχτερό και  το  Δημοτικό  σχολείο Μαλανδρίνου ..εχρίσθη..Γυμνάσιο !! Εκεί  , με  δυσμενείς  συνθήκες – και  για  τους  μαθητές  αλλά και  τον  καθηγητή – παρακολουθούσαμε μαθήματα  μακριά απ’ τα  σπίτια  μας τα  καμένα , χωρίς  ψωμί , με  λίγο  τραχανά , χωρίς  θέρμανση , χωρίς  βιβλία . Προσπαθούσαμε  να  σταθούμε  στο  ύψος μας ΄, κάθε  Σάββατο  πηγαίναμε στο  χωριό  να  βρούμε λίγο  ζεστό  φαί .

   Στο  Μαλανδρίνο γνωρίσαμε  και  τους  θαυμάσιους  καθηγητές που  μας  δίδασκαν , που  σε τίποτα  δεν  θυμίζουν το  σημερινό καλοντυμένο , χορτάτο και – να  το  πω ; – λίγο  ανεύθυνο καθηγητή  που μεταφέρει τη  δουλειά  του  στους ώμους των  σημερινών  γονιών ή  των  φροντιστηρίων .

   Τζάμια  σπασμένα , κρύο , πεινασμένα  ξυλιασμένα παιδιά , και ο  καθηγητής στην  έδρα με  παγωμένα χέρια να  κρατά την  κιμωλία , να  προσπαθεί με  όλη του  τη  δύναμη να  μας  μεταδώσει γνώσεις . Ο θαυμάσιος  Κώστας Καραμήτσος , φυσικός , με  μια  χλαίνη στρατιωτική  βαμμένη  μαύρη , νεοδιορισμένος  τότε , τρύπωνε το  παγωμένο  χέρι  του μέσα  στο  στήθος του  για να  το  ζεστάνει . Τον  θυμάμαι πάντα  με  το  χιούμορ του . Βιβλία  δεν  υπήρχαν , ολόκληρη  τάξη  με  εξήντα  παιδιά και  είχαμε  δύο  βιβλία φυσικής . Από την  παράδοση  αρπάζαμε κάτι . Καλλιμάνης , Μαστροκώστας , Παπανδρέου , Δραγώτη  το  ίδιο .

   Το  1948 , το  Γυμνάσιο γυρίζει στο Λιδορίκι , όχι  στο  σημερινό  κτίριο , αλλά  σε διάφορες αίθουσες ανήλιαγες , κακοφωτισμένες , παγωμένες . Τα  χρόνια περνούσαν , έρχονταν  καινούργιοι  καθηγητές , αλλά  φρόντιζαν  εντός  ολίγου  να  φεύγουν . Οι δικοί  μας όμως  καθηγητές παρέμεναν  εκεί . Η ζωή  τους ήταν  στερημένη σαν  τη  δική  μας . Χωρίς  ένα  θέατρο , κινηματογράφο , χωρίς  μία  βιβλιοθήκη , χωρίς  καθόλου πνευματική  ζωή . Έκαναν  όμως  καλή  δουλειά …

   Τα  νιάτα  όμως  ατίθασα , ζητούσαν ένα  χέρι σταθερό να τα  στηρίζει . Το  1949-50  μας  ήρθε ένας  Γυμνασιάρχης  σπουδαίος . Αμέσως ανέλαβε  καθήκοντα και  με  ζέση και  ενθουσιασμό άρχισε τη  δουλειά . Πειθαρχία  και  τάξη έβαλε και  στους  μαθητές και  - θα ΄λεγα – στους  καθηγητές . Γύριζε  όλα  τα  δωμάτια  μαθητών να δει “ ιδίοις ..όμμασι “ τις  συνθήκες διαβίωσης  των  μαθητών . Δεν νομίζω  ότι  στο  Γυμνάσιο  Λιδορικίου θα  πέρασε ποτέ  καλύτερος  Γυμνασιάρχης σαν  καθηγητής  αλλά  και  σαν  άνθρωπος . Έτυχε να  τον  έχω  καθηγητή στα  Αρχαία και  στα  Νέα , τι  μάθημα  δεν  ήταν  ξερό  ανούσιο , είχε  μια  μεταδοτικότητα ανεπανάληπτη .  Αγαπήσαμε και  γνωρίσαμε τους  αρχαίους τραγικούς Σοφοκλή , Ευριπίδη .

   Τα  αρχαία  κείμενα μεταφρασμένα απ’ αυτόν μας  έδωσαν όλη  την  ομορφιά  τους . Τα  πραγματολογικά  του μας  ανέλυαν  χαρακτήρες σαν  της  Αντιγόνης , Ιφιγένειας . Μας έλεγε “ ο  επιτάφιος  του  Περικλή είναι το  Ευαγγέλιο  του  πολίτη “ . Μας  έκανε  αναλύσεις ποιημάτων και πεζών . Πρωτοπόρος  σ’ αυτές  τις εργασίες . Γνωρίσαμε εμείς  τα  παιδιά της  κατοχής , στα  χρόνια  που  τον  είχαμε  κοντά  μας , τους  Έλληνες  συγγραφείς και  ποιητές σε  βάθος , όχι  ξερά  και  ανούσια , σε  όλο τους  το  μεγαλείο . Αγαπήσαμε – στον Κρυστάλλη που  τον λάτρευε - το  δημοτικό  μας  ποίημα .

   Ερχόταν , ιδίως  στην  τελευταία  τάξη , και  καθόταν  στα  θρανία  μαζί  μας . Το μάθημα γινόταν  διαλογική συζήτηση , όχι ξερό  και  στείρο . Ανέβασε  το  επίπεδο  των  μαθητών που  έτυχε  να  τον  έχουν  φιλόλογο . Ρουφούσαμε  κυριολεκτικά , από  κείνον  τις  τεράστιες  γνώσεις που  μας  τις  έδινε με  δύναμη  και  πάθος .

   Παλιέ  μου  Δάσκαλε , Πάνο  Παπαχρήστο , πάντα  σε  θυμάμαι  με  αγάπη και  ευγνωμοσύνη γιατί  μας  έμαθες – στα  δύο χρόνια που  ήσουν  κοντά  μας – πάρα πολλά και  μας  άνοιξες  δρόμους  θαυμαστούς στα  πεζογραφήματα και  στην  αρχαία δραματική ποίηση .

   Μας  έμαθες προπαντός , να  είμαστε  άνθρωποι και  περήφανοι  που  είμαστε  Ρουμελιώτες . Έψαξα  και  βρήκα – μη  ρωτήσεις πως – το  τηλέφωνό σου και  παρακαλώ  όλους  τους  μαθητές που  είχαν  καθηγητή  τον Πάνο Παπαχρήστο , να  επικοινωνήσουν  μαζί μου για  να  βρεθούμε όλοι  μαζί με  κείνον  ανάμεσά  μας .

   Θα ‘ναι  μια  μέρα ξεχωριστή  για  όλους .

      Τασία Κατσώνη – Μαραγκού

Το  κείμενο αυτό , με  την  υπέροχη  σχολική  ανάμνηση  της αγαπητής χωριανής και  φίλης  Τασίας  , δημοσιεύτηκε στη Λιδορικιώτικη  εφημερίδα  “ Λιδωρίκι “ του  αξέχαστου  Γιώργου  Καψάλη , τον  Ιανουάριο  του  1984 , αριθ. Φύλλου 26 .

TOTE ΠΟΥ ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΕΒΑΖΑΝ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΣΤΙΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΧΛΑΙΝΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΖΕΣΤΑΘΟΥΝ !!

 

Aπ’ τα  δύσκολα  χρόνια  των  στερήσεων , ο Γυμνασιάρχης μας Πάνος  Παπαχρήστος και  η  καθηγήτρια Ευτυχία  Δραγώτη , ανάμεσα  σε  μαθήτριες  και  μαθητές σε  αναμνηστική  φωτογραφία , Όρθιοι : Κατίνα Στρούζα , Κατίνα  Πέτρου , Πάνος  Παπαχρήστος , Ευτυχία  Δραγώτη , Ευθυμία  Ανδρίτσου , Τασία  Κατσώνη , Πόπη  Γιαλακίδη , καθιστοί : Αρετή  Παπαθανασίου , Ελένη  Ταμβάκη , Παναγιώτα  Σκεπαρνιά , Κατίνα  Ρέλλου , Βασιλική  Τσόλκα .

 

    ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ  ΑΠ’ ΤΑ  “ ΔΥΣΚΟΛΑ  ΧΡΌΝΙΑ “

 

   Σ’όλη την  Ελλάδα , ο  πόλεμος , όπως  είναι  γνωστό , έφερε τρομερές  καταστροφές . Το  Λιδορίκι πλήρωσε  βαρύ  φόρο με  την  ισοπέδωσή  του . Σπίτια , εκκλησία , σχολείο , γυμνάσιο , όλα  έγιναν  στάχτη .

   Έξω  απ’ την  κατεστραμμένη  εκκλησία , στο  προαύλιο κάτω  απ‘ τις  μυγδαλιές , ο  Δάσκαλος μας  έκανε το  μάθημα  στο  Δημοτικό . Η  Μποτίνης  λεγόταν , ή  Σφέτσος ή  Πουρνιάς , πιστοί  στο  καθήκον  τους , προσπαθούσαν να  μας  μεταδώσουν τις  γνώσεις  παρ’ όλες  τις  αντιξοότητες .

   Κάθε  χρόνος , μετά  το  κάψιμο , μετρούσε  για  δυο  σχολικές  χρονιές , αλλά  φυσικό ήταν , να  μην  έχουμε  καμιά  υποδομή .

   Το Γυμνάσιο , μετά  το  κάψιμο του  χωριού , είχε  μεταφερθεί  στο  Μαλανδρίνο . Το  επίπεδο των  γραμματικών  γνώσεων  των παιδιών του  Λιδορικιού , ήταν πιο  χαμηλό απ’ το  επίπεδο των  παιδιών  των  άλλων  χωριών – στα  οποία  λειτουργούσαν συνεχώς  τα  σχολεία  τους – για  τους  λόγους που  ανέφερα  παραπάνω .

   Όταν  δώσαμε για  εισαγωγικές στο  Γυμνάσιο , μας  πέρασαν όλα τα  παιδιά  χατιρικώς .

   Χειμώνας  1946-47 , κρύο  τσουχτερό και  το  Δημοτικό  σχολείο Μαλανδρίνου ..εχρίσθη..Γυμνάσιο !! Εκεί  , με  δυσμενείς  συνθήκες – και  για  τους  μαθητές  αλλά και  τον  καθηγητή – παρακολουθούσαμε μαθήματα  μακριά απ’ τα  σπίτια  μας τα  καμένα , χωρίς  ψωμί , με  λίγο  τραχανά , χωρίς  θέρμανση , χωρίς  βιβλία . Προσπαθούσαμε  να  σταθούμε  στο  ύψος μας ΄, κάθε  Σάββατο  πηγαίναμε στο  χωριό  να  βρούμε λίγο  ζεστό  φαί .

   Στο  Μαλανδρίνο γνωρίσαμε  και  τους  θαυμάσιους  καθηγητές που  μας  δίδασκαν , που  σε τίποτα  δεν  θυμίζουν το  σημερινό καλοντυμένο , χορτάτο και – να  το  πω ; – λίγο  ανεύθυνο καθηγητή  που μεταφέρει τη  δουλειά  του  στους ώμους των  σημερινών  γονιών ή  των  φροντιστηρίων .

   Τζάμια  σπασμένα , κρύο , πεινασμένα  ξυλιασμένα παιδιά , και ο  καθηγητής στην  έδρα με  παγωμένα χέρια να  κρατά την  κιμωλία , να  προσπαθεί με  όλη του  τη  δύναμη να  μας  μεταδώσει γνώσεις . Ο θαυμάσιος  Κώστας Καραμήτσος , φυσικός , με  μια  χλαίνη στρατιωτική  βαμμένη  μαύρη , νεοδιορισμένος  τότε , τρύπωνε το  παγωμένο  χέρι  του μέσα  στο  στήθος του  για να  το  ζεστάνει . Τον  θυμάμαι πάντα  με  το  χιούμορ του . Βιβλία  δεν  υπήρχαν , ολόκληρη  τάξη  με  εξήντα  παιδιά και  είχαμε  δύο  βιβλία φυσικής . Από την  παράδοση  αρπάζαμε κάτι . Καλλιμάνης , Μαστροκώστας , Παπανδρέου , Δραγώτη  το  ίδιο .

   Το  1948 , το  Γυμνάσιο γυρίζει στο Λιδορίκι , όχι  στο  σημερινό  κτίριο , αλλά  σε διάφορες αίθουσες ανήλιαγες , κακοφωτισμένες , παγωμένες . Τα  χρόνια περνούσαν , έρχονταν  καινούργιοι  καθηγητές , αλλά  φρόντιζαν  εντός  ολίγου  να  φεύγουν . Οι δικοί  μας όμως  καθηγητές παρέμεναν  εκεί . Η ζωή  τους ήταν  στερημένη σαν  τη  δική  μας . Χωρίς  ένα  θέατρο , κινηματογράφο , χωρίς  μία  βιβλιοθήκη , χωρίς  καθόλου πνευματική  ζωή . Έκαναν  όμως  καλή  δουλειά …

   Τα  νιάτα  όμως  ατίθασα , ζητούσαν ένα  χέρι σταθερό να τα  στηρίζει . Το  1949-50  μας  ήρθε ένας  Γυμνασιάρχης  σπουδαίος . Αμέσως ανέλαβε  καθήκοντα και  με  ζέση και  ενθουσιασμό άρχισε τη  δουλειά . Πειθαρχία  και  τάξη έβαλε και  στους  μαθητές και  - θα ΄λεγα – στους  καθηγητές . Γύριζε  όλα  τα  δωμάτια  μαθητών να δει “ ιδίοις ..όμμασι “ τις  συνθήκες διαβίωσης  των  μαθητών . Δεν νομίζω  ότι  στο  Γυμνάσιο  Λιδορικίου θα  πέρασε ποτέ  καλύτερος  Γυμνασιάρχης σαν  καθηγητής  αλλά  και  σαν  άνθρωπος . Έτυχε να  τον  έχω  καθηγητή στα  Αρχαία και  στα  Νέα , τι  μάθημα  δεν  ήταν  ξερό  ανούσιο , είχε  μια  μεταδοτικότητα ανεπανάληπτη .  Αγαπήσαμε και  γνωρίσαμε τους  αρχαίους τραγικούς Σοφοκλή , Ευριπίδη .

   Τα  αρχαία  κείμενα μεταφρασμένα απ’ αυτόν μας  έδωσαν όλη  την  ομορφιά  τους . Τα  πραγματολογικά  του μας  ανέλυαν  χαρακτήρες σαν  της  Αντιγόνης , Ιφιγένειας . Μας έλεγε “ ο  επιτάφιος  του  Περικλή είναι το  Ευαγγέλιο  του  πολίτη “ . Μας  έκανε  αναλύσεις ποιημάτων και πεζών . Πρωτοπόρος  σ’ αυτές  τις εργασίες . Γνωρίσαμε εμείς  τα  παιδιά της  κατοχής , στα  χρόνια  που  τον  είχαμε  κοντά  μας , τους  Έλληνες  συγγραφείς και  ποιητές σε  βάθος , όχι  ξερά  και  ανούσια , σε  όλο τους  το  μεγαλείο . Αγαπήσαμε – στον Κρυστάλλη που  τον λάτρευε - το  δημοτικό  μας  ποίημα .

   Ερχόταν , ιδίως  στην  τελευταία  τάξη , και  καθόταν  στα  θρανία  μαζί  μας . Το μάθημα γινόταν  διαλογική συζήτηση , όχι ξερό  και  στείρο . Ανέβασε  το  επίπεδο  των  μαθητών που  έτυχε  να  τον  έχουν  φιλόλογο . Ρουφούσαμε  κυριολεκτικά , από  κείνον  τις  τεράστιες  γνώσεις που  μας  τις  έδινε με  δύναμη  και  πάθος .

   Παλιέ  μου  Δάσκαλε , Πάνο  Παπαχρήστο , πάντα  σε  θυμάμαι  με  αγάπη και  ευγνωμοσύνη γιατί  μας  έμαθες – στα  δύο χρόνια που  ήσουν  κοντά  μας – πάρα πολλά και  μας  άνοιξες  δρόμους  θαυμαστούς στα  πεζογραφήματα και  στην  αρχαία δραματική ποίηση .

   Μας  έμαθες προπαντός , να  είμαστε  άνθρωποι και  περήφανοι  που  είμαστε  Ρουμελιώτες . Έψαξα  και  βρήκα – μη  ρωτήσεις πως – το  τηλέφωνό σου και  παρακαλώ  όλους  τους  μαθητές που  είχαν  καθηγητή  τον Πάνο Παπαχρήστο , να  επικοινωνήσουν  μαζί μου για  να  βρεθούμε όλοι  μαζί με  κείνον  ανάμεσά  μας .

   Θα ‘ναι  μια  μέρα ξεχωριστή  για  όλους .

      Τασία Κατσώνη – Μαραγκού

 Το  κείμενο αυτό , με  την  υπέροχη  σχολική  ανάμνηση  της αγαπητής χωριανής και  φίλης  Τασίας  , δημοσιεύτηκε στη Λιδορικιώτικη  εφημερίδα  “ Λιδωρίκι “ του  αξέχαστου  Γιώργου  Καψάλη , τον  Ιανουάριο  του  1984 , αριθ. Φύλλου 26 .

ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ .. ΠΡΙΝ…

ΝΟΣΤΑΛΓΙΚΟ  ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ

Λιδορίκι 1952 ! Αμέσως μετά τα αποκαλυπτήρια του Ηρώου μας στο Αλωνάκι , δυο φίλοι απ’ τα…”παλιά “ , ο Δήμος Ξανάλατος και ο αείμνηστος Κ.Καραχάλιος , φουστανελοντυμένος , σε μια αναμνηστική φωτογραφία . Αξίζει να αναφέρουμε το πόσο περιποιημένο ήταν τότε το Ηρώο μας και σε τι χάλι είναι σήμερα , έτσι για ..ενημέρωση των αρμοδιοϋπευθύνων , έτσι..για να ενημερώνονται …

Σχολική χρονιά  1952-53 , ο  ..” θ’ιασος “ του  Γυμνασίου  μας , σε  αναμνηστική  φωτογραφία  απ’ την  θεατρική παράσταση  που  δόθηκε στην Αμυγδαλιά .Όθιοι : Πρώτη από αριστερά  η Ξένη Λουτσόβου , τελευταίος ο Γιώργος  Καψάλης και  καθιστοί Δήμος  Ξανάλατος  και  Σπύρος  Καραμήτσος .

1952-53 , ανάμνηση απ’ τις  Γυμναστικές  Επιδείξεις  του Γυμνασίου  στις  Λάκκες . Δ. Ευαγγελόπουλος , Δήμος  Ξανάλατος και Γιώργος  Πενταγιώτης .