Showing posts with label ΙΣΤΟΡΙΑ. Show all posts
Showing posts with label ΙΣΤΟΡΙΑ. Show all posts

27.5.17

ΙΣΤΟΡΙΑ :ΠΟΙΟΡΚΙΑ ΛΙΔΩΡΙΚΙΟΥ

Πολιορκία του Λιδωρικίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πολιορκία του Λιδωρικίου
Ελληνική Επανάσταση του 1821
Χρονολογία28 Μαρτίου 1821
ΤόποςΛιδωρίκι και Μαλανδρίνο
Έκβασηπαράδοση των Τούρκων
Εμπλεκόμενες πλευρές
Greek Revolution flag.svg Έλληνες επαναστάτεςFictitious Ottoman flag 2.svg Οθωμανική αυτοκρατορία
Ηγετικά πρόσωπα
Σκαλτσάς
Δυνάμεις
60 αρματολοί, οπλισμένοι χωρικοίκάτοικοι του Λιδωρικίου
Απώλειες
 λίγοι νεκροί, παράδοση του Λιδωρικίου
Η πολιορκία του Λιδωρικίου ήταν πολεμική εμπλοκή της επανάστασης του 21 με σκοπό την απελευθέρωση του Λιδωρικιού, η οποία έλαβε χώρα τον Μάρτιο του 1821.

Η εξέλιξη των γεγονότων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο καπετάνιος Σκαλτσάς, και οι πρόκριτοι Αναγνώστης Λιδωρίκης, Παπά-Γεώργιος Πολίτης, και άλλοι επαρχιώτες ύψωσαν την σημαία της επανάστασης και με τους ήχους τυμπάνων μπήκαν στο Λιδωρίκι. Οι Τούρκοι πολιορκήθηκαν στα σπίτια τους και αντιστάθηκαν. Μετά από δύο ημέρες, και αφού σκοτώθηκαν μερικοί από αυτούς, αναγκάστηκαν να καταθέσουν τα όπλα και να παραδοθούν.

Πηγές[ΒIΚΙΠΑΙΔΕΙΑ


WWW.LIDORIKI.COM 

    25.3.17

    1821: ΕΚΕΙ ΟΠΟΥ 8.000 ΤΟΥΡΚΟΙ ΚΑΤΑΤΡΟΠΩΘΗΚΑΝ ΑΠΟ 1600 ΕΛΗΝΕΣ


    Μία από τις μεγαλύτερες Μάχες του 1821 στα Βασιλικά Φθιώτιδας. Το πεδίο της ιστορικής σύγκρουσης, από ψηλά. Η στρατηγική που ακολούθησαν οι λιγότεροι σε αριθμό, Έλληνες (Drone Video)
    Βρισκόμαστε στον πέμπτο μήνα από την κήρυξη της ελληνικής επανάστασης, τον Αύγουστο του 1821.
    Μέχρι τότε, οι Τούρκοι είχαν καταφέρει να καταπνίξουν την επανάσταση στη Μακεδονία, αλλά όχι στην κεντρική Ελλάδα. Με μάχες στην Αλαμάνα (23 Απριλίου 1821) ο Αθανάσιος Διάκος, στο Χάνι της Γραβιάς (8 Μαΐου) ο Οδυσσέας Ανδρούτσος και στα Βρυσάκια της Εύβοιας (15 Ιουλίου) ο Αγγελής Γοβγίνας, προσπάθησαν να ανακόψουν την κάθοδο των Τούρκων στην Πελοπόννησο και κατόρθωσαν να τους καθηλώσουν στη Βοιωτία, όπου περίμεναν ενισχύσεις.
    Τον Αύγουστο του 1821 οι Τούρκοι οργάνωσαν νέα, ενισχυμένη εκστρατεία κατά της Πελοποννήσου. Μια δύναμη από 8.000 ενόπλους – οι περισσότεροι έφιπποι – και πλήθος άμαξες φορτωμένες με εφόδια, με επικεφαλής το γνωστό από την εκστρατεία της Χαλκιδικής Μπεϊράν πασά, ως αντιστράτηγο, και τους Μεμίς πασά, Σαχίν Αλή πασά και Χατζή Μπεκίρ πασά, κατέβηκε από τη Λάρισα και στρατοπέδευσε στο Ζητούνι (Λαμία), ενώ μία άλλη από 4.000 άνδρες με επικεφαλής τον Μαχμούτ πα­σά της Δράμας στρατοπέδευσε στον Δομοκό. Σχέδιο των Τούρκων ήταν οι δυνάμεις αυτές, αφού ενωθούν με τις δυνάμεις του Κιοσέτ Μεχμέτ πασά και του Ομέρ Βρυώνη, να προελάσουν στην Πελοπόννησο και να λύσουν την πολιορκία της Τριπολιτσάς.
    Την είδηση για την άφιξη της τουρκικής στρατιάς στη Λαμία μετέφερε στους Έλληνες οπλαρχηγούς ο Γιάννης Δυοβουνιώτης.

    Ο σχεδιασμός της μεγάλης μάχης

    Το μεγάλο ζήτημα που τέθηκε στη σύσκεψη των οπλαρχηγών στο Ρεγγίνι Λοκρίδας στις 16 Αυγούστου, ήταν το δρομολόγιο που θα ακολουθούσε η τουρκική στρατιά στην κάθοδό της προς τη Βοιωτία.
    Η μια διαδρομή ήταν μέσω της  Μενδενίτσας και του όρους "Καλλίδρομο". Αυτή η διάβαση ήταν απόκρημνη και δύσβατη.
    Η δεύτερη διαδρομή περνούσε πίσω από τα σημερινά Καμμένα Βούρλα και τον Αγ. Κωνσταντίνο από μια δασώδη κοιλάδα, στη συνέχεια από τη στενή διάβαση των Βασιλικών, και κατέληγε στην Λιβαδειά.
    Οι οπλαρχηγοί με επικεφαλής το Γ. Γκούρα (πρώην πρωτοπαλίκαρο και μετέπειτα διώκτης του Ανδρούτσου) υποστήριξαν ότι έπρεπε να οργανωθεί άμυνα στην πρώτη διαδρομή, στα στενά της Φοντάνας.
    Ο Γιάννης Δυοβουνιώτης όμως, εξαιρετικά έμπειρος και γνώστης της περιοχής υποστήριξε ορθά, ότι οι Τούρκοι θα περάσουν από τα στενά των Βασιλικών καθώς οι άμαξες και τα δυσκίνητα εφόδια που μετέφεραν, δεν θα μπορούσαν να περάσουν από τα στενά της Φοντάνας.
    Έτσι άφησαν μόνο 200 άνδρες στη Φοντάνα και κινήθηκαν προς την κοιλάδα των Βασιλικών.

    Δείτε από ψηλά τα στενά, την κοιλάδα και το πεδίο της μάχης στο εντυπωσιακό βίντεο του haanity:



    Οι δυνάμεις των Ελλήνων, περίπου 1.600 άνδρες, τοποθετήθηκαν σύμφωνα με το σχέδιο του Δυοβουνιώτη – ο οποίος ορίστηκε και αρχηγός - ως εξής: Στο πυκνό δάσος στην είσοδο της διάβασης ο Δυοβουνιώτης, στο εσωτερικό δεξιά ο Αντώνης Κοντοσόπουλος και αριστερά ο Κομνάς Τράκας, ο Κώστας Καλύβας και ο Κώστας Μπίτης και στην έξοδο της διάβασης ο Γκούρας, ο Πανουργιάς και ο γιος του αρχηγού, ο Γιώργος Δυοβουνιώτης – στον οποίο οφείλουμε και περιγραφή της μάχης – ενώ 200 άνδρες υπό τον Παπαντρέα στάλθηκαν στη διάβαση της Φοντάνας.
    Συνολικά παρατάχθηκαν 1.600 Έλληνες έναντι 8.000 Τούρκων.
    Στις 26 Αυγούστου 1821 το τουρκικό ιππικό δύναμης δύο χιλιάδων που είχε σταλεί προς αναγνώριση του στενωπού αποδεκατίστηκε. Δύο μέρες αργότερα, στις 28 Αυγούστου ο Μπεϋράν Πασάς κινήθηκε με όλο του τον στρατό προς τα στενά των Βασιλικών και επιτέθηκε στους άνδρες του Κοντοσόπουλου.

    "Έφθασεν ο Οδυσσεύς"

    Όπως καταγράφει η ιστορικός, Αικατερίνη Φλεριανού, οι Τούρκοι, μόλις έφθασαν στην είσοδο των στενών, άρχισαν τους κανονιοβολισμούς και ύστερα έπεσαν πάνω στους άνδρες του Κοντοσόπουλου και του Καλύβα, τους οποίους ανάγκασαν να οπισθοχωρήσουν, όπως και τις δυνάμεις του Γκούρα, που είχε προστρέξει σε βοήθεια. Ο Γκούρας και οι άλλοι οπλαρχηγοί οχυρώθηκαν σε ένα ερημοκλήσι και εκεί αντέταξαν άμυνα. Σε λίγο έφθασαν και 250 Λιβαδίτες με αρχηγούς τους Βασίλη Μπούσγο, Γιάννη Λάππα και Μήτρο Τριανταφυλλίνα, που έδωσαν νέα τροπή στη μάχη.
    Με την κραυγή "Έφθασεν ο Οδυσσεύς", ο Γκούρας διέταξε γενική επίθεση, ενώ ο ίδιος μαζί με τον Ρούκη έκαναν κυκλωτικό ελιγμό και βρέθηκαν στα νώτα του εχθρού, ο οποίος, όμως, είχε προσβληθεί και από τους άνδρες του Δυοβουνιώτη, που ενέδρευαν στο δάσος, αλλά και από τις δυνάμεις του Παπαντρέα, που είχαν σπεύσει από τη Φο­ντάνα. Η μάχη ήταν σφοδρή και, επειδή η τοποθεσία ήταν στενή και δεν μπορούσαν να αναπτυχθούν οι πεζοί ούτε και να δράσει το ιππικό του Μπεϊράν πασά, οι Τούρκοι πανικοβλήθηκαν και βαλλόμενοι από όλες τις πλευρές υπέστησαν βαριές απώλειες.
    Οι Έλληνες πολεμούσαν λυσσαλέα κατά των Τούρκων και με τη δύση του ηλίου οι Τούρκοι τράπηκαν σε φυγή προς την Πλατανιά (σημερινή Σκάρφεια), αφήνοντας στο πεδίο της μάχης εκατοντάδες νεκρούς και 1.500 τραυματίες. Μεταξύ των νεκρών βρίσκονταν και ο Μεμίς Πασάς, τον οποίο σκότωσε ιδιοχείρως ο Γκούρας.
    Γράφει ο Μακρυγιάννης:
    "Ξαγόρασαν όλοι αυτείνοι οι γενναίοι άντρες το αίμα του συναγωνιστού τους περίφημου Διά­κου... πατρίς, να μακαρίζης όλους τους Έλληνες, ότι θυσιάστηκαν δια σένα να σ' αναστηθούνε, να ξαναειπωθής άλλη μίαν φορά ελεύθερη πατρίδα, όπου ήσουνε χαμένη και σβυσμένη από τον κατάλογον των εθνών.....να θυμάσαι και να λαμπρύνης εκείνους οπού λυωσανε τόση Τουρκιά και πασσάδες εις τα Βασιλικά".
    Ήταν τόσα πολλά τα λάφυρα από τη μάχη των Βασιλικών που οι αγωνιστές της Στερεάς Ελλάδας ενισχύθηκαν για πολύ καιρό για τις επερχόμενες μάχες.
    Αναλυτικά, σύμφωνα με την επίσημη αναφορά για τη μάχη που συνέταξε ο Οδ. Ανδρούτσος, από το άλλοτε περήφανο τουρκικό στράτευμα των 8.000 ανδρών, οι 766 ήταν νεκροί, οι 222 αιχμάλωτοι και υπήρχαν πάνω από 1.500 οι τραυματίες. Επιπλέον, αιχμαλωτίσθηκαν 474 πολεμικά άλογα, 8 πυροβόλα ενώ περιήλθαν στα χέρια των νικητών τεράστιες ποσότητες όπλων και τροφίμων. Από τους Έλληνες σκοτώθηκαν 42 άνδρες ενώ δεκάδες τραυματίστηκαν.
    Όπως καταγράφεται στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, μετά τη μάχη, ο Μπεϋράν λόγω της καταστροφικής του αποτυχίας έπεσε σε δυσμένεια (ίσως αυτοκτόνησε ή δολοφονήθηκε από το σουλτάνο) ενώ και ο άλλος επιζήσας της μάχης, Σιαχίν Αλή πασάς, στραγγαλίσθηκε στην Κωνσταντινούπολη.
    Η νίκη αυτή των Ελλήνων στα Βασιλικά Φθιώτιδας ήταν μια από τις πιο λαμπρές του Ελληνικού αγώνα. Συνετέλεσε στην ακύρωση της εκστρατείας των Τούρκων κατά της Πελοποννήσου και ανάγκασε τους Τούρκους να αλλάξουν τα σχέδια τους στην προσπάθειά τους για την κατάπνιξη της Ελληνικής Επανάστασης.
    Στην πραγματικότητα αποτέλεσε την αρχή του τέλους για την πολιορκημένη από τον Θ. Κολοκοτρώνη Τρίπολη και έσωσε την επανάσταση στα πρώτα της βήματα.
    Στο μεταξύ, την 1η Ιούνη 1821, είχε επαναστατήσει το Μεσολόγγι. Ήταν η πρώτη πόλη από τη Δυτική Ρούμελη που ύψωσε την επαναστατική σημαία. Οι Τούρκοι του Μεσολογγίου άλλοι σφάχτηκαν και άλλοι φυλακίστηκαν.
    Αναφερόμενος στην εξέλιξη της Επανάστασης τους πρώτους μήνες, ο Γιάννης Κορδάτος στην "Ιστορία της Ελλάδας" γράφει: "Η Ρούμελη τον πρώτο χρόνο της εθνεγερσίας δεν έδειξε επαναστατικές διαθέσεις. Οι κοτζαμπάσηδες με λόγια και με έργα αντιδράσανε. Αν δεν επεμβαίνανε οι καπεταναίοι Ανδρούτσος, Πανουργιάς, Καραϊσκάκης, Διάκος και άλλοι η Ρούμελη θα 'μενε ουδέτερη. Οι Βαλτινοί, μάλιστα, έδειξαν αισχρή διαγωγή. Έτσι οι Τούρκοι μπορούσαν να κινούνται ελεύθερα προς το Μοριά".

    Η ονομασία

    Για την ιστορία, και όπως αναφέρει η ιστοσελίδα Βοιωτικός Κόσμος, η ονομασία Βασιλικά, στην κοιλάδα των οποίων σημειώθηκε η ιστορική μάχη, θεσμοθετήθηκε το 1953, αντικαθιστώντας την παλιά ονομασία Κραβασαράς (ή Κρεβασαράς).
    Η λέξη Κραβασαράς ετυμολογικά προέρχεται από τις περσικές λέξεις "καραβάν" και "σεράι" που σημαίνουν και οι δυο μαζί σε ελεύθερη μετάφραση "πανδοχείο". Οι λέξεις αυτές, όπως και πολλές άλλες με περσική ρίζα υιοθετήθηκαν από την τουρκική γλώσσα.
    Το "Πανδοχείο" λοιπόν που φέρεται να έδωσε το όνομα στο χωριό βρισκόταν κατά εκτιμήσεις στην αγροτική θέση "Δήμος". Η ονομασία αυτή χρησιμοποιήθηκε κατά την τουρκοκρατία, αλλά και περισσότερο από έναν αιώνα μετά, ήτοι και μέχρι το 1953.
    mews247.g


    18.8.16

    ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ



    Η «Σπαρτιατική αγωγή» στις περισσότερες λογοτεχνίες παρουσιάζεται ως ένας κατάλογος φρικιαστικών ενεργειών – πράξεων τις οποίες ουδείς γονέας θα επέτρεπε να συμβούν στα ...
    παιδιά του. Ο Paul Cartledge προκαλεί ακόμη περισσότερη αναστάτωση για τη λέξη αγωγή (raise) λέγοντας ότι προσομοιάζει σε μεταχείριση βοοειδών (Paul Cartledge, Σκέψεις για την Σπάρτη, Duckworth, Λονδίνο, 2001) – αν και η αγγλική λέξη «raise» χρησιμοποιείται τόσο για παιδιά, όσο και για ζώα (εκτροφή) χωρίς βέβαια τα παιδιά Αμερικανών, Βρετανών και Αυστραλών να εντάσσονται στην κατηγορία του ζωικού κεφαλαίου.
    Η προσέγγιση στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο είναι... ότι τα αγόρια της Σπάρτης (ενδεχομένως και τα κορίτσια) πάρθηκαν από τα σπίτια τους σε ηλικία επτά ετών και έκτοτε οι γονείς δεν αναμίχθηκαν στην ανατροφή τους. Υποτίθεται ότι ήσαν υπό την αποκλειστική κηδεμονία των παιδονόμων και των βοηθών τους «ειρένων» (εκλεγμένοι ηγέτες της αγέλης) οι οποίοι έφεραν μαστίγιο. Τα αγόρια όπως παρουσιάζεται, ουσιαστικά δεν μάθαιναν... έτρεχαν συνεχώς γυμνά, έκλεβαν για να τραφούν, πάλευαν συνεχώς μεταξύ τους, ενώ ταυτόχρονα εκφοβίζονταν και εξαναγκάζονταν στην «δια της βίας» υπακοή στους μεγαλύτερους τους.
    Ωστόσο εξ' όσων γνωρίζουμε η Σπαρτιατική κοινωνία δεν ήταν σύμφωνη με ένα τέτοιο εκπαιδευτικό σύστημα.
    Κατ' αρχάς, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι οικογενειακοί δεσμοί ήσαν το ίδιο ισχυροί στη Σπάρτη όσο και αλλού. Στην πραγματικότητα ουδεμία κοινωνία, έχει καταφέρει να πετύχει την καταστροφή του θεσμού της οικογένειας... ακόμη και όταν προσπάθησαν, όπως στη Σοβιετική Ένωση και την κομμουνιστική Κίνα. Από τη σύγχρονη εμπειρία γνωρίζουμε ότι η συμμετοχή ακόμη και σε οικοτροφείο μακριά από την οικογενειακή εστία, δεν σημαίνει κατ' ανάγκη την έλλειψη γονικού ενδιαφέροντος στην ανατροφή ενός παιδιού. Συνεπώς είναι γελοίο να σκεφτόμαστε ότι οι Σπαρτιάτες γονείς δεν ενδιαφέρονταν για τα παιδιά τους μόνο και μόνο επειδή συμμετείχαν στην «αγωγή». Η «αγωγή» εξάλλου βρισκόταν στην καρδιά της Σπάρτης. Τα παιδιά της αγωγής έβλεπαν τους πατέρες τους (οι οποίοι ελάμβαναν μέρος στα κοινά και έτρωγαν στα συσσίτιά τους) στο σχολείο σχεδόν καθημερινά.
    Ασχέτως της καθημερινής επαφής με τους πατέρες, τους αδελφούς και τις μητέρες, μπορούμε να υποθέσουμε ότι η αγωγή δεν "λειτουργούσε 365 ημέρες το χρόνο". Ακριβώς όπως και κάθε άλλο σχολείο στην ιστορία, η αγωγή είχε «διακοπές» καθότι γνωρίζουμε τουλάχιστον 12 περιόδους εορτών ανά έτος (βλ. Νικόλαος Κουλουμπής, «Η λατρεία και ο ρόλος της θρησκείας στη διαμόρφωση της σπαρτιατικής πολιτείας» Σπάρτη:.. Εφημερίδα της Αρχαίας Σπάρτης και Ελληνική Ιστορία, Τόμος 6, παρ. 1). Οι Σπαρτιάτες εξάλλου, ελάμβαναν πολύ σοβαρά τον εορτασμό των θρησκευτικών εορτών. Κατά τη διάρκεια εκστρατείας οι στρατιώτες είχαν τη δυνατότητα να επιστρέψουν στην πατρίδα τους για τις εορτές, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό γι' αυτούς, όπως και το γεγονός ότι απαγορευόταν η προέλαση του στρατού κατά τη διάρκεια ορισμένων εορτών (εξ ου και η αργοπορία άφιξης του Σπαρτιατικού στρατού κατά τη μάχη του Μαραθώνα, όπως επίσης και η αποστολή μίας μικρής εμπροσθοφυλακής στις Θερμοπύλες.) Δεν είναι λογικό λοιπόν να υποθέσουμε ότι αυτό που εφαρμόζεται στον σπαρτιατικό στρατό δεν ίσχυε για το δημόσιο σχολείο! Το πιο πιθανό είναι ότι η «αγωγή» έκλεινε για διακοπές και όλοι οι μαθητές επέστρεφαν «σπίτι για τις διακοπές» όπως και οι είρενες (αρχηγοί της φυλής) οι εκπαιδευτές και όλο το προσωπικό της σχολής.
    Η εξίσου κοινή παραδοχή η οποία βασίζεται σε αποσπασματικές αρχαίες πηγές ότι ποτέ τα αγόρια δεν χόρταιναν και ήσαν αναγκασμένα να κλέβουν για να συμπληρώσουν τη διατροφή τους δεν συνάδει με τη λειτουργία της οικονομίας. Ουδεμία κοινωνία μπορεί να λειτουργήσει εάν η κλοπή δεν αξιολογείται ως μεμονωμένη πράξη εγκληματιών, αλλά ως αναγκαιότητα για όλους τους νέους μεταξύ των ηλικιών 7 και 20. Αν όλοι οι νέοι έκλεβαν συνεχώς, η υπόλοιπη κοινωνία θα ήταν αναγκασμένη να δαπανά υπέρογκα ποσά σε χρόνο και πόρους για την προστασία των προϊόντων τους. Κάθε ακίνητο θα είχε μετατραπεί σε ένοπλο στρατόπεδο και θα υπήρχαν νυχτερινές συμπλοκές μεταξύ πεινασμένων νέων και απελπισμένων ειλώτων, προκειμένου να σώσουν τις καλλιέργειες και τα υπάρχοντά τους. Τίποτα από όλα αυτά συνέβαινε στη Σπάρτη... μιας κοινωνίας γνωστής για την εσωτερική αρμονία και τα χαμηλά επίπεδα κοινού εγκλήματος.
    Ο Nigel Kennel υποστηρίζει πειστικά ότι η "κλοπή" επιτρεπόταν μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα, σε ένα μόνο στάδιο της ανατροφής ενός αγοριού (Nigel Kennel, Το Γυμνάσιο της Αρετής «Παιδεία και Πολιτισμός στην Αρχαία Σπάρτη» University of North Carolinas, Chapel Hill & London, 1995). Όσον αφορά στην τιμωρία εφόσον συλλαμβάνονταν, είναι πολύ φυσικό και αποδεκτό ακόμη και από την πλευρά του κλέφτη. Εξάλλου, ουδέποτε τιμωρήθηκε ανεξιχνίαστο έγκλημα... και αυτό δεν έχει αλλάξει τα τελευταία 2.500 χρόνια.
    Η αντίληψη ότι τα αγόρια συνεχώς πολεμούσαν μεταξύ τους και μάλιστα ενθαρρύνονταν να το πράξουν είναι εξίσου απαράδεκτο καθότι τα αγόρια της ίδιας ηλικιακής ομάδας αναπόφευκτα θα συνυπηρετούσαν στο στρατό. Ο Σπαρτιατικός στρατός εφημίζετο για την εξαιρετική συνοχή στις τάξεις του. Τέτοιου είδους συνοχή δεν επιτυγχάνεται με ενθάρρυνση ανταγωνισμού και άμιλλας σε υπερβολικό βαθμό. Η ισχυρή έμφαση στον υγιή ανταγωνισμό ήταν διαδεδομένη σε όλη την αρχαία Ελλάδα. Οι Σπαρτιάτες νέοι ασχολούνται με ομαδικά αθλήματα με σκοπό την ανάπτυξη ομαδικού πνεύματος και υγιούς ανταγωνισμού. Είναι λογικό να υποθέσει κάποιος ότι ο ανταγωνισμός και η αντιπαλότητα μπορούσαν να εκφυλιστούν σε «πόλεμο». Αλλά η Σπάρτη, περισσότερο από ό, τι άλλες ελληνικές πόλεις – κράτη, διασφάλιζε ότι τέτοιου είδους αντιπαλότητες δεν ξέφευγαν εκτός ελέγχου, καθότι οι πολίτες έπρεπε να συνεργαστούν αρμονικά στην στρατιωτική φάλαγγα.
    Όσο για το επιχείρημα ότι... «η νεολαία της αγωγής ήταν αξιοθρήνητα εξαρτώμενη και υπάκουη στους μεγαλύτερους και μια τέτοια συμπεριφορά δεν συνάδει με το υψηλό πνεύμα – αυτοπεποίθηση των νέων»... η απάντηση είναι ότι η Σπαρτιατική πειθαρχία αναδείκνυε εξαιρετικά ευγενικούς νεαρούς πειθαρχημένους, με σεβασμό στους μεγαλύτερους και σύμφωνα με τα αρχαία πρότυπα. Υπάρχει τεράστια διαφορά στο να είναι ευγενικοί από το να είναι φοβισμένα – πειθήνια – άβουλα πλάσματα. Σε παρόμοια περίπτωση οι Άγγλοι μαθητές του 19ου – αρχές του 20ου αιώνα ήσαν διαβόητοι για την ευπρέπεια και την ευγένειά τους χωρίς αυτό βέβαια να συνδυάζεται με βίαιο εξαναγκασμό σε πειθώ και υπακοή.
    Ο ισχυρισμός ότι η νεολαία της Σπάρτης στο μόνο που εκπαιδευόταν ήταν η αντοχή, η κλοπή, ο ανταγωνισμός και οι τρόποι συμπεριφοράς, δεν ισχύει για μια κοινωνία που για εκατοντάδες χρόνια κυριάρχησε στην αρχαία Ελλάδα και της οποίας το σύστημα εκπαίδευσης υπήρξε αντικείμενο θαυμασμού από πολλούς Αθηναίους διανοούμενους. Ξεκινώντας με έμμεσες αποδείξεις, οι Σπαρτιάτες δεν θα μπορούσαν να αποκτήσουν τον σεβασμό του αρχαίου κόσμου, στον οποίο κυριαρχούσαν πολύπλοκοι διπλωματικοί ελιγμοί και να προσελκύσουν υιούς διανοουμένων, όπως ο Ξενοφών προκειμένου να φοιτήσουν στην «αγωγή» αν ήσαν «άξεστα και αναλφάβητα θηρία» όπως τους παρουσιάζουν κάποιοι σύγχρονοι συγγραφείς. Οι Σπαρτιάτες γνώριζαν τους νόμους και την διπλωματία πολύ καλά και τα λόγια τους, θεωρήθηκαν τόσο ευφυή που χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον από τους συγχρόνους ιστορικούς – λόγιους. Ο Πλούταρχος ισχυρίζεται ότι τους Σπαρτιάτες χαρακτήριζε περισσότερο «η αφοσίωση στην πνευματική άσκηση από την αγάπη στην σωματική άσκηση» (Λυκούργος: 20) εξάλλου είναι γνωστό ότι οι Σπαρτιάτες είχαν γοητεύσει κορυφαίους φιλοσόφους, όπως ο Πυθαγόρας. Οι Σπαρτιάτες είχαν επίσης υψηλή εκτίμηση στην ποίηση, όπως αποδεικνύεται από τις εορτές και διαγωνισμούς, με τη μορφή στίχων και επιπλέον αρχαίες πηγές τονίζουν τη Σπαρτιατική έμφαση στη μουσική εκπαίδευση και τον χορό. Τέλος η πληθώρα των επιγραφών και αφιερωμάτων που βρέθηκαν στην Σπάρτη αποτελούν σαφή απόδειξη ύπαρξης μιας εγγράμματης κοινωνίας... εξάλλου ουδείς επαίρεται μέσω πέτρινων επιγραφών για τα επιτεύγματα του, όταν ζει σε κοινωνία αναλφάβητων.
    Όλοι συμφωνούν ότι η Σπαρτιατική εκπαίδευση σχεδιάστηκε για να διαμορφώσει τους αποφοίτους της αγωγής σε ικανούς στρατιώτες, καθότι οι δεξιότητες – ικανότητες που απαιτούνται από έναν καλό στρατιώτη (διαχρονικά) περιλαμβάνουν πολύ περισσότερα από την επιδεξιότητα στα όπλα, την φυσική κατάσταση, την αντοχή και υπακοή. Ένας καλός στρατιώτης στον αρχαίο κόσμο έπρεπε να είναι σε θέση να ιχνηλατεί, να προβλέπει μελετώντας τα σύννεφα, να πλοηγείται ακολουθώντας τα άστρα, να αναγνωρίζει τα δηλητηριώδη φυτά, να εφαρμόζει πρώτες βοήθειες, να κατασκευάζει οχυρώσεις – τάφρους και πολλά άλλα . Όλη αυτή η γνώση εδιδάσκετο στην Σπαρτιατική νεολαία στην «αγωγή».
    Τέλος, θα αναφερθώ στην πλέον διαστρεβλωμένη πτυχή της «αγωγής»... την υποτιθέμενη θεσμοθετημένη παιδεραστία. Χωρίς να εμπλακούμε σε αντιπαραθέσεις ως προς τη χρονολόγηση και την προέλευση των πηγών που υποστηρίζουν την θεσμοθετημένη παιδεραστία, πρέπει κατ' αρχάς να αναφερθούμε στο αδιαμφισβήτητο γεγονός της εξέχουσας θέσης που κατείχαν οι γυναίκες της Σπάρτης στην κοινωνία. Ωστόσο, η εν λόγω υψηλή θέση είναι εντελώς ασυμβίβαστη με την εικόνα μιας κοινωνίας που αποτελείται από άνδρες οι οποίοι υπέστησαν κακοποίηση στην παιδική τους ηλικία.
    Ο ίδιος ο Αριστοτέλης αντιτιθέμενος στην εξουσία των γυναικών το αποδίδει στην μιλιταριστική κοινωνία στην οποία ο ομοφυλοφιλικός έρωτας δεν ήταν αποδεκτός. Πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι η σύγχρονη ψυχολογία αποδεικνύει ότι τα κακοποιημένα αγόρια μεγαλώνοντας, περιφρονούν τις γυναίκες. Για οτιδήποτε άλλο μπορεί κανείς να κατηγορήσει τους Σπαρτιάτες εκτός από το ότι περιφρονούσαν τις γυναίκες.
    Απαλλαγμένος από κοινότυπες παρανοήσεις σχετικά με τη φύση της Σπαρτιατικής αγωγής, ο θεσμός καθίσταται όχι μόνο αποδεκτός, αλλά ακόμη και αξιοθαύμαστος – κάτι που θα ήταν συνεπές με την ιστορική καταγραφή. Είναι γνωστό ότι πολλοί σοφοί άνδρες, όπως ο Σωκράτης, ήταν θαυμαστές της Σπαρτιατικής «αγωγής».
    Οι σύγχρονοι μελετητές της αρχαίας Σπαρτιατικής κοινωνίας πρέπει να σταματήσουν να βασίζονται σε παράλογα σχόλια και να χρησιμοποιήσουν την κοινή λογική προκειμένου να αξιολογήσουν την «Σπαρτιατική αγωγή».
    http://tro-ma-ktiko.blogspot.gr/

    10.1.16

    Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 20ου AIΩΝΑ 1945 - 1950 : ΟΡΦΑΝΟΙ ΚΑΙ ΑΝΕΣΤΙΟΙ



    Μετά το τέλος του εμφυλίου, ένας μεγάλος αριθμός Ελλήνων πήρε το δρόμο της προσφυγιάς. Υπολογίζονται έως και 80.000 οι πρόσφυγες που κατέφυγαν σε χώρες του ανατολικού μπλοκ. Πολλοί απ' αυτούς και τα παιδιά τους γύρισαν στην πατρίδα ύστερα από 30 χρόνια. Άλλοι δεν γύρισαν ποτέ (Φωτ.: από το βιβλίο του Θωμά Δρίτσιου «Από το Γράμμο στην πολιτική προσφυγιά», Εκδ. «Δωρικός», 1983).
    Ο 20ός αιώνας έχει αποκληθεί και «αιώνας των προσφύγων». Στην Ελλάδα η προσφυγιά δεν αφορά μόνο τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922), αλλά και τη δεκαετία του '40. Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος (1940-1944) και ο ελληνικός εμφύλιος (1946-1949) ξεσπίτωσαν εκατοντάδες χιλιάδες και αύξησαν τρομακτικά τον αριθμό των άμαχων θυμάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της UNRRA, από τα 880.000 θύματα πολέμου, οι 760.000 ήταν άμαχοι και αυτό εξαιτίας της ανάπτυξης της πολεμικής τεχνολογίας, που διαφοροποίησε τις πολεμικές τακτικές.
    ΟΙ ΞΕΣΠΙΤΩΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ
    Οι ανάπηροι του Αλβανικού Πολέμου, οι Κρήτες στρατιώτες που δεν πρόλαβαν να γυρίσουν στην πατρίδα τους, όσοι άμαχοι έφυγαν από τις βουλγαροκρατούμενες περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ειδικά μετά την αιματηρή καταστολή της εξέγερσης στο Δοξάτο, μπορούν να θεωρηθούν οι πρώτοι πρόσφυγες της Κατοχής. Η έλλειψη τροφίμων και η μαύρη αγορά ανάγκασαν πολλούς να αλλάξουν τόπο κατοικίας για μικρό ή μεγάλο διάστημα, για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Πέρα από τους 60.000 Εβραίους που «χάθηκαν» μόνο από τη Θεσσαλονίκη, χιλιάδες άλλοι αναγκάστηκαν να αφήσουν το σπίτι τους για να βρουν ασφαλές καταφύγιο αλλού. Οι αντιστασιακοί που κινούνταν στην παρανομία των πόλεων, ήταν επίσης ανέστιοι. Άλλοι, που κυνηγήθηκαν, αναγκάστηκαν να βρουν καταφύγιο στο βουνό. Είναι επίσης οι έγκλειστοι στα στρατόπεδα -Χαϊδαρίου, Παύλου Μελά, Λάρισας κ.ά-, στις φυλακές και στα κρατητήρια, οι όμηροι στη Γερμανία και όσοι τους έπαιρνε η Ειδική Ασφάλεια από τα σπίτια τους.


    Το μεγαλύτερο όμως αριθμό ξεσπιτωμένων ή προσφύγων δημιούργησαν οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των κατακτητών. Το κάψιμο των σπιτιών ή ολόκληρων χωριών ως τακτική χρησιμοποιήθηκε από το 1941, εντάθηκε όμως μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, τον Σεπτέμβριο του 1943, από τους Γερμανούς και τους Έλληνες συνεργάτες τους. Ολόκληρα χωριά υποχρεώθηκαν να ζήσουν για μήνες ή και χρόνια στα βουνά ή σε καλύβες στους κάμπους. Αν και τα στοιχεία που υπάρχουν εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις, υπολογίζεται ότι από τα 9.000 χωριά και κωμοπόλεις της Ελλάδας, 3.000 καταστράφηκαν εντελώς, έπαθαν ζημιές ή ερημώθηκαν από βομβαρδισμούς, εμπρησμούς και λεηλασίες. Τα εντελώς κατεστραμμένα σπίτια υπολογίζονται μεταξύ 88.000 και 140.000, ενώ άλλα τόσα περίπου υπέστησαν μερική καταστροφή.

    1949. Παιδόπολη Λέρου. Οι νεαροί τρόφιμοι των Παιδοπόλεων, πολλοί από τους οποίους ήταν ανήλικοι αντάρτες του εμφυλίου που είχαν συλληφθεί σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, «αναμορφώνονταν» σ' αυτές και μάθαιναν μια τέχνη (φωτ.: Συλλογή Μ.Γ. Τσαγκάρη).
    Την Απελευθέρωση ακολούθησε η μάχη της Αθήνας, τον Δεκέμβρη του 1944. Όσοι είχαν πολεμήσει ή σταθεί με το μέρος του Ε.Α.Μ./Ε.Λ.Α.Σ./Κ.Κ.Ε. εγκατέλειψαν την πόλη και δεν επέστρεψαν σ' αυτήν παρά την άνοιξη του 1945, μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Αυτή την περίοδο, λόγω της λευκής τρομοκρατίας, παρατηρούνται δύο κύματα μετακινήσεων. Το ένα από την ύπαιθρο προς τις πόλεις, όπου οι αγωνιστές της αντίστασης θεωρούσαν ότι είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να μη συλληφθούν, και το άλλο προς τα βουνά, όπου κατέφυγαν ακόμα και ολόκληρες οικογένειες.


    Μετά τις εκλογές του Μάρτη του 1946 οργανώθηκαν μεθοδικότερα οι εξορίες, και, στο τέλος του 1947, οπότε τέθηκε εκτός νόμου το ΚΚΕ, μετατράπηκαν σε «στρατόπεδα πειθαρχημένης διαβίωσης».

    Πιεζόμενοι εκατέρωθεν στη διάρκεια του εμφυλίου, πολλές χιλιάδες κάτοικοι ορεινών περιοχών στις ζώνες των συγκρούσεων υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τα χωριά τους καινά εγκατασταθούν σε πρόχειρους καταυλισμούς κοντά σε πόλεις, έως και το 1950. Είναι γνωστοί ως «ανταρτόπληκτοι». Στη φωτογραφία, «ανταρτόπληκτοι» σε καταυλισμό στο Δομοκό, το 1949 (Φωτ.: Συλλογή Ν.Ε. Τόλη).
    Ο αριθμός των εξόριστων και των φυλακισμένων δεν είναι επακριβώς γνωστός, αφού τα κρατικά αρχεία παραμένουν κλειστά. Υπολογίζεται ότι από τη Μακρόνησο πέρασαν 50.000 έως 100.000 άνδρες. Το 1949, στο Τρίκερι ζούσαν εξόριστες 5.000 γυναίκες, που οι περισσότερες είχαν συλληφθεί «προληπτικά». Οι νεκροί της εμφύλιας σύγκρουσης υπολογίζονται μεταξύ 40.000 και 158.000. Για τους μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού που έπεσαν στις μάχες δεν συντάχθηκαν ληξιαρχικές πράξεις θανάτου και πολλοί έμειναν άταφοι.


    Στη διάρκεια του Εμφυλίου, 700.000-750.000 κάτοικοι ορεινών χωριών της Θεσσαλίας και της Β. Ελλάδας υποχρεώθηκαν από τον κυβερνητικό στρατό να εγκαταλείψουν τα χωριά τους και να εγκατασταθούν σε παραπήγματα σε πόλεις.
    Είναι γνωστοί ως «ανταρτόπληκτοι». Κάποιοι από αυτούς έζησαν έτσι έως και τρία χρόνια. Οι τελευταίοι επέστρεψαν στα ερειπωμένα χωριά τους την άνοιξη του 1950. Υπάρχουν επίσης 50.000-80.000 πρόσφυγες που γύρισαν μετά 30 χρόνια ή δεν γύρισαν ποτέ πίσω. Πρόκειται για άνδρες και γυναίκες, μαχητές του Δ.Σ., αλλά και για οικογένειες, ακόμα και ολόκληρα χωριά, που πέρασαν τα σύνορα και έζησαν στις Λαϊκές Δημοκρατίες και στη Σοβιετική Ένωση.
    ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ
    Εντυπωσιακό στοιχείο όλης αυτής της αναστάτωσης, σε μια Ελλάδα που είχε πληθυσμό περίπου 7.000.000, ήταν η μετακίνηση των παιδιών.


    Υπολογίζεται ότι ο Δ.Σ. μετέφερε 25.000-28.000 παιδιά στις Λαϊκές Δημοκρατίες, ενώ περίπου ίδιο αριθμό παιδιών μετέφερε ο κυβερνητικός στρατός στις 53 Παιδοπόλεις που είχαν ιδρυθεί από τον Έρανο «Πρόνοια Βορείων Επαρχιών της Ελλάδος» ή, όπως είναι πιο γνωστός, τον «Έρανο της Βασίλισσας».


    Η ηλικία των παιδιών έπρεπε να είναι 3-14 για όσα μετέφερε ο Δ.Σ. και 4-16 χρονών για τα παιδιά του Εράνου.


    Τα ηλικιακά αυτά όρια δεν τηρήθηκαν. Και οι δύο στρατοί πήραν και μικρότερα παιδιά, συνήθως μαζί με τα αδέλφια τους, αλλά κυρίως μεγαλύτερα αγόρια. Ο Δ.Σ. αντιμετώπιζε πρόβλημα με τις εφεδρείες. Τα μεγαλύτερα γύρισαν, εκπαιδεύτηκαν και πολέμησαν. Επιπλέον, την ίδια εποχή (20-2-48) δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης ο Νόμος αριθ. 7, το άρθρο 3 του οποίου αφορούσε την επιστράτευση των γυναικών, γεγονός που επιτρέπει να συμπεράνουμε ότι η απομάκρυνση των μικρών παιδιών διευκόλυνε τις νεαρές μητέρες που ζούσαν στις περιοχές δράσης του Δ.Σ., να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σ' αυτόν. Ο κυβερνητικός στρατός μετακίνησε «παιδιά» μέχρι και 20 χρονών. Η Συντονιστική Επιτροπή Διασώσεως και Περιθάλψεως Ελληνοπαίδων -η οποία είχε ιδρυθεί με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου, μετά την πρωτοβουλία της βασίλισσας Φρειδερίκης να καλέσει στις 6 Μαρτίου 1948 τους υπουργούς Στρατιωτικών και Κοινωνικής Πρόνοιας, καθώς και τον υφυπουργό Εσωτερικών- επανειλημμένα ασχολήθηκε με το θέμα των μεγάλων παιδιών. Οι λύσεις που προκρίθηκαν ήταν η ίδρυση ειδικών Παιδοπόλεων (Καστρί, Προσκοπικός Καταυλισμός Ρόδου), αλλά τα παιδιά αυτά στάλθηκαν κυρίως στις Τεχνικές Σχολές του Εθνικού Ιδρύματος. Οι σχολές αυτές λειτουργούσαν με στρατιωτική πειθαρχία, «ανήκαν» στο βασιλιά, αλλά χρηματοδοτούνταν από τον Έρανο της Βασίλισσας. Το καύχημα του Εθνικού Ιδρύματος αποτελούσαν οι Βασιλικές Τεχνικές Σχολές Λέρου, όπου είχαν συγκεντρωθεί και οι κάτω των 20 χρονών αντάρτες του Δ.Σ. που είχαν συλληφθεί κατά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, για να «αναμορφωθούν» και να αποβάλουν «το κομμουνιστικό μικρόβιο», αλλά και να μάθουν μια τέχνη.

    Ελληνόπουλα που, στη διάρκεια του εμφυλίου, είχαν μεταφερθεί προσφυγόπουλα στην Αγγλία, επιστρέφουν στην πατρίδα μετά τη λήξη των εχθροπραξιών. 4 Ιουλίου 1950 (Φωτ.: Συλλογή Ν.Ε. Τόλη).
    Η απομάκρυνση των παιδιών από περιοχές αποκλεισμένες - και άρα άμεσα απειλούμενες από την πείνα- και συνεχώς βομβαρδιζόμενες, παρόλο που θα μπορούσε να θεωρηθεί ανθρωπιστική ενέργεια, πήρε πολιτικές διαστάσεις. Το ζήτημα αποτέλεσε μέρος της στρατηγικής των εμπόλεμων και, λόγω της ευαισθησίας του, χρησιμοποιήθηκε στους πολιτικούς χειρισμούς του Ψυχρού Πολέμου. Η κυβέρνηση των Αθηνών χαρακτήρισε την ενέργεια της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης «παιδομάζωμα», «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» και «γενοκτονία». Έθεσε το ζήτημα στον ΟΗΕ -σε μια στιγμή που εβάλλετο, κυρίως από το σοβιετικό μπλοκ, για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (εκτελέσεις, βασανιστήρια, στρατόπεδα συγκέντρωσης)- και ζήτησε τον επαναπατρισμό των παιδιών.


    Εκτός από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, το 1950 και το 1951, το θέμα συζητήθηκε και στην Επιτροπή για τη Θέση της Γυναίκας, ως Ζήτημα των Ελληνίδων Μητέρων που τα παιδιά τους δεν είχαν ακόμα επαναπατριστεί. Την Ελλάδα εκπροσωπούσε η Λίνα Τσαλδάρη, χήρα του αρχηγού του Λαϊκού Κόμματος Παναγή Τσαλδάρη, «Εντεταλμένη Κυρία» στον Έρανο της Βασίλισσας. Επιπλέον, μέσω του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, η κυβέρνηση των Αθηνών κατέθεσε καταλόγους με ονόματα παιδιών και με αιτήσεις γονέων που αναζητούσαν τα παιδιά τους. Η Επιτροπή «Βοήθεια στο Παιδί» (ΕΒΟΠ), υπό την προεδρία του γιατρού Πέτρου Κόκκαλη, που είχε την ευθύνη για τα παιδιά που μεταφέρθηκαν στις Λαϊκές Δημοκρατίες, αμφισβήτησε την εγκυρότητα των καταλόγων. Στο Υπόμνημα της της 20ής Αυγούστου 1951 δήλωνε ότι, από τα 9.839 ονόματα που υπήρχαν στον κατάλογο, στις 552 περιπτώσεις και οι δύο γονείς του παιδιού ζούσαν στις Λαϊκές Δημοκρατίες, σε 1.496 περιπτώσεις ο ένας γονιός ζούσε εκεί, 2.223 «παιδιά» ήταν πάνω από 18 χρονών, 2.484 ονόματα παιδιών δεν ήταν γραμμένα στις καταστάσεις της ΕΒΟΠ, 188 ονόματα ήταν διπλογραμμένα, για 2.650 παιδιά είχαν δοθεί ανεπαρκή στοιχεία, ενώ υπήρχαν και 213 πολύ χαρακτηριστικές περιπτώσεις αιτήσεων, όπως, π.χ. η περίπτωση τριών αδελφών από το Διδυμότειχο, που τα αναζητούσε ο πρώην συνέταιρος του πατέρα τους.


    Ως το 1952, μόνο από τα 11.000 περίπου παιδιά που βρίσκονταν στην πρώην Γιουγκοσλαβία (είχε ήδη έλθει ο Τίτο σε διάσταση με τον Στάλιν) είχαν επιστρέψει περίπου 550. Το 1952 η ελληνική κυβέρνηση έπαψε να ζητεί τον επαναπατρισμό των παιδιών, γιατί, όπως είπε ο αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, «μετά πέντε χρόνια κομμουνιστικής αναμόρφωσης» θα είχαν γίνει, σύμφωνα με τα λόγια του Ζαχαριάδη (22.12.1950), «μαχητές του στρατού που θα ελευθέρωνε την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό». Η τύχη των παιδιών αυτών συνδέθηκε με τους μαχητές του Δ.Σ. που κατέφυγαν στις χώρες του σοβιετικού μπλοκ.


    Επαναπατρίσθηκαν, όσα επαναπατρίσθηκαν, μαζί με τους άλλους πολιτικούς πρόσφυγες, έπειτα από περίπου 30 χρόνια.


    Στις Παιδοπόλεις της βασίλισσας έμειναν τα ορφανά και από τους δύο γονείς και τα «τούτοις εξομοιούμενα», δηλαδή τα παιδιά εξόριστων, φυλακισμένων και μαχητών του Δ.Σ. Τα υπόλοιπα επέστρεψαν στα χωριά τους το καλοκαίρι του 1950. Στις αρχές της δεκαετίας του '60 τα περισσότερα από αυτά μετανάστευσαν ως «γκασταρμπάιτερ» στη Γερμανία, στα ορυχεία του Βελγίου ή εγκαταστάθηκαν στις μεγάλες ελληνικές πόλεις.
    Τασούλα Βερβενιώτη (από το ένθετο της εφημερίδας Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, επτά ΗΜΕΡΕΣ της 21.11.1999)
    http://anemourion.blogspot.gr
     Πίσω στα παλιά 

    29.11.15

    ΕΝΑ ΧΩΡΙΟ ΜΕ 140 ΝΕΚΡΟΥΣ ΨΑΧΝΕΙ ΑΚΟΜΑ ΔΙΚΑΙΩΣΗ !!

     

    29.11.2015

    Στο Δομένικο της Λάρισας (κοντά στην Ελασσόνα) οι συγγενείς των θυμάτων που σφαγιάστηκαν από τους Ιταλούς το 1943 συνεχίζουν τον αγώνα που ξεκίνησαν το 2000 και ζητούν στήριξη από την Πολιτεία

    Από τον
    Στάθη Βασιλόπουλο

    Τη συνδρομή της Πολιτείας στον δικαστικό αγώνα που έχουν ξεκινήσει εναντίον του ιταλικού κράτους ζητούν συγγενείς των 140 κατοίκων του μαρτυρικού Δομένικου, κοντά στην Ελασσόνα της Λάρισας, οι οποίοι στις 16 Φεβρουαρίου 1943 βρήκαν μαρτυρικό θάνατο από τις ιταλικές δυνάμεις κατοχής. Με πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού Στάθη Ψωμιάδη, εκπροσώπου των οικογενειών των θυμάτων, οι απόγονοι των εκτελεσθέντων κατέθεσαν αγωγή εναντίον της Ιταλίας διεκδικώντας χρηματικές αποζημιώσεις ύψους 35.000.000 ευρώ, αλλά κυρίως, όπως λένε, την ηθική τους δικαίωση.
    «Περιμένουμε να δούμε την ευαισθησία της ελληνικής κυβέρνησης, του υπουργείου Εξωτερικών, του υπουργείου Δικαιοσύνης και του υπουργείου Οικονομικών. Ζητάμε να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση ώστε να μην κληθούν οι συγγενείς των θυμάτων (στην πλειονότητά τους άνθρωποι μεγάλης ηλικίας ή αγρότες) να καλύψουν τα έξοδα της δίκης» εξηγεί η δικηγόρος Ευαγγελία Λιακούλη, που έχει αναλάβει την υπόθεση.

    Εγκλήματα πολέμου

    Ο αγώνας των κατοίκων του Δομένικου, προκειμένου να αναγνωριστεί η σφαγή των προγόνων τους ως έγκλημα πολέμου, ξεκίνησε το 2000. «Θεωρήσαμε χρέος τιμής να ζητήσουμε την τιμωρία των εγκληματιών που ξεκλήρισαν τις οικογένειές μας και κατέστρεψαν το χωριό. Δύο δημοτικοί σύμβουλοι και εγώ, ως πρόεδρος του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου, καταθέσαμε μήνυση στην Εισαγγελία της Λάρισας για την εισβολή των Ιταλών στρατιωτών στο Δομένικο. Προς μεγάλη μας απογοήτευση, η μήνυση μπήκε, τότε, στο αρχείο, καθώς η Εισαγγελία θεώρησε ότι τα αδικήματα είχαν παραγραφεί» λέει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ο κ. Ψωμιάδης.


    Η «σπίθα» όμως είχε ανάψει, οι κάτοικοι του Δομένικου πείσμωσαν και η σφαγή των 140 αμάχων ήρθε ξανά στο προσκήνιο, λίγα χρόνια αργότερα, με αφορμή τις έρευνες καθηγητών αμερικανικού πανεπιστημίου, που αποφάσισαν να «ξεσκονίσουν» τα αρχεία της ιταλικής μεραρχίας Πινορέλο. «Μια καθηγήτρια σύγχρονης Ιστορίας επικοινώνησε μαζί μου, προκειμένου να γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ για τα γεγονότα του 1943 στο Δομένικο. Σε συνεργασία με την ΕΡΤ και το History Channel έφθασε στο χωριό ένα τηλεοπτικό συνεργείο από την Ιταλία και τράβηξε πλάνα για το ντοκιμαντέρ, που ονομάστηκε "Ο βρόμικος πόλεμος του Μουσολίνι". Ακολούθησε δεύτερο ντοκιμαντέρ και το θέμα απέκτησε δημοσιότητα».
    Οι μάρτυρες

    Η συγκλονιστική ιστορία των θυμάτων του Δομένικου συγκίνησε ακόμη και τον τοπικό εισαγγελέα της Πάντοβα, που διέταξε έρευνα για την υπόθεση. «Με τη βοήθεια του δικτύου μαρτυρικών πόλεων συγκεντρώσαμε όλα τα στοιχεία και καταθέσαμε μήνυση. Στείλαμε μάρτυρες στην Ιταλία, βρήκαμε ντοκουμέντα, έγγραφα, ακόμη και την επίσημη αναφορά του διοικητή της ιταλικής φάλαγγας, που ομολογεί ωμά τις δολοφονίες των δικών μας ανθρώπων. Ολη αυτή η προσπάθεια όμως έχει τεράστιο κόστος. Χρειάζονται μεταφράσεις εγγράφων, ίσως και ένας δικηγόρος που θα έχει ως βάση την Ιταλία, ώστε να μπορεί να ασκήσει πίεση, για να προχωρήσει η υπόθεση. Απαιτούνται επίσης χρήματα για τα δικαστικά έξοδα και, το κυριότερο, μας ζητούν να καταβάλουμε ένα μεγάλο ποσό, γύρω στα 35.000-40.000 ευρώ, όπως προβλέπεται στις περιπτώσεις διεκδίκησης τέτοιου είδους αποζημιώσεων. Η εκδίκαση της υπόθεσης έχει αναβληθεί δύο φορές. Είναι αδύνατο να βρούμε τόσα χρήματα. Ελπίζουμε ότι η Πολιτεία θα σταθεί στο πλευρό μας» αναφέρει ο κ. Ψωμιάδης.

    Οι δυνάμεις του Μουσολίνι σκότωσαν, λεηλάτησαν και έκαψαν σπίτια

    Λίγες ημέρες πριν από τη σφαγή των 140 αμάχων στο Δομένικο, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ πληροφορήθηκαν ότι οι Ιταλοί προετοίμαζαν επιχείρηση «εκκαθάρισης» στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας και της Ελασσόνας. Το πρωινό της 16ης Φεβρουαρίου 1943 οι αντάρτες έστησαν ενέδρα στον ιταλικό στρατό, στην περιοχή Μαυρίτσα. Η ιταλική φάλαγγα, με 130 στρατιώτες, δέχθηκε επίθεση και «μέτρησε» εννέα νεκρούς. Οι αντάρτες καταδιώχθηκαν από ιταλικά αεροπλάνα αλλά κατάφεραν να κρυφτούν στα γύρω βουνά και να σωθούν, έχοντας μόλις δύο τραυματίες. Η χαρά της νίκης όμως δεν κράτησε πολύ. Οι ιταλικές δυνάμεις κατευθύνθηκαν στο Δομένικο, περικύκλωσαν το χωριό και άρχισαν να σκοτώνουν γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένους.

    Ο Ιταλός διοικητής, αντιστράτηγος Μπενέλι, διέταξε να λεηλατηθούν οι αποθήκες και να καούν όλα τα σπίτια του χωριού. Οι κάτοικοι σύρθηκαν στην πλατεία και οδηγήθηκαν με τη βία στη Μαυρίτσα, στο σημείο της ντροπιαστικής για τους Ιταλούς ήττας από τους αντάρτες. Οι στρατιώτες ξεχώρισαν τους άνδρες (ανάμεσά τους και τα παιδιά άνω των 14 ετών) από τις γυναίκες και άρχισαν τις εκτελέσεις. Στη συνέχεια, έβαλαν φωτιά στα χωριά Μυλόγουστα (στο σημερινό Μεσοχώρι) και Δαμάσιο, σκότωσαν ανυπεράσπιστους ανθρώπους και πήραν αιχμαλώτους, που οδηγήθηκαν μαζί με τους άνδρες του Δομένικου στη θέση Καυκάκι. Στο σημείο που βρίσκεται σήμερα το μνημείο με τον λευκό σταυρό, προς τιμήν των θυμάτων, εκτελέστηκαν ομαδικά 118 άτομα. Τα πτώματα έμειναν άταφα για αρκετές ημέρες. Στην αναφορά του προς τους ανωτέρους του, ο αντιστράτηγος Μπενέλι πρότεινε να δοθεί εύφημος μνεία στον αντισυνταγματάρχη Ντε Πάουλα, επικεφαλής της φάλαγγας αυτοκινήτων που συμμετείχε στην επιχείριση εκκαθάρισης του Δομένικου και των άλλων χωριών, με την αιτιολογία ότι «εκτέλεσε την επιχείρηση με ηρεμία, ενεργητικότητα και ευφυή διοικητική δράση και ανταποκρίθηκε με τέλειο τρόπο στα καθήκοντα που του είχαν ανατεθεί».

    DimokratiaNews.gr

    27.11.15

    ΠΙΝΔΟΣ : Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΑ ΣΥΝΝΕΦΑ

     

    n-GREVENA-large570Σε υψόμετρο 1.200 μέτρων (ίσως στην υψηλότερη στην Ελλάδα αρχαιολογική ανασκαφή) στην Πίνδο, οι αρχαιολόγοι βρέθηκαν «αντιμέτωποι» με τα ερείπια μιας άγνωστης πόλης του 4ου π.Χ. Αιώνα.
    Ύστερα από 17 και πλέον χρόνια ανασκαφών μιας μικρής ομάδας αρχαιολόγων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) με ιδιαίτερα περιορισμένα τα κονδύλια, που δεν αφορούσαν σε μια «ηχηρή» και εντυπωσιακή αποκάλυψη, οι επιστήμονες κατόρθωσαν να αποφέρουν σημαντικά αποτελέσματα και ευρήματα- όχι όμως και την ταύτισή της με συγκεκριμένη αρχαία πόλη…
    Τα σπαράγματα επιγραφών με τα γράμματα «ΙΕΡ…», «ΙΕΡΟ…» που εντοπίστηκαν στο Καστρί –οχυρωμένη ακρόπολη μιας αρχαίας πόλης της χώρας των Τυμφαίων, τμήματος του βασιλείου της Μακεδονίας, του 4ου π.Χ. αιώνα κάνουν τους αρχαιολόγους να εικάζουν πως πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική θέση των αρχαίων Μακεδόνων με ναούς και λατρευτικούς χώρους, το ακριβές όνομα όμως των οποίων παραμένουν άγνωστοι…
    «Αν και τα ευρήματα είναι πολλά και σημαντικά, εξακολουθούν πεισματικά να μένουν κρυμμένα το όνομα του θεού που λατρεύεται στον ναό και το όνομα της πόλης. Ωστόσο, όλα τα στοιχεία, η γεωγραφική θέση, τα ευρήματα ακόμη και τα χρόνια της ακμής της ακρόπολης στο τέλος του 4ου αι. π. Χ., προδίδουν τη σημασία της μέσα στο ιστορικό πλαίσιο του βασιλείου της αρχαίας Μακεδονίας» τονίζει -μεταξύ άλλων- στην εισήγησή της η επικεφαλής της ανασκαφικής ομάδας – ομότιμη πλέον καθηγήτρια του ΑΠΘ Στέλλα Δρούγου.
    «Ο αρχαιολογικός χώρος στο Καστρί (υψ. 1200 μ.) του Δήμου Γρεβενών, στις ανατολικές πλαγιές της Πίνδου, ανάμεσα στα χωριά Πολυνέρι και Αλατόπετρα αποτελεί από δεκαπενταετίας (1998 – 2015) και πλέον το αντικείμενο της ανασκαφικής έρευνας μιας μικρής ομάδας αρχαιολόγων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Στους χρόνους αυτούς η ανασκαφή με μικρές χρονικές περιόδους και ακόμη μικρότερες οικονομικές δυνάμεις, που προήλθαν κυρίως από την Τοπική Αυτοδιοίκηση Γρεβενών και το πρώην Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης, με τη συμπαράσταση του υπουργείου Πολιτισμού και κάτω από την ομπρέλα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, κατόρθωσε να αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα και ευρήματα. Γρήγορα αποδείχτηκε ότι στο Καστρί υπήρξε η οχυρωμένη ακρόπολη μιας αρχαίας πόλης της χώρας των Τυμφαίων, τμήματος του βασιλείου της Μακεδονίας.
    grevena
    Στον ευρύ χώρο του τείχους της ακρόπολης, στη δυτική πλευρά της, αναγνωρίστηκαν τα λείψανα και τα θεμέλια ενός αξιόλογου κτηριακού συγκροτήματος που χρονολογείται στα τελευταία χρόνια του 4ου αι. π. Χ.: Στο μεγάλο πλάτωμα του υψώματος ο πετρόχτιστος ναός, η δωρική στοά και ένα μεγάλο ακόμη κτήριο συγκεντρώνονται γύρω από μία τετράπλευρη ‘πλατεία’ και σε άμεση επαφή με την μεγάλη δυτική πύλη του οχυρωματικού περιβόλου που προστάτευε την ακρόπολη.
    Τα αρχαιολογικά ευρήματα
    Τα αρχαιολογικά ευρήματα έδειξαν ότι η ακρόπολη ‘ζει’ έως τα χρόνια της επικράτησης των Ρωμαίων στα βασίλειο της Μακεδονίας, περίπου έως το 150 π. Χ. οπότε και καταστρέφεται. Διαγράφονται πλέον καθαρά τα σχήματα των οικοδομημάτων, τα κινητά ευρήματα αποδεικνύουν την σημασία της θέσης και το σύνολο των αρχαίων καταλοίπων υπόσχονται πολλά περισσότερα για το μέλλον” τονίζεται στην εισήγηση που θα δοθεί αύριο (Τετάρτη) στις 11.30 στο ΚΕ.Δ.Ε.Α. του ΑΠΘ με αφορμή την ολοκλήρωση του χρόνου χρηματοδότησης μέσω ΕΣΠΑ (η παράταση του προγράμματος των ΕΣΠΑ 2009-2015).
    Η πανεπιστημιακή ανασκαφή στη θέση Καστρί, στο Πολυνέρι των Γρεβενών, χρηματοδοτήθηκε αρχικά (την πρώτη δεκαετία της ανασκαφής από το 1998-2009) από τη Νομαρχία Γρεβενών και το υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης, ακολούθησε διακοπή της την πενταετία 2009-2014 και τέλος η ένταξή της στα προγράμματα ΕΣΠΑ.
    Σε αλλεπάλληλες αναφορές τους (με αφορμή τα νέα στοιχεία που έφερνε κατά καιρούς στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη) καθώς και σε εισηγήσεις τους στα επιστημονικά συνέδρια για το αρχαιολογικό έργο στη Βόρεια Ελλάδα, οι ανασκαφείς με επικεφαλής την κ. Δρούγου επεσήμαναν κυρίως -πέραν των ευρημάτων- την ανάγκη δημιουργίας συνείδησης προστασίας των μνημείων για τους ντόπιους, κατοίκους και φορείς, αλλά και εκείνη της οργάνωσης σοβαρής και συστηματικής φύλαξης των μνημείων.
    Οι αρχικές εικασίες των αρχαιολόγων
    Η συστηματική ανασκαφική έρευνα στο Καστρί έφερε στο φως μεγάλα τμήματα της οχυρωμένης ακρόπολης της αρχαίας πόλης, η οποία, όπως αποδεικνύουν τα ευρήματα, έχει θρησκευτικό χαρακτήρα. Παρά την εκτεταμένη καταστροφή που σημειώνεται στα λείψανα της ακρόπολης, τα νομίσματα, η χαρακτηριστική εισαγμένη και εγχώρια κεραμική, τα ποικίλα μετάλλινα αντικείμενα, φανερώνουν μια οργανωμένη οικονομία και κατά συνέπεια οργανωμένη ζωή της πόλης. Οι ανασκαφικές ενδείξεις και τα ευρήματα, τα αρχιτεκτονικά μέλη και τα νομίσματα χρονολογούν την αποκαλυφθείσα εγκατάσταση στο τέλος του 4ου/αρχές 3ου αι. π.Χ., ενώ η καταστροφή της ακρόπολης που πρέπει να υπήρξε βίαιη, τοποθετείται στα μέσα του 2ου αι. π.Χ. Το πλήθος των χάλκινων βελών και τα εκτεταμένα ίχνη φωτιάς δηλώνουν ως αίτιο την πολεμική σύρραξη.
    grevena
    Οι αρχικές εικασίες των αρχαιολόγων περί της ταύτισης της πόλης με το αρχαίο «Αιγίνιον» δεν έγινε δυνατό –προς το παρόν τουλάχιστον και με βάση τα μέχρι σήμερα μελετηθέντα ευρήματα- να διαπιστωθούν.
    «Όλα αυτά τα δεδομένα ακριβώς διαγράφουν τον επόμενο στόχο της ανασκαφής αυτής στις ανατολικές πλαγιές της Πίνδου με τη βεβαιότητα ότι στο μέλλον μπορεί να διαμορφωθεί εκεί ένας πολύ ενδιαφέρων και ξεχωριστός αρχαιολογικός χώρος» καταλήγει η κ. Δρούγου.
    Στην αυριανή παρουσίαση του αρχαιολογικού έργου στο Καστρί του Δήμου Γρεβενών, στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α) του ΑΠΘ με ομιλίες τους – πλην της ανασκαφέως κ. Δρούγου- μετέχουν και ο ομότιμος καθηγητής Νεότερης Τέχνης του ΑΠΘ Μ. Παπανικολάου («Το Καστρί στους Αγ. Θεοδώρους») και ο επίκουρος καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας Α.Π.Θ Ι. Ξυδόπουλος («Η χώρα των Τυμφαίων»).
    (Με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ)
    huffingtonpost.gr
    http://fouit.gr
     Πίσω στα παλιά

    8.11.15

    Η ΜΑΧΗ ΕΛΑΙΑΣ - ΚΑΛΑΜΑ :ΠΩΣ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΤΗΝ ΙΤΑΛΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ

    Κώστας Μαυραγάνης

    Δημοσιεύθηκε: 08/11/2015 10:03
    DEFAULT


    Το «Όχι» στο ιταλικό τελεσίγραφο ειπώθηκε στις 28 Οκτωβρίου 1940. Ωστόσο, η σημασία του έγινε πλήρως αντιληπτή λίγες ημέρες μετά: στη Μάχη της Ελαίας Καλαμά, όταν ο ελληνικός στρατός ανέκοψε την ιταλική επίθεση, προκαλώντας βίαιο σοκ στην ιταλική ηγεσία, και δίνοντάς της την πρώτη «γεύση» όσον αφορά στο τι έμελλε να ακολουθήσει, ονομαζόμενο αργότερα «το Έπος του '40».
    Η Μάχη της Ελαίας Καλαμά
    Η Μάχη της Ελαίας – Καλαμά και η Μάχη της Πίνδου είναι οι δύο μάχες που ανέκοψαν την ιταλική επίθεση που εκδηλώθηκε τις πρώτες ημέρες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου. Η γραμμή του μετώπου της μάχης ξεκινούσε δυτικά από το Ιόνιο Πέλαγος, στις εκβολές του ποταμού Καλαμά, κατά μήκος του ποταμού και κατέληγε στην στρατηγική τοποθεσία Ελαία, κοντά στο Καλπάκι.
    default
    Την άμυνα της περιοχής είχε αναλάβει η 8η Μεραρχία, υπό τον υποστράτηγο Χαράλαμπο Κατσιμήτρο. Στην άλλη πλευρά βρίσκονταν τμήματα της Μεραρχίας «Φεράρα», ενισχυμένα με άρματα της Μεραρχίας «Κενταύρων» και μονάδες του 25ου Ιταλικού Σώματος Στρατού. Ακόμη, στον Τομέα Καλαμά βρίσκονταν η Μεραρχία Σιένα και στον Τομέα Θεσπρωτίας ιταλική μεραρχία Ιππικού.
    Kalamas1939
    Η εξέλιξη της μάχης παρουσιάζεται με λεπτομέρεια στην «Επίτομη Ιστορία του Ελληνοϊταλικού και Ελληνογερμανικού Πολέμου 1940-41» (ΓΕΣ / ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΥ). Στις 2 Νοεμβρίου το πρωί οι Ιταλοί είχαν ολοκληρώσει τις προετοιμασίες τους για την επίθεση και από τις 09:00 σμήνη ιταλικών αεροσκαφών σε διαδοχικά κύματα άρχισαν να βομβαρδίζουν τον Τομέα Νεγράδων και ιδιαίτερα τη Γκραμπάλα, το Καλπάκι, τη Μονή Βελάς, το αεροδρόμιο Ιωαννίνων και τη γέφυρα Μαζαράκη, χωρίς όμως σοβαρά αποτελέσματα. Βομβάρδισαν επίσης τα Ιωάννινα με αρκετές ζημιές και θύματα μεταξύ του άμαχου πληθυσμού.
    default
    Τις μεσημβρινές ώρες αποχώρησε η αεροπορία και άρχισε σφοδρός βομβαρδισμός της τοποθεσίας από το ιταλικό πυροβολικό, με μεγαλύτερη πυκνότητα κατά της τοποθεσίας Ελαίας—Γκραμπάλας, με ασήμαντα όμως και πάλι αποτελέσματα. Στο μεταξύ τμήματα της Μεραρχίας «Φερράρα», η οποία, όπως προαναφέρθηκε, είχε ενισχυθεί και με άρματα από τη Μεραρχία «Κενταύρων», άρχισαν να κινούνται κατά του Τομέα Νεγράδων και στις 15:00 εκτόξευσαν την πρώτη τους επίθεση από πολλές συγχρόνως κατευθύνσεις, με ιδιαίτερη βαρύτητα κατά των υψωμάτων Γκραμπάλα και Ψηλορράχη.
    default
    Η επίθεση, παρά την προετοιμασία της και τους σφοδρούς βομβαρδισμούς που είχαν προηγηθεί, αποκρούστηκε με σοβαρές απώλειες για τους Ιταλούς. Έτσι η ημέρα της 2ας Νοεμβρίου πέρασε χωρίς οι Ιταλοί να μπορέσουν να διαρρήξουν την τοποθεσία Ελαίας. Στην απόκρουση της ιταλικής επιθέσεως συνέβαλε αποφασιστικά και το ελληνικό πυροβολικό, το οποίο, βάλλοντας με καταιγιστικά και εύστοχα πυρά κατά των επιτιθεμένων, τους αποδιοργάνωσε και τους ανάγκασε να κινούνται με αργό ρυθμό ή να ανακόπτουν την κίνηση τους, εξαιτίας των απωλειών.
    Κατά τη διάρκεια της νύχτας, επίλεκτα τμήματα ιταλικού πεζικού, ενισχυμένα και με Αλβανούς, κατόρθωσαν να αιφνιδιάσουν ελληνικό τμήμα, δυνάμεως λόχου περίπου, που κατείχε το ύψωμα Γκραμπάλα, να το ανατρέψουν και να καταλάβουν το ύψωμα.
    3η Νοεμβρίου
    Η κατάληψη όμως αυτή δε διάρκεσε για πολύ, γιατί τις πρωινές ώρες της 3ης Νοεμβρίου τα ελληνικά τμήματα ενήργησαν αντεπίθεση και με αγώνα με τη λόγχη ανακατέλαβαν τη Γκραμπάλα. Ο εχθρός εγκατέλειψε σ' αυτή 20 νεκρούς, 6 αιχμαλώτους και πολλά όπλα και πυρομαχικά.
    Το 47ο ιταλικό Σύνταγμα Πεζικού που ήταν συγκεντρωμένο κοντά στη Γκραμπάλα—με αποστολή να ανέβει σ' αυτή μετά την κατάληψη της για να συνεχίσει προς τα υψώματα Ψηλορράχη και Ασσόνισα—έγινε έγκαιρα αντιληπτό και με τα πυρά τεσσάρων ελληνικών πυροβολαρχιών διαλύθηκε πριν καν εκδηλώσει την ενέργεια του.
    default
    Το πρωινό της 3ης Νοεμβρίου πέρασε με την ανταλλαγή πυρών πυροβολικού και από τις δύο πλευρές στους Τομείς Νεγράδων και Καλαμά. Από τις 10: 00 εισήλθε στον αγώνα και η Ιταλική Αεροπορία, η οποία βομβάρδισε κυρίως τον Τομέα Νεγράδων. Στις 16:00 ο εχθρός εκτόξευσε νέα επίθεση κατά του λόφου Καλπακίου με 50-60 άρματα, πλαισιωμένα με 80 περίπου μοτοσικλετιστές. Και αυτή όμως αναχαιτίστηκε από τα αντιαρματικά κωλύματα και τα εύστοχα πυρά του πυροβολικού. Τα περισσότερα από τα άρματα και τις μοτοσικλέτες καταστράφηκαν, ενώ τα υπόλοιπα υποχρεώθηκαν να υποχωρήσουν με σοβαρές ζημιές. Επίσης πολλές απώλειες είχε και το ιταλικό πεζικό, το οποίο δέχτηκε τα ελληνικά πυρά στους χώρους συγκεντρώσεως του, με αποτέλεσμα να μην εκδηλώσει την επίθεση του.
    Η αποτυχία αυτή του εχθρού τόνωσε ιδιαίτερα το φρόνημα των Ελλήνων στρατιωτών, οι οποίοι για πρώτη φορά αντίκριζαν άρματα- ωστόσο, η αντιαρματική άμυνα είχε αποδειχθεί αποτελεσματική.
    4η Νοεμβρίου
    Για τις 4 Νοεμβρίου, οι Ιταλοί προέβλεπαν να ενεργήσουν γενική επίθεση σε ολόκληρο το μέτωπο, πλην όμως την ανέβαλαν για την επόμενη ημέρα προφανώς για την πληρέστερη προπαρασκευή της. Έτσι η 4η Νοεμβρίου πέρασε ε μόνο με την προσβολή ολόκληρης της τοποθεσίας με πυρά πυροβολικού και σε ορισμένες περιπτώσεις και με την αεροπορία. Στο μεταξύ η 8η Μεραρχία για να ενισχύσει τις θέσεις της στην τοποθεσία Ελαίας, απέσυρε τη νύχτα της 3/4 Νοεμβρίου τα τμήματα της, που βρίσκονταν στις θέσεις Σιάστη, Μονή Σωσσίνου και Ρεπετίστη δυτικά του Καλαμά, σε νέα τοποθεσία, στα ανατολικά του ποταμού, η οποία θεωρούνταν λιγότερο ευπρόσβλητη στα εχθρικά άρματα.
    Η σύμπτυξη πραγματοποιήθηκε αθόρυβα, στη διάρκεια της νύχτας, χωρίς να γίνει αντιληπτή από τους Ιταλούς.
    5η Νοεμβρίου
    Από το πρωί της 5ης Νοεμβρίου οι Ιταλοί βομβάρδισαν τις περιοχές Γκραμπάλας και Βροντισμένης στον Τομέα Νεγράδων, τις θέσεις δυτικά του Καλαμά ποταμού που είχαν ήδη εγκαταλειφθεί από τα ελληνικά τμήματα και την περιοχή Παραποτάμου (Βάρφανης) στον Τομέα Θεσπρωτίας. Στον Τομέα Νεγράδων, οι Ιταλοί ύστερα από την προπαρασκευή του πυροβολικού και της αεροπορίας, ενήργησαν στις 14: 30 νέα γενική επίθεση σε ολόκληρο το μέτωπο του, με μεγάλες δυνάμεις πεζικού και αρμάτων μάχης.
    Όμως και αυτή η επίθεση, παρά την ισχυρή υποστήριξη της από την αεροπορία και το πυροβολικό, απέτυχε και οι δυνάμεις των Ιταλών καθηλώθηκαν από τα ελληνικά πυρά, προ της αμυντικής τοποθεσίας με πολύ σοβαρές απώλειες. Τα άρματα μάχης, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν κυρίως στην περιοχή Παρακάλαμου, δέχτηκαν τα συγκεντρωτικά και εύστοχα πυρά του ελληνικού πυροβολικού με αποτέλεσμα να διασκορπιστούν και να καθηλωθούν στις ελώδεις εκτάσεις του Καλαμά ποταμού.
    Οι τελευταίες προσπάθειες
    Η ιταλική επίθεση στον Τομέα αυτό συνεχίστηκε και κατά τις δύο επόμενες ημέρες, κυρίως κατά της τοποθεσίας Ελαίας, χωρίς κανένα και πάλι αποτέλεσμα. Επίλεκτα ιταλικά τμήματα, που κατόρθωσαν το βράδυ της 7ης Νοεμβρίου να καταλάβουν το ύψωμα Ψηλορράχη, νότια κορυφή της Γκραμπάλας, δέχτηκαν άμεση ελληνική αντεπίθεση και ύστερα από μάχη σώμα με σώμα υποχρεώθηκαν να υποχωρήσουν αφού εγκατέλειψαν επί τόπου 45 νεκρούς, 7 αιχμαλώτους, 5 όλμους, 3 πολυβόλα και 4 οπλοπολυβόλα. Οι ελληνικές απώλειες ανήλθαν σε έναν αξιωματικό και 11 οπλίτες νεκρούς και έναν αξιωματικό και 33 οπλίτες τραυματίες.
    default
    Αυτή ήταν και η τελευταία ιταλική προσπάθεια κατά της τοποθεσίας Ελαίας. Η Γκραμπάλα, το κλειδί της τοποθεσίας αυτής και του υψιπέδου των Ιωαννίνων γενικότερα, παρέμεινε στην κατοχή της 8ης Μεραρχίας. Στον τομέα Καλαμά, καμιά σοβαρή ιταλική ενέργεια δε σημειώθηκε κατά το παραπάνω χρονικό διάστημα, εκτός από την κατάληψη των εγκαταλειμμένων, από τα ελληνικά τμήματα, προωθημένων θέσεων στα δυτικά του Καλαμά ποταμού.
    Στον Τομέα Θεσπρωτίας, οι Ιταλοί με την κάλυψη της αεροπορίας και του πυροβολικού, κατόρθωσαν στις 10:15 της 5ης Νοεμβρίου να ζεύξουν τον Καλαμά ποταμό στην περιοχή Τσιφλίκι, να διαπεραιωθούν νότια από αυτόν και να δημιουργήσουν μικρό προγεφύρωμα. Την επομένη τα ιταλικά τμήματα—αφού διεύρυναν το προγεφύρωμα—κινήθηκαν προς τα νότια, κατέλαβαν την Ηγουμενίτσα και εξανάγκασαν τις εκεί υπάρχουσες περιορισμένες ελληνικές δυνάμεις να συμπτυχθούν νοτιότερα.
    Η 8η Μεραρχία, εξαιτίας της ελλείψεως επαρκών εφεδρειών για τη διεξαγωγή επιβραδυντικού αγώνα στην περιοχή αυτή, διέταξε τα τμήματα της να διακόψουν την επαφή με τον εχθρό και να αποσυρθούν σε νέες θέσεις επί της τοποθεσίας όρη Σουλίου—Αχέροντας ποταμός, με αποστολή να απαγορεύσουν τις διαβάσεις προς την Πρέβεζα και τα Ιωάννινα.
    default
    Για την ενίσχυση της παραπάνω νέας τοποθεσίας προωθήθηκε στη Φιλιππιάδα το 39ο Σύνταγμα Ευζώνων (μείον) της III Μεραρχίας. Ωστόσο οι ιταλικές δυνάμεις δεν παρενόχλησαν τις συμπτυσσόμενες ελληνικές δυνάμεις και δεν επιδίωξαν να εκμεταλλευτούν την επιτυχία τους. Αρκέστηκαν μόνο στην προώθηση ενός τμήματος Ιππικού μέχρι το χωριό Μαργαρίτι. Η στάση αυτή των Ιταλών δικαιολογείται μόνο από το φόβο τους να μην αποκοπούν από τις βάσεις τους, συνεχίζοντας την προέλαση τους στον Τομέα Θεσπρωτίας, ενώ δεν είχε ακόμη διασπαστεί η τοποθεσία Ελαίας.
    default
    Από τις 8 Νοεμβρίου, η επιθετική δραστηριότητα των Ιταλών διακόπηκε. Όπως διαπιστώθηκε αργότερα, κατά την ημέρα αυτή, ο Ανώτατος Διοικητής των ιταλικών δυνάμεων στην Αλβανία Στρατηγός Βισκόντι Πράσκα διατάχθηκε να αναστείλει τις επιθετικές του ενέργειες, ενώ ταυτόχρονα γινόταν αντικατάσταση του με το Στρατηγό Σοντού. Από τις 9 Νοεμβρίου, στο μέτωπο Ηπείρου, οι όροι των αντιπάλων αντιστράφηκαν. Οι Ιταλοί στον Τομέα Νεγράδων μετέπεσαν σε κατάσταση άμυνας, «ενώ στον Τομέα Θεσπρωτίας άρχισαν να συμπτύσσονται, διατηρώντας μόνο ένα περιορισμένο προγεφύρωμα νότια του Καλαμά ποταμού, που αποτέλεσε και το μοναδικό επίτευγμα της αιφνιδιαστικής επιθέσεως τους στο μέτωπο Ηπείρου. Έτσι, ύστερα από αμυντικό αγώνα δώδεκα ημερών κατορθώθηκε να συγκρατηθούν προ της τοποθεσίας Ελαίας οι ιταλικές δυνάμεις, που ανέρχονταν σε δύο μεραρχίες και να υποστούν φθορά ηθική και υλική τέτοια, ώστε η Ανώτατη Διοίκηση τους να αποφασίσει την αναστολή των επιθετικών επιχειρήσεων μέχρι την άφιξη νέων ενισχύσεων.
    default
    Στις 10 Νοεμβρίου το Στρατηγείο της VIII Μεραρχίας που βρισκόταν μέχρι τότε στο Φρούριο Ιωαννίνων, μετακινήθηκε στο χωριό Βελτίστα (Κληματιά). Κατά τις τρεις επόμενες ημέρες η Μεραρχία ασχολήθηκε με διάφορες επιθετικές αναγνωρίσεις, η σημαντικότερη των οποίων υπήρξε αυτή που έγινε από τον Τομέα Θεσπρωτίας προς την κατεύθυνση της Ηγουμενίτσας και είχε ως αποτέλεσμα την κατάληψη, μέχρι τις 13 Νοεμβρίου, των υψωμάτων Αγίας Μαρίνας—Νεοχωρίου στα νότια του Καλαμά ποταμού και την εξάλειψη σχεδόν του ιταλικού προγεφυρώματος στην περιοχή αυτή.
    Προς την 8η Μεραρχία διαβιβάστηκε η παρακάτω διαταγή του Αρχιστράτηγου με την οποία εκφραζόταν η ευαρέσκεια του για τις μέχρι τότε επιτυχίες της:
    «Εκφράζομεν πλήρη Ικανοποίησιν δι' επιτυχή αντιμετώπισιν καταστάσεως επί λήξει περιόδου ενεργείας σας ως ανεξαρτήτου Μεραρχίας. Τούτο αφορά διοικητήν μεραρχίας πρωτίστως και εv αναλόγω βαθμώ συνεργάτας του».
    Οι απώλειες της VIII Μεραρχίας κατά τον αμυντικό της αγώνα, από 1 μέχρι 5 Νοεμβρίου, ανήλθαν σε 3 αξιωματικούς και 57 οπλίτες νεκρούς και σε 5 αξιωματικούς και 203 οπλίτες τραυματίες. Οι περισσότερες από τις απώλειες αυτές οφείλονταν στους βομβαρδισμούς της Ιταλικής Αεροπορίας κατά των θέσεων του πυροβολικού, καθώς και στις τοπικές αντεπιθέσεις, οι οποίες έγιναν για την ανάκτηση εδαφών που είχαν καταληφθεί από τον εχθρό. Οι απώλειες των ιταλικών δυνάμεων, σύμφωνα με τις απόψεις του Στρατηγού Πράσκα, ανήλθαν από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων μέχρι τις 5 Νοεμβρίου σε 17 αξιωματικούς και 354 οπλίτες νεκρούς και σε 65 αξιωματικούς και 1.134 οπλίτες τραυματίες. Ως αγνοούμενοι φέρονται 10 αξιωματικοί και 648 οπλίτες.
    http://www.huffingtonpost.gr/
    www.lidoriki.com

    2.8.15

    ΓΙΑΤΙ ΕΚΑΨΑΝ ΤΙΣ ΚΑΡΟΥΤΕΣ ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ


    Ο δρόμος στο ελατόδασος των Καρουτών...

    Γράψαμε προ καιρού το ιστορικό του καψίματος των Καρουτών και του Λιδορικιού , όπως τα περιγράφει στο βιβλίο του " Η μάχη στις Καρούτες " ο συμπατριώτης μας - Καρουτιανός -Ηλίας Παπανικολής , γιά το πρώτο όμως κάψιμο των Καρουτών , απ' τους Γερμανούς , το 1942 , βρήκαμε μιά , σχετική , επιστολή του αείμνηστου Γιώργου Κατσίμπα , ανθρώπου με σημαντική προσφορά , στο στρατό , την αντίσταση , την πολιτική και τη λογοτεχνία , που φυσικά έχει ιδιαίτερη βαρύτητα , με δεδομένο ότι ύπήρξε και άριστος αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού , διαβάστε τη :

    "...Ένα ενισχυμένο γερμανικό τάγμα γύρω στους 300 καταστράφηκε στις Καρούτες . Γιά τούτη τη μάχη πρωτόγραψα στο " Αρχείο Εθνικής Αντίστασης " που δημοσίευσε ο υπαρχηγός του ΕΔΕΣ Κομνηνός Πυρομάγλου και στη συνέχεια την δημοσίεψα στο ημερήσιο τύπο " Ελευθεροτυπ'ια " 7-8-77 .
       Αυτός ο αντάρτικος στρατός , γράφει ο Παπανικολής , πρέπει να τιμηθεί . Είναι ο λαός που στρατεύτηκε μόνος του και πολέμησε αβοήθητος τους ξένους κατακτητές . Είναι οι απροσκύνητοι που έκαμαν την Αντίσταση . Αλλά ...αλλά όπως είπε ο Γερμανός καθηγητής της ιστορίας στη Χαιδεμβέργη Φον Ρίχτερ , στην Ελλάδα οι συνεργάτες των Γερμανών όχι μόνο δεν τιμωρήθηκαν , όπως στις άλλες χώρες , αλλά αμείφτηκαν γιά τις υπηρεσίες τους προς αυτούς ...
       Τι χρεία λοιπόν έχουμε γιά τη μεταχείριση των πατριωτών Ελλήνων , φίλε Παπανικολή , απ' το Κράτος μετά την απελευθέρωση μέχρι χτες ; Τι ήταν η Καρούτα πριν απ' τη μάχη της 5ης Αυγούστου 1944 και τι έγινε , αυτό θα ήθελα σήμερα να προσθέσω και που ο συγγραφέας του βιβλίου δεν έθιξε .
       Ήταν ένα όμορφο χωριό της Γκιώνας με 1150 μέτρα υψόμετρο και με 150 περίπου σπίτια . Είχε περί τους 800 κατοίκους και παλιότερα είχε δημοτικό σχολείο με έξι τάξεις . Πριν από το '21 είχε λίγα σπίτια στη θέση Παλιοχώρι . Κατοικήθηκε στη σημερινή τοποθεσία μετά την έξοδο του Μεσολογγιού από αγωνιστές που σώθηκαν .
       Έχει μεγάλη περιφέρεια πολλά χωράφια κι' αμπέλια ακόμα και στη Βελά . Ο κόσμος , καλά αχαμνά τα ψευτοπόριζε και ζούσε ειρηνικά . 'Ηρθε όμως ο πόλεμος το '40 και στη συνέχεια η Κατοχή . Οι Ιταλοί του Λιδορικιού , δυό ώρες απ' την Καρούτα , την πρωτοχρονιά του '41 παίζοντας χαρτιά στο σπίτι του Προέδρου Γ.Ασημακόπουλου του είπα κοιτάζοντας τη φωτογραφία του Βίκτορα Εμμανουήλ , που κρεμόταν στον τοίχο : " Θα 'ρθουν οι Ιταλοί , θα κάψουν το χωριό αλλά το δικό σου σπίτι θα γλυτώσει , μπάρμπα Γιώργο ". Προφητεία ; Έτσι κι έγινε , μόνο το σπίτι υου προέδρου έμεινε καθώσ και του Αρβανίτη , το χωριό έγινε στάχτη . Τη νύχτα της 30ης Σεπτεμβρίου 1942 , είχαν πέσει οι πρώτοι Εγγλέζοι αλεξιπτωτιστές , επικεφαλής ο Μάγιερς Χάρυ ( Έντυ ) Ο Χάμψον Ντένις ( έλληνας ) ο Νεοζηλανδός Τομ και ο ασυρματιστής Λεν . Άλλοι τρεις με τον Γνοντχάους ( Κρις ) έπεσαν ψηλότερα , προς τη Γκιώνα , ενώ οι πρώτοι κοντά στο χωριό .
       Πρωτοστάτησα στη συγκέντρωση των αλεξιπτωτιστών και των πραγμάτων τους με τους Θόδωρο και Θύμιο Ασημακόπουλο , Χαράλαμπο Μπαιρακτάρη , Νίκο Ζωγράφο κι' άλλους . Έφερα σε επαφή τους Εγγλέζους ( όπως το ζήτησαν ) με τους Καραλίβανο , Πιλάφα , και λοιπούς και με το Θύμιο Νασόπουλο , τους συνάντησα στα Τρανά Ρόγκια γιά να κατεβούμε και να συναντηθούμε χαμηλότερα στα Καραούλια με τους 4 Εγγλέζους .
       Είπα στον Έντυ ότι η Καρούτα θα καεί απ' τους Ιταλούς . " Δεν πειράζει , μ' απάντησε , θάρθει η ώρα να φάτε με χρυσά κουτάλια ". Με κανένα κουτάλι δεν έφαγαν οι Καρουτιανοί . Θυμάμαι βρέθηκα στην Άμφισσα και η Ούνρα μοίραζε διάφορα είδη στα χωριά , στην Καρούτα δεν έδωσαν τίποτα . Γιά να καεί ,΄λέγαν , δεν ήταν Εθνικόφρονη ! Οι Ιταλοί , δώσαν εντολή μετά το κάψιμο , να μη δέχονται Καρουτιανούς στ' άλλα χωριά . Κάποιος Σκαλιώτης κατάγγειλε στους Ιταλούς ότι χωριανοί του περιποιήθηκαν Καρουτιανούς , τον βρήκα στην Κατοχή , δεν του πήρα το κεφάλι , μόνο κατακεφαλιές του έδωσα .
       Έτσι κυνηγημένοι κι' έρμοι , πολλοί δυστυχισμένοι Καρουτιανοί , δεν πρόφτασαν τη λευτεριά . Ο Γιωργαντώνης δε θέλησε να βγει απ' το σπίτι του , τον έκαψαν ζωντανό οι Ιταλοί . Τον αείμνηστο Παπαδάσκαλο Γιώργο Ασημακόπουλο , τον έσυραν απ' τα γένια γιά να γλυτώσει το κάψιμο με το σπίτι του . Κάποιος Γερμανός που γλύτωσε στη μάχη και ήρθε τον Αύγουστο του 1977 στο χωριό , μου έλεγε πως αν ήταν πλούσιος θάχτιζε ο ίδιος τις Καρούτες .
       Ας είναι , τις έχτισαν οι " σύμμαχοι " Εγγλέζοι , αυτοί που τις έκαψαν , γιατί τον Αύγουστο του 1942 δεν υπήρχε αντάρτικο σαν δικαιολογητικό των Ιταλών . Η πτώση των Άγγλων των αλεξιπτωτιστών ήταν ο μόνος λόγος της συμφοράς . Όσο γιά την Ελληνική Πολιτεία δεν έχω να προσθέσω τίποτα . Είναι γνωστή η πολιτεία της ...
       " Τι σας φταίγαν ; έλεγε Έλληνας Ταγματάρχης το 1945 στους συγχωριανούς μου Καρουτιανούς , αυτά τα εκλεκτά παιδιά των Γερμανών και τα σκοτώσατε ; Ευχαρίστως θα φορούσα εφτά Γρμανικά καπέλα γιά να σας πολεμάω ".
    ΣΗΜ: Όνομα ταγματάρχη , Γκέκας .
    Αυτά αγαπητό " ΛΙΔΩΡΙΚΙ " και ζητάω συγγνώμη αν δεν τα λέω καλά κι' όπως..πρέπει..."

    ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΙΜΠΑΣ .

    Χρειάζονται σχόλια αδέρφια ; δεν νομίζω , πίσω απ' τα..γράμματα , πίσω απ' τις..λέξεις , του αείμνηστου Γιώργου Κατσίμπα , εμμέσως πλην..σαφώς , διαβάζουμε πολλές..αλήθειες για τις συμφορές και τις καταστροφές που..ζήσαμε , αν όχι εμείς , οι παλιότεροι ...
       Κάπου γράφει ο αλησμόνητος Γιώργος Κατσίμπας , γιά τα είδη που μοίραζε η Ούνρα , και άθελα , μου ήρθαν στο μυαλό κάποιες παλιές εικόνες , και ..συζητήσεις απ' το χωριό μας , απ' τα δύσκολα εκείνα χρόνια που φυσικά ήμουνα μικρό παιδί , τι θυμάμαι ; πως χρόνια μετά τις ..διανομές , αυτών των περιβόητων είδών , απ' την Ούνρα , κάποιες Λιδορικιώτικες οικογένειες , φορούσαν , και για...χρόνια , εκείνα τα..παρδαλά , πολύχρωμα Αμερικάνικα ..ρούχα , αλλά...ολοκαίνουργια ....ο  νοών..νοείτω …!!!

    Η Ελλάδα ποτέ δεν..αλλάζει...δυστυχώς ....γιατί έτσι μας ...βολεύει , και πως ν' αλλάξει , άλλωστε , αφού δεν αλλάζουμε εμείς ; Πως ;

    Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΑΧΗ ΣΤΙΣ ΚΑΡΟΥΤΕΣ



    Όταν ο ΕΛΑΣ διέλυσε Γερμανικό Τάγμα 250 επίλεκτων στρατιωτών



    Ήταν 5 Αυγούστου του 1944, όταν αντάρτες του ΕΛΑΣ εξόντωσαν το γερμανικό τάγμα, που αλαζονικά επιχείρησε να καταλάβει το μικρό χωριό της Άμφισσας. Η "μαεστρία" της παγίδας και η ιστορική μάχη, όπως την διηγήθηκαν επιζώντες Έλληνες και Γερμανοί (Pics+Vid)
    Σοφία Κατσαρέλη
    Αύγουστος 01 2015 08:08
    Στα βουνά της Γκιώνας, στην Άμφισσα, λίγο μετά το Λιδωρίκι, στέκει ακόμη στα βάθη του χρόνου, ένα μικρό χωριό... ερημωμένο, αιματοβαμμένο, τέσσερις φορές καμένο από τους Γερμανούς. Ένα χωριό μαρτυρικό και τόσο σιωπηλά υπερήφανο, που αν επιχειρήσεις να αφουγκραστείς την ιστορία του, θα ανατριχιάσεις. Είναι οι Καρούτες. Εκεί, όπου στις 5 Αυγούστου του 1944, οι αντάρτες του ΕΛΑΣεξόντωσαν το Γερμανικό τάγμα 250 επίλεκτων στρατιωτών, που επιχείρησε να το κατακτήσει.
    Με αφορμή τη συμπλήρωση 71 χρόνων από την ιστορική - κι άγνωστη για πολλούς - μάχη, το WE του NEWS 247 φέρνει στο φως, το πώς ο Γερμανός κατακτητής πάτησε έναν τόπο και πλήρωσε με αίμα και θάνατο την αλαζονεία του. Πώς οι Έλληνες αντάρτες ακολουθώντας σχέδιο "οπισθοχώρησης", περικύκλωσαν τους Γερμανούς και τους εγκλώβισαν στο κέντρο του χωριού, εξαπολύοντας σε βάρος τους την επίθεση, που οδήγησε στη βαριά τους ήττα και παράδοση.
    "Το χωριό καθάρισε αίματα και αποκαΐδια και ξαναχτίστηκε όπως - όπως, με τον καιρό, σκεπάζοντας τα χαλάσματα. Οι 140 σκοτωμένοι εχθροί που ξόφλησαν έτσι δα για λογαριασμό τους, κάηκαν μέσα στη ρεματιά που 'ναι στα πόδια του χωριού και τα καψαλιασμένα σκέλεθρά τους παραχώθηκαν με τον καιρό, από τις κατεβασιές του βουνού. Οι αντάρτες που έπεσαν στη μάχη, είναι λίγο πιο πάνω θαμμένοι, μέσα στον κοινό τάφο τους, στο νεκροταφείο του χωριού. Μία άκρη στη νοτιοδυτική γωνιά του κοιμητηρίου. Αυτός είναι ο τάφος με τους σκοτωμένους πατριώτες. Ολότελα γυμνός κι ασημάδευτος ο τύμβος των γενναίων", γράφει στο βιβλίο του "Η μάχη στις Καρούτες" ο Η. Παπανικολής.


    (Καρούτες, Φωτογραφία του 1964. Το χωριό από το ανατολικό πλευρό του. Κάτω δεξιά το νεκροταφείο. Φαίνεται η γωνία με το δέντρο, όπου είναι ο τάφος των 30 ανταρτών, που έπεσαν στη μάχη)

    Πριν τη μάχη

    Η αναδίπλωση πριν το αιματηρό ξέσπασμα του κατακτημένου

    Στις 5 Αυγούστου του 1944, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ, σε συνεργασία με Άγγλους και Αμερικανούς σαμποτέρ, παγίδεψαν στις Καρούτες ένα Τάγμα 250 επίλεκτων Γερμανών στρατιωτών και το εξολόθρευσαν. Στη μάχη σκοτώθηκαν περισσότεροι από 100 Γερμανοί με το Διοικητή τους. Περισσότεροι από τους νεκρούς υπήρξαν οι αιχμάλωτοι. Σκοτώθηκαν και 29 αντάρτες και τρεις Καρουτιανοί πολίτες.
    ... Μία μέρα πριν, το πρωί της 4ης Αυγούστου, ο αντάρτης που φύλαγε σκοπός στο ψηλότερο πέρασμα της Γκιώνας, στον Έλατο, ξεσήκωσε τους συντρόφους του με φωνές πνιχτές: "Γερμανοί! Ανεβαίνουν φάλαγγα τις στροφές... Να τους!" Σε λίγο, τριάντα ελασίτες αντάρτες από το τμήμα του Έκτου Λόχου, από το Τάγμα του Κρόνου, της 5ης αντάρτικης ταξιαρχίας, με αρχηγό τον Κέρκη, πιάνουν το πέρασμα στην ψηλότερη κόχη, που ορθώνεται στα 1.500 μ. πάνω από την Άμφισσα. Μετρούν τους Γερμανούς, είναι κοντά 250, που σέρνουν μαζί τους μεταγωγικά, πάνω κάτω 50 μουλάρια και άλογα, φορτωμένα με υλικό εκστρατείας, όλμους, βαριά πολυβόλα, κιβώτια πυρομαχικών, ακόμη και ένα ορειβατικό πολυβόλο.
    Οι αντάρτες είναι απληροφόρητοι, αλλά δεν ξαφνιάζονται. Έχουν ξαναμετρηθεί μαζί τους και δεν τους φοβούνται. Μόλις πριν έναν μήνα, είχαν χτυπηθεί από γερμανικό τάγμα στην Άμφισσα, σε μία επιχείρηση που δεν πέτυχε. Όμως οι αντάρτες ανέβηκαν ξανά στα βουνά, κουβαλώντας νεκρούς και εξοπλισμό και περιμένοντας την εκδίκηση.
    Η είδηση ότι Γερμανοί κατευθύνονται στο χωριό μεταδίδεται γρήγορα και αθόρυβα στα γύρω χωριά. Ο ομαδάρχης Κέρκης ρίχνει λίγες σπαρτές ριπές και ο γεμιστής του πετά δύο ψιλοκρεμαστές χειροβομβίδες. Η φάλαγγα των Γερμανών σταματά ξαφνιασμένη, ενώ οι ακροβολιστές ξανοίγονται και απαντούν με τα αυτόματά τους. Στήνουν τα πολυβόλα και χτυπούν με απανωτές ριπές... Μία ησυχία κλείνει το επεισόδιο. Οι αντάρτες δεν φαίνονται πουθενά. Έχουν ήδη εξαφανιστεί στη βουνοπλαγιά.
    Το γερμανικό Τάγμα είναι ένα ισχυρό εκκαθαριστικό απόσπασμα από τη γερμανική φρουρά, που κρατάει την Άμφισσα, το τρίτο Τάγμα από το επίλεκτο Σύνταγμα 18 των "Ορεινών Κυνηγών" της Αστυνομίας, με εμπειρία στον ανταρτοπόλεμο. Αποσπασματάρχης είναι ο λοχαγός Χάκερτ. Υποδιοικητής ο υπολοχαγόςΌττο Βέμπερς.

    (Ο υπολοχαγός Όττο Βέμπερς - φωτογραφία από εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, Απρίλιος 1944)
    Σε όλες τις πλευρές του κάμπου είναι μοιρασμένοι και αριστοτεχνικά κρυμμένοι άνδρες του ΕΛΑΣ. Μετά από αρκετή καθυστέρηση, οι Γερμανοί μη βλέποντας μεγάλη δύναμη μπροστά τους, αναθαρρεύουν και προχωρούν ξανά. Είναι ήδη μεσημέρι, όταν ακόμα ψάχνουν τον άφαντο εχθρό. Το απομεσήμερο, ακόμη ένα περιστατικό ανταλλαγής πυρών "εξ αποστάσεως", χωρίς και πάλι κανείς να εμφανίζεται μπροστά τους. Η φάλαγγα συνεχίζει την πορεία της προς το χωριό.
    Η εντολή για την αναδίπλωση των ανταρτών έχει έρθει από το Λιδωρίκι. Ο καπετάνιος του τάγματος, οΚρόνος, ανεβαίνει μέχρι το πολυβόλο, για να εκτελεστεί σωστά το σχέδιο, χωρίς να υποψιαστούν οι εχθροί. Μετράει την κατάσταση και δίνει οδηγίες, για να διωχθούν σταδιακά οι άνδρες κι όσο γίνεται πιο κλέφτικα και να παγιδευτούν ανύποπτοι οι Γερμανοί στις Καρούτες.
    Στο μεταξύ, τα γερμανικά όπλα έχουν σωπάσει. Οι Γερμανοί δεν κατάλαβαν την οπισθοχώρηση που έγινε μπροστά τους, χωρίς να το καταλάβουν. Ομάδα οπισθοφυλακής με αρχηγό τον Θανάση Αρετούλη (Ήφαιστο) σπέρνεται γύρω από το ξωκλήσι. Περνούν απαρατήρητοι από τον εχθρό, καθώς ξανοίγονται προς το μέρος του. Ο λοχαγός Χάκερτ είναι βέβαιος πως οι "λησταντάρτες" σκορπίστηκαν, για να αποφύγουν τη γερμανική δύναμη και γύρω στις 6 το απόγευμα, οι Γερμανοί μπαίνουν χωρίς αντίσταση στις Καρούτες. Ο Χάκερτ στέλνει από τον ασύρματο σήμα, ότι έχει στα χέρια του το χωριό.
    Ωστόσο, όλα τα γύρω χωριά είναι ήδη σε πολεμικό συναγερμό. Οι κάτοικοι αδειάζουν τα σπίτια τους και οι αντάρτες είναι σε επιφυλακή. Τους αποχαιρετούν οι ντόπιοι με μία ευχή "Ώρα καλή παιδιά! Ψυχή βαθιά!", ενώ λένε τα ονόματά τους που είναι παρμένα από θεούς και ήρωες.

    Το σχέδιο της επίθεσης από το "παρδαλό στράτευμα"

    Το σχέδιο στην τελική του μορφή το παρουσιάζει ο επιτελάρχης Λογοθέτης, ο λοχαγός Γιώργης Σαμαρίδης από τη Σάμο. Δεν συμφωνεί η μάχη να δοθεί πάνω από τις Καρούτες, όπου οι Γερμανοί θα χρησιμοποιήσουν όλα τα όπλα τους. Ο εχθρός πρέπει να παγιδευτεί και να χτυπηθεί καταδρομικά, μέσα στο χωριό. Το σχέδιο εγκρίνεται και καταστρώνεται σε τρία φύλλα χαρτί, με ζωγραφισμένη κάθε λεπτομέρεια. Ο σύνδεσμος με την εντολή για τη μάχη φτάνει στα γύρω χωριά. Λείπουν πολλοί τραυματισμένοι αντάρτες, που γιατρεύονται, λείπουν κι εκείνοι που δεν θα γυρίσουν ξανά στη μάχη...
    Από το στράτευμα των ανταρτών, άλλος έχει χακί παντελόνι και μαύρη τραγιάσκα, άλλος δίκοχο ιταλικό που γράφει "Ελευθερία ή Θάνατος" κι άλλος φοράει τα ρούχα της δουλειάς του. Όσοι έχουν πίσω τους υποχρεώσεις ή είναι ανήμποροι, καλούνται να μείνουν πίσω. Οι υπόλοιποι θα περικυκλώσουν το χωριό, για να πολεμήσουν το πρωί. Οι άνδρες μοιράζονται τα λίγα πυρομαχικά και το ξερό ψωμί και γεμίζουν τα παγούρια τους. Ξεκινούν για να πάρουν καθένας τη θέση του, ο λόχος με τους Ζαχαριάδη καιΚαλλίδρομο, οι αντάρτες του Παρνασσού, ο έκτος λόχος, οι εφεδρικοί. Όλοι.
    Καθώς ξημερώνει η 5η Αυγούστου, οι Γερμανοί στρατιώτες αρχίζουν να ανοίγουν τα μάτια τους και γυρίζουν από δω κι από κει, έχοντας ξεχάσει τον πόλεμο...

    (Το κέντρο του χωριού. Διακρίνονται η πλατεία, η βρύση, το σχολείο και η εκκλησία)

    Η μάχη

    Το πρώτο θύμα και ο λόχος που έμαθε για τη μάχη το ίδιο πρωί

    Στην βρύση του χωριού, κοντοζυγώνει ένα μουλάρι, για να πιει νερό. Είναι ο Κατσούλης, το πρώτο θύμα της μάχης. Οι Γερμανοί το έβαλαν σημάδι κι όταν έσκυψε στο νερό, του άδειασαν το παραμπέλουμ στο κεφάλι, για να τον βράσουν στο καζάνι, για ένα μεγάλο τσιμπούσι.
    Ο Χάκερτ νομίζοντας πως την προηγούμενη μέρα έτρεψε τους αντάρτες σε φυγή, λύνει την επιφυλακή του και ανοίγει τον ασύρματο, περιμένοντας εντολή να κινηθεί προς το Λιδωρίκι. Δεν έβγαλε μόνιμα φυλάκια στις κορφές, δεν υπήρχε απειλή... έτσι πίστευε.
    Στο μεταξύ φτάνουν οι σύνδεσμοι αξιωματικοί της Συμμαχικής Αποστολής. Είναι ο Αμερικανός υπολοχαγός Μπομπ Φορντ και ο Άγγλος ανθυπασπιστής Τζόε, ο αεροπόρος υπαξιωματικός Τομ και ο Κύπριος λοχίας Πέτρος, που εκτελεί χρέη διερμηνέα. Από ένα λάθος που έκαναν οι σύνδεσμοι, η διαταγή για την κίνηση του λόχου του ανθυπολοχαγού Λάλου Θηριώτη (Οδυσσέα) έφτασε καθυστερημένα, στις 8 το πρωί της 5ης Αυγούστου. Μικρό το κακό, αφού τα κοντινά χωριά στέλνουν στον λόχο τα ζώα που χρειάζεται, για να μεταφέρει τον οπλισμό και να φτάσει εγκαίρως για τη μάχη. Έτσι κι έγινε. Ο Οδυσσέας στήνει τα πολυβόλα του, μοιράζει άνδρες και στόχους και στέλνει το σήμα. Όλα είναι έτοιμα. Η αντάρτικη λαβίδα γύρω από τις Καρούτες έχει κλείσει σφιχτά...

    (Μέρες του 1945: Ο Ήφαιστος - κάτω δεξιά - και συναγωνιστές του από το Τάγμα του Κρόνου)

    Ο Γερμανός διοικητής πέφτει νεκρός με το "καλημέρα"

    Ο Ταξίαρχος δίνει το σήμα για να πέσει ο συνθηματικός όλμος. Πριν προλάβει να πέσει όμως, ακούγονται από το χωριό πέντε έξι ξερές τουφεκιές. Τι είχε συμβεί; Το παλικαράκι που κουβαλούσε το σιδερένιο κιβώτιο με τις σφαίρες, θέλησε να πλησιάσει λίγο περισσότερο τον γεμιστή του και γλίστρησε. Ο μεταλλικός ήχος από τις σφαίρες που χύνονται στο έδαφος, ξαφνιάζει τον Γερμανό φρουρό, που φωνάζει "Αλάααρμ". Μέχρι εκεί. Η πρώτη αντάρτικη μπαταριά τον καρφώνει στον τόπο, ενώ η δεύτερη σκοτώνει κι άλλον σκοπό που ανασηκώθηκε, για να δει τι συνέβη. Είναι 3 και κάτι το μεσημέρι. Η μάχη μόλις άρχισε!
    Ξαφνικά γίνεται χαλασμός. Οι όλμοι σμπαραλιάζουν τον καταυλισμό των Γερμανών. Το πρώτο βλήμα πέφτει στον δρόμο προς το νεκροταφείο και κομματιάζει άλογα και μουλάρια. Το δεύτερο κάνει κομμάτια τον ασύρματο και τους χειριστές του. Σιγά σιγά, όλα τα όπλα των ανταρτών μπαίνουν στη μάχη. Χτυπούν το μέρος από την πλατεία προς το νεκροταφείο, σκοτώνοντας τα ζώα που κουβαλούν τον εξοπλισμό. Οι αντάρτες ξανοίγονται ακάλυπτοι και χύνονται στη μάχη.
    Τρία απανωτά χτυπήματα στον εχθρό στα πρώτα κιόλας λεπτά αφήνουν τους Γερμανούς ακάλυπτους και απροστάτευτους. Ένα βλήμα που σκάει δίπλα στον μεγάλο πλάτανο του χωριού, σκοτώνει τον λοχαγό Χάκερτ. Ο διοικητής τους έχει πέσει νεκρός, χωρίς να έχει προλάβει καν να δώσει διαταγές. Οι επιδρομείς παραμένουν με έναν αξιωματικό, τον Βέμπερς, χωρίς να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα βαριά όπλα τους. Στήνουν όμως έναν αμυντικό "σκατζόχοιρο" στο σχολείο και τα σπίτια του χωριού, πολεμώντας για τη ζωή τους.

    (Το σχολείο, σε πρόσφατη φωτογραφία. Η ανατολική αίθουσα έχει ερειπωθεί)

    Ο πρώτος νεκρός Έλληνας και μια αληθινή θυσία

    Το σχολείο είναι το πιο δυνατό σημείο της γερμανικής άμυνας κι εκείνο που θα κρίνει τη μάχη. Η τρίτη διμοιρία του Ήφαιστου στο μεταξύ, κατευθύνεται προς την εκκλησία. Ο Ήφαιστος στηρίζει το μάουζερ του και αρχίζει να χτυπά. Ένας Γερμανός νεκρός, πεσμένος ανάσκελα, με μία τόση δα τρυπίτσα στο μεσόφρυδο.
    Σ'αυτό το σημείο η διμοιρία έχει τον πρώτο νεκρό της. Ο αντάρτης Κώστας Μπούρας, ο Πρίαμος,ξεφεύγει από το πάνω μέρος της εκκλησίας, για να περάσει απέναντι. Ο εχθρός τον αντιλαμβάνεται όμως. Δύο σφαίρες τον βρίσκουν στο στήθος και τον ρίχνουν στο έδαφος.
    Ένας πυροβολητής τους ξεπερνάει όλους και τρέχει μόνος και ακάλυπτος στον περίβολο της εκκλησίας. Είναι ο Παναγιώτης Κολοβός από τον Ορχομενό. Οι Γερμανοί τον βλέπουν και στρέφουν το μυδράλιο εναντίον του. Εκείνος στήνει όρθιος πάντα το πολυβόλο του στο πεζούλι. Είναι αργά. Χτυπημένος στα πλευρά, θα αφήσει την τελευταία του πνοή πάνω στο πολυβόλο του. Είναι μία αληθινή θυσία.
    Οι Γερμανοί που μπόρεσαν να γλιτώσουν, αποτραβιούνται στα σπίτια της πλατείας, ενώ άλλες δύο διμοιρίες του έκτου λόχου κατηφορίζουν προς το σχολείο, που γίνεται φρούριο. Είναι ένα από τα άκαυτα σπίτια (το χωριό είχαν κάψει οι Γερμανοί και το 1942) και η στέγη του το προστατεύει από τις χειροβομβίδες. Ο εχθρός αναθαρρεύει και αμύνεται, με χειροβομβίδες.
    Τότε, ένας μικρόσωμος αντάρτης, ο Κρόνος, θα απαντήσει με χειροβομβίδα. Άλλη λύση από τις χειροβομβίδες δεν υπάρχει. Ένας άλλος μικρόσωμος αντάρτης, ο Σταμάτης Πολιτάνος (Πύργος) θα τολμήσει να πλησιάσει, κρατώντας μία κίτρινη χειροβομβίδα, την οποία πετά μέσα στο σχολείο, από την τρύπα της σόμπας. Το φρούριο έχει ανοίξει την πόρτα του, όμως οι Γερμανοί θα μπουν γρήγορα στη διπλανή αίθουσα. Ακολουθεί μάχη σκληρή για ώρα, με έναν Γερμανό να σκοτώνει αντάρτες που επιχειρούν να εισβάλουν στον "χώρο" τους. Το χτύπημα θα έρθει από τον Κρόνο, τον Βελισσάριο και τον Κουρσάρο, που "γαζώνουν" με ριπές την πόρτα και ρίχνουν κι άλλη χειροβομβίδα. Όσοι βγαίνουν έξω, παραδίδονται νικημένοι. Η ώρα είναι πέντε... Το σχολείο είναι πια λάφυρο του έκτου λόχου.
    Η μάχη συνεχίζεται στα πρώτα ορεινά σπίτια. Και εδώ κοστίζει πολύ αίμα. Οι αντάρτες δίνουν μάχη από φράχτη σε φράχτη και από τοίχο σε τοίχο, για περισσότερο από μιάμιση ώρα. Κανείς δεν περίμενε τόσο λυσσασμένη αντίδραση. Ο Οδυσσέας βλέπει με τα κιάλια του τι συμβαίνει και προστάζει τα μπροστινά του πολυβόλα, να βοηθήσουν. Οι Γερμανοί δέχονται πισώπλατα χτυπήματα, ενώ οι αντάρτες ξεπηδούν από τους φράχτες και μπαίνουν στα πρώτα σπίτια.

    Ο κατά λάθος θάνατος του Ατρόμητου που "πάγωσε" τους αντάρτες

    Στο ξεκαθάρισμα των βορινών σπιτιών, πέφτει νεκρός ο Ατρόμητος. Είναι ο πιο αδικοχαμένος από όλους τους νεκρούς. Έχοντας αντιληφθεί την ύπαρξη ενός ξεχασμένου μυδραλίου, αποφασίζει να το αρπάξει μόνος. Κάνει σήμα στους συντρόφους του και φεύγει. Άσπρος όπως ήταν και ξανθός, φορά στο κεφάλι του κράνος και κρατά ένα μάουζερ, λάφυρο από Γερμανό λοχία, που σκότωσε στη μάχη της Άμφισσας. Ξεπαστρεύει κάμποσους Γερμανούς και ανασηκώνεται και αρπάζει το μυδράλιο. Τότε, τον βλέπουν δύο - τρεις εφεδροελασίτες και πιστεύοντας πως είναι Γερμανός, τον σκοτώνουν κατά λάθος.
    Ο ανταρτοπόλεμος συνεχίζεται. Από τα σπίτια που καταλαμβάνονται, οι Γερμανοί βγαίνουν με τα χέρια ψηλά, δηλώνοντας την παράδοσή τους. Οι μάχες όμως μεταφέρονται στα διπλανά σπίτια, όπου ο εχθρός έχει ταμπουρωθεί. Τα σπίτια και οι μισοπεθαμένοι από τα τραύματά τους Γερμανοί σταδιακά πέφτουν στα χέρια των ανταρτών.
    Σε ένα σπίτι, ο Λυκούργος καλεί τους τραυματισμένους Γερμανούς να παραδοθούν. Πιστεύοντας ότι δεν θα αντισταθούν άλλο, μένει ακάλυπτος. Ένα αυτόματο μάρσιπ ξεπροβάλλει από τη γωνία του σπιτιού και αδειάζεται πάνω του. Θερισμένος από σφαίρες, πέφτει στο έδαφος. Οι άντρες του τον σηκώνουν συντετριμμένοι. Η ώρα είναι ήδη 5.30μμ.
    Στα "πόδια" του χωριού, χαμηλά, δίνεται μάχη με πρωταγωνιστές τους εκκαθαριστές. Τη μεγαλύτερη θραύση κάνουν εδώ τα πολυβόλα του Οδυσσέα. Οι περισσότεροι Γερμανοί έχουν "γαζωθεί" από τις ριπές. Εφεδρικοί, βαθμοφόροι και οδηγοί έχουν βαλθεί, να ξεκαθαρίσουν τον τόπο από τους τρυπωμένους Γερμανούς. Εκεί θα βρει τον θάνατο ο Θανάσης Γκόλφης (Καπαρός), ένας 28χρονος χωρικός από τη Λεύκα, που άφησε το πρωί το περιβόλι του για να πολεμήσει. Παρακάλεσε τους αντάρτες να του δώσουν όπλο, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν και του ζήτησαν να φύγει. Εκείνος φεύγοντας, πήρε μαζί του μία καραμπίνα και βρέθηκε κοντά στους εφεδρικούς.

    (Εύελπις, Σπύρος Νικολακόπουλος - Ολύμπιος. Στρατιωτικός διοικητής του 1ου λόχου του 11/36 Τάγματος Παρνασσίδας)

    Το τελευταίο οχυρό και η παράδοση

    Σε ένα άλλο σπίτι, με μεγάλη τριγυριστή μάντρα, οι Γερμανοί κρατάνε ακόμα το (προ)τελευταίο τους οχυρό, που θα πέσει με χειροβομβίδες και τη βοήθεια των ανταρτών που έχουν "καθαρίσει" τα άλλα σημεία και σπεύδουν για βοήθεια. Το τελευταίο οχυρό είναι στα τσιμαρέικα, δύο ή τρία καμμένα σπίτια, έναν τόπο δυο στρέμματα όλον κι όλον.
    Τριάντα Γερμανοί με δύο πολυβόλα, χειροβομβίδες και αυτόματα μάχονται μέχρις εσχάτου, αποφασισμένοι για όλα. Φράχτες, χώματα, ντουβάρια τινάζονται στον αέρα από τη σφοδρότητα της μάχης. Οι Έλληνες μετρούν θύματα πολλά, ο τόπος γεμίζει τραυματίες. Ένας επονίτης 18 ετών, ο Λάμπρος από τη Θήβα, είναι ο πιο μικρός από τους νεκρούς αντάρτες.
    Στο σημείο αυτό, η μάχη φαίνεται να έχει κερδηθεί, όμως οι Γερμανοί δεν παραδίδονται. Οι αντάρτες παίρνουν από τα λάφυρα τα αυτόματα, σφαίρες, χειροβομβίδες και προχωρούν. Ένας νεαρός, ο Γιάννης Τριανταφύλλου, ξέρει πώς να τους βγάλει από το σπίτι. Είναι το σπίτι του!
    Το τέλος πλησιάζει. Το εχθρικό οχυρό έχει σιγάσει και τώρα κατευθύνονται προς τα εκεί και οι άνδρες του έκτου λόχου, που έχουν στο μεταξύ καθαρίσει όλη την πλαγιά και τα σπίτια. Οι Γερμανοί είναι από παντού περικυκλωμένοι. Ζητούν να παραδοθούν σε Έλληνα αξιωματικό.
    Ο Εύελπις Σπύρος Νικολακόπουλος (Ολύμπιος) πετάει την εξάρτησή του και πλησιάζει. Από την κρυψώνα, εμφανίζεται ένας Γερμανός αξιωματικός με αίματα στο δεξί χέρι και την πλάτη. Είναι ο υπολοχαγός υποδιοικητής του εχθρικού τάγματος. Χαιρετίζει τον Έλληνα στρατιωτικά και παρουσιάζεται:
    - Όττο Βέμπερς, Ομπερλώυτναντ.
    - Οφιτσίρ, του απαντά ο Ολύμπιος και του δίνει το χέρι, δείχνοντας τους Γερμανούς που περιμένουν με έτοιμα τα όπλα τους. Οι αντάρτες θα σεβαστούν όλους τους αιχμαλώτους, όπως βεβαιώνει και με λόγο τιμής, σαν αξιωματικός προς αξιωματικό.
    Ο Βέμπερς αποφασίζει να παραδοθεί. Σηκώνει το χέρι ψηλά και καλεί τους άνδρες του κοντά του. Με το άλλο χέρι, φέρνει στα χείλη τη σφυρίχτρα και σφυρίζει τη λήξη του αγώνα. Οι Γερμανοί παραδίνονται.
    Η ώρα είναι 7.30 μ.μ. Η μάχη στις Καρούτες τελείωσε...
    "Αυτός ο αντάρτικος στρατός πρέπει να τιμηθεί. Είναι ο λαός που στρατεύτηκε μόνος του και πολέμησε αβοήθητος τους ξένους κατακτητές. Είναι οι απροσκύνητοι, που έκαναν την Αντίσταση". Η. Παπανικολής


    (Ο τάφος των νεκρών ανταρτών, στο νεκροταφείο του χωριού)

    * Πηγή: Η Μάχη στις Καρούτες (5.8.44) - Ιστορημένη από τον Η. Παπανικολή" - Έκδοση 1983

    http://news247.gr/