11.7.12

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΣΙΤΑΡΙΟΥ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

 

          Η αράδα  στο  άλεσμα

   Πολλά τ’ αλέσματα μα  λιγοστοί οι  απαλέτες όσοι είναι  παρόν . Μόνο  γυναίκες πέντε έξι μπαινοβγαίνουν στο  μύλο και  λαντζοκόβονται , πότε και  πότε να ρίξει ο  μυλωνάς  το  άλεσμά τους στο  καρύκι .

   Ωστόσο αυτός  δε χαλάει  τη  σειρά . Ο νόμος είναι  αλέθονται με  την  αράδα τα  αλέσματα , είτε παραστέκονται είτε  όχι οι  απαλέτες . Κι’ αν  τύχει και  καμιά απαλέτρα να βιάζεται και  ζητάει να  χαλάσει  το  νόμο :

    - Μη  βιάζεσαι , κυρά  μου , της  λέει , θα  γεράσεις γρήγορα !

   Αν πάλι καμιά  άλλη με το  έτσι το  θέλω κάνει για  να  ρίξει το  άλεσμά της , παραραδίζοντας τους  άλλους :

    - Με την  αραδούλα  σου , κυρά μου , της  λέει , ας  είσαι και  παπαδιά !

   Νόμος λοιπόν η  αράδα και  νόμος  που  δε χαλάει . Το  ξέρουν οι  απαλέτες , γι’ αυτό οι  περισσότεροι απαρατάνε το  άλεσμα  στο  μύλο , αν  δεν  εύρουν  αδειά ( είναι άλλα  πολλά  αλέσματα να  αλεστούν πριν  απ’ το  δικό  του ) ρωτούν  το  μυλωνά πότε θα  είναι  η  αράδα  τους για  να  ξαναγυρίσουν  και  φεύγουν .

   Κι’ οι  λιγοστές  γυναίκες  που  μένουν , ξέρουν πως  δε  χαλάει ο νόμος και  οπλίζονται  με  υπομονή ωσπού  ναρθεί η  αράδα  τους . Κάθονται  στην  αυλή , γνέθουν τη  ρόκα  τους , πλέκουνε  τσουράπια , κουτσομπολεύουν . Μολογάνε  παραμύθια .

   Πολλές δεν  προφτάνουν την  ημέρα για  ν’ αλέσουν , και  νυχτερεύουν  εδεκεί στο  μύλο , περιμένοντας την ώρα  να  τους  πει ο μυλωνάς  για  να  ρίξουν .

   Αυτό  γίνεται τον  καιρό που  είναι  μεγάλη η  πλακωσιά , όπως  λένε όταν  μαζευτούν  πολλά  αλέσματα . Και  τότε δα είναι που  δεν  αφήνουν οι  γυναικούλες παραμύθι  για  παραμύθι  ανείπωτο ! Άνθρωπο δίχως να  τον  κακολογήσουν . Ψέματα – αλήθειες , ένα  σωρό , για  να  περνάει η ώρα ωσπού  ναρθεί η  σειρά τους για  ν’ αλέσουν .

   Απ’ αυτού μας  έρχεται  η  παροιμία : Αυτά  να  τα πεις  στο μύλο ! και τη λένε σ’ άνθρωπο που  κόβει  παρόλες . Είναι  ξετσίπωτος  στην ψευτολογία .

   Ο  μυλωνάς όμως  δεν  προσέχει σ’ αυτά , τη  δουλειά  του μόνο  κοιτάζει . Μόλις κοντεύει  ν’ αλεστεί το  ένα  άλεσμα , το ξαϊάζει , ξάϊασμα είναι το να  παίρνει τον  κόπο  του , μια  οκά  στις  τριάντα .

   Και  τελειώνοντας  το  ένα  άλεσμα , καλεί  άλλον απαλέτη πόχει την  αράδα  του  για  να ρίξει . Κι’ αν  απουσιάζει , σηκώνει αυτός τα  σακιά και  ρίχνει . Δουλειά του  αυτή , κι’ ενώ οι  άλλοι όσοι είναι  εκεί μέσα  κουβεντιάζουν , γελούν και κάποτε  μαλώνουν , ο  μυλωνάς δε  δίνει  προσοχή . Τόσο και  τόσο να πει  κάποτε κανένα  χωρατό , να  γελάσει , αλλά και  τότε  πάλι το  μάτι  του  δε  φεύγει από  το  μύλο , όπου  βγαίνει  το  καρβέλι  του , που  λέει ο λόγος .

   Και μήπως έχει να προσέχει μονάχα τη  σειρά του ενός  και  του άλλου ! Προσέχει να μη  χαλάσει  το αλεύρι  που  αλέθεται και  τον  τραβούν  στα  δικαστήρια , για  να  πληρώνει  αποζημίωση ! Χάλασμα  είναι : έβαλες ας  πούμε , ν’ αλέσεις σιτάρι  κοντά  από  καλαμπόκι , επόμενο  είναι  το  αλεύρι σου  να  ανακατωθεί με  καλαμποκίσιο , και  τότε…Ο μυλωνάς λοιπόν τη  δουλειά  του  κανονίζει καλά , και  δεν  υπάρχει  φόβος ν’ ακούσει  παράπονο  από  κανένα . Όσα  αλέσματα καλαμποκιού  τύχουν στο  μύλο , τ’ αλέθει  όλα στην  αράδα . Παραραδίζει του  σιταριού  τ’ αλέσματα , και  κανείς δε  μπορεί να  πει  τίποτα μ γιατί  συφέρο  του  είναι το  παραράδισμα σ’ αυτή  την περίσταση .

   Τελειώνοντας  αυτά , βαίνει στη  σειρά  τα  σιτλαρια , το  αλεύρι  που  θα  πρωτοπέσει με  το πρώτο  σιταράλεσμα , το  συμμαζεύει  χωριστά και  το  κρατεί  για  δικό  του , και  του  απαλέτη  προσθέτει άλλο καθαρό σιταρίσιο . Έτσι δεν  ακούεται παράπονο κι η  δουλειά  πάει πρίμα . Ίσως  θα  πεις : 

   - Πως  γίνεται ν’ αλέσεις συ  πριν από  μένα , μιας  και  το  δικό μου  άλεσμα είναι πηγαιμένο στο  μύλο μια ..δυο  τρεις  μέρες πρωτύτερα ! Σωστό . Μα , αν ο  μυλωνάς άλεθε τα  αλέσματα των  απαλέτων του  ανάκατα , χλίψε  τον ! Δεν  θα  του  έφταναν όλα  τα  μαλλιοκέφαλά του για  ν’αποζημιώνει , να  παίρνει αυτός τα τα  σμιγάδια τα  αλεύρια και  να  δίνει καθάριο .

   Έχουν λοιπόν διάκριση όσο γι’ αυτό οι  απαλέτες , οπλίζονται με  υπομονή και  δέχονται  το  παραράδισμα .

   Κι’ άλλη μια  φορά το  παραράδισμα είναι  νόμος που  κανένας δεν  λέει να  καταπατήσει , εξαιρετική  ολότελα φορά  αυτή . Όταν  πρόκειται ν΄αλεστεί άλεσμα  για  γάμο .

Συ ν ε χ ί ζ ε τ α ι ……

 

 

No comments: