Ένα " Λεύκωμα " με το ιστορικό της ανέγερσης του Γυμνασίου Λιδορικίου και τα ονόματα όλων όσω βοήθησαν γι' αυτό το σκοπό , είχε ετοιμάσει η Ερανική Επιτροπή να βγάλει το 1967 , αλλά τελικά , δεν το κατόρθωσε . Το βασικό κείμενο του Λευκώματος , το είχε γράψει ο παλιός Πρόεδρος Γιώργος Παπαδόπουλος , αυτός γιά τον οποίο ο Ιταλός Φρούραρχος Λιδορικίου σημείωσε πως έμοιαζε " με Ρωμαίο Συγκλητικό ".
Ο ακούραστος μπάρμπα Γιώργης , είχε αναλάβει , σαν μέλος της Επιτροπής , την αλληλογραφία , τις δημοσιεύσεις κλπ . Όταν του ζητήθηκε , απ' το " ΛΙΔΩΡΙΚΙ " , το ιστορικό του λευκώματος έγραψε :
" Η έκδοσίς του δεν κατέστη δυνατή , λόγω του μάκρους της πολυετίας που κράτησε ο έρανος και του θανάτου πολλών εκ των μελών της Επιτροπής . Επτά από τα δέκα μέλη της , χρόνο με το χρόνο απεδήμησαν εις Κύριον . Μένομεν εν ζωή ακόμα τρεις : Ο Γιατρός ο Παπαδόπουλος , ο Γιάννης Μποβιάτσης κι' εγώ .
Τα ονόματα των μελών της Επιτροπής είναι εγγεγραμμένα εις μαρμάρινον στήλη ανηρτημένη εντός του Γυμνασίου . Δεν είδαμε όμως , ο εκάστοτε Σύλλογος των Καθηγητών να αισθανθή την υποχρέωσιν να παραστή στην κηδείαν κανενός εκ των θανόντων μελών της και κυρίως εις τον υπηρετήσντα ως Πρόεδρον αυτής αείμνηστον Βασ. Κουλόπουλον , θανόντα πέρυσι .
Τέσσερις πέντε μαθητές θα μπορούσαν να αποτελέσουν την τιμητική φρουρά της κηδείας . Δεν θα τους έβλαπτε , τουναντίον , τούτο θα ήτο προς τιμήν των ".
Το κείμενο που είχε ετοιμάσει ο μπάρμπα Γιώργης γιά το " ΛΕΎΚΩΜΑ " είναι γραμμένο το 1967 και λέει :
" Το λεύκωμα αυτό αφιερούται προς τιμήν όλων εκείνων , όσοι συνεισέφεραν μεγάλα η μικρά ποσά μέσω της Ερανικής Επιτροπής , δηλαδή της στεγάσεως και παραδόσεως προς λειτουργίαν του Γυμνασίου . Δεν έβλαψεν όμως η καθυστέρησις της εκτυπώσεως και η σιωπηλή παράτασις του εράνου . Κατά το μεσολαβήσαν πενταετές χρονικόν διάστημα προσετέθησαν και άλλα ποσά είς τον έρανον ενεργείας του προ πενταετίας ελθόντος και διαμένοντος έκτοτε εν Ελλάδι θαλερού πρεσβύτου κ. Στ. Κατζιού .
Ο κ.Σταύρος Κατζιός , ως Πρόεδρος της εν Σικάγω Ερανικής Επιτροπής , υπήρξε η ψυχή του εν Αμερική εράνου και διεδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλον εις την διεξαγωγλην και τόνωσιν αυτού κατά την εκεί διαμονήν του, αλλά και μετά την εδώ άφιξίν του . Κορύφωμα των ενέργειών του υπήρξεν το προ διετίας ληφθέν τσεκ τριων χιλιάδων δολλαρίων εκ μέρους τριών δωρητών συμπατριωτών μας , ανα χίλια δολλάρια έκαστος , περιπλέον των όσων ούτοι συνεισέφεραν , επίσης γενναιοδώρως , εις τον αρχικόν έρανον .
Αναφέρομεν εδώ , τιμητικώς , τα ονόματά των :
Χρήστος Νικ. Πέτρου , Αλέξιος Ν. Κάζος και Ευθύμιος Λέτσος . Το ποσόν αυτό ενισχυθέν με υπόλοιπον της Ερανικής Επιτροπής εχρησιμοποιήθη αποκλειστικώς εις την εγκατάσρασιν κεντρικής θερμάνσεως ( καλοριφέρ ) εις απάσας τας αιθούσας του Γυμνασίου , πλεονέκτημα , όπερ , ολίγα Γυμνασιακά διδακτήρια της Ελλάδος διαθέτουν .
Ούτω λοιπόν με τον τερματισμόν του έργου της Ερανικής Επιτροπής , σήμερον , δυνάμεθα αναπολούντες τους πολυχρονίους αγώνες και μόχθους , ους καταβάλομεν ως Ερανική Επιτροπή , διά την ανέγερσιν του Γυμνασιακού Διδακτηρίου , με ικανοποίησιν να είπωμεν ότι επιτελέσαμεν άθλον σημαντικώτατον . Παρεδώσαμεν ένα παμμεγέθες κτιριακόν συγκρότημα τελειοποιημένον και συγχρονισμένον και εφοδιασμένον με όλας τας απαιτήσεις του πολιτισμού .
Αξίζει όμως εδώ να προσθέσωμεν χρονολογικώς το ιστορικόν της ανεγέρσεως του Γυμνασίου , όπερ είναι και ιστορία της Ερανικής Επιτροπής . 152 πρακτικά συνεδριάσεων επραγματοποιήθησαν καθ' όλην την διάρκειαν , αριθμός , ο οποίος πολλά μαρτυρεί περί της εργασίας και της αναπτυχθείσης δραστηριότητος της Επιτροπής .
Η Ερανική Επιτροπή συνεκροτήθη διά Βασιλικού Διατάγματος δημοσιευθέντος εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως υπ' αυξ.αριθμόν 41/27-2-1953 κατόπιν ενεργειών του νεωστί αφιχθέντος Γυμνασιάρχου μας Χαριλάου Παπαδημητρίου . Είναι δίκαιον ν' αναφερθή εν προοιμίω και εξαρθή δεόντως η συμβολή του κ. Παπαδημητρίου ως εμψυχωτού και πρωτεργάτου , του όλου έργου . Με τολμηράν φαντασίαν συνέλαβε την οικτράν εικόνα και τας ανάγκας της αγόνου , κατεστραμμένης και εγκαταλελειμμένης επαρχίας μας , εξήγησε με οξυδέρκειαν τας δυνατότητας μιάς αναγεννήσεως εις τον τομέα της αρμοδιότητός του και , πέραν των παιδαγωγικών καθηκόντων του ανέλαβε μίαν σταυροφορίαν και εσάλπισε το ιερόν κήρυγμα της ανεγέρσεως του Διδακτηρίου του Γυμνασίου ως δικλείδα μελλοντικής αναγεννήσεως του τόπου . Η φωνή του δεν έπεσεν εις το κενόν , εύρε πλόυσίαν ανταπόκρισιν και αναγνώρισιν .
Η Ερανική Επιτροπή απετελέσθη εξ εγκρίτων προσώπων της Κοινότητός μας , 10 τον αριθμόν , συνελθούσα δε συνεκροτήθη εις σώμα . Εξέλεξεν Ποόεδρον τον κ.Χαριλ. Παπαδημητρίου , Γυμνασιάρχην , Αντιπρόεδρον τον κ. Βαιλ. Κουλόπουλον , Συμβολαιογράφον , Γραμματέα τον κ. Δημ. Κατζιόν , έμπορον , Ταμίαν τον κ. Ιωαν. Παπαδόπουλον , ιατρόν , μέλη δε αυτής τους κ.κ. Κων.Πανάγον , Γεωργ.Δημ. Παπαδόπουλον , Γεωργ. Δημ . Ανδρίτσον , Νικ. Σκούταν , Ιωάν. Νικ. Μποβιάτσην και Αθαν. Ι. Κάππον .
Εις επανειλημμένας συνεδριάσεις η Επιτροπή κατέστρωσεν σταδιακόν πρόγραμμα ενεργείας . Ως πρώτη εκκίνησις υπήρξε η πρόσκλησις του επαγγελματοβιοτεχνικού και εμπορικού κόσμου του Λιδορικίου εις την αίθουσαν του Γυμνασίου με άμεσον σκοπόν την έναρξιν του εράνου . Κατόπιν εισηγητικής ομιλίας του κ. Γυμνασιάρχου όλοι οι παρευρισκόμενοι με παλμόν εκρηκτικού ενθουσιασμού άξιον πολλής εξάρσεως προσέφερον εντός ολίγων μόνον στιγμών το ποσόν των δώδεκα τότε εκατομμυρίων δραχμών . Το ποσόν αυτό θ' αποτελέση τον πυρήνα και το έναυσμα της δραστηριότητος της Επιτροπής , όπως στραφεί προς πάσας τας διευθύνσεις .
Ευθύς μετά την επομένην Κυριακήν , ο έρανος εντός του Λιδορικίου ανέρχεται εις τας 45 χιλ. δραχμάς και φθάνει τελικώς εις το ποσόν των υπέρ τας εξήκοντα χιλ. δραχμάς . Η μαρτυρική πρωτεύουσα της Δωρίδος ήρθη , τω όντι , εις το ύψος των περιστάσεων και προεβλήθη ως παράδειγμα προς μίμησιν .
Το Γυμνάσιό μας ολοκληρωμένο , το 1958 , με πολλές βέβαια ελλείψεις , αλλά το όνειρο όλων πήρε σάρκα και ..οστά ...
Η Επιτροπή , παραλλήλως προς τας ενεργείας της μεταξύ των εν Αθήναις και Πειραιεί διαβιούντων συμπατριωτών μας με συγκρότησιν Επιτροπής εκεί αποτελεσθείσης εκ του Προέδρου της ανασυσταθείσης τότε Δωρικής Αδελφότητος και των Προέδρων των άλλων Δωρικών Σωματείων και άλλων εγκρίτων Δωριέων , στρέφει τας ενεργείας της προς τους εν Αμερική διαβιούντας Δωριείς , προς ούς και προσβλέπει ως την κυρίαν οικονομικήν δύναμιν , ήτις θα στηρίξη σοβαρώς το αναληφθέν έργον . Πρώτη ενέργεια υπήρξεν η διά του εν Αμερική Ελληνικού τύπου ψυχολογική προπαρασκευή του εράνου . Την 10ην Δεκεμβρίου 1953 δημοσιεύεται πολύστηλος θερμοτάτη έκκλησις της Επιτροπής εις τας εκεί ημερησίας εφημερίδας , " Ατλαντίς " και " Εθνικός Κήρυξ "ήτις έσχεν ζωηροτάτην απήχησιν εις τας καρδίας όλων των εν Αμερική Δωριέων .
Επακολουθεί βροχή , εκατοντάδων προσωπικών επιστολών προς όλους , ων είχεν τας διευθύνσεις με θερμήν προτροπήν και σύστασιν , όπως συνεννοηθώσιν μεταξύ των , καταρτίσωσιν επιτροπάς και επιδοθώσιν μεθοδικώς είς την διενέργειαν εράνου μεταξύ των εις την παροικίαν των ευρισκομένων Δωριέων . Επιτροπαί Εράνου εις Σικάγον , Μιλγουόκι , Χίμπιν και αλλαχού , αίτινες επιδίδονται με ζήλον εις την διεξαγωγήν του εράνου . Ευρισκόμεθα ήδη εις το τέλος του έτους 1953 . Η Επιτροπή έχει πραγματοποιήσει 18 συνεδριάσεις , κατά τας οποίας ελήφθησαν αποφάσεις προπαρασκευαστικαί διά την όσον οιόν τε ταχυτέραν έναρξιν του έργου . Ούτω διά των ανά χείρας χρημάτων προβαίνει εις την αγοράν του οικοπέδου εκτάσεως δέκα περίπου στρεμμάτων , εις την έκτασιν αυτήν περιλαμβάνεται και το υπό του ιατρού Λαλαγιάννη Αθανασίου δωρηθέν οικόπεδον εκ δύο στρεμμάτων αξίας 5 χιλ. δρχ . Ακολούθως κατά το έτος 1954 , καθώς ο έρανος προχωρεί μέσω της Δωρικής Αδελφότητος εν Αθήναις και εις το εξωτερικόν και έρχονται αι πρώται ενθαρρυντικαί ειδήσεις επιτυχίας του διεξαγομένου εράνου , προβαίνει εις την δέουσαν διά την έναρξιν της οικοδομης προμήθειαν 700 στατήρων ασβέστου , υλοτομεί και αποθηκεύει την απαιτουμένην ξυλείαν , καθώς και λοιπά υλικά οικοδομής , τσιμέντα , σίδηρα κλπ. Δημοπρατεί την εκθεμελίωσιν και ισοπέδωσιν του χώρου , ένθα θα κτισθή το διδακτήριον και εν συνεχεία δημοπρατεί την διά λιθοδομής τοιχοποιίαν της οικοδομής , ήτις επικυρούται εις τον συμπατριώτην μας εργολάβον Κων. Τσώνον ούτινος η μετέπειτα επιμελής εργασία είναι αξία μνείας .
Ωσαύτως επιφορτίζεται ο κ. Γυμνασιάρχης , όπως κατά την μετάβασίν του εις Αθήνας προς πλαισίωσιν της εκεί Επιτροπής κατά την ημέραν της διενεργείας του εράνου , επισκεφθή τας αρμοδίας υπηρεσίας του Υπουργείου Παιδείας και παρακαλέση , όπως εγκρίνουν αυτεπιστασίαν του όλου έργου υπό της Ερανικής Επιτροπής . Η μελέτη , ην είχεν εκπονήσει το Υπουργείον προέβλεπεν δαπάνην άνω των δύο εκατομμυρίων δραχμών , ποσόν όπερ θα ήτο ανεπίτευκτον ερανικώς και το έργον θα έμενε ημιτελές , εάν τούτο εδίδετο εις εργολάβον .
Ο κ. Παπαδημητρίου συνήντησε κατανόησιν υπό του Υπουργείου και ούτω εξησφαλίσθη η ανασύνταξις της μελέτης και η αυτεπιστασία και κατά στάδια πρόοδος του έργου . Με προπαρασκευαστικήν εργασίαν διέρρευσε και το 1954.
Επραγματοποιήθησαν 17 συνεδριάσεις υπό την προεδρίαν του κ. Παπαδημητρίου , οπότε ούτος εκλεγείς εκπαιδευτικός Σύμβουλος και εν συνεχεία Πρόεδρος της ΟΛΜΕ παρέμεινεν έκτοτε είς Αθήνας και του λοιπού θα προεδρεύη ο μέχρι σήμερον Αντιπρόεδρος κ . Κουλόπουλος .
Ο κ.Παπαδημητρίου επέρασε από τον τόπον μας ως μία μεγάλη αγαθοποιός δύναμις και η μνήμη μας θα τον συνοδεύη ευγνωμόνως εφεξής .
Κατ' αρχάς του έτους 1955 , η Ερανική Επιτροπή έχουσα εις χειρας της ικανόν ποσόν εμβασμάτων εξ Αθηνών και του εξωτερικού αποφασίζει , όπως προβή εις την θεμελ΄΄ιωσιν του διδακτηρίου και ορίζει την 13ην Μαρτίου , ημέραν Κυριακήν ως τελετήν αυτής . Πράγματι η τελετή αυτή έλαβεν χώραν την ορισθείσαν ημέραν και προσέλαβε πανηγυρικόν χαρακτήρα . Παρέστησαν όλαι αι αρχαί του Νομού , πλήθος κόσμου εκ των γύρω χωρίων και εξ Αθηνών . Ήλθον δε προς τούτο πλείσται προσωπικότητες και αντιπρόσωποι του Τύπου . Μετά την επί τόπου της καταθέσεως του θεμελίου λίθου ωμίλησαν κατά σειράν ο προεδρεύων της Ερανικής Επιτροπής κ. Κουλόπουλος , ο εκ των μελών της Επιτροπής κ. Γ. Παπαδόπουλος , ο Βουλευτής Αθαν. Ψιμάρας , ο Πρόεδρος της Δ. Αδελφότητος κ. Παν .Ζούκος , ο ποιητής κ. Γ.Κελεπούρης , ο Γυμνασιάρχης κ . Χαριλ. Παπαδημητρίου , ο αιδεσ. Σπ. Κοράκης , ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης εξ Αμερικής κ. Γαμβρίλης και τελευταίος ο Υφυπ. Τύπου κ. Γ. Λύχνος .
Όλοι οι ομιληταί διά λόγων θερμών εξήρον την μεγίστην σπουδαιότητα του έργου , όπερ περατούμενον θα καταυγάζη ως φάρος και με τον πυρσόν της ακτινοβολίας του θα φωτίζει το πνεύμα των επερχομένων γενεών της Δωρικής νεολαίας εις το διηνεκές .
Έκτοτε πολλά επετελέσθησαν , με γοργόν ρυθμόν αρχίζει η οικοδόμησις . Περάτωσις του πρώτου ορόφου του κτιρίου επιτυγχάνεται μέχρι τέλους Ιουλίου 1955 . Συνεχίζεται η τοιχοποιία , συνεχίζεται ο έρανος και αναλόγως των εισφορών του εράνου εκάστου έτους προχωρεί και το έργον . Θα ήτο ανεπίκαιρου ενδιαφέροντος η λεπτομερειακή εξιστόρησις της κατά στάδια εργασίας και προόδου του έργου της οικοδομής . Τούτο μόνον σημειούμεν , ότι τα έτη 1955- 1956 - 1957 - 1958 είναι τα πλέον μεστά εις οργασμόν και απόδοσιν εράνου και έργου . Τέλος Οκτωβρίου 1958 το όλον κτιριακόν συγκρότημα είχε περατωθή και αι οκτώ αίθουσαι του κυρίου κτιρίου είναι έτοιμοι και εσωτερικώς τελειοποιημέναι και παραδίδονται προς εγκατάστασιν και λειτουργίαν του Γυμνασίου . Κατ' αυτήν την χρονολογίαν ο έρανος τόσον εις την Αμερικήν , όσον και εν Ελλάδι είχεν ανέλθει εις 755 χιλιάδας δραχμάς , συνολικώς , ποσόν , το οποίον η Ερανική Επιτροπή διεχειρίσθη με πόνον και σεβασμόν προς την προσωπικήν θυσίαν του καθενός και όλα μετουσιώθησαν εις έργον ωφέλιμον και διά τον σκοπόν , τον οποίον εδόθησαν .
Εις το σημείον αυτό η Ερανική Επιτροπή θα ηδύνατο να θεωρήση το αναληφθέν υπ' αυτής έργον τερματισθέν , κατόπιν ήρχισε πλέον να εκδηλούται το ενδιαφέρον του Κράτους , όπως έλθη αρωγόν προς συνέχισιν και συμπλήρωσιν των κενών του όλου έργου . Δεν το έπραξεν όμως . Θεωρεί ότι , εφ' όσον υπάρχουν ακόμη πιθανότητες συνσχίσεως του εν Αμερική εράνου , είχεν καθληκον να εξακολουθήση το έργον της .
Τον Νοέμβριον 1959 αφικνείται ενταύθα ο κ. Σταύρος Κατζιός , Πρόεδρος της εν Σικάγω Ερανικής Επιτροπής , όστις εγχειρίζει εις τον Ταμίαν της Επιτροπής μας τσεκ 1076 δολλαρίων . Και αυτός συμφωνεί με την γνώμην της Επιτροπής , ότι αύτη πρέπει να συνεχίση υφισταμένη και ότι ο ίδιος έχει υποσχέσεις θετικάς ενισχύσεως του εράνου υπό των εν Αμερική σημαινόντων προσώπων και ότι η Ερανική Επιτροπή Σικάγου εξακολουθεί να υφίσταται . Τον κ Κατζιόν ελθόντα η Ερανική Επιτροπή τον εδεξιώθη και του εξέφρασεν την χαράν και την ευγνωμοσύνην της διά τους κόπους του υπέρ του εράνου και την μεγίστην απόδοσιν αυτών . Τον κ. Κατζιόν ετίμησε και το Γυμνάσιον το οποίον διοργάνωσεν ωραίαν σχολικήν τελετήν εν μέσω συγκινητικής ατμοσφαίρας .
Τα ακόλουθα έτη Κρατική μερίμνη τελειοποιούνται οι βοηθητικοί χώροι αφοδευτηρίων κλπ . Επίσης τελειοποιούνται εσωτερικώς αι αίθουσαι των καθηγητών , καθώς και η αίθουσα Χημείας , παραλλήλως η Ερανική Επιτροπή διά των εις χείρας της χρημάτων , προβαίνει εις την πρόσθετον αγοράν προς Ανατολάς μεν της οικίας Τσακαλάκη μετά της περιοχής της δύο και ημίση περίπου στρεμμ΄;των , βορείως δε του αγρού Κ.Μαργέλλου . Ούτω η έκτασις της περιοχής του Γυμνασίου υπερβαίνει τα 15 στρέμματα . Κρατική μερίμνη εν συνεχεία έγινεν η περιμάνδρωσις της περιοχής , καθώς και η διάνοιξις και διαμόρφωσις εκτεταμένου εξωτερικού Γυμναστηρίου , ούτινος αι εργασίαι συνεχίζονται .
Ώς εν αρχή ανεφέραμεν , η παράτασις της θητείας της Επιτροπής δεν έβλαψεν . Αι τρεις χιλιάδες δολλαρίων των ευγενών δωρητών με το εις χείρας μας υπόλοιπον επέτρεψεν , όπως εγκατασταθή κεντρική θέρμανσις εν τω διδακτηρίω δαπάνης 160 χιλιάδων δραχμών , πλεονέκτημα μέγα δι' οιοδήποτε Γυμνάσιον εν Ελλάδι .
Το άρτιον και μεγαλοπρεπές αυτό οικοδόμημα , όπερ , ως σύνολον εντυπωσιάζει και από εξωτερικήν εμφάνισιν και από εσωτερικήν πληρότητα , είναι έργον του πατριωτισμού και των φιλογενών αισθημάτων των απανταχού Δωριέων και κατά κύριον λόγον των εν Αμερική εγκατεστημένων .
Αποδίδοντες τον οφειλόμενον έπαινον υποκλινόμεθα ενώπιον της ευγενείας , της φιλοπατρίας και των γεννείων και φιλοδώρων αισθημάτων της σεμνής Δωρικής ψυχής . Βαθυτάτη είναι η ευγνωμοσύνη μας προς όλους εκείνους , οίτινες επρωτοστάτησαν διά την επιτυχή έκβασιν του εράνου .
Εις την εντοιχισμένην εν τω Γυμνασίω μαρμαρίνην στήλην , καθώς και εις άλλην σελίδα του ανα χείρας λευκώματος είναι αναγεγραμμένα όλων τα ονόματα , όσοι λόγω του ύψους της εισφοράς των εδικαιούντο συμφώνως με την διακήρυξιν της Επιτροπής , να τύχουν τοιαύτης διακρίσεως .
Όλοι πρέπει να αισθανόμεθα υπερήφανοι , διότι συμμετέσχομεν εις την πατριωτικήν αυτήν εκδήλωσιν , της οποίας το περατωθέν ήδη ιερόν τέμενος θα ίσταται επιβλητικόν και ασάλευτον εις διάρκειαν χρόνου σύμβολον αξιότητος του¨"΄διάβα " της εποχής μας .
Ένα χρέος ιερόν επετελέσαμεν έναντι του τόπου της γεννήσεώς μας .΄Εν πολυετούς διαρκείας μέρος της ζωής μας ηναλώθη εις την σκέψιν και την φροντίδα της ανεγέρσεως του Γυμνασίου μας .
Ως Ερανική Επιτροπή αισθανόμεθα βαθείαν ικανοποίησιν , διότι συνετελέσαμεν , 'ο,τι το καθήκον μας επέβαλεν .
Λιδωρίκιον Δεκέμβριος 1967 .
Η Ερανική Επιτροπή .
