Ο ΜΗΝΑΣ ΠΟΥ ΠΕΡΑΣΕ..

 

 

   Συνεχίζεται , παρά τις Πασχαλινές γιορτάδες , η ανοδική πορεία της επισκεψιμότητας στη Λιδορικιώτικη ηλεκτρονική μας εφημερίδα , απλωνόμαστε , όσο πάμε , και καινούριοι φίλοι του χωριού μας μπαίνουν συνέχεια στη όμορφη συντροφιά μας ..

   Οι πόλεις που έδωσαν το..ΠΑΡΩΝ , τον μήνα που πέρασε , είναι οι ακόλουθες , και η σειρά τους , εξαρτάται απ’ τον αριθμό επισκεπτών , που έχει η κάθε μια . Πρώτη βέβαια , είναι η Αθήνα μας , με μεγάλη διαφορά , ας μη ξεχνάμε όμως , πως είναι και η…έδρα , των περισσότερων χωριανών μας .

   Πολλά , πάρα πολλά , συμπεράσματα  , θα μπορούσαμε ίσως να βγάλουμε , μελετώντας , τα καθημερινά  στατιστικά στοιχεία , και να επισημάνουμε , μέχρι και ποιά..θέματα , απ’ όσα δημοσιεύουμε , ενδιαφέρουν , και γιατί , ίσως , τους φίλου-επισκέπτες μας , που συνεχώς αυξάνονται , και είναι περίπου 10.000 το μήνα .

    Εντύπωση όμως , μας προκαλεί , το ότι , κάποιοι απ’ τους επισκέπτες μας , …ξεσκονίζουν για καλά τη σελίδα μας , αφού η κάθε τους επίσκεψη , και είναι πολύ..συχνές , κρατάει μεταξύ  30 και  45-50 , λεπτά , και επισκέπτονται , πάρα πολλές σελίδες , υποθέτουμε , πως πρέπει να έχουν , ίσως , κάποια σχέση με το χωριό μας , η κατάγονται από γειτονικές περιοχές .

  Σε  όλες τις Ηπείρους , έχουμε πιστούς φίλους – επισκέπτες ..

Europe , Americas , Asia , Africa , Oceania

   Και απ’ τα παρακάτω κράτη ..

Greece , United States , Cyprus , Germany , United Kingdom , Switzerland , Denmark , Ukraine , France , Belgium , Netherlands , Italy , Turkey , United Arab Emirates , Canada , Bulgaria , Ireland , Poland , Spain , Sweden , Czech Republic , Russia , Malaysia , Slovenia , Australia , Estonia , Austria , Libya , Serbia , Macedonia [FYROM] , Bosnia and Herzegovina , Nigeria , Israel , Saudi Arabia , Romania , Argentina , Egypt , Brazil , Belarus , Finland , Taiwan , Chile .

 

   Και αυτές είναι οι πόλεις , με σειρά αναλόγως του αριθμού επισκεπτών , βέβαια , υπάρχει και ένας σημαντικός αριθμός επισκεπτών , των οποίων , δεν αναφέρεται το..” στίγμα “ , και εμφανίζονται σε μια κατηγορία “ no set “ , όπως αναφέρεται .

Athens , Thessaloniki , Chalandri , Patrai , Norman , Iraklion , Nicosia , Chicago Ridge , Sparti , Larisa , Ioannina , Kozani , Kallithea , Mesa , Nea Ionia , Huntley , Xanthi , Mokena , Kavala , London , Chicago , Khania , New York , Kastoria , Villa Park , Zurich , Normal , Mariupol , Nikaia , Amfissa , Frederiksberg , Yiannitsa , Volos , Oak Lawn , Munich , Lombard , Paris , Komotini , Levkas , Ayia Paraskevi , Limassol , Dubayy , Brussels , Naousa , Elmhurst , Dublin , Larnax , Alsip , Lamia , Sofia , Kerkira , Ixelles , Warsaw , Karditsa , Pratteln , Istanbul , Edhessa , Bonn , Izmir , Karpenissi , Korinthos , Basel , Calgary , Strovolos , Oakland , Stuttgart , Birmingham , Kuala Lumpur , Bern , Brno , St Petersburg , Alexandroupolis , Veroia , Bielefeld , Addison , Dusseldorf , Dearborn , Stone Park , Fontenay-aux-Roses , Ankara , Mulheim an der Ruhr , Milan , Hannover , Bitola , Leeds , Cologne , Kassel , Konstanz , Barcelona , Boulogne-Billancourt , Rio de Janeiro , Baden , Bachenbulach , Teddington , Nijmegen , Oklahoma City , Beeston , Trikala , Cairo , Johvi , Aurora , Mikolow , Wageningen , Amsterdam , Lecce , Sydney , Winona Lake , Erfurt , Ljubljana , Los Angeles , Taipei , Holon , Buenos Aires , Des Plaines , Vienna , Giessen , St Augustin , Belgrade , Hillerod , Champaign , Toronto , Green Bay , Kharkov , Grenoble , Utrecht , Mannheim , Mostar , Essen , Goteborg , Neuwied , Marathon , Cambridge , Poplar , Rome , Lausanne , Grevena , Catania , Willowdale , Washington , Oldenzaal , Helsingor , Pirgos , Los Angeles , Wiesbaden , Irving , Aabyhoej , Coventry , Boston , Culver City , Berkeley , Nuremberg , Bucharest , Hattem , Manchester , Blaubeuren , Berlin , Veliko Tarnovo , Abuja , Madrid , Aiyina , Torrance , Helsinki , Great Lakes , Bromma , Frankfurt am Main , Ivry-sur-Seine , Tripoli , Plzen , Chieti , Minsk , Orebro , Oak Brook , Moscow , Ciudad Real , Glasgow , Jiddah .

 

  Φυσικά , για μας είναι μεγάλη χαρά και ικανοποίηση , και τιμή μεγάλη , που 10.000 , περίπου άνθρωποι , επισκέπτονται τη σελίδα μας , μαθαίνοντας νέα Του Λιδορικιού , και δεν σας κρύβουμε , πως υπάρχουν φίλοι , που δεν γνώριζαν ούτε καν την ..ύπαρξη του χωριού μας , και φυσικό είναι , και τώρα , απ’ τις φωτογραφίες και τις διάφορες ιστορίες , αλλά και ειδησούλες , το έχουν αγαπήσει , κάποιοι μάλιστα , έχουν περάσει και το ‘εχουν γνωρίσει  .

   Τους ευχαριστούμε όλους , για την αγάπη τους , και τους ευχόμαστε τα καλύτερα , και μακάρι , να ήταν μπορετό να γνωριστούμε κι’ απο κοντά..άμποτε..

                   Καλό  σας  βράδυ ……Κ.-

Η ΕΛΛΑΣ ΕΝ….” Τ Α Φ Ω “…

 

 

 

  Παγωμένοι οι Έλληνες , απ’ άκρου εις ..άκρον της  χώρας , παρακολουθήσαμε  , πρωτοφανώς , τον  “ θλιβερό “ μας..επικήδειο !!!

   Το ζήσαμε κι’ αυτό !! Απολαύσαμε τον “ επικήδειό μας “ , πληρώνοντας , μάλιστα , και τα..έξοδα κηδείας μας , πρωτοφανή πράγματα μας συμβαίνουν , και μεις.. “ τιμωρημένοι “ στη..γωνιά , παρακολουθούμε την ..ταφή μας με μια..” διαστροφική “ θα λέγαμε απάθεια …

   ΧΑΡΑ   ΣΤΟ…ΚΟΥΡΑΓΙΟ ΜΑΣ  !!!

  Θλιβερές εικόνες είδαμε αδέρφια , ένας τρομοκρατημένος Πρωθυπουργός , που δεν κοίταξε ούτε για μια στιγμή , τον κόσμο κατάματα , κι’ ολόγυρα , το Υπουργικό Συμβούλιο , με κατεβασμένα μάτια , περίμεναν τι ; Να τελειώσει η ταφή του Ελληνικού Λαού , με..συνοπτικές διαδικασίες …για να προχωρήσουμε στον..” καινούριο “ εκλογικό ..Νόμο…

Πρώτη φορά , μας συνέβη αδέρφια , σε ώρα κηδείας , να προαναγγέλλονται ..αρραβώνες ..

   Μεγαλοπαρασκευιάτικη.. Κυριακή , η σημερινή μας , αξέχαστη θα μας μείνει , θα θυμίζει πάντα σε μας , αλλά και στις επερχόμενες γενιές , πως στον αγώνα σωτηρίας της Πατρίδας μας ΘΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ ΟΛΟΙ  ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ , ΠΛΗΝ  ΤΩΝ…” ΤΡΙΑΚΟΣΙΩΝ “ , και.. ελέχθη κι’ αυτό : ΘΑ  ΠΑΡΑΚΛΗΘΟΥΝ ΑΠ’ ΤΟΝ  ΠΡΟΕΔΡΟ  ΤΗΣ  ΒΟΥΛΗΣ , ΚΑΤΟΠΙΝ..ΠΑΡΑΚΛΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ , ΑΚΟΥΣΤΕ : ΝΑ  ΠΑΡΑΙΤΗΘΟΥΝ ΑΠ’ ΤΑ..”  Δ Ω Ρ Α   Τ Ο Υ Σ “ ..

   Ε ..όχι κύριε Πρωθυπουργε , Ο Χ Ι και πάλι .. Ο Χ Ι , καιρός να επιβάλλει κι’ ο ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ (!!!)  ΛΑΟΣ  ΚΑΠΟΙΑ  ΜΕΤΡΑ .

  Συγκαλέστε εκτάκτως τη Βουλή , και ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΕ  ΠΩΣ ΟΛΑ  ΤΑ  ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ “ ΣΦΑΖΟΥΝ “ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ  ΛΑΟ ΘΑΒΟΝΤΑΣ  ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ  ΚΑΙ ΤΙΣ..ΕΛΠΙΔΕΣ ΤΟΥ ..

   Θ Α       Ε  Φ  Α  Ρ  Μ  Ο  Σ  Τ  Ο  Υ  Ν

 

        ΚΑΙ   ΣΤΟΥΣ..ΤΡΑΚΟΣΙΟΥΣ

 

       Τ  Η  Σ       Β   Ο  Υ   Λ   Η   Σ  …

 

 Κόψτε στη  μέση ΤΗ  ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ  ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ

               Α      Μ     Ε      Σ      Α

 

  ΟΣΟΙ  ΔΕΝ   ΣΥΜΦΩΝΟΥΝ , ΑΣ..ΠΑΡΑΙΤΗΘΟΥΝ

Ο  ΔΡΟΜΟΣ  ΕΙΝΑΙ  ΑΝΟΙΧΤΟΣ

            ΚΑΙ  ΤΑ…ΣΚΥΛΙΑ…ΔΕΜΕΝΑ

ΤΟ..ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΝΑ ‘ΝΑΙ …ΚΑΛΑ….

ΤΟ..ΠΑΛΙΟ  ΕΚΕΙΝΟ…ΣΛΟΓΚΑΝ :

 

ΟΛΟΙ  ΘΑ..ΣΚΟΤΩΘΕΊΤΕ  ΚΑΙ..ΟΛΟΙ

 

ΘΑ….ΔΟΞΑΣΤΟΥΜΕ

 

Μ  Α  Σ   …Τ    Ε    Λ    Ε    Ι     Ω   Σ   Ε  …..

Η     Π  Ε  Ρ  Ι  Ο  Δ  Ο  Σ         Χ  Α  Ρ  Ι  Τ  Ο  Σ

   Ε  Ξ  Α   Ν  Τ  Λ  Η  Θ  Η  Κ  Ε

ΜΑΖΙ  ΜΕ  ΤΗΝ..ΥΠΟΜΟΝΗ  ΜΑΣ…

ΤΟ  ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ  ΚΑΤΑ  ΤΟΥ  ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ  ΛΑΟΥ

ΘΑ  ΓΙΝΕΙ  ΘΗΛΕΙΑ  ΣΤΟ  ΛΑΙΜΟ  ΟΛΩΝ  ΟΣΩΝ 

      ΤΟ..ΔΙΕΠΡΑΞΑΝ …ΝΑ  ΤΟ  ΘΥΜΑΣΤΕ …

ΔΕΙΞΤΕ – ΕΜΠΡΑΚΤΩΣ – ΚΑΙ  ΟΙ  ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

ΠΩΣ..ΚΑΤΙ..ΚΑΤΑΛΑΒΑΤΕ , ΑΠ’ ΤΗΝ…ΤΡΑΓΩΔΙΑ  ΜΑΣ..

ΕΔΩ..ΛΙΔΟΡΙΚΙ…ΕΔΩ..ΛΙΔΟΡΙΚΙ…

 

 

 Καλημέρα  Λιδορικιώτες ..

Καλημέρα Ελλάδα , Athens , Thessaloniki , Patrai , Chicago Ridge , Chalandri , Frederiksberg , Nicosia , Kozani , Veliko Tarnovo , Limassol , Helsingor , Norman , Nea Ionia , Huntley , Edinburgh , Mokena , Kavala , Stuttgart , Los Angeles , New York , Kallithea , Khania , Ioannina , Mesa , Elmhurst , Munich , Allentown , καλή Κυριακή να περάσετε .

        ΚΥΡΙΑΚΗ   ΣΗΜΕΡΑ  2  ΜΑΪΟΥ  2010

122η  ΜΕΡΑ  ΤΟΥ  ΧΡΟΝΟΥ – 17η  ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Ανατολή  ηλίου   06:28’…

 

Δύση   20:16’..

 

  Σήμερα στις 11 το πρωί , όλοι οι Λιδορικιώτες θα “ θυμίσουν “ στους λεβέντες του Καλλικράτη , και την ανθρώπινη πλευρά της Δωρίδας , τονίζοντας στους “ ψυχρούς “ εκτελεστές , των..” επι..χάρτου “ σχεδίων και..ασκήσεων “ πως η..ομαδική εκτέλεση των κατοίκων της ηρωικής  “ ορεινής “ Δωρίδας , που επιχειρείται , “ ελαφρά τη..καρδία “ θα είναι άλλο ένα έγκλημα στα τόσα που έχουν γίνει , εν ονόματι  “ περίεργων “ σκοπιμοτήτων και αντιλήψεων..

   Πολλά λάθη , δεκαετιών , μας έφεραν στη σημερινή  “ δεινή “ θέση , αναδεικνύοντας περίτρανα , όσα , καιρό τώρα , φωνάζουμε , λέμε και ματαξαναλέμε , αφήσαμε , με την αδιαφορία μας , “ βολεμένοι “ στη..προσωρινή μας καλοπέραση , στα χέρια “ ανεπαρκών “ τις τύχες του τόπου μας , στα χέρια ανθρώπων δίχως  όραμα και όνειρα για τον τόπο μας , πληρώνοντας τώρα τα ..επίχειρα των λαθών και παραλείψεών μας..άξιος ο…” μισθός “ μας …

   Έστω και τώρα , έστω , ας συνέλθουμε , καλά τα..” κοντοσούβλια “ και τα ..” σπληνάντερα “ , καλά και τα..τζερτζελοπανήγυρα , αλλά ξεχάσαμε τους ..ανθρώπους και τη ζωή τους …

Προπολεμική Λιδορικιώτικη ζωή , χειροπιαστή απόδειξη του υπάρχοντος , τότε , “ κοινωνικού ιστού “ , εικόνες ανύπαρκτες, πια , γιατί ;

 

  Δεκαετία του ‘60 , η “ κοινωνική..ζεστασιά “ υπάρχει ακόμα ..το αποδεικνύει , η όμορφη σύναξη , μετά ..φαγοποτίου , στου Δελενίκα το μαγαζί..

 

  Παρακάτω , στις Λάκκες , στο παλιό στέκι του μπάρμπα Λουκά Παπαπαναγιώτου , μια όμορφη παρέα των..Δυτικών προαστείων του χωριού μας , απολαμβάνει το..κρασάκι της στη λιακάδα ..

   Καλή Κυριακή να περάσετε αδέρφια

          Απ’ το “ Λιδωρίκι “ με αγάπη….Κ.-

ΝΟΣΤΑΛΓΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑΤΙΚΕΣ ΛΙΔΟΡΙΚΙΩΤΙΚΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ…

 

 

  Μία πολύ όμορφη , αλλά και πολύ..ταλαιπωρημένη φωτογραφία , από κάποια αξέχαστη Λιδορικιώτικη Πρωτομαγιά , στην Πεντάπολη , στην αρχή της δεκαετίας του ‘50 .

           ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ  ΣΤΟ  ΠΑΛΙΟ  ΛΙΔΟΡΙΚΙ

   Κάθε χρόνο , τέτοια εποχή , που πλησιάζει ο Μάϊος και που εδώ στην Αυστραλία ετοιμαζόμαστε για το χειμώνα , το μυαλό μου ..πετάει στο Λιδορίκι , το αγαπημένο μου χωριό , κι’ αναπολώ , εκείνα τα ξλεγνοιαστα χρόνια της παιδικής μου ζωής και θυμάμαι πόσο ωραία γιορτάζαμε την Πρωτομαγιά , μαζεύοντας αγριολούλουδα και πλέκοντας στεφάνια .

   Την πρώτη Πρωτομαγιά που θυμάμαι στη ζωή μου ήταν γύρω στο 1942-43 , όταν η μητέρα μου με ξύπνησε πρωί-πρωί , μόλις ανέτειλλε ο ήλιος απέναντι στο βουνό , και μου είπε : Πήγαινε να βοσκήσεις τις γίδες , προτού αρχίσει η ζέστη .

   Παίρνοντας μια φέτα ψωμί με ζάχαρη , ξεκίνησα τρώγοντας . Όταν έφτασα κοντά στο νεκροταφείο , κοντά στου Τσίγκα τις τσαγαλιές , είδα να έρχεται απ’ την απέναντι πλευρά μια απ’ τις ωραιότερες κοπέλες του χωριού , της εποχής εκείνης . Ήταν η Αρετή Γεροδήμου  ( του Τσαγκάρη ) . Αφού ανταλλάξαμε καλημέρα , εγώ παραξενεμένη τη ώτησα από που έρχεται τόσο πρωί , και κείνη μου απάντησε : Πήγα να πιάσω το Μάη , και πράγματι η κοπέλα κρατούσε μια ανθοδέσμη με ωραία αγριολούλουδα . Τότε αμέσως , κάτι ξύπνησε μέσα μου , γύρισα και είδα όλη τη φύση πνιγμένη στο πράσινο και στα λουλούδια .

    Τότε  ένοιωσα μέσα μου τη γιορτή της Πρωτομαγιάς ..

              Δέσποινα  Στρούζα – Γιαλελόγλου

                            Αυστραλία

   Η πανέμορφη , μα και..νοσταλγική , αυτή ανάμνηση της αγαπημένης χωριανής και φίλης , Δέσποινας , δημοσιεύτηκε στη Λιδορικιώτικη εφημερίδα “ Λιδωρίκι “ τον Απρίλιο 1984 , αριθ.φύλλου  29 .

ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑΣ

 

 

 

Πρωτομαγιά. Από τις ελάχιστες γιορτές χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο που έχουν διατηρηθεί ως τις μέρες μας, πιθανόν κατάλοιπο πανάρχαιων προχριστιανικών δοξασιών σχετικών μετη γονιμότητα και την καρποφορία της γης.

Χαρακτηριστικό ότι οι βασικές εκδηλώσεις της, όπως η έξοδος των ανθρώπων στην ύπαιθρο μεσυνοδεία χορών και τραγουδιών και το μάζεμα λουλουδιών για να πλεχτούνστεφάνια, τα οποία στη συνέχεια κρεμιούνται σε εμφανή θέση των σπιτιών, συναντώνται ι στον λαϊκό πολιτισμό πολλών ευρωπαϊκών λαών. Στη Σουηδία,π.χ., την Πρωτομαγιά οι χωρικοί μαζεύουν πράσινα κλαδιά που τα αναρτούνστα σπίτια τους, ενώ τραγουδούν τραγούδια που μιλούν για ευφορία και ευτυχία. Σε χωριά της Γερμανίας την 1η Μαΐου ένα κλαδί στολισμένο με ταινίες (το Maibaum) τοποθετείται στην κεντρική πλατεία και γύρω τουστήνονται ξέφρενοι χοροί. Ακόμη εκλέγουν το πιο όμορφο κορίτσι τουχωριού ως Βασίλισσα του Μαΐου (Maikonigin), το οποίο και ντύνουν με κάτασπρο φόρεμα.
Ενα από τα πιο τυπικά έθιμα της Πρωτομαγιάς, το μαγιάτικο κλαδί ή το στεφάνι, είναι πιθανόν να έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Είναι γνωστό ότι στην αρχαία Ελλάδα τέτοια κλαδιά ή στεφάνιατα χρησιμοποιούσαν πολύ συχνά. Δεν είναι υπερβολικό να πούμε ότι δενέλειπαν από καμιά σημαντική εκδήλωση του δημόσιου, ιδιωτικού ή θρησκευτικού βίου. Επιπλέον είναι αξιοπρόσεκτο ότι η πιο σημαντική γιορτή ενός μήνα των αρχαίων, του Θαργηλιώνος, που πάνω - κάτω αντιστοιχούσε με τον δικό μας Μάιο, περιελάμβανε στα δρώμενά της τηνκατασκευή ενός κλαδιού ανάλογου με το μαγιάτικο. Πιο συγκεκριμένα, στα Θαργήλια, γιορτή που έδωσε και το όνομά της σ' ολόκληρο τον μήνα,σχημάτιζαν μια λατρευτική πομπή προς τιμήν του Ηλίου και των Ωρών (Εποχών), που συντελούν τα μέγιστα στην ωρίμανση των καρπών. Στην πομπή περιέφεραν ένα πράσινο κλαδί που μόλις είχε πετάξει φύλλα. Το τύλιγαν με ταινίες και πάνω του κρεμούσαν σύκα, διάφορα ψωμάκια και μικρά φλασκιά γεμάτα κρασί, λάδι και μέλι. Το κλαδί αυτό, η «ειρεσιώνη» των γραπτών πηγών, μοιάζει εξαιρετικά με το πρωτομαγιάτικο στεφάνι, και αυτό μας το βεβαιώνει και το γεγονός ότι σε παλιότερες εποχές το τελευταίο το έφτιαχναν όχι με άνθη αλλά με κλαδιά οπωροφόρων δένδρων που έφεραν καρπούς και στα οποία αναρτούσαν κρεμμύδια και σκόρδα.
Η Ψευδο-ηροδότεια βιογραφία του Ομήρου μάς διασώζει και τα λόγια που τραγουδούσαν τα παιδιά καθώς περιέφεραν την «ειρεσιώνη": «Ερχόμαστε στο σπίτι ενός πλούσιου νοικοκύρη. Αφήστε τις πόρτες ανοιχτές, γιατί μπαίνει ο Πλούτος και μαζί του η Χαρά και η Ειρήνη. Να 'ναι γεμάτα πάντα τα σταμνιά του και στη σκάφη του ζυμώματος το ζυμάρι να φουσκώνει ψηλά. Ο γιος του σπιτιού να παντρευτεί, και η κόρη να υφάνει ένα πανώριο υφαντό» (μτφρ.Ι. Κακριδή). Το καταστόλιστο αυτό κλαδί στο τέλος της γιορτής το κρεμούσαν στις θύρες των ναών και των σπιτιών τους. Εκεί το άφηναν ώσπου να ξεραθεί για να μπορεί να καεί και να αντικατασταθεί την επόμενηχρονιά από ένα νέο.
Τα Θαργήλια ήταν κυρίως αγροτική γιορτή. Στη διάρκειά της γινόταν προσφορά των πρώτων καρπών της νέας συγκομιδής στους θεούς, ουσιαστικά ακάμωτων ακόμη, αφού τη γιόρταζαν πριν από τον θερισμό. Με τέτοιες πράξεις ο άνθρωπος ήθελε να ευχαριστήσει το θείο για όσα του πρόσφερε και να ζητήσει τη συνέχιση της εύνοιάς του. Ωστόσο το ότι συμπεριλάμβανε στο πρόγραμμά της και μια σκοτεινή καθαρτήρια τελετή η όλη γιορτή ήταν αφιερωμένη στον Απόλλωνα, τον θεό της κάθαρσης δείχνει ότι ξεπερνούσε τον αγροτικό χαρακτήρα και προσέγγιζε ακόμη και τον χώρο της μαγείας.
Πιο συγκεκριμένα, στη διάρκεια της γιορτής επέλεγαν ένα ή δύο περιθωριακά άτομα, τους γνωστούς «φαρμακούς» ή τα «καθάρματα» των πηγών και κτυπώντας και πετροβολώντας τα, τα απομάκρυναν ως αποδιοπομπαίους τράγους έξω από τα όρια της πόλης τους. Μερικές φορές μάλιστα αναφέρεται και θανάτωση των «καθαρμάτων» (= των θυμάτων της κάθαρσης!). Ο καθαρμός ως προϋπόθεση για να είναι πλούσια η νέα σοδειά και γενικά για να έχει επιτυχία κάθε νέα αρχή είναι πολύ γνωστός σε πρωτόγονες κοινωνίες και όχι μόνον.
Το πράσινο κλαδί με τα φύλλα του συμβόλιζε τη ζωή και την ανανέωσή της και υποτίθεται ότι χάριζε στον κάτοχό του υγεία, καλή τύχη, ειρήνη, ευτυχία και ευφορία. Ανάλογο συμβολισμό πρέπει πιθανόν να δούμε και στο πρωτομαγιάτικο στεφάνι, ο οποίος στις μέρες μας δύσκολα μπορεί να ανιχνευτεί, αφού για μας το στεφάνι αυτό δεν αποτελεί ίσως τίποτε περισσότερο από μια ωραία και εύοσμη άνθινη σύνθεση. Μπορεί οι αρχαίοι θεοί και οι ειδωλολατρικές δοξασίες να έχουν από καιρό σβήσει, ωστόσο ορισμένα δρώμενα που σχετίζονταν με αυτά εμφανίζουν αξιοθαύμαστη αντοχή στον χρόνο.
Αλλά δεν είναι μόνον το μαγιάτικο κλαδί που βεβαιώνει για τη σχέση ανάμεσα στον προχριστιανικό και χριστιανικό Μάιο. Σε πολλές χώρες που γνώρισαν ρωμαιοκρατία, όπως η Ελλάδα, υπάρχει μια προκατάληψη για τον μήνα αυτόν, που γενικά θεωρείται μιαρός. Ετσι, π.χ., πιστεύουν ότι οι γάμοι που γίνονται στη διάρκειά του είναι καταδικασμένοι σε αποτυχία. Το ίδιο ακριβώς συνέβαινε και στην αρχαία Ρώμη. Στην εποχή μας για την αντίληψη αυτή προβάλλεται συνήθως η δικαιολογία ότι ο Μάιος δεν μπορεί να είναι ευνοϊκός για τους νεόνυμφους αφού πρόκειται για μήνα κατά τη διάρκεια του οποίου έχουν οργασμό οι συμπαθητικοί γάιδαροι! Ωστόσο ο αρχικός λόγος της «απαγόρευσης» αυτής είναι πιθανότατα τα Λεμούρια (Lemuria), μια πένθιμη οικογενειακή γιορτή των Ρωμαίων, που τη γιόρταζαν στις 9, 11 και 13 Μαΐου. Σύμφωνα με τις δοξασίες των αρχαίων και όχι μόνον, τα πνεύματα των νεκρών επανέρχονται σε τακτά χρονικά διαστήματα στη γη και μπορούν να βλάψουν τους ζωντανούς. Ετσι η κάθε οικογένεια όφειλε να φροντίζει για την περιποίηση και το καλόπιασμα των δικών της νεκρών. Ενας μήνας που ήταν αφιερωμένος στον παγερό κόσμο των νεκρών σίγουρα δεν ήταν ο καταλληλότερος για να ακουστεί ο υμέναιος, το γαμήλιο τραγούδι.
Και κάτι για το όνομα του μήνα Μάϊου. Αλλοι το συσχετίζουν με το επίθετο majus ( μεγαλύτερος), είτε αυτό αναφέρεται στον Δία είτε στους συγκλητικούς που τιμούνταν τον μήνα αυτόν. Αλλοι όμως το συσχετίζουν και με το όνομα της Μαίας, της μάνας του Ερμή, θεωρώντας την προσωποποίηση της γης, της Μεγάλης Μητέρας όλων.
Πρωτομαγιά και Βυζάντιο
Τα βυζαντινά χρόνια στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιούνταν ειδική τελετή στο Στάδιο της πόλης με την παρουσία του αυτοκράτορα στη διάρκεια της οποίας ο λαός υποδεχόταν με ύμνους τον ερχομό της άνοιξης.
Oι χρονογράφοι και οι ιστορικοί, που κατέγιναν με την ιστορία της Eπτανήσου, διέσωσαν την περιγραφή των εθίμων της Πρωτομαγιάς από την μεσαιωνική Κέρκυρα όπου ήταν αληθινή τελετουργία! Το νησί από το 1272 ως το 1386 έμεινε κάτω από την κυριαρχία των Aνδεγαυών, Γάλλων αρχόντων της Nεάπολης. Το νησί χωρίστηκε σε μερίδια, σε τιμάρια και τα μοιράστηκαν οι Iταλοί και Γάλλοι πολεμικοί αρχηγοί, που βοήθησαν τους Aνδεγαυούς στην κατάκτηση του νησιού. Ένα από τα τιμάρια αυτά ήταν και «των Aτσιγγάνων», γιατί όλοι οι Aτσίγγανοι, που ήταν τότε στην Kέρκυρα ήταν δούλοι της γης σ αυτό το τιμάριο.
O Bαρώνος, που ήταν εξουσιαστής του τιμαρίου είχε το δικαίωμα να φυλακίζει, να εξορίζει και να βασανίζει τους δούλους του Aτσιγγάνους. Oι Aτσίγγανοι, λοιπόν, κάθε πρώτη του Mάη έμπαιναν στην πόλη της Kέρκυρας όλοι μαζί. Mπροστά πήγαινε η σημαία με τα σήματα ευγενείας του Bαρώνου και ακολουθούσαν μουσικά όργανα, φλογέρες και τύμπανα. Έφερναν μαζί τους από την εξοχή κι ένα κορμό κυπαρισσιού, στολισμένο με πολύχρωμα λουλούδια, κορδέλλες, μεταξωτά μαντήλια, μπαμπάκι σε τούφες, κόκκινα αυγά του Πάσχα, κουκουνάρες, περιστέρια και ορνίθια ζωντανά, φρούτα χρυσωμένα και κάθε τι που βγαίνει την άνοιξη. M αυτόν τον μεγαλόπρεπο «Mάη» πήγαιναν έξω από το μέγαρο του Bαρώνου και τον εγκωμίαζαν με στίχους. Την επόμενη της Πρωτομαγιάς ο Bαρώνος επιθεωρούσε τους δούλους του κι εισέπραττε από τον καθένα τους τον τιμαριωτικό φόρο: 17 άσπρα και 2 όρνιθες για κάθε παντρεμένο και 1 χρυσό φλουρί για τον σημαιοφόρο.
Μερικά από τα πρωτομαγιάτικα αυτά εξακολουθούν και σήμερα στην Kέρκυρα. Bέβαια, σήμερα δεν υπάρχουν «τιμάρια» και δούλοι της γης... Mα σε πολλά χωριά διατηρείται ακόμα και σήμερα το έθιμο του στολισμένου κυπαρισσιού. Eξακολουθούν και σήμερα οι χωρικοί να στολίζουν ένα κυπαρίσσι με κίτρινα, κόκκινα και πολύχρωμα λουλούδια, με κορδέλλες, με χρωματιστά μαντήλια και να το περιφέρουν στα σπίτια και «να λένε το «Mάη».
Φτιάξτε το δικό σας πρωτομαγιάτικο στεφάνι
Ίσως το μοναδικό ζωντανό ακόμα έθιμο από τη μέρα της Πρωτομαγιάς και μια ευκαιρία να κάνετε ένα περίπατο λίγο έξω από τη πόλη, διασκεδάζοντας και δημουργώντας το δικό σας στεφάνι όχι με λουλούδια του εμπορίου αλλά με όσα αγριολούλουδα βρείτε. Το ότι θα το έχετε φτιάξει με τα χέρια σας, ακόμα κι αν δεν έχει παρά μόνο μαργαρίτες, σίγουρα θα το κάνει ξεχωριστό......
Θα χρειαστείτε 2-3 ευλύγιστα κλαριά, από λυγαριά ή κληματόβεργες μήκους περίπου 1 μέτρου. Αν σας είναι δύσκολο να βρείτε, θα καταφύγετε στη λύση του σύρματος. Λυγίστε τα κλαριά ή το σύρμα δημιουργώντας έναν κύκλο, ώστε η μιά του άκρη να καλύψει την άλλη περίπου κατά μια παλάμη και δέστε σφιχτά με σπάγγο ή σύρμα. Κάντε ακριβώς το ίδιο με ένα ακόμα κλαρί, ή κομμάτι σύρμα που σε κάποια σημεία θα περάσετε και θα στερεώσετε, μέσα από τον προηγούμενο κύκλο.
Αν έχετε χρησιμοποιήσει σύρμα ντύστε το γύρω γύρω με ξερό χόρτο ή σκοινί για να αποκτήσει ο κύκλος του στεφανιού περισσότερο όγκο. Αν βρείτε λυγαριά ή κληματόβεργες ο σκελετός του στεφανιού σας είναι ήδη έτοιμος.
Για τους "προνοητικούς", μια πολύ εξυπηρετική ιδέα είναι να δημιουργήσετε ένα γερό σκελετό από λυγαριά ή οποιοδήποτε άλλο εύκαμπτο υλικό, που δεν θα τον πετάξετε όταν μαραθούν τα λουλούδια σας, αλλά θα τον φυλάξετε για το στεφάνι της επόμενης χρονιάς.
Κόψτε λουλούδια με μακρύ κοτσάνι και δέστε τα με λεπτό σπάγγο πάνω στο στεφάνι, ή περάστε τα ανάμεσα από τα κλαριά, πότε το ένα πίσω από το άλλο και πότε το ένα δίπλα στο άλλο, επικαλύπτοντας κάθε φορά τα κοτσάνια των λουδουδιών και τον σκελετό του στεφανιού, αυξάνοντας τον όγκο του μέχρι όσο εσείς θέλετε.
Φτιάξτε θηλιά μ΄ ένα σκοινάκι στο κέντρο του κύκλου και κρεμάστε το στη πόρτα του σπιτιού. Τώρα αν θέλετε να μείνετε πιστοί στην παράδοση του εθίμου... θα πρέπει να προσθέσετε ένα φυτό ..αποτρεπτικό του κακού, όπως το σκόρδο ή η τσουκνίδα και να το αφήσετε στη πόρτα σας μέχρι του Αι Γιαννιού του θεριστή, που έκαιγαν τα μαγιάτικα στεφάνια στις φωτιές.
Πρωτομαγιά........ Από τις ελάχιστες γιορτές χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο που έχουν διατηρηθεί ως τις μέρες μας, πιθανόν κατάλοιπο πανάρχαιων προχριστιανικών δοξασιών σχετικών μετη γονιμότητα και την καρποφορία της γης.
Χαρακτηριστικό ότι οι βασικές εκδηλώσεις της, όπως η έξοδος των ανθρώπων στην ύπαιθρο μεσυνοδεία χορών και τραγουδιών και το μάζεμα λουλουδιών για να πλεχτούνστεφάνια, τα οποία στη συνέχεια κρεμιούνται σε εμφανή θέση των σπιτιών, συναντώνται ι στον λαϊκό πολιτισμό πολλών ευρωπαϊκών λαών. Στη Σουηδία,π.χ., την Πρωτομαγιά οι χωρικοί μαζεύουν πράσινα κλαδιά που τα αναρτούνστα σπίτια τους, ενώ τραγουδούν τραγούδια που μιλούν για ευφορία και ευτυχία. Σε χωριά της Γερμανίας την 1η Μαΐου ένα κλαδί στολισμένο με ταινίες (το Maibaum) τοποθετείται στην κεντρική πλατεία και γύρω τουστήνονται ξέφρενοι χοροί. Ακόμη εκλέγουν το πιο όμορφο κορίτσι τουχωριού ως Βασίλισσα του Μαΐου (Maikonigin), το οποίο και ντύνουν με κάτασπρο φόρεμα.
Ενα από τα πιο τυπικά έθιμα της Πρωτομαγιάς, το μαγιάτικο κλαδί ή το στεφάνι, είναι πιθανόν να έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Είναι γνωστό ότι στην αρχαία Ελλάδα τέτοια κλαδιά ή στεφάνιατα χρησιμοποιούσαν πολύ συχνά. Δεν είναι υπερβολικό να πούμε ότι δενέλειπαν από καμιά σημαντική εκδήλωση του δημόσιου, ιδιωτικού ή θρησκευτικού βίου. Επιπλέον είναι αξιοπρόσεκτο ότι η πιο σημαντική γιορτή ενός μήνα των αρχαίων, του Θαργηλιώνος, που πάνω - κάτω αντιστοιχούσε με τον δικό μας Μάιο, περιελάμβανε στα δρώμενά της τηνκατασκευή ενός κλαδιού ανάλογου με το μαγιάτικο. Πιο συγκεκριμένα, στα Θαργήλια, γιορτή που έδωσε και το όνομά της σ' ολόκληρο τον μήνα,σχημάτιζαν μια λατρευτική πομπή προς τιμήν του Ηλίου και των Ωρών (Εποχών), που συντελούν τα μέγιστα στην ωρίμανση των καρπών. Στην πομπή περιέφεραν ένα πράσινο κλαδί που μόλις είχε πετάξει φύλλα. Το τύλιγαν με ταινίες και πάνω του κρεμούσαν σύκα, διάφορα ψωμάκια και μικρά φλασκιά γεμάτα κρασί, λάδι και μέλι. Το κλαδί αυτό, η «ειρεσιώνη» των γραπτών πηγών, μοιάζει εξαιρετικά με το πρωτομαγιάτικο στεφάνι, και αυτό μας το βεβαιώνει και το γεγονός ότι σε παλιότερες εποχές το τελευταίο το έφτιαχναν όχι με άνθη αλλά με κλαδιά οπωροφόρων δένδρων που έφεραν καρπούς και στα οποία αναρτούσαν κρεμμύδια και σκόρδα.
Η Ψευδο-ηροδότεια βιογραφία του Ομήρου μάς διασώζει και τα λόγια που τραγουδούσαν τα παιδιά καθώς περιέφεραν την «ειρεσιώνη": «Ερχόμαστε στο σπίτι ενός πλούσιου νοικοκύρη. Αφήστε τις πόρτες ανοιχτές, γιατί μπαίνει ο Πλούτος και μαζί του η Χαρά και η Ειρήνη. Να 'ναι γεμάτα πάντα τα σταμνιά του και στη σκάφη του ζυμώματος το ζυμάρι να φουσκώνει ψηλά. Ο γιος του σπιτιού να παντρευτεί, και η κόρη να υφάνει ένα πανώριο υφαντό» (μτφρ.Ι. Κακριδή). Το καταστόλιστο αυτό κλαδί στο τέλος της γιορτής το κρεμούσαν στις θύρες των ναών και των σπιτιών τους. Εκεί το άφηναν ώσπου να ξεραθεί για να μπορεί να καεί και να αντικατασταθεί την επόμενηχρονιά από ένα νέο.

Πηγή : Madata.GR

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ : ΜΑΪΟΣ

 

 

   Ο Μάιος είναι ο πέμπτος μήνας του Γρηγοριανού (Νέου) Ημερολογίου.
   Η λατινική ονομασία του μήνα είναι Maius και οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα στο γεγονός ότι ήταν αφιερωμένος από τους Ρωμαίους στους προγόνους τους, τους majores. Κατ’ άλλους πήρε το όνομά του από τη Μαία -λατ. Maia- κόρη του Άτλαντα και μητέρα του Ερμή.
   Τον Μάιο οι Ρωμαίοι τελούσαν δύο μεγάλες γιορτές προς τιμήν των νεκρών: τα Λεμούρια και τα Ροζάλια. Τα Ροζάλια πήραν το όνομά τους από τα τριαντάφυλλα (λατ. rosa) γιατί τη μέρα της γιορτής συνήθιζαν να στολίζουν τους τάφους των προγόνων τους με τριαντάφυλλα. Η συνήθεια διατηρήθηκε και στο Βυζάντιο και λεγόταν Ροδισμός. Στο ελληνικό λαϊκό εορτολόγιο τα Ροζάλια έχουν γίνει Ρουσάλια και είναι επίσης γιορτή των νεκρών. Το Σάββατο της Πεντηκοστής (Μέγα Ψυχοσάββατο) λέγεται του Ρουσαλιού το Σάββατο.
   Ο μήνας Μάιος αντιστοιχεί στον αρχαίο ελληνικό αττικό μήνα Θαργηλιών, κατά τον οποίον τελούνταν τα Θαργήλια προς τιμήν κυρίως του Απόλλωνα και της Αρτέμιδος. Τα Θαργήλια ήταν γιορτή με ευετηριακό (δηλ. σχετικό με την καρποφορία) και καθαρτικό χαρακτήρα.
   Για τον Μάιο υπάρχουν τα ακόλουθα προσωνύμια: Τριανταφυλλάς (για τα πολλά τριαντάφυλλα), Καλομηνάς, Λούλουδος, Πράσινος, Κερασάρης (γιατί ωριμάζουν τα κεράσια στα χαμηλότερα μέρη), Πεντοδείλινος (για τα πολλά γεύματα του μια και η μέρα είναι μεγάλη) αλλά συγχρόνως και καταραμένος.
   Εκείνο που γιορτάζεται από τον λαό μας πολύχρωμα και εθιμοτυπικά είναι η πρώτη του ημέρα, η Πρωτομαγιά. Οι άνθρωποι ανθοστολίζουν τα σπίτια τους και βγαίνουν από νωρίς στις εξοχές για να πάρουν τη δροσιά του. «Τώρα μαγιά, τώρα δροσιά, τώρα το Καλοκαίρι». Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η μόναδική λαϊκή γιορτή που δεν έχει θρησκευτικό χαρακτήρα.
   Ο Μάης κοντά στα καλά του, όμως, έχει και και τις κακές του μέρες. Κρύβει πολλά κακά και φέρνει πολλές αρρώστιες στην καλλιέργεια και στ’ αμπέλια. Οι δεισιδαιμονίες, οι φόβοι και οι απαγορεύσεις που τον συνοδεύουν είναι πολλές.
    Οι μαγιάτικες βροχές για τη γεωργία είναι σχεδόν καταστροφή, γι’ αυτό και λέγεται «Στον καταραμένο τόπο μήνα Μάη βρέχει».
Επίσης, ο λαός μας συνέδεσε παρετυμολογικά τον Μάιο με τα μάγια και κατά τόπους έπαιρναν διάφορες προφυλάξεις για να προστατευτούν από αυτά.
   Στη Μήλο έκαναν νωρίς το πρωί της Πρωτομαγιάς κρασοψυχιά, δηλαδή έτρωγαν ένα κομμάτι μαγιοκούλουρο (ειδικό ψωμί για την Πρωτομαγιά με ζυμάρι της Λαμπρής), που το βουτούσαν σ’ ένα ποτήρι κρασί.
   Η ημέρα μνήμης της Αγ. Μαύρας (3) θεωρούνταν αποφράδα και δεν έκαναν καμία δουλειά.
   Τον Αγ. Ιωάννη τον Θεολόγο (8) σε πολλά μέρη τον αποκαλούν Βροχάρη ή Χαλαζά επειδή παίρνει κατά κάποιο τρόπο πάνω του την ευθύνη για των κίνδυνο της καταστροφής των σπαρτών, που είναι σχεδόν πια ώριμα για το θερισμό. Μαζί του μοιράζεται την ευθύνη και ο Αγ. Χριστόφορος (9). Γι’ αυτό και στην Ήπεριο έλεγαν «αϊ-Γιάννης το πήζει (το χαλάζι) κι ο αϊ-Χριστόφορος το ρίχνει».
   Τέλος, τον Μάιο απαγορεύονταν οι γάμοι γιατί αφενός ο μήνας συνδεόταν με τους νεκρούς αλλά και γιατί κατ’ αυτόν τον μήνα ερωτοτροπούν οι γάιδαροι.
   Στις αρχές του Μάη πέφτει, τις περισσότερες φορές, η θερμοκρασία κι αυτή η ψύχρα θυμίζει άλλον καιρό. Γι’ αυτό και ο λαός μας λέει: «Όταν πρέπει δεν χιονίζει και τον Μάη δροσολογά».
   Η μεγαλύτερη πανελλήνια γιορτή του μήνα είναι των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (21). Εκείνη την ημέρα τελείται και το έθιμο της πυροβασίας, τα Αναστενάρια (από τη λέξη ασθενάρια=πρόσωπα εκστασιαζόμενα, και όχι από το αναστενάζω).

Παροιμίες για τον Μάιο:

«Ο Μάης φτιάχνει τα σπαρτά κι ο Μάης τα χαλάει.»
«Μάης άβρεχος
Τρυγητής χαρούμενος.»
«Μάης πενταδείλινος και πάντα δείλι θέλει.»

Πηγή : Οίακας