ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΙΚΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ : ΚΛΗΜΑΤΑ - ΣΤΑΦΥΛΙΑ

 

Απ’ το  βιβλίο  “ Γεωργικά  της  Ρούμελης “ του  Δωριέα ( Αρτοτινού ) λαογράφου Δημ. Λουκόπουλου .

                            - 8 -

              0ι  κλιματσίνες

   Εξόν απ’ τ’ αμπέλια , όπου φυτεύονται πυκνά πυκνά τα  κλήματα , ο  κάθε  νοικοκύρης φυτεύει και  στην  αυλή του  σπιτιού  του κλήματα . Επίσης στις  άκρες  του γιουρτιού  του , στα  δέματα των  ποτιστικών  χωραφιών του . ‘Οξω απ’ τα  καλύβια τους  επίσης όλοι  οι ξωμάχοι ( εξοχίτες ) φυτεύουν  κλήματα , κι’ όπου αλλού το  βρίσκουν  για  το συφέρο τους .

   Τα  κλήματα που  φυτεύουν στην  άκρη  στην  αυλή , τ’ αφήνουν  και παίρνουν ψήλο . Απλώνουν , και  σαν  απλώσουν , τα  φτιάνουν  κρεββατίνες , ή  φρεντζαντίνες ή  κληματαριές και  κληματσίνες .

   Για  να  στήσεις  μια  κρεββατίνα , πρέπει να οικονομήσεις φούρκες πρώτα  που  να  είναι τέσσερα  μέτρα  στο  ψήλος . Στα  βουνά βρίσκεις  και  κέδρινες φούρκες , κι’ αυτές  είναι  οι  πιο  καλές , στέριες απέθαντες . Κι’ οι  δέντρινες είναι  γερές μα  κατώτερες οπωσούν απ’ τις  πρώτες . Εκείνες που  δεν  είναι τίποτες είναι  οι  ελατίσιες , ψανό  ξύλο του  ελάτου  το  ξύλο , κι’ ο  χρόνος δεν  τις παίρνει  γερές , σαπίζουν  απ’ το  νερό .

   Λοιπόν , ό.τι κι αν  είναι , τις  μπήγεις κι’ ανάμεσα δω  και  κει , όπου το  καλεί η  ανάγκη . Διπλαρώνεις έπειτα στην  κορυφή τους τέμπλες ή  στρουπίτσες από  διχάλη σε  διχάλη , επίσης κι’ ανάμεσα δώθε και  κείθε  σταυρωτά , και  κοντά τη  μία  στην  άλλη . Κουρνιάζεις τα  κλήματα πάνω , τ’ αφήνεις να  τεντώσουν πέρα  δώθε , να  ξαπλωθούν , κι’ έχεις έτοιμη  την κρεββατίνα σου .

   Κάθε  καλός  νοικοκύρης φροντίζει να ‘χει μια  κρεββατίνα . Έχοντάς την έχει και  τα  σταφύλια μπρος  στα  μάτια  του , όποτε του  ‘ρθει  η  όρεξη να  φάει , κόβει  και τρώει .

                             *                  *

   Κλήματα ψηλά φτιάνουν και  στα δέματα απ’ τα  χωράφια . Κι’ εκεί τα κλαρώνουν σε  φούρκες , αλλά  χαμηλότερες από  κείνες της  κρεββατίνας . Αυτό  το  είδος  τα  κλήματα τα  λένε  φουρκάδια ή  σηκώματα ή  και  ψηλάδια . Τέτοια μόνο στα  βουνά βλέπεις και  προ  πάντων στα  ποτιστικά χωράφια που  είναι στις  ακροποταμιές και  στα  ριζώματα των πλαγιών .

   Εκεί  αφήνουν και  κλαρώνουν τα  κλήματα κι απάνω σε  πλατάνια ή σ’ άλλα  δέντρα που  θα  τύχουν να  είναι μεσ’ στο  χωράφι . Η  χαρά σε  πιάνει , όταν βλέπεις το  χινόπωρο να  κρέμονται ένα  σωρό σταφύλια απ’ τα  ψηλά κλαριά . Λες κι’ είναι  μαύρα  καντήλια κρεμασμένα  στο  εικονοστάσι . Φόρτωμα κάποτε ακέριο  κατεβάζεις από  ένα μόνο  τέτοιο  κλήμα , τόσα πολλά  κάνουν .

Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι ….