news247.gr
1.4.16
TO AIΡΕΤΙΚΟ MOUNT OLYMPUS ΤΟΥ ΦΑΜΠΡ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΑΥΡΟ
Αντιδράσεις για τα 'παλλόμενα πέη'
Μούδιασμα και αντιδράσεις για την παράσταση του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ Αθηνών. Ολύμπιοι θεοί, ημίθεοι, θνητοί, τέρατα και ήρωες τραγουδιών συναντιούνται στη σκηνή, ως επί το πλείστον γυμνοί (Vids)
Χρήστος Δεμέτης
Απρίλιος 01 2016 13:58
Ο Γιαν Φαμπρ (Jan Fabre) είναι ο νέος καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών. Και αυτό από μόνο του προκάλεσε αντιδράσεις.
Ο Βέλγος καλλιτέχνης βρέθηκε την Τρίτη στο μουσείο της Ακρόπολης, όπου και έδωσε την πρώτη του συνέντευξη Τύπου, παρουσιάζοντας τα πλάνα του για την επόμενη τετραετία. Πολλοί καλλιτέχνες και δημιουργοί εκφράζουν την απορία και τις επιφυλάξεις τους σχετικά με το τί θα γίνει με τα έργα τους που θα παίζονταν το καλοκαίρι, βάσει του προγενέστερου προγραμματισμού.
"Σε αυτά τα τέσσερα χρόνια που θα επιμελούμαι το Διεθνές Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου ελπίζω να χτίσω γέφυρες και να αναπτύξω το διάλογο. Ελπίζω να καταστήσω το Φεστιβάλ αντιπροσωπευτικό της πολυπολιτισμικής κοινωνίας μέσα στην οποία βρίσκεται", είπε ο Φαμπρ στη συνέντευξη Τύπου. "Ένα Φεστιβάλ που μορφοποιεί ένα καθρέπτη του κόσμου και την ίδια στιγμή ένα εσωτερικευμένο παράλληλο σύμπαν, όπου η ποικιλομορφία αποδεικνύεται ότι δεν είναι πρόβλημα, αλλά υπόσχεση – για μια καλύτερη τέχνη, ένα καλύτερο μέλλον και έναν καλύτερο κόσμο. Χαρείτε το!", είπε ο Φαμπρ που είναι γνωστός για την εκκεντρική του "ματιά". Είπε μάλιστα πως είναι "καλεσμένος" στη χώρα μας και πως θα έχει "μια καλλιτεχνική εποπτεία", κάτι που προκάλεσε περαιτέρω προβληματισμό.
Η τοποθέτηση του πρωθυπουργού:
Από τα λίγα που έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής για το πρόγραμμα του Φεστιβάλ, στις 9 και 10 Ιουλίου θα παρουσιαστεί η 24ωρη παράσταση - performance "Mount Olympus. To glorify the cult of tragedy". Πολλοί έγραψαν πως είναι η παράσταση με τα "παλλόμενα πέη". Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.
"Βακχευμένο θέμα ολύμπιου κάλλους και αδυσώπητης πρόκλησης". Όπως το προλογίζει ο ίδιος ο Φαμπρ
Το βίντεο με τα "παλλόμενα πέη" που προκάλεσε τις περισσότερες αντιδράσεις. Προσοχή, υπάρχουν γυμνά πλάνα:
Εδώ μπορείτε να δείτε ολόκληρη την παράσταση σε έξι μέρηΌπως αναγράφεται στο επίσημο site της παράστασης, το έργο διερευνά τα όρια του τί "μπορεί να ειπωθεί και να παρουσιαστεί πάνω στη σκηνή". Οι καλλιτέχνες κοιμούνται και ξυπνούν πάνω στη σκηνή, παίζουν για ένα ολόκληρο 24ωρο.
"Ο χρόνος γίνεται πέρασμα από το παρόν στο παρελθόν και αντιστρόφως", καταγράφεται στο σημείωμα που συνοδεύει το έργο. Κεντρική θέση έχουν τα όνειρα και η ελληνική Μυθολογία. Η Μήδεια, η Αντιγόνη, ο Προμηθέας, ο Οιδίποδας και η Ηλέκτρα παρουσιάζονται στο κοινό σχεδόν γυμνοί ή απολύτως γυμνοί, κάτι που συμβολίζει το ότι έχουν παραδοθεί στα ένστικτα τους.
"Ο κόσμος της ελληνικής τραγωδίας κυριαρχείται από το σκοτάδι, από τη βία, από το τραγικό και την παράλογη αγάπη", αναφέρει στην κριτική του ο Luk Van den Dries, από το πανεπιστήμιο του Antwerp. "Η μάχη αυτή δίνεται για 24 ώρες αλλά ο Τρωικός πόλεμος δεν τελειώνει ποτέ. Το 24ωρο project "κανιβαλίζει" το θέατρο. Τα απομεινάρια χωνεύονται και αποβάλλονται πάνω σε ένα πέρασμα που δεν έχει τέλος. Ο Φαμπρ μεταμορφώνει το θέατρο".
Το "Mount Olympus / 24h: Η αποθέωση της κουλτούρας της τραγωδίας" είναι το πλέον προκλητικό έργο του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ Αθηνών, όπου συναθροίζονται όλα εκείνα τα στοιχεία που τον έκαναν παγκόσμια καλλιτεχνική είδηση. Είναι μια performance που αποσκοπεί στο να μην καθησυχαστεί σε καμία στιγμή της ο θεατής, μιας και κυριαρχεί το απρόβλεπτο.
Αξίζει να σημειωθεί πως η παράσταση είχε παρουσιαστεί στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης τον Οκτώβριο του 2015 και τον Σεπτέμβριο του 2015 στα 50α Δημήτρια.
Αντιδράσεις εκφράστηκαν από κόμματα του πολιτικού κόσμου τόσο για την ίδια την παράσταση, όσο και για τον "αφελληνισμό" του Φεστιβάλ, όπως ανέφερε η ΝΔ.
Οι ετήσιες θεματικές του φεστιβάλ:
Ετησίως, οι επιλογές θα προέρχονται από διαφορετική δεξαμενή ιδεών και στη βάση διαφορετικών θεματικών.2016
Ο πρώτος χρόνος θα είναι ένα αφιέρωμα στο Βέλγιο, χώρα προέλευσης του Fabre και πατρίδα πολλών διεθνούς φήμης καλλιτεχνών.
2017
Τα επόμενα δύο χρόνια θα έχουν διεθνή προσανατολισμό. Το 2017 η θεματική θα είναι η σύμπραξη (consilience) και θα επικεντρωθεί σε εικαστικούς, παραστατικούς καλλιτέχνες και συγγραφείς που έχουν συνεργαστεί ή εξακολουθούν να συνεργάζονται με τον Jan Fabre. Επιπλέον, τουλάχιστον το ένα τρίτο από τους καλλιτέχνες που παρουσιάζονται θα είναι Έλληνες. Αυτή η τελευταία επιλογή θα γίνει βάση της αναζήτησης και έπειτα από την αξιολόγηση αιτήσεων.
2018
Κατά τον τρίτο χρόνο, στο επίκεντρο θα βρίσκεται ο Συγγραφέας και ο Ηθοποιός , καθώς και το συναρπαστικό τους δέσιμο. Ο Fabre θα παρουσιάσει μια νέα παράσταση με την Isabelle Huppert. Και πάλι, τουλάχιστον το ένα τρίτο από τους καλλιτέχνες που παρουσιάζονται θα είναι Έλληνες.
2019
Η επιμέλεια του Jan Fabre θα ολοκληρωθεί με τη θεματική «Ελληνικό Matrix». Ο ίδιος ο Fabre θα δημιουργήσει μια πρωτότυπη παράσταση για το Φεστιβάλ, εμπνευσμένη από ένα κλασικό ελληνικό θέμα. Επιπλέον, Έλληνες καλλιτέχνες θα έχουν κεντρική θέση καθώς ο Jan Fabre θα περνάει τη σκυτάλη του Φεστιβάλ σε νέους επιμελητές και σε μια νέα γενιά Ελλήνων καλλιτεχνών.
Σύμφωνα με το επίσημο δελτίου Τύπου του υπ. Πολιτισμού:
"Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων χρόνων της καλλιτεχνικής του διεύθυνσης ο Fabre έχει ως στόχο να πλάσει μια δημιουργική ισορροπία μεταξύ της συνέχειας και της καινοτομίας, καθώς και μεταξύ Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών. Η πρόθεσή του να εστιάσει στην καλλιτεχνική καινοτομία καθώς και στους Έλληνες καλλιτέχνες θα αναπτυχθεί και κατά τη διάρκεια της τετραετούς επιμέλειάς του. Ο Fabre θέλει ένα καθοριστικό μέρος του προγράμματος να αποτελείται από Έλληνες δημιουργούς – τόσο καθιερωμένους όσο και ανερχόμενους.Το πρώτο έτος, θα παρουσιαστούν καταξιωμένοι Έλληνες καλλιτέχνες. Ο Fabre ενεπλάκη πολύ αργά στη διαδικασία συγκρότησης του προγράμματος του Φεστιβάλ και επομένως δεν ήταν δυνατό να συμπεριληφθούν πολλοί (νέοι) Έλληνες καλλιτέχνες στον προγραμματισμό του Φεστιβάλ για το 2016.
Τα χρόνια που θα ακολουθήσουν ο Fabre και η ομάδα του θα εξοικειωθούν πολύ περισσότερο με το ελληνικό καλλιτεχνικό περιβάλλον . Επίσης θα συνεργαστούν με αρκετούς Έλληνες βοηθούς-επιμελητές, ώστε να εξασφαλίσουν μια ενδιαφέρουσα επιλογή Ελλήνων καλλιτεχνών. Αυτή τους η εξοικείωση θα οδηγήσει και σε πιο προσαρμοσμένες δομές προγραμματισμού.
Ο Fabre και η ομάδα του αποσκοπούν στην εξασφάλιση της καινοτομίας στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, μέσω, μεταξύ άλλων, της δημιουργίας περισσότερων ευκαιριών για τους νέους καλλιτέχνες. Ήδη κατά το πρώτο έτος της επιμέλειας, θα καταβληθούν προσπάθειες να πραγματοποιηθεί ένα συνέδριο και να δημιουργηθεί μια μαθησιακή πλατφόρμα για τους νέους Έλληνες καλλιτέχνες με τη μορφή της Ακαδημίας Νέων Καλλιτεχνών. Αυτή θα αποτελείται τόσο από τα υπάρχοντα όσο και από νέα εργαστήρια, σεμινάρια και πρακτικές ασκήσεις, καθώς και υποτροφίες για περίπου 50 νέους Έλληνες καλλιτέχνες (δείτε την ενότητα Ακαδημία Νέων Καλλιτεχνών)".
Όπως διαβάσαμε παραπάνω, η διατύπωση: "το πρώτο έτος, θα παρουσιαστούν καταξιωμένοι Έλληνες καλλιτέχνες. Ο Fabre ενεπλάκη πολύ αργά στη διαδικασία συγκρότησης του προγράμματος του Φεστιβάλ και επομένως δεν ήταν δυνατό να συμπεριληφθούν πολλοί (νέοι) Έλληνες καλλιτέχνες στον προγραμματισμό του Φεστιβάλ για το 2016" είναι και εκείνη που έχει κάνει τον καλλιτεχνικό κόσμο να ξεσηκωθεί δικαίως. Άλλωστε η συντριπτική πλειοψηφία των σχολίων καυτηριάζει τον κίνδυνο ενδεχόμενου "αφελληνισμού" και όχι τα "παλλόμενα πέη" και το γυμνό που κυριαρχεί στο προσωπικό, μεγαλεπήβολο project του Φαμπρ.
Η αντίδραση της Έλενας Ακρίτα με χειμαρρώδη τοποθέτηση της μέσω Facebook:
"Κύριε Μπαλτά μου,Προφανώς, το κοντινότερο που έχετε φτάσει στην Επίδαυρο είναι η ταβέρνα του Λεωνίδα στο Λυγουριό.
Γιατί το να λέει ο Γιάν Φαμπρ - αυτός που θεωρεί 'δρώμενο' να εκσφενδονίζονται στον αέρα ουρλιάζοντας ζωντανές γάτες - ότι θα γίνει ΤΩΡΑ διεθνές το Φεστιβάλ, τόσα ξέρει τόσα λέει. Εδώ όμως συμφωνείτε κι εσείς. Κοτζάμ υπουργός Πολιτισμού ένα πράμα. Συμφωνείτε ότι θα γίνει ΤΩΡΑ διεθνές το Φεστιβάλ.
Γι' αυτό λέω. Στον Λεωνίδα αδελφέ μου, στον Λεωνίδα. Δεν εξηγείται αλλιώς πως δεν ενημερώθηκατε πως ε, όλο και κάτι κομπάρσοι ξέπεσαν - όχι μόνο στην Επίδαυρο, αλλά στην Ελλαδίτσα γενικώς. Π.χ. κάτι σκηνοθετάκια της πλάκας ένας Πίτερ Χολ, ο Πέτερ Στάιν, Ρόμπερτ Στούρουα, Ρονκόνι, Οστερμάγιερ.
Και κάτι τυχάρπαστοι ηθοποιοί β' διαλογής...πως τους λένε μωρέ να δεις...Κέβιν Σπέισι, Έλεν Μίρεν, Ζεράρ Ντεπαρντιέ... Μετά Μπόμπ Μπομπ Γουιλσον, Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ, Σβετλάνα Ζαχάροβα, Μονσερά Καμπαγιέ...
Γενικώς, όλα τα άνεργα τσόλια, που δεν τα ξέρει ούτε η μάνα τους, εδώ μας μαζεύτηκαν τα τελευταία 30 χρόνια.
Κι επειδή αυτοί οι τιποτάδες μας πιάσανε κορόιδα για να μας τα πάρουνε - ήρθατε τώρα εσείς με τον Φαμπρ - να κάνετε το φεστιβάλ το σωστό το βέλγικο, το βαρελίσιο. Κι όταν σας έκραξε το σύμπαν - ο κόζμος είναι κακός και βάζει εμπόδια στην αγάπη σας - είπατε μετά "ας ξεπετάξουμε ρε συ και τίποτις φτηνές ελληνικές παραγωγές" - με έμφαση στο 'φτηνές', όχι στο 'ελληνικές'. Ίσα για να βουλώσουμε τα στόματα.
Συγγνώμη, κύριε Μπαλτά μου. Χίλια συγγνώμη σας εύχομαι ολόψυχα. Όμως, εγώ - όταν πηγαίνω θέατρο - θέλω να κρατάω στα χέρια το πρόγραμμα της παράστασης και τα όνειρα των δημιουργών. Δεν θέλω να κρατάω τις χάντρες και τα καθρεφτάκια των ιθαγενών.
Άντε πια με τον "πολιτιζμο_ό,τι_να 'ναι" εδώ χάμω.
Τα σέβη μου
Μια γυναίκα στην πλατεία
Έλενα Ακρίτα
Υ.Γ. Ξέρετε, έχουμε πολύ σπουδαίους έλληνες καλλιτέχνες κύριε Υπουργέ μου, αλλά δεν το μάθατε από μένα.
Υ.Γ. 2 Η ταβέρνα του Λεωνίδα είναι after βασικά, αλλά ούτε αυτό το μάθατε από μένα"
Το βιογραφικό του Jan Fabre όπως δόθηκε και αυτό στη δημοσιότητα από το υπουργείο:
O Jan Fabre (Αμβέρσα, 1958) θεωρείται ένας από τα πιο καινοτόμους και πολύπλευρους καλλιτέχνες των ημερών του. Τα τελευταία 30 χρόνια, έχει παράγει έργα ως εικαστικός, θεατρικός δημιουργός και συγγραφέας. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970, ο νεαρός Jan Fabre προκάλεσε αίσθηση ως παραστατικός καλλιτέχνης (performing artist). Το 1982, το έργο του «Αυτό είναι το θέατρο όπως ήταν αναμενόμενο και όπως έχει προβλεφθεί» (This is theatre like it was to be expected and foreseen) και δύο χρόνια αργότερα «Η δύναμη της θεατρικής τρέλας» (The power of theatrical madness) προκάλεσαν τα θεμέλια του κατεστημένου ευρωπαϊκού θεάτρου. Το χάος και η πειθαρχία, η επανάληψη και η τρέλα, η μεταμόρφωση και η έννοια του ανώνυμου είναι απαραίτητα συστατικά του θεάτρου του Fabre. Το σώμα σε όλες του τις μορφές, ήταν πάντα ένα κεντρικό αντικείμενο της έρευνάς του. Παραγωγές όπως τα Je suis sang, Angel of Death, Quando l’uomo principale è una donna, Orgy of Tolerance, Preparatio Mortis and Prometheus-Landscape II, κατέκτησαν για τον Fabre τη διεθνή αναγνώριση.
Το 2005, ο Jan Fabre ήταν καλλιτεχνικός σύμβουλος του Φεστιβάλ της Αβινιόν. Στη συνέχεια δημιούργησε την Ιστορία των Δακρύων (Histoire des Larmes) για το Cour d’ Honneur, όπου ήδη το 2001 είχε ανεβάσει το Είμαι Αίμα (Je suis sang), καθώς και μια επανέκδοση του ίδιου το 2005. Το 2007 ο Fabre δημιούργησε το Ρέκβιεμ για μια Μεταμόρφωση (Requiem für eine Metamorphose) για το Felsenreitschule του Salzburg. Ο Jan Fabre έχει δημιουργήσει μια ποικιλία από μονολόγους για τους αγαπημένους του ερμηνευτές, που ως επί το πλείστον βασίζονται σε κείμενα που γράφτηκαν ειδικά για αυτούς. Το 2015 ο Jan Fabre δημιούργησε το Mount Olympus. To glorify the cult of tragedy. Α 24 hour performance (Όλυμπος. Για να δοξαστεί η λατρεία της τραγωδίας. Μια 24ωρη απόδοση), βασισμένο στις Ελληνικές Τραγωδίες, με 27 ηθοποιούς/χορευτές επί σκηνής. Έτυχε διεθνούς αποδοχής, χαρακτηρίστηκε ως αριστούργημα και ως μια νέα στροφή του σύγχρονου θεάτρου.
Ως συγγραφέας, έχει γράψει ένα εντυπωσιακό corpus κειμένων για το θέατρο, συμπεριλαμβανομένων μονολόγων καθώς και κειμένων για περισσότερες φωνές. Για τον Όλυμπο έγραψε ποιητικά κείμενα για τον ύπνο και τα όνειρα: Απομεινάρια (Remnants). Ο Jan Fabre γράφει ημερολόγια τη νύχτα: τα λεγόμενα Νυχτερινά του Ημερολόγια, δύο τόμοι εκ των οποίων έχουν ήδη δημοσιευθεί, και αποτελούν μια μοναδική επισκόπηση στη ζωή του ως καλλιτέχνη, στα όνειρά του, τους φόβους, και το καλλιτεχνικό του κίνητρο.
Ο Jan Fabre έχει επίσης αναπτύξει ένα εξαιρετικό έργο ως εικαστικός καλλιτέχνης. Έχει γίνει γνωστός στο ευρύ κοινό με το κάστρο Tivoli (1990), το Heaven of Delight (2002), στο οποίο το ταβάνι του Δωματίου με τους Καθρέπτες του Βασιλικού Ανακτόρου των Βρυξελλών κοσμήθηκε με τα φτερά χρυσοκάνθαρων και με τα γλυπτά του για αίθρια, The man who measures the clouds (1998), Searching for Utopia (2003) και Totem (2000-2004).
Ο Jan Fabre ήταν ο πρώτος εν ζωή καλλιτέχνης που παρουσίασε το έργο του στο Μουσείο του Λούβρου (2008). Έχει, επίσης, παρουσιάσει μεγάλης κλίμακας εκθέσεις στο Kunsthistorisches Museum της Βιέννης (2011), στην Μπιενάλε της Βενετίας του 2009 και του 2011, και στο Kröller-Müller Museum Otterlo (2011). Stigmata. Actions and Performances 1976 – 2013 παρουσιάστηκε στο MAXXI, τη Ρώμη, το 2013 και στο ΜHKA στην Αμβέρσα, το 2015. Θα παρουσιαστεί επίσης στο MACC της Λυών το Σεπτέμβριο του 2016, μετά το πέρας της παρουσίασής του στο Μουσείο Μπενάκη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2016. Το Μάιο του 2016, ο Jan Fabre θα παρουσιάσει το έργο Spiritual Guards (Πνευματικοί Φρουροί), ένα ταξίδι μέσα από την πόλη της Φλωρεντίας, περνώντας από το Forte Belvedere, την Piazza della Signoria και το Palazzo Vecchio. Το κρατικό Μουσείο Ερμιτάζ της Αγία Πετρούπολη τον έχει προσκαλέσει να δημιουργήσει μια έκθεση μεγάλης κλίμακας το 2016, τα εγκαίνια της οποίας θα γίνουν στις 21 Οκτωβρίου.
Σημειώνεται πως το 2012 είχε κατηγορηθεί λόγω της "δράσης" που είχε κάνει στο δημαρχείο της Αμβέρσας κατά την οποία άνθρωποι εκσφενδόνιζαν γάτες στον αέρα. Όπως είναι λογικό οι φιλοζωικές οργανώσεις τον στοχοποίησαν ενώ ο ίδιος παραλίγο να λιντσαριστεί από κόσμο που αντιδρούσε στο "θέαμα" βασανισμού των τετράποδων ζώων.
NEWS247.gr
EN AΘΗΝΑΙΣ ...Ο ΑΣΠΡΙΤΖΗΣ
Περνούσε από τις γειτονιές της Αθήνας με την βούρτσα στον ώμο
και τα πινέλα στον τενεκέ φωνάζοντας...."...ασπριτζήηηης...".
Συνήθως την άνοιξη ....
Έβγαιναν οι νοικοκυρές από τα δωμάτια της αυλής και τον φωνάζανε.
Η υγρασία είχε μαυρίσει τους τοίχους....τι να σου κάνουν και αυτοί
με την γκαζιέρα να αγωνίζεται να θερμάνει τους ανθρώπους.
Σιγά την προετοιμασία...μια κάμαρα όλη κι όλη...ένα χεράκι από τους συγκάτοικους
των διπλανών δωματίων και το σιδερένιο κρεβάτι έξω ....το τραπέζι...η ντουλάπα
ελαφριά με λίγα ρούχα....και το τραπέζι με τις καναδυό καρέκλες...
Ο ασπριτζής πήγαινε στην μάντρα παρακάτω και έπαιρνε ασβέστη....και λίγη ώχρα
για να φαίνεται ωραίο το αποτέλεσμα.
Σε μία ωρίτσα κομπλέ το δωμάτιο και με την μούχλα ....ασπρισμένη
μέχρι τον επόμενο χειμώνα....μπάζανε από πάνω και τα κεραμίδια.
Ο ασπριτζής πλενότανε στην αυλή έπαιρνε τον κόπο του και συνέχιζε παρακάτω.
Η μυρουδιά του ασβέστη αξέχαστη στους πιτσιρικάδες αλλά και οι κουβέντες
της μάνας....."....είναι υγεία...διώχνει τις αρρώστειες....".
Τι να σου πεί και αυτή που σε έβλεπε φιλάσθενο και μπακανιάρη και πάσχιζε
να τα καταφέρει να ακολουθήσει τις συμβουλές του γιατρού...
"....πρέπει να τρώει κρέας....".
Θέριζε η φυματίωση....που ήταν και "φιλενάδα" της υγρασίας...άτιμα θηλυκά
που ταλαιπώρησαν τις παλιές γενιές.
Πίσω στα παλιά
ΟΙ ΠΛΑΝΟΔΙΟΙ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ
by ellas
Κάποτε στον Πειραιά, όπως και σε άλλες πόλεις
της Ελλάδας, υπήρχε ένας ολόκληρος κόσμος που ζούσε από πλανόδια επαγγέλματα που
σήμερα δεν υπάρχουν.
Πεζοδρόμια, πλατείες, κεντρικοί δρόμοι, γωνιές, κήποι και μνημεία, συνοδεύονταν πάντοτε από τη φυσιογνωμία ενός πλανόδιου. Έτσι ήταν γνωστοί όλοι αυτοί που ασκούσαν μια σειρά επαγγελμάτων, έστω κι αν ακόμα ήταν στάσιμοι.
Τα επαγγέλματα των δρόμων πολλά, ας αριθμήσουμε μερικά: Φωτογράφοι, Σκιτσογράφοι, βιολιτζήδες, Τραγουδιστές, λουκουματζήδες, καστανάδες, στραγαλατζήδες, αχθοφόροι, τοιχοκολλητές, πωλητές τσιγάρων, γλυκατζήδεςκ.ο.κ. Η λίστα ατελείωτη, αν θελήσει πραγματικά κάποιος να την απαριθμήσει. Ας θυμηθούμε κάποια από αυτά τα επαγγέλματα που ανθούσαν κάποτε.
Οι φωτογράφοι:
Πολλές φορές, ειδικά οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, που περνούν από τον Τινάνειο κήπο, ψάχνουν ακόμα με την ματιά τους να βρουν τους πλανόδιους φωτογράφους. Τόσο εκεί όσο και στις Πλατείες Τερψιθέας και Κοραή η παρουσία τους ήταν άρρηκτα δεμένη με την ιστορία της πόλης. Γενιές ολόκληρες έχουν φωτογραφηθεί να ταΐζουν περιστέρια μπροστά από το Δημοτικό Θέατρο ή να έχουν βγει φωτογραφίες με Αγιοβασίληδες τα Χριστούγεννα, Πιερότοι και κολομπίνες στις Αποκριές, σε υπαίθρια λούνα παρκ (όπως αυτό που στήνονταν από την πίσω πλευρά της Πλατεία Πηγάδας). Οι φωτογράφοι ήταν οι άνθρωποι που βρίσκονταν στο κατάλληλο μέρος, την κατάλληλη στιγμή. Το καλοκαίρι η χάρη τους έφθανε μέχρι τις παραλίες, είχαν ως θανάσιμο εχθρό τις μηχανές «κόντακ»που δειλά δειλά άρχιζαν να εμφανίζονται. Η μηχανή τους τοποθετημένη πάνω στο γνωστό τρίποδο ενώ σε μια βαλιτσούλα είχαν ολόκληρο κινητό στούντιο! Πέριξ του φωτογραφικού τρίποδα, είχαν τοποθετήσει μικρές προθήκες με τις πιο πετυχημένες φωτογραφίες που είχαν τραβήξει και από κάτω μικρές λεκανίτσες με τα απαραίτητα υγρά για την εμφάνιση. Κάποιοι είχαν φτάσει και στο σημείο να έχουν στημένο και κάποιο ντεκόρ (ξυλοκατασκευή) που ο υποψήφιος προς φωτογράφιση έμπαινε από πίσω και στην φωτογραφία εμφανίζονταν να είναι μεταξύ θηρίων σε ζούγκλα ή ατρόμητος ναυτικός πίσω από μια τιμονιέρα ή στεφανωμένος από δάφνες που τον πλαισίωναν σε έναν κύκλο. Άλλωστε και οι νεώτεροι έχουν τέτοιες αναμνήσεις, καθώς ανάλογα ντεκόρ υπήρχαν μέχρι πρόσφατα στο Πολεμικό Ναυτικό, όπου οι έφεδροι ως ανάμνηση της θητείας τους, κάθονταν στην σειρά για να βγάλουν μια φωτογραφία με ανάλογο ντεκόρ και την λεζάντα«Ενθύμιον στρατιωτικής θητείας», και από κάτω συμπλήρωνε «Καλή αντάμωση!»…
Οι αχθοφόροι:
Οι
πλανόδιοι αχθοφόροι ήταν διαδεδομένοι πολύ στον Πειραιά λόγω λιμανιού. Ίσως από
τις πιο δύσκολες δουλειές πλανόδιου, γιαυτό ίσως και η συνηθισμένη προσφώνησή
τους ήταν «Χαμάλης».
Λέγοντας αχθοφόροι δεν εννοούμε τους οργανωμένους φορτοεκφορτωτές τουΟργανισμού Λιμένος Πειραιώς, αλλά τους ελεύθερους, που έβγαζαν το ψωμί τους οπουδήποτε. Από τα βαριά πράγματα που έπρεπε από το σπίτι στην Καστέλλα, να κατέβουν στο λιμάνι, μέχρι τις διανομές στα Λεμονάδικα, από τα εκεί υπόστεγα μέχρι στα καταστήματα λιανικής (μανάβικα). Η χρέωση ήταν μικρότερη, αν η μεταφορά γίνονταν με το καρότσι. Οι έμποροι εξοικονομούσαν πολλά, αν καθημερινώς αντί ιππήλατου αρχικά ή μηχανοκίνητου τροχοφόρου αργότερα, χρησιμοποιούσαν τον χαμάλη. Οι ίδιοι οι χαμάληδες έλεγαν ότι για να γίνεις αχθοφόρος χρειάζονταν δύο πράγματα. Το ένα απαραίτητο αλλά το άλλο υποχρεωτικό. Το απαραίτητο ήταν να είσαι γερός άνδρας. Το άλλο το υποχρεωτικό ήταν ότι έπρεπε να είσαι φτωχός! Η φτώχεια ήταν η μόνη αιτία που θα μπορούσε κάποιος να ασκήσει καθημερινώς αυτή την εργασία.
Οι στραγαλατζήδες:
Στέκονταν
συνήθως σε γωνίες δρόμων, κοντά σε σχολεία, όπου σύχναζαν παιδιά, στις εισόδους
κήπων και αλσυλίων, αλλά και εκεί που σύχναζαν ζευγάρια, που αναζητούσαν την
απομόνωση στο βάθος ενός κήπου!
Εργαλεία τους ήταν ένα τρίποδο με ένα ταψί από πάνω το οποίο ήταν χωρισμένο σε τρία τμήματα. Κάθε διαμέρισμα είχε και από ένα διαφορετικό είδος στραγάλι! Στο ένα το αφράτο, το άλλο το αλμυρό και το τρίτο τον πασατέμπο. Αν και είχαν στραγάλι, διαλαλούσαν συνήθως τον πασατέμπο.
«Πασατέμπος ζεστός, εδώ της ώρας!».
Η παρουσία τους σε πλατείες που υπήρχαν πέριξ καφενεία, δεν ήταν ιδιαιτέρως αγαπητή. Τα γκαρσόνια τους καταδίωκαν αμείλικτα καθώς γνώριζαν ότι όποιος αγοράζει πασατέμπο πάει στο παγκάκι και όχι στο τραπεζάκι του καφενείου. Όταν ο στραγαλατζής«διαθέτει τα εκ του νόμου οριζόμενα», έχει το δικαίωμα κάτω από το ταψί να ανάψει και φωτιά, ώστε να κρατάει το εμπόρευμά του ζεστό και να το κάνει γευστικότερο. Αυτοί με τις άδειες, είχαν το δικαίωμα να κρατούν και συγκεκριμένα πόστα, που συνήθως ήταν σημεία μεγάλης διέλευσης. Το εμπόρευμά τους οι στραγαλατζήδες το αγόραζαν από μαγαζιά που παρασκεύαζαν τους πασατέμπους και τα στραγάλια, ειδικά για αυτή την δουλειά. Στα μαγαζιά αυτά εργάζονταν συνήθως πρόσφυγες του ’22 κυρίως από την Πέργαμο, καθώς αυτοί ήταν που μετέφεραν την συνήθεια αυτή στην Ελλάδα.
Πριν την καταστροφή στην Πέργαμο, ακόμα και 80 καμήλες, έμπαιναν σε σειρά η μια πίσω από την άλλη, κουβαλώντας σακιά από ρεβίθια για την παραλία, από όπου αυτά έπαιρναν τον δρόμο για Ελλάδα, Ρωσία, Ρουμανία….
Τους παρασκευαστές από την Πέργαμο διαδέχθηκαν επάξια οι Τρικαλινοί!
Η ποιότητα στο στραγάλι ήταν ανάλογη από την προέλευσή του. Πρώτης ποιότητας ήταν της Περγάμου, όπως και τα Μαροκινά.
Οι Γλυκατζήδες:
Τουλούμπες,
κουρκουμπίνια, σάμαλι, μουσταλευριά….Καμιά φορά το χειμώνα και λουκουμάδες με
μέλι. Το γλυκό προσφέρονταν σε χαρτάκι. Ο γλυκατζής ουδέποτε άλλαζε στέκι.
Χειμώνα, καλοκαίρι στο ίδιο σημείο. Κι αυτό γιατί οι πελάτες πήγαιναν σε αυτόν,
αντίθετα με τους άλλους πλανόδιους που έπρεπε να βρίσκονται πάντα στο κατάλληλο
σημείο, αναλόγως των περιστάσεων. Φυσικά και εδώ κυριαρχούσε η ανατολίτικη
ζαχαροπλαστική, για αυτόν τον λόγο και ασκούνταν από πρόσφυγες.
Οι Καστανάδες:
Οι πρώτοι καστανάδες στον Πειραιά όπως και στην Αθήνα, ήταν από τα Άγραφα και από τα Τρίκαλα συνήθως. Θεωρούνταν οι πλανόδιοι του Χειμώνα. Είτε ζούσαν στα μέρη τους και κατέβαιναν μόνο τον Χειμώνα για να πωλήσουν, είτε το καλοκαίρι έκαναν άλλη δουλειά! Όταν εμφανίζονταν, θεωρούνταν ότι ο Χειμώνας μπήκε για τα καλά. Μάλιστα και σχετικό τραγούδι της εποχής το έλεγε! «Οι καστανάδες ήρθανε, πλάκωσε ο Χειμώνας».
Στο χέρι τους κρατούσαν πάντα ένα μαχαίρι. Χάραζαν τα κάστανα και τα έριχναν στην φωτιά. Τρία, τέσσερα ή και πέντε κάστανα με ένα φράγκο! Δεν ετοίμαζαν πολλά, καθώς ήταν δύσκολο τον χειμώνα να τα κρατήσουν ζεστά, έστω και πάνω στο μαγκάλι. Έλεγαν ότι τα καλύτερα κάστανα για ψήσιμο ήταν τα Κρητικά, ενώ για βράσιμο τα Βολιώτικα. Πολλές φορές οι καστανάδες έψηναν και καλαμπόκια, ενώ άλλες αν και είχαν μόνο καλαμπόκι, συνέχιζαν να αποκαλούνται Καστανάδες!
Οι λούστροι:
Ο μικρός λούστρος του 1933, έξω από την
Αγία Τριάδα. Κάνει τα μαθήματά του στα σκαλιά της
εκκλησίας….
Λούστρος 1932
Σπάνια φωτογράφιση όπου λούστρος εξυπηρετεί
κυρία (1939)
Οι Κουλουρτζήδες:
Κουλουρτζής 1937
Ένα από τα λίγα επαγγέλματα πλανόδιων που υπάρχει μέχρι και σήμερα. Από την ίδρυση της Τουριστικής Αστυνομίας πρώτα στην Αθήνα το 1929 και μετά στον Πειραιά το 1935, όλοι οι κουλουρτζήδες υποχρεώθηκαν με υγειονομική διάταξη, να φέρουν τα κουλούρια εντός υάλινης προθήκης, αν ήθελαν να έχουν άδεια σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο. Ωστόσο από τότε που εφαρμόσθηκε και μέχρι σήμερα, πολλοί είναι εκείνοι που συνεχίζουν να πωλούν τα κουλούρια μέσα σε τεράστια καλάθια.
[pireorama.blogspot.gr]
https://ellas2.wordpress.com
Πίσω στα παλιά
ΚΑΛΥΒΩΚΑΣ : " Ο ΒΥΡΩΝ ΠΑΛΛΗΣ ΜΕ ΠΟΛΕΜΗΣΕ ΚΑΙ ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΓΙ ΠΟΙΟ ΛΟΓΟ "
Ο Δημήτρης Καλλιβωκάς έχει ζήσει την χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου.
Έχει συνεργαστεί με τα μεγαλύτερα ονόματα όπως ο Αλέκος Αλεξανδράκης, ο Νίκος Κούρκουλος και ο Ανδρέας Μπάρκουλης. «Είχα και με τους τρεις τρομερούς δεσμούς από τα πρώτα μας βήματα. Περισσότερο έζησα μάλιστα με τον Κούρκουλο. Ήταν θαυμάσιοι ηθοποιοί και άνθρωποι. Γοητευτικότατοι άνδρες. Στη χρυσή εποχή του κινηματογράφου ο Αλεξανδράκης ήταν τόσο ωραίος άνδρας, που ο Φίνος είχε έναν μόνιμο υπάλληλο για να τον προστατεύει από τις γυναίκες. Ουρές έκαναν για τον Αλέκο. Στα εξωτερικά γυρίσματα των ταινιών ο Φίνος είχε ολόκληρη ομάδα προστασίας για τον Αλεξανδράκη. Τα κορίτσια, όταν είχαμε εξωτερικά γυρίσματα, του φώναζαν από τα μπαλκόνια για να πάει στα σπίτια τους. Τόση λατρεία δεν την έχω ξαναζήσει με συνάδελφο. Υπήρξε φορά που ο Αλέκος είχε πάει στο σπίτι μιας κοπέλας και ο φύλακας του φώναξε να κατέβει για το γύρισμα που είχαμε στη γειτονιά», εξήγησε σε καθημερινή εφημερίδα και συνέχισε: «Έως και εγώ που δεν ήμουν ποτέ εραστής και ωραίος, ξύπνησα στη Θεσσαλονίκη με τρεις κοπέλες στο κρεβάτι μου. Είπαμε: ήταν η χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου και των ειδώλων τότε». Ο Δημήτρης Καλλιβωκάς έχει νιώσει και την αντιζηλία στον χώρο της δουλειάς του: «Ο Βύρων Πάλλης με πολέμησε και δεν ξέρω για ποιο λόγο. Παίζαμε μαζί και όμως με αντιπάθησε χωρίς να του έχω κάνει το παραμικρό». Τέλος, εξήγησε για ποιο λόγο αποφάσισε ν’ αποστασιοποιηθεί από το θέατρο. «Δεν μου λείπει καθόλου το χειροκρότημα. Αποφάσισα να αποστασιοποιηθώ από το επάγγελμα. Διότι απογοητεύτηκα με τον εαυτό μου. Είχα έναν χαρακτήρα που δεν έκανε για το θέατρο. Και έτσι αποφάσισα ότι το θέατρο δεν με συγκινεί πλέον. Θεωρώ ότι λόγω του ότι επικρατεί 100% η άποψη του σκηνοθέτη, κάνοντας τροποποιήσεις και πολλά άλλα στα έργα, εγώ δεν έχω θέση. Σαφώς και ο σκηνοθέτης έχει τον πρώτο λόγο, αλλά όχι παραποιώντας τα έργα. Είναι απαράδεκτα αυτά τα πράγματα»
Πηγή: http://www.gossip-tv.gr
Πίσω στα παλιά
H ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ( 1880 - 1910 )
Η περιοχή του Ιλισού με το Ολυμπιείο και την Ακρόπολη στο βάθος, γύρω στο 1880. Διακρίνεται η κοίτη του Ιλισού από την περιοχή του Ολυμπιείου και κατά μήκος των σημερινών Λεωφόρων Όλγας και Καλλιρρόης. Αποδίδεται στον Κωνσταντίνο Αθανασίου.
H περίοδος από τα μέσα της δεκαετίας του 1880 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1910 σηματοδότησε όσο καμία άλλη την πολιτική, την οικονομική και την κοινωνική εξέλιξη του νεοσύστατου στην ουσία ελληνικού κράτους, που αγωνιούσε και αγωνιζόταν να ενταχθεί στο δίκτυο των σύγχρονων και πολιτισμένων πρωτευουσών της Ευρώπης. Άλλωστε, αυτό το πνεύμα αλλαγής είχε φέρει η εμφάνιση του Χαρίλαου Τρικούπη στην πολιτική σκηνή, καθώς από τότε καταγράφεται η πρώτη σημαντική πρόοδος στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Επίκεντρο βέβαια όλης αυτής της προσπάθειας υπήρξε η Αθήνα, η αναπτυσσόμενη και πολλά υποσχόμενη πρωτεύουσα.
Εκεί λοιπόν ήρθαν να εγκατασταθούν πολλοί Έλληνες ομογενείς με σημαντικές περιουσίες, που μαζί με αυτές έφερναν τον αέρα και τις συνήθειες της ευρωπαϊκής ζωής, όπως πλούτο και πολυτέλεια, στοιχεία απέναντι στα οποία η Αθήνα ήταν εντελώς απροετοίμαστη. Αυτήν την ομάδα ομογενών, που ανήκε στο κόμμα του Χαρίλαου Τρικούπη, επιδείκνυε προκλητικά τα πλούτη της και προσέβαλλε το κοινό αίσθημα, ο λαός ονόμασε περιπαικτικά «Χρυσοκανθάρους». Έτσι καθιερώνεται η ανώτερη αστική τάξη ή αλλιώς η τάξη των μεγαλοαστών, που αρχίζει να κατακτά σιγά σιγά τους μηχανισμούς εξουσίας, δημιουργούσε επιχειρήσεις, αύξανε την περιουσία της και, το σημαντικότερο, προσπαθούσε να κρατήσει στο περιθώριο τη λεγόμενη λαϊκή τάξη. Την τάξη εκείνη, δηλαδή, των γηγενών Αθηναίων που αντιστρατεύονταν τις μεγάλες αλλαγές και που την ταυτότητά τους αποτέλεσαν ο αντιδυτικισμός, η απέχθεια στον πνευματικό ελιτισμό και τον φαναριωτισμό, αλλά και η διατήρηση των λαϊκών ελλαδικών προτύπων.
Πλατεία Ψυρρή: Μοναδικό φωτογραφικό τεκμήριο του 1917. Αριστερά διακρίνεται το δημοτικό κτίριο της πλατείας. Τα καταστήματα του ισογείου χρησιμοποιούνταν ως «τοπική αγορά» και στον πρώτο όροφο στεγάζονταν οι υπηρεσίες. Σχεδιάστηκε και ανεγέρθηκε από τον Γάλλο δημοτικό αρχιτέκτονα Φρανσουά Λουί Φλοριμόν Μπουλανζέ (1807-1875).
Με την αλλαγή αυτή στην κοινωνική σύνθεση της πρωτεύουσας δεν άργησε να ξεσπάσει η μεγάλη σύγκρουση των δύο τάξεων στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα. Μια σύγκρουση με προκαθορισμένο αποτέλεσμα. Το σύγχρονο και λαμπερό επιβλήθηκε στο παρωχημένο και παραδοσιακό. Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός εξοβέλισε όσα ανατολίτικα γραφικά κατάλοιπα σώζονταν στην πάλαι ποτέ κωμόπολη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Η παλαιά Αθήνα έδινε τη θέση στη νέα πόλη. Από τη μια πλευρά τα στενοσόκακα του Ψυρρή, της Βλασσαρούς και της Πλάκας, η παλαιά πόλη, όπου σε ρυπαρά χαμόσπιτα στοιβάζονται ο παλαιός κόσμος και οι φτωχοί επαρχιώτες που αναζητούσαν την τύχη τους στην πρωτεύουσα, και από την άλλη η νέα πόλη με τις μεγάλες λεωφόρους και τα νεοκλασικά Μέγαρα που γειτνίαζαν με το Παλάτι. Η πλατεία Ψυρρή έδινε τη δική της μάχη απέναντι στην πλατεία Συντάγματος. Διαφορετικά μεγέθη. Άνιση μάχη. Και μέσα σε όλη αυτήν την κατάσταση ορθωνόταν με τον πιο έντονο τρόπο η δικομματική αντιπαράθεση της εποχής ανάμεσα στον Χαρίλαο Τρικούπη και στον Θόδωρο Δηλιγιάννη. Η περίπτωση του Παναγιώτη Θεοδοσίου, γηγενούς Αθηναίου, ξεδιπλώνει όλον τον κόσμο της λαϊκής τάξης και ουσιαστικά αναδεικνύει την ιστορία της πόλης των Αθηνών «από τα κάτω».
http://mikros-romios.gr
Πίσω στα παλιά
HΡΘΑΝ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΑΡΝΑΟΥΤΟΓΛΟΥ - ΚΑΝΑΚΗΣ !!!
Πουλάνε το μπαρ που έχουν στη Χαλκιδική
01.04.2016 - 10.30
Σε τεντωμένο σκοινί βρίσκεται πια η σχέση του Γρηγόρη Αρναούτογλου με τον Αντώνη Κανάκη.
Η ρήξη στη σχέση τους ξεκίνησε όταν την προηγούμενη Δευτέρα, ο παρουσιαστής των «Ράδιο Αρβύλα», σχολίασε τη συνέντευξη που πήρε ο Γρηγόρης Αρναούτογλου από τον Νότη Σφακιανάκη, λέγοντας:
«Η λεπτή γραμμή που χωρίζει όλες αυτές τις επιλογές και τα παιχνίδια, τα τρικ των τηλεοπτικών εκπομπών για λόγους τηλεθέασης, με καταστάσεις οι οποίες μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για την κοινωνία, είναι μια πολύ σημαντική γραμμή. Αυτή τη σημαντική γραμμή θα πρέπει να την έχουν πολύ σοβαρά υπ’ όψιν τους τα κανάλια, οι διευθυντές προγράμματος και οι δημιουργοί των διαφόρων εκπομπών».
Δύο μέρες μετά ήρθε η απάντηση από το Γρηγόρη, ο οποίος είπε χαρακτηριστικά!
«Αυτές τις δύο ημέρες, από τη Δευτέρα το βράδυ, με ρωτάτε ή μου είπατε ότι θέλετε να απαντήσω για τη σάτιρα του “Ράδιο Αρβύλα” σε ότι αφορά τους καλεσμένους αυτής της εκπομπής. Λοιπόν, αποφάσισα να απαντήσω.Πάμε στον επόμενο καλεσμένο που έχει εγκριθεί. Βέβαια! Πέρασε από έγκριση, δεν βγαίνουμε έτσι!». Δεν παρέλειψε ωστόσο να του απαντήσει και ραδιοφωνικά!
«Αν μπει η ιστορία της λογοκρισίας από κάποιους υπευθύνους για το ποιος πρέπει να βγει και ποιος όχι σε κάποια εκπομπή, τότε κάτι δεν πάει καλά» ήταν τα λόγια που είπε ο Γρηγόρης και τα οποία φαίνεται να ξεχείλισαν το ποτήρι».
Φανερά στενοχωρημένος με αυτά που έχουν συμβεί είναι ο κοινός τους φίλος, Γιάννης Λάτσιος, ο οποίος και έκανε μεγάλη προσπάθεια για να τους πείσει πως δεν πρέπει να χαλάσουν μία φιλία τόσων χρόνων για μία ατυχή στιγμή.
Ο Λάτσιος μάλιστα τους κανόνισε και μία μυστική συνάντηση στο restaurant πασίγνωστου ξενοδοχείου της Αθήνας.
Οι δύο άντρες βρέθηκαν εκεί όμως αντί τα πράγματα να καλυτερεύσουν, η μία κουβέντα έφερε την άλλη και τα αίματα άναψαν.
Φήμες λένε ότι οι δύο άντρες φανερά τσαντισμένοι ήρθαν στα χέρια αλλά ευτυχώς το επεισόδιο δεν πήρε μεγάλες διαστάσεις.
Μάλιστα, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του star.gr Αντώνης και Γρηγόρης, θα πουλήσουν το μαγαζί που έχουν από κοινού στη Χαλκιδική, και οι αξέχαστες στιγμές που πέρναγαν στην παραλία παίζοντας ρακέτες θα αποτελούν πια παρελθόν.
STAR.gr
Subscribe to:
Posts (Atom)
