Δεκαετία του ‘50 , φωτογραφία βγαλμένη απ’ την παραλία κοντά στο μόλο και με φόντο την “ πέρα πάντα “ της Ερατεινής , το “ Ζάκι “ όπως το λένε , πριν ακόμα πυκνοχτιστεί . Στη φωτογραφία , τρίτος από αριστερά ο αξέχαστος Κλάκης , Θεμιστοκλής Κοτροζίνης κατά κόσμον , που με την πραμάτεια του , τσιγάρα , κουλούρια , μπισκότα και άλλα ψιλολόγια και φαγώσιμα , ακολουθούσε το Γυμνάσιο στις ημερήσιες εκδρομές του , τέταρτος ο αλησμόνητος ΄και οι Γιώργος Καψάλης και Μίμης Πέτρου σε εφηβική ηλικία .
![›µÅº±´¹Ä¹ÉÄÌÀ¿Å»± À±¯Á½¿Å½ Ä¿..¼À¬½¹¿Â Ä¿Å ÃÄ·½ - ¼À±Á¿Íº± - , ® ²ÀÅ»¹±³º± , ®..ÆÅùº® À¹Ã¯½± Ä¿Å œÌÁ½¿Å , º¬ÄÉ ±À' Ä¿ ›µÅº±´¯Ä¹_thumb[2]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiAMPE9YsRGsjjjIBzZnpgVNuTl4ViBjKz-k11gcqQBu_imOZaHTlQ21qPAKDSuTtcEhF8xBuyvZRiq7fTkBFk9y_5R5u5jTI3hC79Y0heLD8dj3ydB0OTdfkKJjPGxVLaf6bkZSoQRpc0/?imgmax=800 "›µÅº±´¹Ä¹ÉÄÌÀ¿Å»± À±¯Á½¿Å½ Ä¿..¼À¬½¹¿Â Ä¿Å ÃÄ·½ - ¼À±Á¿Íº± - , ® ²ÀÅ»¹±³º± , ®..ÆÅùº® À¹Ã¯½± Ä¿Å œÌÁ½¿Å , º¬ÄÉ ±À' Ä¿ ›µÅº±´¯Ä¹_thumb[2]")
Η Λευκαδιτιώτικη νεολαία , παίρνει το..” μπάνιο της “
στο βούλιαγκα της λίμνης .
Δεκαετία του ‘50 , νεαροί της εποχής κάνουν μπάνιο και ψαρεύουν στο ποτάμι στο Στενό .
ΤΑ “ ΜΠΑΝΙΑ “ ΣΤΑ ΟΝΕΙΡΕΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΝΕΙΟΤΗΣ …
Το ξέρατε αγαπημένοι μου φίλοι , πως στο Λιδορίκι αλλά και σε όλα σχεδόν τα..παρα..Μόρνια χωριά υπήρχαν ..” πισίνες “ από..εξ..απανέκαθεν ;
Και βέβαια υπήρχαν και υπάρχουν για τα γραφόμενά μας και..αποδείξεις , π.χ στο Λιδορίκι υπήρχαν.” .βούλιαγκες “ στη Μπελεσίτσα , στο Μόρνο αλλά υπήρχε και “ μπάνιο στο Βαρούσι “ , έτσι μας λέει ο αγαπημένος φίλος και κουμπάρος Θαν. Αποστολόπουλος – Βάγιας , απολαύστε το…
ΤΟ ΜΠΑΝΙΟ ΤΟΥ ΒΑΡΟΣΙΟΥ
“ Στην κορφή του Βαροσιού είναι μια βρύση που τη λένε “ του Ντζιαμαλή ο πλάτανος “ και το όνομα πρέπει να το έχει πάρει από αυτόν που φύτεψε τον πλάτανο ή από αυτόν που έχτισε τη βρύση , γιατί – συνήθως – έτσι έπαιρναν τα ονόματά τους διάφορες τοποθεσίες και έργα .
Τώρα , ο πλάτανος ο παλιός δεν υπάρχει , αλλά υπάρχει νέος που τον φύτεψε ο Νίκος Πανάγος ( Γλυμονίκος ) . Τη χρονολογία δεν τη θυμάμαι , ας την βρει ο γιος του ο δάσκαλος , ο Παναγιώτης .
Σήμερα πάντως , όλα άλλαξαν και η βρύση δεν υπάρχει όπως ήταν . Έφτιαξαν στο μέρος εκείνο στέρνα για να πίνει το χωριό νερό . Στα παιδικά μου χρόνια – που υπήρχε η βρύση – ήταν κι’ ένας ξύλινος Κάλανος ( κουρίτος ) που έπιναν νερό πρόβατα , γίδια , βόϊδια , άλογα , σκυλιά , τα πάντα .
Σ’ αυτόν λοιπόν τον κάλανο , ξέβγαζαν οι γυναίκες τα ρούχα που πλένανε , μετά απ’ τη μπουγάδα . Σ’ αυτόν παίζαμε και μεις τις “ καταβρεξιές “ , το “ λουτσιό “ που λέγαμε τότε τα Λιδορικιώτικα παιδιά .
Κάποιο διάστημα , κυρίαρχος εκεί ήταν ο Ηλίας Κοκκαλιάς ( ο δάσκαλος ) , ο Κώστας Φωτόπουλος ( Κριτσοκώστας ) – που είχε πάντα το χαμόγελο στα χείλη – θέλησε να πάρει την αρχηγία , όρμησε στον Ηλία – που ήταν σκυμμένος – και τον κατάβρεχε . Κάποια στιγμή σώθηκε το νερό στον κάλανο , σήκωσε το κεφάλι του να φτύσει ο Ηλίας και χτύπησε άθελά του τον Κώστα και του έσπασε ένα ή δύο δόντια που βρίσκονται ακόμα στο κρανίο του Ηλία ….
Πιο κάτω απ’ τον κάλανο – γύρω στα πέντε μέτρα – ήταν μια γούρνα ( στέρνα ) περίπου τέσσερα μέτρα μήκος , τρία φάρδος και δύο ύψος . Στη γούρνα αυτή αποσωρευόταν όλη η βρωμιά από όλα τα ζώα που αποπατούσαν κι’ απ’ το πλύσιμο των ρούχων κι’ από χίλια δυο άλλα πράγματα .
Σ’ αυτή λοιπόν τη γούρνα , τα μεσημέρια το καλοκαίρι , γδυνόμασταν όπως μας γέννησε η μάνα μας – τότε δεν υπήρχαν ούτε μαγιό , ούτε ..σώβρακα – και πηδάγαμε μέσα καμιά δεκαριά παιδιά για να κάνουμε το..μπάνιο μας ! Κάναμε και καμιά βουτιά για να μαθαίνουμε μη τυχόν και το φέρει η ώρα και πάμε στη θάλασσα . Φυσικά , όπως καταλαβαίνετε πίναμε και λίγες γουλιές απ’ το..αγίασμα , μέχρι να μάθουμε κολύμπι .
Η βρωμιά ήταν απερίγραπτη , το νερό καταπράσινο και όταν το αφήναμε και καθησύχαζε έπιανε από πάνω μια παλάμη “ κορφή “ απ’ τη βρώμα . Απ’ τη γούρνα αυτή παρέλασαν τα πιο πολλά – για να μη πω όλα – παιδιά του Βαροσιού και όλοι ήπιαν απ’ το νερό που μπορεί να μην ήταν καθαρό και υγιεινό , όμως το θυμόμαστε με αγάπη και νοσταλγία …”
Έτσι λοιπόν περιγράφει ο αγαπητός μου “ κουμπάρος “ τα..Λιδορικιώτικα ..παιδικά μπάνια στου “ Ντζιαμαλή τον πλάτανο “…..
Νεαροί της εποχής , δεκαετίες ‘50 και ‘60 , κάνουν ..” ηλιοθεραπεία “ στην πλαζ , του Μόρνου , κάπου κάτω απ’ το Βελούχοβο . Συνήθως τα Λιδορικιώτικα παιδιά , αλλά και από άλλα χωριά , έπαιρναν το ..μπάνιο τους σε ..υπέροχη πισίνα , “ Στου Σιόλα τη δέση “ …
Λευκαδιτόπουλα , “ παίρνουν “ το μπάνιο τους στη “ μπαρούκα “ του Μόρνου , μπαρούκα ή… “ βούλιαγκας “ όπως το λέγαμε , είναι μια ..φυσική πισίνα , ένα απομονωμένο σημείο του ΄ποταμιού , που όπως βλέπετε εξυπηρετούσε άριστα τα παιδιά κυρίως . Στη φωτογραφία είναι η “ πισίνα “ του Λευκαδιτιού , γιατί υπήρχαν και άλλες …
Εκτός όμως απ’ τις..” πισίνες “ , τις..στέρνες δηλαδή , τα Λιδορικιωτόπουλα είναν και άλλες ..κολυμβητικές επιλογές , δόξα τω Θεώ , υπήρχαν κάτι..ψευτοβούλιαγκες , μεγάλες λακκούβες με ..λασπόνερα , στην Μπελεσίτσα και βέβαια και κανονικοί “ βούλιαγκες “ με δροσερά γάργαρα νερά στο Μόρνο , κάπου εκεί γύρω απ’ το Στενό , ένας δε απ’ αυτούς ..ξακουστός στην περιοχή ήταν στου Σιόλα τη δέση .
Εκεί ‘ σ’αυτό το “ βούλιαγκα “ βασιλιάς ήταν ο καλός παλιός χωριανός και φίλος ο Θανάσης Γούρας , που κολυμπούσε σαν…” νεροφίδα “ , άπαιχτος που λέμε…
Οι προσωπικές μου όμως ..” κολυμβητικές ποταμο..εμπειρίες “ αγαπημένοι μου φίλοι , είναι ελάχιστες και για να είμαστε απολύτως ειλικρινείς είναι …μία και μοναδική , κι’ αυτή με χίλιους τσακωμούς με τη σχωρεμένη τη μάνα μου , που προτιμούσε , και είχε απόλυτο δίκιο , αντί να σεργιανάω στα λασπόνερα της Μπελεσίτσας , να καθίσω στο μαγαζί , να κάνω καμιά δουλειά αλλά και να ξεκουραστεί λίγο κι’ αυτή , που σηκωνόταν στις 5 κάθε πρωί για να πάει να ανοίξει το μαγαζί…
Μια Κυριακή όμως , λιγωμένος , απ’ όσα άκουγα απ’ τους φίλους και τους συμμαθητές μου μέρες πριν , πως ανήμερα την Κυριακή θα πήγαιναν για..” μπάνιο “ στην ,Μπελεσίτσα , σήκωσα που λέτε ..μπαϊράκι , δηλώνοντας καθαρά ..ξεκάθαρα , πως θα πήγαινα μαζί με τα άλλα παιδιά για μπάνιο .
Την Μπελεσίτσα φίλοι μου δεν την πολυ..ήξερα , η μόνη μας …γνωριμία ήταν όταν πήγαινα στο περιβόλι της θειας μου της Ζεκολένης , στον Καλανάκι για σύκα και ζαρζαβατικά . Η μάνα μου η καημένη , ξεθεωνόταν καθημερινά , απ’ το πρωί μέχρι το βράδυ και περίμενε μια Κυριακή , που δεν είχαμε σχολείο , να την ξεκουράσουμε λίγο , τι τα θες όμως το μπάνιο και η..Μπελεσίτσα είχαν καρφωθεί στο μυαλό μου και δεν χαμπάριαζα από τίποτα …
Ήρθε λοιπόν και η Κυριακή , και στην κατάλληλη ώρα τόσκασα απ’ το μαγαζί και μαζί με τους άλλους ξεκινήσαμε για το μεγάλο ..ταξίδι , ανυπομονώντας να φτάσουμε για να κάνω το πρώτο μου μπάνιο , μη γνωρίζοντας βέβαια πως ακριβώς ήταν το μέρος που θα κολυμπούσαμε . Φτάνοντας λοιπόν στο..” κολυμβητήριο “, τα’χασα , όταν αντίκρισα το μέρος που θα κολυμπούσαμε , ήταν μια “ γούρνα “ με θολωμένο νερό , απ’ τα πιτσιλίσματα άλλων παιδιών , που είχαν πάει πριν από μας και είχαν κάνει..κατάληψη στο..” κολυμβητήριο “..
Εκτός όμως απ’ τα παιδιά ..έπαιρναν το μπανιο τους στη..” λασπόγουρνα “ και ‘αλλα πλάσμετα του …Θεού , μπακακάκια ( βατραχάκια ) , νεροφίδες και πολλά άλλα . Ακόμα ο συνωστισμός ήταν τέτοιος που μόνο μπάνιο δεν μπορούσες μα κάνεις .
Μόλις λοιπόν φτάσαμε , τα παιδιά έβγαλαν τα..μπλέ σωβρακάκια με το λάστιχο , που αποτελούσαν το καλοκαιρινό μας εσω..εξώρουχο και άρχισαν τα…” μακροβούτια “.
Η αφεντιά μου δεν ξέρω αλλά δεν φάνηκε να συγκινείται με την όλη κατάσταση , όλη εκείνη η λαχτάρα για μπάνο στην Μπελεσίτσ , είχε μάλλον..ξεθυμάνει.. και σε λίγο , πήρα το δρόμο της επιστροφής , αφού τελικά ο θησαυρός του μπάνιου ήταν…μάπα …
Αυτή λοιπόν ήταν η πρώτη μα και τελευταία φορά που σκέφτηκα να πάω στην Μπελεσίτσα για μπάνιο , όλα αυτά βλεβαια γίνονταν στα μέσα της δεκαετίας του ‘50 .
ΤΑ ΜΠΑΝΙΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ ‘60 .
Πέρασαν από τότε κάμποσα χρόνια , η οικογένειά μου γύρω στα 1962 , μετακομίσαμε στην Αθήνα αλλά το 1965 , τον Φεβρουάριο , αφού πέτυχα σε διαγωνισμό πρόσληψης υπαλλήλων στην ΑΤΕ , τοποθετήθηκα στο χωριό μας , προς το τέλος του χειμώνα .
Σε λίγο ήλθε και ο αδελφός μου ο ο Γιώργος , που είχε πετύχει τέταρτος στον ίδιο διαγωνισμό , ενώ εγώ 35ος ενώ έπαιρναν 50 .
Στο Λιδορίκι λοιπόν δημιουργήσαμε ωραία παρέα με συναδέλφους , Δημήτρη Κοράκη και τη σύζυγό του Καίτη , Κώστα Ζέρβα , Τέτα Καγκάλου , καθηγητές , Θοδ.Σταύρου , Δημ Θεοδώρου κ.α .
Μόλις έπιασε λοιπόν το καλοκαιράκι , αποφασίσαμε όλοι να κατεβαίνουμε τα Σάββατα το μεσημέρι στην Ερατεινή , να κάνουμε τα μπάνια μα και Δευτέρα πρωί πρωί , γυρνούσαμε στο Λιδορίκι . Κατεβήκαμε λοιπόν και εγκατασταθήκαμε στο “ ξενοδοχείο ύπνου “ η “ ΑΜΕΡΙΚΗ “ του Γιάννη Πάζα , μπροστά στην παραλία , τακτοποιηθήκαμε , ξεκουραστήκαμε λίγο και το απογευματάκι , φορέσαμε τα μαγιό μας και κατεβήκαμε να πάμε στη θάλασσα , που απείχε 20 μέτρα απ’ το ξενοδοχείο , αφού περνούσαμε τον παραλιακό δρόμο και..βουτούσαμε ..
Ατυχήσαμε όμως γιατί την ώρα που περνούσαμε το δρόμο , με τα μαγιό όπως είπαμε , να ‘σου και καταφτάνει ένας νεαρός χωροφύλακας , ο Μήτσος και μας απαγόρευσε να περάσουμε χωρίς…ρούχα λέγοντάς μας να γυρίσουμε να ντυθούμε και να ξεντυθούμε στη..θάλασσα ..όλα αυτά το καλοκαίρι του 1965 !!!
Κάπως έτσι και έγινε , γυρίσαμε ντυθήκαμε κατεβήκαμε και ..ξεντυθήκαμε στην θάλασσα στην αμμουδιά ..
Να σημειώσουμε εδώ , πως εκείνες τις εποχές , ο κόσμος δεν έκανε μπάνια , ούτε και οι Ερατεινιώτες , και τους μόνους που έβλεπες στην παραλία ήταν κάποιοι μεσόκοποι που ψάρευαν καθισμένοι στα σκαμνάκια τους και πρώτος και καλύτερος ο Δρομαζόγιαννος ..
Βέβαια , αργότερα το οργανώσαμε καλύτερα το θέμα των..θαλασσόλουτρών μας , και κατόπιν συνεννόησης με το ΚΤΕΛ , αποφασίστηκε μα βάζουν λεωφορεία που έφευγαν απ’ το Λιδορίκι το απογευματάκι και επέστρεφαν το βραδάκι , και έτσι κάναμε καθημερινά μπάνια χωρίς ταλαιπωρίες ..
Βέβαια στην πρώτη κάθοδό μας , που ήταν Σάββατο , όπως κατεβήκαμε τακτοποιηθήκαμε ανά δύο σε κάθε δωμάτιο και εγώ ήμουνα στο ίδιο δωμάτιο με το Θόδωρο τον Σταύρου , ο οποίος κάπνιζε διαρκώς σαν …αράπης . Πέσαμε λίγο να ξεκουραστούμε , γιατί είχαμε φύγει κατευθείαν απ’ τις δουλειές μας και επανέλαβα πολλές ..πολλές φορές στο Θόδωρο να σταματήσει να καπνίζει στο κρεβάτι γιατί θα…καούμε ,
Τι ήθελα και το’ λεγα , κάποια στιγμή , στον ύπνο ένιωσα να..πνίγομαι , και ξυπνώντας είδα πως το δωμάτιο είχε ..πνιγεί στους καπνούς απ’ το στρώμα και το σεντόνι του Θόδωρου που καίγονταν ..Βάλαμε τις φωνές , και ανέβηκαν οι ξενοδόχοι , ο Γιάννης και η Κατίνα Πάζα και έλυσαν το πρόβλημα ..και βέβαια αποκαταστάθηκαν και οι ζημιές ..
Τα δρομολόγια αυτά , για τα μπάνια , συνεχίστηκαν για πολλά χρόνια , μέχρι που άρχισαν να ..πυκνώνουν τα ι.χ και σιγά ..σιγά ..καταργήθηκαν …
Πάντως , τα καθημερινά μας ..ταξίδια , για μπάνιο στην Ερατεινή , ήταν πολύ όμορφα γιατί όλοι σχεδόν ήμασταν μια παρέα και το διασκεδάζαμε …
Καλό σας απόγευμα , να περνάτε καλά ….Κ.Κ.-
![›µÅº±´¹Ä¹ÉÄÌÀ¿Å»± À±¯Á½¿Å½ Ä¿..¼À¬½¹¿Â Ä¿Å ÃÄ·½ - ¼À±Á¿Íº± - , ® ²ÀÅ»¹±³º± , ®..ÆÅùº® À¹Ã¯½± Ä¿Å œÌÁ½¿Å , º¬ÄÉ ±À' Ä¿ ›µÅº±´¯Ä¹_thumb[2]](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiQ5sgU7Hma6hK5MNdZ2ar9YZ_TJ9t_QEkgFTIKwPlzcL7afSD8W0mhuC7GYXZ0GFHLZ5XAjhGxl6VowjmlL-b5_F0w91Nb1bgjqSanp-336GLm1EGkY9vMweEhU0mno9J0eFmTHKUhXopr/s1600-h/4b5f04debe6d.-----------_thu.jpg "›µÅº±´¹Ä¹ÉÄÌÀ¿Å»± À±¯Á½¿Å½ Ä¿..¼À¬½¹¿Â Ä¿Å ÃÄ·½ - ¼À±Á¿Íº± - , ® ²ÀÅ»¹±³º± , ®..ÆÅùº® À¹Ã¯½± Ä¿Å œÌÁ½¿Å , º¬ÄÉ ±À' Ä¿ ›µÅº±´¯Ä¹_thumb[2]")
