ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ..ΖΗΤΩ Η 25η ΜΑΡΤΙΟΥ !!

Παλιά τα δημοτικά σχολεία είχαν στους τοίχους αφίσες με τους ήρωες του 1821...

Η σχολική παρέλαση για την 25η Μαρτίου ....

Μπλέ παντελόνι σακάκι επίσης και άσπρο πουκάμισο...

Δεν ήταν εύκολο να έχουν όλοι αυτά οπότε η γειτονιά θα φρόντιζε για αυτό....

Δανεικό και αν το σακάκι ήταν μεγάλο η πατέντα θα βρισκότανε με καμμιά βάτα ή και κανένα ρούχο παραπάνω από μέσα.

Και τώρα το μεσημεριανό τραπέζι ανήμερα του Ευαγγελισμού στην αυλή των θαυμάτων με το ραδιόφωνο στην διαπασόν με τα δημοτικά τραγούδια και φυσικά με την παρέλαση και την γνώριμη φωνή του εκφωνητή.

"....και τώρα περνούν μπροστά από την εξέδρα των επισήμων ...."

Ο βακαλάος μέσα σε σκάφη για ξαλμίρισμα ....ήταν αγορασμένος ρεφενέ  και σε ποσότητα γιατί οι νοματαίοι ήταν πολλοί.

Οι γκαζιέρες αγκομαχούσαν με τα τηγάνια και με τον μπακαλιάρο στο κουρκούτι να τσιτσιρίζει.

Την προηγούμενη ημέρα στο μπακάλικο ουρά για μπακαλιάρο που ήταν στοιβαγμένος σε τσουβάλια και μέσα στην μέση του μαγαζιού.

Υπήρχαν και αυτοί που τον δοκιμάζανε...ωμό για να εγκρίνουν την φρεσκάδα του όπως έλεγαν και να ανάβουν τα γλομπάκια του μπακάλη.

Άλλοι προτιμούσαν την Βαρβάκειο...και εκεί συνωστισμός....

Είχε καλύτερες τιμές από το μπακάλικο της γειτονιάς αλλά δεν είχε τεφτέρι.

Η σκορδαλιά ήταν δουλειά της γιαγιάς της αυλής της Μικρασιάτισας

φιαγμένη με καρύδι...αλιάδα την έλεγε και δοκίμαζε πρώτα το σκόρδο ώστε να είναι "θανατηφόρο".

Σκόρδο...σκορδαλιά κάνουν καλό στην υγεία έλεγαν ....

Φυσικά η ρετσίνα στην νταμιτζάνα ρεφενέ και αυτή και όλοι οι καλοί χωρούσαν.

Η γιαγιά φρόντιζε να κρατάει κουρκούτι για να φιάχνει μετά στα παιδιά τηγανίτες με μπόλικη ζάχαρη επάνω γιατί το μέλι τα είχε τα λεφτά του και το χρησιμοποιούσαν...για φάρμακο. Στην αλάνα τα παιδιά και οι μεγάλοι να συνεχίζουν την γιορτή για την Εθνική

Παλιγγενεσία και η μυρουδιά του σκόρδου να γίνεται αντιληπτή έξω στον δρόμο.

Μεταξύ τους οι σκορδοφάγοι δεν είχαν πρόβλημα  οι έξω θα είχαν αργότερα  οπότε η γιαγιά θα έβαζε στην μέση στο τραπέζι    ένα μάτσο μαϊντανό για να πάρει την μπόχα όπως έλεγε.

Δεν έκανε πολλά πράγματα.

Πίσω στα παλιά !

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ…

 

ΖΗΤΩ  Η  25η

  ΜΑΡΤΙΟΥ  1821

 

TOY EYAΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΠΟΛΕΜΙΚΟ ΛΙΔΟΡΊΚΙ

25-3-1933 , ο  Σχολικός  “ θίασος “ ανέβασε  το  πατριωτικό έργο “ Το  Αρκάδι “, πρώτες Μ και Π. Παπαβασιλείου , κόρες  του  γιατρού , Ασπασία  Παπαθανασίου , η  γνωστή  τραγωδός , Κατίνα  Πανάγου , κόρη  καθηγητού , Ελευθερία  Καντζιού , Παρ. Γιαρμανή , προτελευταία  η  Ήρα  Κιούλπαλη , κόρη  καθηγητού  των  Γαλλικών και  τελευταία Κατίνα  Ποντίκη

       *****************

Μέρες , σαν την 25η Μαρτίου και την 28η Οκτωβρίου , πάντα συγκινούσαν και συγκινούν , τον Ελληνισμό , γιατί είναι χαραγμένες βαθιά στην εθνική του μνήμη κι έχουν σφραγίσει ανεξίτηλα , την ιστορική του πορεία . Στα προπολεμικά , όμως , χρόνια , η 25η Μαρτίου αποτελούσε , για το μαθητόκοσμο του χωριού μας , το σημαντικότερο γεγονός της χρονιάς .

   Οι τρυφερές ψυχές των παιδιών παραληρούσαν κυριολεκτικά , και ζούσαν ώρα με την ώρα , λεπτό το..λεπτό , όλη την ιδιάζουσα προεορταστική ατμόσφαιρα της μεγάλης ημέρας και προετοιμάζονταν γι’ αυτήν με ..λαχτάρα κι εθνικό πάθος , που , πολλές φορές , άγγιζε τα όρια του πυρετού .

   Ένα μήνα πρωτύτερα , οι δάσκαλοι έλεγαν σ’ όλα τα απιδιά να μάθουν από ένα ποίημα πατριωτικό . Μόλις το μάθαιναν , γινόταν ένας προκριματικός ..διαγωνισμός , κι όποιος το ‘λεγε καλύτερα έπαιρνε το…ρόλο , να το απαγγείλει δηλαδή στη γιορτή . Ταυτόχρονα , δίδασκαν στα μεγαλύτερα παιδιά κανα..πατριωτικό σκετσάκι , κάνοντας πεντ’ ‘εξι πρόβες , και τους μάθαιναν και δυo τρία εμβατήρια και πατριωτικά τραγούδια .

   Θα πρέπει να σημειώσουμε , πως τα παιδιά διάλεγαν , κατά κανόνα , ποιήματα της κλεφτουριάς , με ιδιαίτερη προτίμηση στον “ Γεροδήμο “ , το “ Ανέβα Μήτρο στου βουνού “ , το “ Η Γκιώνα λέει της Λιάκουρας “ , και δυo τρία άλλα . Εκείνο όμως που ..ασκούσε ..μυστηριακή έλξη στις προτιμήσεις των παιδιών , και ιδιαίτερα των Βαρσιωτών , ήταν “ Του λεβέντη και του  χάρου “. Ο λεβέντης που τα βάζει με το χάρο , έστω κι αν στο τέλος νικιέται , συγκινούσε ιδιαίτερα τις παιδικές ψυχές , κι έπεφτε μάλιστα και..ξύλο , για το ποιός θα το ‘λεγε .

25 – 3 – 1931 , αναμνηστική  φωτογραφία απ’ την  παράσταση  με  έργο “  να  ζει  το  Μεσολόγγι “. Μιλτ. Μαργέλλος , Κατίνα  Ποντίκη , Ασπασία Παπαιθανασίου , Γιούλα  Ταμβάκη – Πέτρου , Βούλα Παπαβασιλείου και  προτελευταία  ΄Ηρα  Κιούλπαλη

            *****************

   Στην απαγγελία , είχαν ιδιαίτερη επίδοση – στα χρόνια τα δικά μου – ο μακαρίτης Γιάννης Ευθ. Μαργέλλος ( πολύ ωραίος σαν μπουρλοτιέρης Ματρώζος ) , ο Γιάννης Σπ. Καψάλης ( καταπληκτικό ταλέντο ) , η Θυμία η Μπέη και δυο τρεις άλλοι . Εγώ , ο συμμαθητής μου Γιώργος Μαραζιάρης ( ιδίως όταν έλεγε το “ Χρυσή καντήλα κρέμεται ψηλά απ’ τα ουράνια “) κι ο Τάκης Ανδρίτσος με το “ Σύρτες , πόρτες και..χερούλια “ καλύτερα να μην ανοίγαμε το στόμα μας ..

   Εκείνος , όμως , που άφησε..εποχή , με κάποια ιστορική του απαγγελία , ήταν ο Μητσάκης ο Βάρσος . Φοβερός και..τρομερός , όταν μας είπε ο Δασκαλάκης , να πάρουμε από ένα ποίημα , αυτός πήρε το Αλφαβητάριο της πρώτης τάξης , ξεμονάχιασε ένα μικρό κείμενο , που , κατά τη γνώμη του , δεν ήθελε πολύ..διάβασμα και το έμαθε απ’ έξω . Δεν πρόσεξε όμως , πως το κείμενο δεν ήταν ποίημα αλλά..πεζό . Το είδε να ‘χει δεξιά κι αριστερά μεγάλα περιθώρια , όπως είχαν τα ποιήματα στα βιβλία και την..πάτησε ..

25-3-30  ή 33 , “ Ο  χορός  του  Ζαλόγγου “ του  Περεσιάδη . Μπροστά ο  Γυμνασιάρχης  Παπαθανασίου και ο  Δ. Χαραλαμπόπουλος , φιλόλογος , Γιούλα  Πέτρου , Κατίνα  Ποντίκη  και  Ήρα  Κιούλπαλη

               ********************

   Έτσι , όταν έγιναν οι ..προκριματικοί , και ήρθε η σειρά του , βγήκε στην ξύλινη σκηνή , που υπήρχε μόνιμα στο προαύλιο του παλιού Δημοτικού , έκανε την καθιερωμένη..υπόκλιση , όπως έβλεπε να κάνουν και τα άλλα παιδιά , κι άρχισε να..φωνάζει : “ Κλω , κλω , κλω , η κλώσσα !!!”. Ο..αθεόφοβος , το κείμενο της ..κλώσσας το πήρε για ποίημα !

   Υπήρχαν όμως και μερικά παιδιά , που δεν ..καταδέχονταν να πάρουν το ποίημα που τους όριζε ο δάσκαλος , γιατί νόμιζαν πως έπεφτε ο..ανδρισμός τους μ’ αυτό . Έτσι στη έκτη τάξη , ο αδερφός μου ο Γιώργος , αρνήθηκε να πάρει ένα τέτοιο , που νομίζω πως το ‘λεγαν “ Το όνειρο του  Τάκη “ . Ο Τάκης , έλεγε , πότε να μεγαλώσει , να γίνει αξιωματικός , να ζώσει το σπαθί του και να πολεμήσει τους εχθρούς ! Αυτά όλα , ήταν , κατά τον αδερφό μου , χαζά κι ανάξια γι’ αυτόν . Αρνήθηκε λοιπόν να το πάρει , ο Δασκαλάκης επέμενε , γιατί ήταν ο καλύτερός του μαθητής , το ίδιο κι’ ο ..Ταραμπούρας , που ..βγήκε για τρεις μέρες ..αντάρτης στον Παλιόραγκο , όπου του πήγαιναν ψωμί και νερό , ο Καραχαλογιώργος κι’ ο μακαρίτης Κατσουραντρέας , ώσπου ο Δασκαλάκης του παράγγειλε , πως δεν θα τον τιμωρήσει , ούτε και θα..επιμείνει για το..ποίημα , κι’ έτσι άφησε το…βουνό και τα..αντριλίκια του , και γύρισε στο σχολείο .

   Ένα άλλο ζήτημα , που απασχολούσε τον μαθητόκοσμο , ήταν και οι Εθνικές ενδυμασίες . Τότε υπήρχαν πολλές ακόμα σε διάφορα σπίτια . Δεν τις είχε ..φάει η κατοχή , για να τις κάνουν σεντόνια , ούτε το νεκροταφείο ( Πολλοί θέλανε να τους θάβουν με τη φουστανέλα τους , κι έτσι τα πολύτιμα αυτά ρούχα , χάθηκαν για πάντα ) . Τσαρούχια , σελάχια , κάλτσες , τσιπούνια , υπήρχαν πολλά , φουστανέλες όμως λίγες , και γινόταν σκοτωμός ποιός να τις πρωτοπάρει , να τις φορέσει στην παρέλαση , κάτι που ήταν το όνειρό μας ..

   Γελάω τώρα , που θυμάμαι , πόσα ζευγάρια τσουράπια μάλλινα φόραγα στο πόδι μου να..χοντρύνει λιγάκι , γιατί τα τσαρούχια και οι κάλτσες του νονού μου , του Καδούλα , μού ‘ρχονταν λιγάκι..μεγάλα..Το ίδιο , άλλωστε , πρόβλημα , αντιμετωπίζαμε όλα τα παιδιά με τις κάλτσες και τα τσαρούχια , που μέσα τους ..έπλεαν , κυριολεκτικά , τα..” τσακνοπόδαρά μας “.

   Αρκετό , ακόμα , χρόνο , μας έτρωγε και η κατασκευή των πολύχρωμων χάρτινων φαναριών , που γινόταν με τα νύχια του χεριού , όλο ψιλές..ζάρες , για να παίρνει καλύτερη φόρμα το φανάρι . Προσωπικά , ποτέ δεν τα κατάφερα να φτιάξω κάτι τέτοιο και πάντα μου τα ‘΄φκιαχναν άλλοι . Ειδικοί τεχνίτες σ’ αυτά ήταν ο Καραχάλιος ( Φιλόσοφος ) , Τάκης Καλαπτσής ( ο Έντσο Φεράρι του χωριού μας στα..καροτσάκια ) , ο Τάκης Κατσούρης , ο Μπίλιος ο Νίκος κι’ ο μακαρίτης Παναγ. Μαντάς .

   Κι’ ερχόταν – επί τέλους ! – το γλυκό ανοιξιάτικο ξημέρωμα της 25ης , που  “ στη μνήμη της , το ΄Έθνος χαιρετά ..γονατιστό “.

   Απ’ τα βαθιά χαράματα ξυπνούσαν τα παιδιά , μαθητές και πρόσκοποι , και ξεχύνονταν στο δρόμο τραγουδώντας το εωθινό “ Ξυπνάτε με τ’ αγέρι της αυγής “και το “  όλη η δόξα , όλη η χάρη , άγια μέρα ξημερώνει ..”.

   Χαρά Θεού , το πρωινό εκείνο , η φύση στη γλυκύτερη ώρα της , και το παιδομάνι , με τις σάλπιγγες , τα τύμπανα και τα πατριωτικά τραγούδια , αναστάτωναν το ήσυχο χωριό , ένοιωθες , παρόλο που ήσουν άβγαλτο παιδί , κάτι το μεγάλο κάτι το βαθύ , το ωραίο , να σε συνεπαίρνει και να σ’ ενθουσιάζει..

   Θαρρούσες , πως έβλεπες , αγνάντια στην Αγιά Σοφιά να στέκουν τα ‘βζωνάκια και να καρτερούν τον Πατριάρχη να βγει να τους προϋπαντήσει κα να αναρριγάει στην Πύλη του Ρωμανού ο Μαρμαρωμένος Βσιλιάς . ‘Ετσι μας είχαν..μπολιάσει ψυχικά οι φτωχοί εκείνοι γραμματοδάσκαλοι του καιρού μας .

   Κι ύστερα παίρναμε τον  ανήφορο για την εκκλησία , όπου γινόταν η δοξολογία , κι’ ο ενθουσιώδης συμβολαιογράφος Κυριαζόγιαννος θα εκφωνούσε τον πανηγυρικό της ημέρας . Αυτός , κάθε χρόνο , επαναλάμβανε σχεδόν τα ..ίδια και τα ίδια πράγματα και , στους λόγους του , έδινε κι ‘επαιρνε  “ο ..δαυλός του Καψάλη “ , εννοώντας το γέρο μπουρλοτιέρη του Μεσολογγίου , αλλά εμείς , που δεν το ξέραμε , απορούσαμε και λέγαμε πως μίλαγε για το δικό μας γερο – Καψάλη , τον παππούλη του Διευθυντή της εφημερίδας μας !

   Αργότερα , όταν έγινε πρόεδρος στο χωριό ο Κ.Πανάγος , οι κάπως κουραστικοί πανηγυρικοί του Κυριαζόγιαννου πήραν τέλος . Ανέβαινε ο ίδιος ο μπάρμπα Κώστας , στο βήμα το δεσποτικό φώναζε μια φορά “ Ζήτω το Έθνος “ , “ Ζήτω η 25η Μαρτίου “, απαντούσε και το εκκλησίασμα μ’ένα άλλο ζήτω κι’ όλα τελείωναν γρήγορα ,για ν’ αρχίσει η κατάθεση στεφάνων κι η παρέλαση στο Αλωνάκι , με τις σάλπιγγες και τα τύμπανα και τις σφυρίχτρες των δασκάλων και των γυμναστών .

   Εδώ όμως , πρέπει να πω και δυο λόγια και για τον άλλο πρόεδρό μας , το Γεώργιο Παπαδόπουλο και τους λόγους που εκφωνούσε . Για μένα υπήρξε ένα φοβερά αδικημένο λογοτεχνικό ταλέντο , ξέρω τι λέω και τι γράφω , αδικήθηκε και ..θάφτηκε κυριολεκτικά στον στενό ορίζοντα του χωριού μας κι ‘επνιξε αδικαιολόγητα το τάλαντό του , το αναμφισβήτητο , σε μια εποχή μάλιστα , που αυτοί οι οποίοι είχαν κάποιο ταλέντο , μετριούνταν στα δάχτυλα του ενός ..χεριού . Οι λόγοι του ήταν αριστουργήματα , διατύπωσης , ύφους , μέτρου , υψηλής ποιότητας , που μιλούσαν κατευθείαν στην ψυχή και του μορφωμένου και του αγράμματου .

   Αλλ’ ας ξαναγυρίσουμε στο εορταστικό μέρος της 25ης Μαρτίου ..

   Την παραμονή , στη σκηνή του Δημοτικού , γινόταν πρώτα η γιορτή του Δημοτικού και την άλλη μέρα το απόγευμα , η γιορτή του Γυμνασίου , γιατί το Γυμνάσιο τότε , δεν είχε κατάλληλο δικό του χώρο . Η τελετή λοιπόν γινόταν στη σαρακοφαγωμένη σκηνή του παλιού Δημοτικού , που , καθώς είπαμε , βρισκόταν μόνιμα στο προαύλιό του , και τις μέρες αυτές ανακαινιζόταν με πολύχρωμα σεντόνια και χρωματιστές μαρμαρόκολλες .

   Αξέχαστες θα μείνουν ορισμένες παραστάσεις με έργα του Ρώτα ( Να ζει το Μεσολόγγι ) , του Περεσιάδη ( Σκλάβα ) και του Λ.Μελά ( Αθανάσιος Διάκος ) . Νομίζω ακόμα ότι βλέπω την εθνική μας τραγωδό Ασπασία Παπαθανασίου μαθήτρια τότε , τον Τάκη Παπαϊωάννου , τον Γιώργο τον Τσιώρη , τη Νίκη Καντζιού , τη Στράτου , τον Τάκη Μποβιάτση , το Λαβίδα και μερικούς άλλους , να υποδύονται μ’ επιτυχία διάφορους ρόλους πατριωτικών έργων .

   Λες κι ήταν χθες , που ο αγαπητός μου Τάκης Μποβιάτσης φώναζε τόσο άγρια κι αληθινά στο Διάκο του Λέοντος Μελά “ θα στρέψω την πιστόλα μου κατά της  κεφαλής σου “, υποδυόμενος τον πασά , που τα πιτσιρίκια βάλανε τα κλάματα , ή νομίζω πως ακούω τον Τάκη Παπαϊωάννου να ψέλνει στο “ Να ζει το Μεσολόγγι “ το ..” από των πολλών μου αμαρτιών “ και να σκορπάει ρίγη συγκίνησης .

   Για να τελειώνω , θέλω να πω πως η 25η Μαρτίου αποτελούσε το σημαντικότερο γεγονός των μαθητών του χωριού μας και συγκλόνιζε τις ..άπλαστες , ακόμα , παιδικές μας ψυχές . Η συμμετοχή μας ήταν καθολική και πήγαζε από βαθιές κι υποσυνείδητες μνήμες κι απόηχους πολεμικών χρόνων , που ακόμα τότε ήταν έναυλοι στ’ αυτιά μας και μας ενθουσίαζαν .

   Δεν ήταν μια συμμετοχή μηχανική , μια τυπολατρία συνηθισμένη , που έτσι τη βρήκαμε και τη  συνεχίζαμε . Όχι ! Ήταν αυθόρμητη , πηγαία , αληθινή . Έβγαινε μόνη της , βέβαια δεν μπορούσαμε λόγω ηλικίας , να προσδιορίσουμε ψυχρά και με σαφήνεια το βαθύτερο νόημα της μεγάλης αυτής μέρας . Νοιώθαμε όμως πως η μέρα αυτή ήταν πραγματικά μεγάλη , μυστηριακή , αλλόκοσμη , που μας γιόμιζε από χαρά και εθνική υπερηφάνεια τα στήθια , προκαλούσε συναγερμό στην ψυχή κι ‘εφερνε δέος στο λογισμό . Κι όλα αυτά ανεπιτήδευτα , ξεκάθαρα μ’ένα απλό τρόπο .

   Όταν τραγουδούσαμε το πρωί “ Άγια μέρα ξημερώνει “ , πιστεύαμε , με περισσή παιδική αγνότητα κι αφέλεια , πως πράγματι έτσι ήταν . Πως τα εβζωνάκια δεν θ’ αργήσει να ‘βγει να τα κοινωνήσει ο Πατριάρχης και να τα υποδεχτεί με βάγια ..

Τώρα , τι..πιστεύουμε σήμερα , ε..αυτό είναι άλλου παπά Βαγγέλιο !!

   Η παραπάνω ολοζώντανη , κι’ ολόφρεσκη περιγραφή , είναι γλυκιά..ανάμνηση του αξέχαστου Λιδορικιώτη φίλου και λογοτέχνη Αλέκου Κωστάκη , του..Καφτανιαλέκου , όπως τον..ξέραμε και τον λέγαμε , και δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “ Λιδωρίκι “ , αριθ.φύλλου 15 , το Φεβρουάριο του 1983 .

   Καλό  σας  απόγευμα  και  ΚΑΛΗ    ΑΥΡΙΑΝΗ….Κ.Κ.-

EN ΛΙΔΟΡΙΚΙΩ….” ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ “…

ΠΑΛΙΟ  ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟ   ΛΙΔΟΡΙΚΙ

Καμαρωμένη Λεβεντιά , όπου χορεύει στη ...Βαθειά.......
Γ. Τσιάντας , Κ. Κρικέλας , Χ. Τσέλιος  και  Τάκης  Μαργώνης

Λυγερόκορμες Λιδορικιωτοπούλες σέρνουν το χορό στη Βαθειά....

Η Λιδορικιώτικη Λεβεντιά ..εν δράσει , Τσολιάδες , Αμαλίες και Πρόσκοποι σέρνουν το χορό κάτω απ'τον γεροπλάτανο και.... το άγρυπνο βλέμμα του αξάχαστο Κ.Παπανδρέου .

Πρόσκοποι και λυκόπουλα αποδίδουν τιμές στους παρελαύνοντες , υπό...βροχήν , στο Αλωνάκι , όπως βλέπετε στο βάθος στο χωριό μας είχαμε τότε και...αλεξιβρόχια......

Η..εμπροσθοφυλακή παρελαύνουσα στο Αλωνάκι , κοιτάξτε πίσω τι γίνεται.....

Το προσκοπικό μας...άγημα έτοιμο για την παρέλαση , σε μια πανέμορφη αναμνηστική φωτογραφία , διακρίνονται : Δ.Αποστολόπουλος , Γ.Ζόγκζας , Ι.Ανέστος , Η.Κωστοπαναγιώτου , Ε.Ξυλάγγουρας , Α.Κάππος , Γ.Καψάλης , Ι.Πίτσιος , Ι.Υφαντής , Ι.Καραχάλιος , Ασ.Πλιάνος , Α.Μποοβιάτσης , Χ.Ευσταθίου , Δ.Ανδρίτσος και Κ.Καψάλης .

Χορός..θηλέων στο Αλωνάκι , σε πρώτο πλάνο δυο...υπέροχες κοτσίδες με τα απαραίτητα κορδελάκια τους....

Λεβεντοχορός στη Βαθειά , πρώτος στο χορό ( μάλλον ) ο αείμνηστος Λιδορικιώτης Στρατηγός  Μάρκου , στο βάθος αριστερά ο Χρήστος Ευσταθίου και ανάμεσα στους χορευτές διακρίνεται ο Γιώργος Πανάγος....κιθαρίζων...

Σ' ένα διάλειμμα του " ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑ '' ο αξέχαστος φίλος Κώστας Κάππος ( Φούκας )
με τον Κώστα Καψάλη . Στο βάθος φαίνεται λίγο και ο Παναγιώτης Γραφάκος .

 

Aπ' τη θεατρική παράσταση " ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ " : Κώστας Καψάλης , Γιάννης Πίτσιος
και Δημήτριος Ανδρίτσος .

 

 

25η Μαρτίου στο Λιδορίκι της 10ετίας του 50 , 'ολα είναι έτοιμα για τη θεατρική παράσταση και οι πρωταγωνιστές της βγάζουν την αναμνηστική φωτογραφία .
Από αριστερά διακρίνονται : Στάγιας ( μάλλον ) Αθανάσιος , Κάγκαλος Χαράλαμπος , Τσώρης Ξενοφών , Στάγιας Λεωνίδας , Βελλίας Αθανάσιος , Καψάλης Γεώργιος , Μολογιάννης Ιωάννης , απ' τους καθήμενους ο ...φεσοφόρος μας είναι άγνωστος , ο άλλος είναι ο Παλαιολόγου Αθανάσιος , που δυστυχώς όπως κι' ο Γ . Καψάλης δεν ζουν σήμερα .

***************

   Ξεχωριστή θέση , στη Λιδορικιώτικη ζωή , είχαν πάντα οι γιορτές , Εθνικές , Σχολικές Θρησκευτικές , οικογενειακές , αλλά αυτές που ξεχώριζαν για τη λαμπρότητά τους ήταν , σίγουρα οι Εθνικές .
Η 28η Οκτωβρίου και του Ευαγγελισμού ήταν μέρες αξέχαστες , τα σπίτια όλα σημαιοστολισμένα , τα πεζοδρόμια ασβεστωμένα και πεντακάθαρα , κι’οι αυλές λαμποκόπαγαν απ’την πάστρα ενώ η ευωδιά απ’τα λουλούδια ήταν διάχυτη στην ατμόσφαιρα , σε μέθαγε.... ονειρεμένη ζωή.... αξέχαστα χρόνια...
   Οι ετοιμασίες για του Ευαγγελισμού άρχιζαν βδομάδες πριν , διπλή βλέπεις γιορτή , Εθνική αλλά και Θρησκευτική , και όλα έπρεπε νάναι στην εντέλεια , στα σχολεία οι προετοιμασίες για την παρέλαση και οι πρόβες για τη θεατρική παράσταση , που ήταν έθιμο πλέον , έδιναν κι’έπαιρναν .
   Τα παιδιά , αγόρια – κορίτσια , είχαν , από μέρες πριν , καπαρώσει τις στολές τους (τσολιάδες και Αμαλίες ) από συγγενείς και φίλους , τις σιδέρωναν , τις καθάριζαν και περίμεναν την μέρα να τις φορέσουν στην παρέλαση αλλά και στο χορό που επακολουθούσε στη Βαθειά .
   Απ’την άλλη μεριά οι μανάδες , ετοίμαζαν από πριν τα ρούχα των παιδιών , χρονιάρα μέρα βλέπεις , που έπρεπε τις μέρες εκείνες να φορέσουν τα...καλά τους , μπορεί να ήταν βέβαια ..ντρίλινα , αλλά μοσχοβόλαγαν πάστρα και...πράσινο σαπούνι , άστραφταν από καθαριότητα , κι’η τσάκιση στα παντελόνια ...έσκιζε , κυριολεκτικά...σου ‘κοβε το χέρι .
   Οι πρόσκοποι και τα λυκοπουλάκια ετοίμαζαν τις στολές τους , μ’όλα τα συμπράγκαλα
( άλλος ..γλυκός μπελάς για τις μανάδες ) κι’ έφτιαχναν τα κονταράκια με τα τενεκεδάκια για τη λαμπαδηφορία , όλα έπρεπε να ‘ναι στην ...εντέλεια....
   Στα σχολεία , Γυμνάσιο και Δημοτικό , οι προεργασίες για τη γιορτή είχαν από καιρό ξεκινήσει , θεατρικό έργο , σκετσάκια , ποιήματα , τραγούδια , χοροί , παρέλαση , όλα προετοιμάζονταν με θρησκευτική ευλάβεια και αφοσίωση , κι’εκτός απ΄τις πρόβες που γίνονταν στο σχολείο , οι μανάδες στα σπίτια δίκην...υποβολέως βόηθαγαν τα παιδιά να μάθουν τα ποιήματα και τους ρόλους τους , χαμός στο...ίσιωμα που λένε .
   Η ψυχή όμως των εκδηλώσεων ήταν ο καθηγητής μας της γυμναστικής , ο αξέχαστος Κώστας Παπανδρέου ( πόσα αλήθεια του χρωστάμε .. ) που νυχθημερόν πάσχιζε να μας ....συμμαζέψει και πάντα τα κατάφερνε , ψηλός γεροδεμένος , με καμπανάτη βροντερή φωνή γέμιζε τη Λιδορικιώτικη ατμόσφαιρα με τα παραγγέλματά του , ας είναι αναπαυμένος...ο αγαπημένος δάσκαλός μας , τον θυμόμαστε πάντα με αγάπη .
   Αυτός είχε την ευθύνη της παρέλασης , των χορών , των τραγουδιών και των εμβατηρίων, κι’ακόμα συγκροτούσε ομάδες μαθητών , που κάθε μια είχε και συγκεκριμένη αποστολή , είχε εκπληκτικές οργανωτικές ικανότητες , πέρα απ’ την άριστη επαγγελματική του κατάρτιση και πάντα , σ’ότι κι’αν έκανε , είχε άριστα αποτελέσματα .
   Αφού λοιπόν όλα είχαν βρει το ρυθμό τους , 2-3 μέρες πριν τη γιορτή , άρχιζε ο στολισμός του σχολείου , μια ομάδα μαθητών , επικεφαλής πάντα ο Γυμναστής μας , με τον Εθνικό...μας μεταφορέα τον μπάρμπα Θανάση το Ρέλλο , μακαρίτη πια από χρόνια , με το κουτσομούρικο φορτηγό του ( με την μεταλλική ξεσκέπαστη καρότσα ) κατέβαινε στην Ερατεινή και γέμιζε τ’αμάξι με κλωνάρια φοίνικα , σκίνα και πικροδάφνες κι’άρχιζε το...πανηγύρι της διακόσμησης , πραγματικό πανηγύρι . Διακοσμητές , εκτός του Γυμναστού μας , κι’άλλοι καθηγητές αλλά κυρίως καθηγήτριες , κατά κανόνα φιλόλογοι , Μπάγια , Πλουμάκη , Λιαπίκου μηδέ εξαιρουμένης και της νεαράς θεολόγου , Λιναρδάκη , οι φιλόλογοι είχαν πάντα και την εν γένει...καλλιτεχνική επιμέλεια των θεατρικών παραστάσεων ( ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω το γιατί ) , αυτοί επέλεγαν τους ..ηθοποιούς , έκαναν τη διανομή των ρόλων και με τη σκηνοθετική τους...καθοδήγηση γίνονταν και οι πρόβες .
Τα κριτήρια για την επιλόγή ; μάλλον όχι...καλλιτεχνικά , έπρεπε να ‘σαι καλός μαθητής , φρόνιμος , αλλά κυρίως να ‘χεις βροντερή φωνή και φυσικά..παράστημα , αν συγκέντρωνες όλα αυτά τα προσόντα είχες ...εξασφαλισμένο πρωταγωνιστικό ρόλο και κάποιο , ίσως , καλύτερο βαθμό , σε αναγνώριση της προσφοράς σου .
   Σε λίγες λοιπόν ώρες , όλα άλλαζαν όψη , το προαύλιο , η είσοδος με τα σκαλάκια , δίπλα στο Καραμητσαίϊκο  το σπίτι , και το Σχολείο , έμοιαζαν με καταπράσινο κήπο , κι’όλα πια ήταν έτοιμα για τη μεγάλη γιορτή , ενώ παντού υπήρχαν ταινίες με στίχους απ’το θούριο του Ρήγα , πατριωτικά συνθήματα : Ζήτω το 1821 , Ελευθερία η Θάνατος , Ζήτω η Ελλάς , Ζήτω το Εθνος και προσωπογραφίες όλων των ηρώων του ’21 , Διάκου , Μακρυγιάννη , Κολοκοτρώνη, Παπαφλέσσα , Καραισκάκη , Μιαούλη , Κανάρη κ . α. το ..τοπίο συμπλήρωναν οι αναρίθμητες Ελληνικές σημαίες , σημαιούλες και σημαιάκια που κατείχαν φυσικά και την πρώτη και καλύτερη θέση .
   Ανάλογος , βέβαια , στολισμός γινόταν και στις πλατείες , στα κτίρια των Δημοσίων Υπηρεσιών και φυσικά στα σπίτια μας , όλα τα σπίτια είχαν τη σημαία τους , κι' ένοιωθες πραγματικά ότι γιορτάζαμε κάποιο σημαντικό γεγονός , το κυριότερο όμως είναι ότι , όποιον κι'άν ρωτούσες γιατί γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου , θα σου απαντούσε σωστά , όχι όπως τώρα που όταν ρωτάς σου απαντούν ότι γιορτάζουμε το ΟΧΙ που είπαμε στους Ιταλούς....
   Ξεχάσαμε όμως ν'αναφέρουμε ότι παράλληλα με τα Σχολεία και τις Υπηρεσίες έκαναν τα κουμάντα τους και οι καταστηματάρχες της Βαθειάς , κυρίως , μετακαλώντας για το 3ήμερο γλέντι τις..επιφανέστερες τοπικές ορχήστρες ( κομπανίες ) δημοτικής μουσικής .
Οι γνωστότεροι Δωριείς μουσικοί ( οργανοπαίχτες ) της εποχής ήταν : Πίτσιος Αθαν η Φαλιαμπάρας , απ'το Βελούχι , κλαρίνο , Πανάγος Γεωργ. Λιδορικιώτης , λαούτο-κιθάρα , Μπίρπος Ιωαν, απο Πλέσσα , βιολί , Κλώσσας Γεωργ, Λιδορικιώτης , κλαρίνο κι' ακόμα οι Κακοπουλαίοι , απ'τη Σκαλούλα , σαντούρι-κιθάρα , οι Καρμαίοι, απ'το Σεβεδίκο , κλαρίνο- κιθάρα και αργότερα προστέθηκε κι' ο Καφέτσης Δημ. ( Κοντoκράς ) , Λιδορικιώτης , κιθάρα .
   Στις κομπανίες βέβαια είχαμε και τις απαραίτητες τραγουδίστριες , που ..μετακαλούνταν φυσικά απ'την Αθήνα , μαζί και με άλλους μουσικούς που συμπλήρωναν τις ορχήστρες , και το μόνο προσόν που δεν διέθεταν ήταν η ...φωνή , ποιός όμως νοιαζόταν γι'αυτή αφού ...διέθεταν τόσα...άλλα προσόντα , που οι Λιδορικιώτες τα ..εκτιμούσαν ιδιαίτερα...και το αποδείκνυαν...εμπράκτως , αφού , πολλές φορές , οι μετακαλούμενες ...αοιδοί παρέμεναν στο Λιδορίκι και μετά τη γιορτή προσφέροντας και άλλες , μη τραγουδιστικές υπηρεσίες ....
   Όσο λοιπόν πλησίαζε η γιορτή , μεγάλωνε και η ένταση των προετοιμασιών , μια-δυο μέρες πριν έφταναν μουσικοί και τραγουδίστριες και νοίκιαζαν δωμάτια στου Ανδρίτσου , του Γαρδίκη ή του Παπαιωάννου ( του Νάϋλον ) , και έρχονταν , συνήθως , και επισκέπτες - γονείς νεοδιορισμένων καθηγητών και καθηγητριών , κυρίως , για να δούνε τα παιδιά τους και να περάσουν αυτές τις δυο-τρεις μέρες μαζί τους , γιατί την εποχή εκείνη τα σχολεία λειτουργούσαν και τα Σάββατα αφ'ενός και αφ'ετέρου οι μετακινήσεις , ελλείψει ι.χ , ήταν και δύσκολες αλλά και δαπανηρές .
   Έν τω μεταξύ , οι πρόβες για την παρέλαση ήταν στην κορύφωσή τους , Δημοτικό , Γυμνάσιο , πρόσκοποι , λυκόπουλα , τσολιάδες , Αμαλίες , όλοι ήταν πανέτοιμοι για τη μεγάλη στιγμή , τις τελευταίες δε μέρες , δεν άκουγες τίποτ'άλλο εκτός από τύμπανα , σάλπιγγες , τραγούδια , εμβατήρια και φυσικά τη στεντόρεια φωνή του Γυμναστού μας , που έδινε τα παραγγέλματα , εκτός όμως απ'τις πρόβες , είχαμε κι'ένα σωρό άλλες δουλειές να κάνουμε , έπρεπε να κόψουμε κλαδιά βάγιας ( Μυρτιάς ) για τα στεφάνια του σχολείου αλλά και των προσκόπων και των λυκόπουλων , ευτυχώς ο μπάρμπα Θύμιος ο Πιττάς , ο φαναράς , στη στροφή στο παλιό μονοπώλιο , είχε στην αυλή του ένα μεγάλο δέντρο βάγιας και από αυτό βολευόμασταν , και ακόμα είχαμε , οι περισσότεροι σχεδόν , να μάθουμε τους ρόλους και τα ποιήματά μας , αυτό που το πας , μας έβγαινε κυριολεκτικά η πίστη εκείνες τις μέρες , το ευχαριστιόμασταν όμως παρ'όλη την κούραση, ήταν αυτό που λέμε , μια πολύ ευχάριστη...ταλαιπωρία...
   Tην παραμονή , λοιπόν , όλα ήταν έτοιμα , γινόταν και η τελευταία δοκιμαστική παρέλαση και ταχτοποιούνταν οι μικρολεπτομέρειες , στο στολισμό , στη σκηνή του Θεάτρου , γινόταν και η τελευταία πρόβα και όλοι..ξεθεωμένοι αναμέναμε...
   Τα όργανα , στα μαγαζιά , άρχιζαν απ΄την παραμονή , συνήθως υπήρχαν 3-4 κομπανίες , στου Γαρδίκη , του Κλώσσα , το Κουλοπουλαίϊκο ( το είχαν τότε τα Δελενικάκια ) και καμιά φορά του Ευσταθίου και του Γούρα ( του Ανδρίτσου ) , και όλα τα μαγαζιά γέμιζαν , μέσα - έξω , ενώ υπήρχε πάντα άφθονη..μαρίδα , ολόγυρα , που παρακολουθούσε κρεμασμένη - συνήθως - στα παράθυρα των μαγαζιών , σπρώχνοντας ο ένας τον άλλο για να έχουν..καλή θέση .
   Η μουσική..πανδαισία άρχιζε με το γνωστό και απαραίτητο..μαρσάκι , ένα κλασσικό εμβατήριο που είχε πλέον καθιερωθεί ως εναρκτήριο...λάκτισμα , σε μια γωνιά των μαγαζιών είχε κατασκευαστεί , πρόχειρα , μια αυτοσχέδια εξέδρα - πάλκο και εκεί πάνω ...στεγαζόταν η ορχήστρα που συνήθως είχε κλαρίνο , κιθάρα - λαούτο , βιολί , σαντούρι και σπανίως και ακορντεόν , όλοι οι..σολίστες καθήμενοι στις παλιές ωραίες ψάθινες καρέκλες , και πάντα σύμφωνα με το...πρωτόκολλο , στο κέντρο της εξέδρας το κλαρίνο , αριστερά και δεξιά του κιθάρα και βιολί , πίσω το σαντούρι και μπροστά απ' όλους , εις θέσιν... περίοπτον το...αστέρι της κομπανίας , η τραγουδίστρια .
   Αξίζει , νομίζουμε , τον κόπο να κάνουμε μια βιαστική ενδυματολογικοκομωτικοαισθητικόσοβατολογική περιγραφή ( !!! ) της αοιδού που , κάθονταν σπάνια στην καρέκλα , κρατώντας το ντέφι τόνωνε το..ηθικό του ανδρικού..πληθυσμού , που κρεμόταν , κυριολεκτικά , απ' τα...πόδια της .
   Το φόρεμα λοιπόν προκλητικό , άφηνε..ακάλυπτα ( συνήθως ) τα επίμαχα σημεία του γυναικείου σώματος , άνω και κάτω άκρων , ξεκινώντας απ' το παλιό φουρό που σε κάθε , σκόπιμα γενόμενη , αυθόρμητη...περιστροφή οριζοντιωνόταν προκαλώντας τα σφυρίγματα του ..φιλοθεάμονος κοινού καθώς και τα θαυμαστικά επιφωνήματα , όλο...κι' άλλο..πάλι..όπα κλπ.
    Θα πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι οι προνομιούχες θέσεις ( πρώτο τραπέζι..πίστα ) είχαν περισσότερες οπτικές..δυνατότητες και απολαύσεις ειδικά όταν η ντιζέζ μερακλωνόταν και στριφογύριζε χορεύοντας , τότε οι μπροστινοί...παρατηρητές έβαζαν μέχρι και..στοιχήματα για το χρώμα των..εσωρούχων ενώ συχνά-πυκνά άκουγες άσπροοο ή κόκκινοοο , μαύρο κλπ.( ο νοών...) .
   Το ρεπερτόριο κλασσικό , η Λιδορικιώτισσα , η Ιτιά κλπ δημοτικά με προεξάρχοντα τα ηρωικά δημώδη άσματα , Εθνικής εορτής ένεκεν , και περνώντας βέβαια η ώρα μπαίναμε σιγά -σιγά και στον χώρο των..παραγγελιών , όπου - οι μερακλήδες χορευταράδες - έκλεβαν , κυριολεκτικά , την παράσταση με τα τσαλίμια , τις κολοκαθιές και τις κάθε λογίς φιγούρες , προκαλώντας τον θαυμασμό και τις επευφημίες των θεατών ενώ δεν έλειπαν και οι περιπτώσεις που η ασχετοσύνη των..χορευτών έκανε το κοινό να ξελιγώνεται στα γέλια .
   Προϊόντος του..χρόνου η..περιρρέουσα (sic) ατμόσφαιρα γινόταν όλο και πιο ζεστή και όλοι , σχεδόν , γίνονταν μια παρέα ενώ παράλληλα ο...Διευθυντής της ορχήστρας , ανάλογα με το λαϊκό...αίσθημα , τροποποιούσε και τη ροή του προγράμματος . Αργά , τις μικρές ώρες , η ορχήστρα έπαιζε και κανένα ζεϊμπέκικο -ένας μάγκας στο Βοτανικό συνήθως - για τους πολύ βαρείς και ασήκωτους , εκτελώντας...κυριολεκτικά το έρμο το τραγούδι , που αν δεν σου λέγαν ποιό είναι..δύσκολα το καταλάβαινες .
   Τα τραπέζια όλα ήταν γεμάτα και στις αίθουσες δεν έπεφτε ούτε..καρφίτσα , οι παρέες με την κοινωνικοταξική τους ( συνήθως ) διάκριση , οι καθηγητές ( πάντα ) μαζί , οι τραπεζικοί κλπ σιγά-σιγα έσμιγαν κι' όλο πια το μαγαζί ήταν μια απέραντη παρέα , μια ωραία..ατμόσφαιρα που έλεγε κι' ο αξέχαστος ο Ηλιόπουλος....
   Ξεχάσαμε να πούμε ότι είχαμε εμβόλιμα..και ευρωπαϊκούς...αγκαλιαστούς , ναι , αγκαλιαστούς χορούς , ταγκό και βαλς , σε ..ελευθέριες..συγγνώμη , ελεύθερες εκτελέσεις ανεπανάληπτες , κάτι κομπαρσίτες και κύματα..Δουνάβεως που μόνο σε συναυλίες για...κωφαλάλους μπορείς ν' ακούσεις , αλλά εμείς εκεί..όσο για την ποιότητα του ήχου , είναι πολύ-πολύ δύσκολο να την περιγράψουμε , άθλια , μικρομεγαφωνικές εγκαταστάσεις πρωτόγονες , και η ένταση ; στη διαπασών , σωστό βασανιστήριο , τι να κάνουμε όμως...το τράβαγε , βλέπεις ο...οργανισμός μας...
   Έτσι λοιπόν πέρναγε κι' η παραμονή , τα χαράματα όλοι ξεθεωμένοι , απ'το ξενύχτι και με το κεφάλι κουδούνι απ' το κρασί και τη φασαρία πηγαίναμε για ύπνο , αφού σε λίγες ώρες είχαμε παρελάσεις και πανηγύρια στην πλατεία κι' έπρεπε να είμαστε σε..φόρμα .
   Θα πρέπει όμως ν' αναφέρουμε εδώ ότι οι μέρες αυτές οι γιορτινές που ήταν κι' ανοιξιάτικες βοηθούσαν πολύ και στην δημιουργία..ειδυλλίων , θες το κλίμα των ημερών , η γιορτινή ατμόσφαιρα και η γενικότερη..χαλαρότητα , έδιναν μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων , κάτι που οι νέοι και οι νέες της εποχής δεν το άφηναν...ανεκμετάλλευτο .
    Κι' έφτανε , επί τέλους , η μεγάλη μέρα , το χωριό είχε βάλει τα γιορτινά του , οι δρόμοι πεντακάθαροι , τα πεζοδρόμια φρεσκοασβεστωμένα , οι αυλές παστρεμένες και περιποιημένες και τα μπαλκόνια , με τις σημαίες και τις ευωδιαστές γλάστρες , αρμένιζαν σαν ολοστόλιστα καράβια στον καταγάλανο , ανοιξιάτικο Λιδορικιώτικο ουρανό , όλα μοσχοβολούσαν ασβέστη κι' άνοιξη και μαζί με την..ευωδιά της σκορδαλιάς , που ήταν έτοιμη αποβραδίς , δημιουργούσαν μια υπέροχη πανδαισία..αρωμάτων , χαρά Θεού.....
   Ανήμερα , το χωριό ήταν στο πόδι απ' τα χαράματα , και να ‘θελες να κοιμηθείς ήταν αδύνατο , οι πρόσκοποι και τα λυκόπουλα άνοιγαν το πρόγραμμα το γιορταστικό με τον εωθινό , κι' ολο το χωριό αντιβοούσε τα τραγούδια των παιδιών , ενώ παράλληλα οι μανάδες ήταν από νωρίς ξεσηκωμένες , είχαν να ετοιμάσουν τα παιδιά , να μαγειρέψουν , να περιποιηθούν το σπίτι , χρονιάρα μέρα βλέπεις , διπλογιορτή , και να ‘ναι έτοιμες για την εκκλησία , τη δοξολογία και μετά η παρέλαση , να καμαρώσουν τα βλαστάρια τους , και ο χορός στη Βαθειά , οπότε πάει η μέρα δεν έμενε καιρός γιά τίποτα άλλο . Βέβαια υπήρχαν και οι εορτάζοντες , οι Βαγγέληδες και οι Βαγγελίες , στην Πελοπόννησο γιορτάζουν και οι Άγγελοι κι' οι Αγγελικές αυτή τη μέρα , σε μας όμως όχι και άν θυμάμαι και καλά δυο ήταν όλοι κι' όλοι οι Βαγγέληδες , του Μανετοθύμιου και του Ανδρέα του Υφαντή , άλλους δεν μπορώ να θυμηθώ .
   Περνώντα η ώρα , οι δρόμοι άρχιζαν να γεμίζουν , τσολιάδες , Αμαλίες , προσκόπους , λυκόπουλα και παιδιά του Δημοτικού και του Γυμνασίου που πηγαινορχόντουσαν παρέες - παρέες μέχρι να συγκεντρωθούν για τον εκκλησιασμό και την παρέλαση , οι σαλπιγκτές με τους τυμπανιστές , έκαναν τις τελευταίες πρόβες τους , σηκώνοντας το χωριό στο πόδι και λίγο αργότερα , η στεντόρεια φωνή του γυμναστού μας του αξέχαστου Κώστα Παπανδρέου αντιλαλούσε απ' άκρης σ' άκρη στο χωριό , δίνοντας τα παραγγέλματα στους μαθητές που ήταν ακόμα σκόρπιοι . Κορίτσια κι' αγόρια , όλα στολισμένα , με τις καλές τους φορεσιές , φρεσκοσιδερωμένες , άστραφταν από χαρά και καθαριότητα , το ‘ νοιωθαν το ζούσαν και το φχαριστιόνταν , όχι όπως τώρα , τότε το χαμε τιμή και καμάρι να πάρουμε μέρος στις παρελάσεις , τώρα....
   Όταν όλα ήταν έτοιμα , τα παιδιά κατά σχολείο , Δημοτικό και Γυμνάσιο παρατάσσονταν καθώς και τα υπόλοιπα παρελαύνοντα τμήματα , πρόσκοποι κλπ. η πομπή άρχιζε κάπου απ' το τότε Δημοτικό , σήμερα Μουσείο , και έφτανε σχεδόν μέχρι τις λάκκες , ενώ στο Αλωνάκι , αριστερά και δεξιά στο δρόμο , οι Λιδορικιώτες είχαν αρχίσει να παίρνουν θέσεις για την παρέλαση , που γινόταν αμέσως μετά την δοξολογία και οι φωτογράφοι μας , ο αείμνηστος ο Νίκος ο Κολοκύθας ( Πανουργιάς ) κι' ο Σωτήρης ο Γιαλαμάς είχαν ήδη κάνει χρυσές δουλειές φωτογραφίζοντας τη νεολαία που πηγαινορχόταν βγάζοντας αναμνηστικές φωτογραφίες .
   Δεν απόμενε παρά το παράγγελμα του γυμναστού μας , κι' η καλοκουρδισμένη μηχανή έπαιρνε μπροστά , πρόσκοποι , λυκόπουλα , σχολεία , όλα τα παιδιά άψογα , καλογυμνασμένα πέρναγαν μπροστά στον κόσμο που τα χειροκροτούσε ασταμάτητα , κουνώντας τις σημαιούλες που κρατούσαν , και ζητωκραυγάζοντας....
   Μετά τον εκκλησιασμό ακολουθούσε η τελετή κατάθεσης στεφάνων στο μνημείο των ηρώων στο Αλωνάκι όπου , από νωρίς οι Λιδορικιώτες , αλλά και γονείς των μαθητών απ' όλα τα χωριά, είχαν πιάσει θέσεις για να παρακολουθήσουν της εντυπωσιακή , πράγματι , παρέλαση και να καμαρώσουν τα παιδιά τους . Η τελετή της κατάθεσης των στεφανιών είχε τη δική της μεγαλοπρέπεια και ομορφιά , οι απαγγελίες των ηρωικών ποιημάτων και η όλη παράσταση των παιδιών σκόρπαγαν συγκίνηση στους παρευρισκόμενους που είχαν κατακλύσει την πλατεία αλλά και τους γύρω χώρους , ενώ ήταν ολοφάνερη σε κάθε κίνηση , σε κάθε στιγμή , η εξαίρετη δουλειά του αξέχαστου γυμναστού μας , στον οποίο πολλά οφείλουμε όλοι μας .
Τελειώνοντας και η κατάθεση των στεφανιών τα τμήματα παρατάσσονταν πάλι στην αρχική θέση, στο παλιό Δημοτικό και άρχιζε πλέον η παρέλαση , που με τόση αγωνία όλοι περίμεναν , άρχοντας , κυριολεκτικά , της παρέλασης αλλά και ψυχή της , ήταν φυσικά ο Κώστας Παπανδρέου , επιβλητικός , σοβαρός με Ολύμπια ηρεμία και μεγαλοπρέπεια καθοδηγούσε , σαν Δ/ντής ορχήστρας , την όλη τελετή με άριστα πάντα αποτελέσματα .
   Το πέρασμα των παιδιών γινόταν μέσα σε πανδαιμόνιο , εμβατηρίων ( που ακούγονταν απ' τα μεγάφωνα ) , ήχων σαλπίγγων και τυμπάνων και της βοής απ' τις φωνές του κόσμου που κυριολεκτικά παραληρούσε από ενθουσιασμό .
   Τελειώνοντας η παρέλαση , όλος ο κόσμος πήγαινε στη Βαθειά όπου , θα χόρευαν στην αρχή τα παιδιά και στη συνέχεια μέχρι αργά το μεσημέρι γινόταν τρικούβερτο γλέντι , βούλιαζε κυριολεκτικά απ' τον κόσμο η πλατεία , ενώ ο υπέροχος ήχος του κλαρίνου αντιλαλούσε απ'άκρη σ' άκρη στο χωριό μας που γιόρταζε πραγματικά τη λαμπρή αυτή γιορτή .
   Το μεσημέρι , στα σπίτια , επακολουθούσε γερό τσιμπούσι και φυσικά κρασοπότι , μπακαλιάρου και σκορδαλιάς ένεκεν , χωρίς να λείπουν βέβαια και οι λαχταριστές τυρόπιτες και το αρνάκι με πατάτες στο φούρνο , συγγενείς και φίλοι , μαζεύονταν παρέες - παρέες και το γλεντούσαν μέχρι αργά .
   Το απόγευμα είχαμε , πάντα , την απαραίτητη θεατρική παράσταση στο Γυμνάσιο , το σούρουπο την φαντασμαγορική μας λαμπαδηφορία και το βράδυ γλεντοκόπι στα μαγαζιά μέχρι τελικής... πτώσεως , μέχρι πρωίας.....
   Χρόνια μετά , βρέθηκα στο χωριό του Ευαγγελισμού γεμάτος νοσταλγία , να ξαναζήσω ( έτσι πίστευα ) τις όμορφες εκείνες στιγμές , να νοιώσω την ίδια ζεστασιά , την ίδια συγγενική ατμόσφαιρα του τότε , αλλοίμονο....με περίμενε μια πολύ δυσάρεστη έκπληξη , πίκρα , απογοήτευση , θλίψη αλλά και οργή με πλημμύρισαν , δεν γνώρισα το χωριό μας , δεν είχε καμιά σχέση με το Λιδορίκι που είχα στην ψυχή και τα όνειρά μου , ένοιωσα σαν σε ξένο τόπο , καμιά εικοσαριά άνθρωποι σκόρπιοι στ' Αλωνάκι στην κατάθεση των στεφανιών και μια ομάδα μαθητών που υποτίθεται ότι έκανε ...παρέλαση , τραγική εμφάνιση που δυστυχώς απεικονίζει μια θλιβερή , πολύ θλιβερή πραγματικότητα , εάλω η πόλις αδέρφια...δυστυχώς....

   Τα  τελευταία χρόνια , η  κατάσταση  κάπως  έχει  βελτιωθεί , αλλά  και  πάλι απέχει…έτη  φωτός απ’ αυτά που  γνωρίζαμε και  θυμόμασταν , βέβαια  για  θεατρική  παράσταση και  τα  σχετικά , ποιήματα , σκετσάκια  κλπ , ούτε κουβέντα  να  γίνεται , αυτά  αποτελούν  πια “ παλιές  αστικές συνήθειες “ όπως  φυσικά  και  οι  παρελάσεις , το  μόνο  παρήγορο στη  όλη  εορταστική  διαδικασία , είναι  η  συμμετοχή  της  μουσικής  μπάντας  του  Πολιτιστικού  Ομίλου Λιδορικίου , που  δίνει  μια  ξεχωριστή  νότα ζωντάνιας στις .. αναιμικές υποτιθέμενες  παρελάσεις .

   Μια  πολλή ..” σημαντική “ αλλαγή  στην όλη  διαδικασία των παρελάσεων και  γενικά  των  Εθνικών  γιορτών είναι  και  η  αλλαγή  διαδρομής της  παρέλασης , που  τελικά  πέρασε  από..σαράντα  κύματα μέχρι να..κατασταλάξει  κάπου .

   Στην  αρχή ξεκίναγε  απ’ την  πλευρά του Αντώνη προς  το  Αλωνάκι , την  πρώτη  δε  χρονιά της  καινούργιας  Δ.Α , δεν  επετράπη η  κατάθεση  στεφανιών  από Συλλόγους , Σωματεία κλπ  , απόφαση για  τα..πανηγύρια , που  μόνο και  μοναδικό  σκοπό , είχε ο…” εντυπωσιασμός “ που  βέβαια  προκάλεσε ΄μπόλικο…γέλιο , την  άλλη  χρονιά  , αφού  κατάλαβαν την πατάτα  που  έκαναν ,
επανέφεραν  την  κατάθεση  στεφανιών και..διαδρομής  της  παρέλασης , εν  ολίγοις…τραγελαφικές  καταστάσεις  , μεθαύριο δεν  ξέρουμε τι  θα  επικρατήσει , ελπίζουμε  όμως πως  δεν  θα  έχουμε  πάλι…εκπλήξεις ..

    Σας  δίνουμε  πιο  κάτω φωτογραφίες απ’την  25η  Μαρτίου  2011  και  2013 , έτσι  για  να  πάρετε  μια γεύση ..

Οι  παραπάνω  φωτογραφίες  είναι  απ’ την  25η  Μαρτίου  2013

 

 

Η  μπάντα του  Πολιτιστικού  Ομίλου  Λιδορικίου , παρελαύνουσα   στη  Βαθειά , είναι  η  πρώτη  χρονιά  που έγινε  η παρέλαση  έγινε  σε  αντίστροφη…πορεία , άλλαξε  ο..,Μανωλιός ..κλπ..κλπ

Από  την  25η  Μαρτίου  2011

Για τους νοσταλγούς παραθέσαμε μερικές παλιές φωτογραφίες , έτσι για ...βάλσαμο , για... παρηγοριά.....

Καλό  σας  βράδυ , να  περνάτε  καλά ….Κ.Κ.-

ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΛΙΔΩΡΙΚΙ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ ‘70 !!

 

ΓΛΥΚΕΣ ΛΙΔΟΡΙΚΙΩΤΙΚΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΦΙΛΩΝ ΜΑΣ

Της Ελένης Μίαρη – Μπούρα

Η Ελένη , στο μπαλκόνι του σπιτιού της , στο Αλωνάκι , στο ισόγειο του σπιτιού , ήταν παλιά το Φαρμακείο της Ειρήνης Παπανικολάου , και τώρα Οδοντιατρείο .

   Η περίοδος αυτή είναι γεμάτη γιορτές που έρχονται και μαζί τους φέρνουν σκέψεις , αναμνήσεις , πατριωτικές εξάρσεις, θρησκευτικές ανατάσεις .
   Χρονική περίοδος εκεί γύρο στο 1978. 25η Μαρτίου . Η εξέδρα στημένη στο Αλωνάκι απέναντι από το σπίτι μου .
Σημαιούλες από την μία άκρη της πλατείας στην άλλη . Χαιρόμουν σαν παιδί που θα ζούσα αυτή την λαμπρή ημέρα στο Λιδωρίκι.
Πάντα με συγκινούσαν οι Εθνικές Εορτές .
   Οι παρελάσεις μου δημιουργούσαν μια ψυχική ανάταση μια συγκινησιακή φόρτιση σε σημείο να δακρύζω , πολύ δε περισσότερο αργότερα που έβλεπα τα παιδιά μου ( δεν είχα αποχτήσει τότε ακόμα παιδιά) να παρελαύνουν, αισθανόμουν φοβερά υπερήφανη για την πατρίδα μας.

   Η ατμόσφαιρα στο χωριό ήταν έντονα εορταστική . Βλέπεις γιορτάζαμε και τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου .
   Έβγαινα από νωρίς στο μπαλκόνι μου για να παρακολουθώ την κίνηση.
   Οι γονείς των παιδιών είχαν κιόλας γεμίσει το μαγαζί του Φαλίδα για να εξασφαλίσουν κατόπιν την καλύτερη θέση στην παρέλαση των σχολείων - το Λιδωρίκι τότε έσφυζε από ζωή και κόσμο λόγω Μόρνου-.
   Τα μάτια μου πλανήθηκαν πέρα μακρυά στον Αϊ Γιώργη , χαίδεψαν το απαλό πράσινο χαλί της πλαγιάς, τις κατακόκκινες σκεπές των σπιτιών, βυθίστηκαν στα συνεφάκια του καπνού από τα τζάκια και τις ξυλόσομπες και στάθηκαν στο Ηρώον.
   Κάτασπρο στολισμένο με τα γαλανόλευκα σημαιάκια ήταν σαν να περίμενε όλους εμάς να δαφνοστεφανώσουμε όλους εκείνους που τα ονόματά τους ήταν σκαλισμένα επάνω του.Τα παιδιά πέρασαν με την σημαία για την δοξολογία στην εκκλησία.
   Αισθανόμουν πολύ έντονα συναισθήματα γιατί θα έβλεπα από πολύ κοντά όλο το τελετουργικό.
'Ομως με περίμεναν εκπλήξεις.
   Τι κάνεις ; ακόμα δεν ντύθηκες  ; μου φωνάζει ο σύζυγός μου. Πρέπει να πάμε στην εκκλησία και μετά στην πλατεία για την παρέλαση.

'   Οχι θα παρακολουθήσω από το μπαλκόνι φαίνονται όλα καλύτερα. Μεταξύ μας δεν ήθελα να με βλέπουν να κλαίω σαν μυξιάρικο οι άλλοι.
   Τελικά βρεθήκαμε στην Εκκλησία, μαζί με όλους τους επισήμους όπως μου είπε ο άνδρας μου, που μάλλον είχαν πάρει στα σοβαρά τον ρόλο τους, παρακολουθήσαμε την δοξολογία και μετ' ολίγον ατάκτως κατευθυνθήκαμε στην πλατεία , για την κατάθεση στεφάνων.
   Πλησιάζοντας στο σπίτι μας θέλησα ν΄ανέβω για να απολαύσω τις εκδηλώσεις από ψηλά , αλλά ,<< άλλαι αι βουλαί του Κυρίου>> ή μάλλον του εθιμοτυπικού.
   Οι αρχές του τόπου έπρεπε να καταθέσουν στέφανα και να παρακολουθήσουν την παρέλαση από την εξέδρα.
- αυτό δεν το έχω πει ούτε στον άνδρα μου- αλλά ένιωσα σαν ν΄ άνοιγε η γη να με κατάπινε .
   Αισθάνθηκα απαίσια , ομολογώ , ανεβασμένη εκεί αλλά γρήγορα ξεχάστηκα και ενθουσιασμένη παρακολούθησα τα νιάτα του Λιδωρικίου να κάνουν περήφανους τους γονείς τους και να τιμούν τους προγόνους τους, που πάλεψαν με τα πενιχρά μέσα που διέθεταν, για να τους χαρίσουν ελεύθερο αυτόν τον όμορφο τόπο .

Η ωραία και συγκινητική ανάμνηση είναι της φίλης της σελίδας μας Ελένης Μίαρη – Μπούρα , που έζησε στο χωριό μας ναι πενταετία περίπου , γιατί ο αείμνηστος σύζυγός της Γιώργος Μπούρας υπηρέτησε σαν Διευθυντης του Δημοσίου Ταμείου 1977 - 1982 .

Η αγαπητή Ελένη αγαπάει το χωριό μας και φυσικά το..δείχνει , την ευχαριστούμε πολύ γι’ αυτό .

     Καλό  σας  βράδυ , να  περνάτε  καλά …..Κ,Κ,-

ΠΩΣ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΓΙΟΡΤΑΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ Η 25η ΜΑΡΤΙΟΥ

 

24grammata.com/

α) Γιορτάστηκε το 1838 με πρωτοβουλία του Δημάρχου, ενώ η Κυβέρνηση δεν εκπροσωπήθηκε επίσημα.
β) Ο Όθων ήταν αντίθετος να συνδυαστεί η επανάσταση με την εκκλησιαστική γιορτή του Ευαγγελισμού.
γ) Το παλάτι δεν επιθυμούσε έξοδα γιορτές την εποχή που οι Αγωνιστές δεν είχαν να φάνε.
δ) Το “υπερθέαμα”: εκατοντάδες νέοι με δαδιά ή λαδοφάναρα σχημάτισαν το “εν τούτω Νίκα” στο Λυκαβηττό, ενώ οι θεατές παρακολουθούσαν αποσβολωμένοι.
ε) Λέγεται ότι για την πρώτη γιορτή της 25ης Μαρτίου δαπανήθηκε μέρος των χρημάτων, που προοριζόταν για την ανέγερση του Πανεπιστημίου.

γράφει ο Γιώργος Δαμιανός

Η   25η Μαρτίου, ως ημέρα της εθνικής παλιγγενεσίας, γιορτάστηκε για πρώτη φορά στην Αθήνα του 1838 και από τότε καθιερώθηκε με θρησκευτική ευλάβεια σε όλο το πανελλήνιο. Η καθιέρωση της εορτής οφείλεται στην επιμονή και το πείσμα του  Δημάρχου της Αθήνας Δημ. Καλλιφρονά ( 1805 – 1879) [1]. Ο Δήμαρχος ήρθε σε ρήξη με τη βαυαρική διοίκηση και συγκεκριμένα με το Υπουργείο των Εσωτερικών το οποίο δεν επιθυμούσε  έξοδα για γιορτές, όταν οι αγωνιστές δεν είχαν να φάνε. Κατά μία άλλη εκδοχή το Παλάτι, μάλλον, δεν επιθυμούσε να συνδέσει την εθνική εορτή με την Ορθοδοξία, για να μη δώσει την ευκαιρία στην Εκκλησία να καπηλευτεί την επανάσταση των Ελλήνων. Τελικά, ο Δήμαρχος θα οργανώσει μόνος του [2] τον εορτασμό και εκ του αποτελέσματος κατάφερε να δώσει  πανηγυρική ατμόσφαιρα, που ευχαρίστησε τους 17.000 Αθηναίους, οι οποίοι κατοικούσαν, τότε, στην πρωτεύουσα. Συγκεκριμένα, σημαιοστόλισε την πόλη και καθάρισε τις (λιγοστές) πλατείες. Ο εορτασμός άρχισε την παραμονή το βράδυ με 21 κανονιοβολισμούς. Και την άλλη μέρα, Παρασκευή πρωί, ανήμερα του Ευαγγελισμού, η Αθήνα ξύπνησε με 21 νέους κανονιοβολισμούς. Αριθμός συμβολικός , που συνδυάζεται με το ’21 της επαναστασης. Άρχισαν, έπειτα, να χτυπούν πανηγυρικά οι καμπάνες των εκκλησιών.
Το πρωί, της 25ης Μαρτίου 1838, εψάλη δοξολογία στον, τότε,  Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Ειρήνης (στην οδό Αιόλου), στην οποία,  και μόνο εκεί, παραβρέθηκε και ο Όθων ντυμένος με την παραδοσιακή φουστανέλα. Το απόγευμα οργανώθηκε από το Δήμο χορός στην πλατεία των παλαιών Ανακτόρων στον οποίο συμμετείχαν όλοι οι νέοι της πόλης ανεξάρτητα από την κοινωνική τους τάξη και τους παρακολούθησαν πολλοί από τους Αγωνιστές του 1821. Τη  νύχτα ο Δήμαρχος, πάντα, φωταγώγησε με λαδοφάναρα[3] τους κεντρικούς δρόμους και την Ακρόπολη.
Τέλος, οι Αθηναίοι έμειναν αποσβολωμένοι από το υπερθέαμα, όταν αντίκρισαν στο Λυκαβηττό φαναράκια που τα κρατούσαν νεολαίοι της εποχής και σχημάτιζαν ένα τεράστιο  φωτεινό σταυρό με τις λέξεις «Εν τούτω Νίκα»[4]. Έτσι, το 1838 γιορτάστηκε για πρώτη φορά η 25 Μαρτίου, ως μέρα μνήμης των Ελλήνων Αγωνιστών του 1821. Και τούτη η γιορτή έγινε με γκρίνια, με διαφωνίες και με πλουσιοπάροχη μεγαλοπρέπεια (ενώ χρήματα δεν υπήρχαν), κατά την πατροπαράδοτη συνήθεια μας. Οι κακές γλώσσες λένε ότι για τη γιορτή ετούτη δαπανήθηκε μέρος των χρημάτων, που προοριζόταν για την ανέγερση του Πανεπιστημίου.

ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΠ’ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΣ

Ευχαριστούμε  για  άλλη  μια  φορά τον  αγαπημένο  χωριανό  και  φίλο , Αρχιτέκτονα  Θάνο  Κολοκυθά , που  είχε  την  καλοσύνη να  βγάλει  και  να  μας  στείλει  τις  φωτογραφίες  αυτές , να  είναι  πάντα  καλά ….Κ.Κ.-

ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΑΠ’ ΤΗΝ 25η ΜΑΡΤΙΟΥ , ΠΕΡΑΣΜΕΝΩΝ ΧΡΟΝΩΝ

 

25  ΜΑΡΤΙΟΥ  2011

25η  ΜΑΡΤΙΟΥ

25-3-1954

25-3-1959

Δεκαετία του  1950

Δεκαετία  του  50

ΚΑΛΟ  ΣΑΣ   ΜΕΣΗΜΕΡΙ 

Χ Ρ Ο Ν Ι Α           Π Ο Λ Λ Α

 

Απ’ το  “ Λιδωρίκι “ με  αγάπη …….Κ.Κ.-