XOΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΔΩΡΙΚΙΟΥ

Πρωτότυπη εκπαιδευτική έρευνα

Κατά το σχολικό έτος 2011-2012 πραγματοποίησα έρευνα στο Γενικό Λύκειο Λιδωρικίου στα πλαίσια της διδακτορικής μου διατριβής με άδεια του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και του Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. Στόχος της έρευνας ήταν να καλλιεργηθούν οι κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες των μαθητών μέσα από τον παραδοσιακό χορό. Η καλλιέργεια των κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων είναι μια ανάγκη της εποχής. Στο παρελθόν μάστιζαν τους πληθυσμούς τα λοιμώδη νοσήματα εξ αιτίας των κακών συνθηκών υγιεινής και του χαμηλού βιοτικού επιπέδου. Σήμερα, οι ασθένειες που αναπτύσσονται βασίζονται στη συμπεριφορά και στον τρόπο ζωής του σύγχρονου ανθρώπου. Οι ασθένειες της σύγχρονης εποχής, όπως τα ψυχικά νοσήματα, αποτελούν ασθένειες συμπεριφοράς, καθώς βρίσκονται σε αιτιατή σχέση με τον τρόπο ζωής του ανθρώπου, ασθένειες που σχετίζονται με τα νέα πολιτισμικά πρότυπα. Έχει διαπιστωθεί από διάφορους ερευνητές ότι 1 στους 6 μαθητές παρουσιάζει συναισθηματικές δυσκολίες, οι οποίες σχετίζονται με χαμηλή ακαδημαϊκή επίδοση και προβλήματα κοινωνικής προσαρμογής (Esser, Schmidt, & Woerner, 1990; Hinshaw, 1992; Zigler, Taussig, & Black, 1992). Γι’ αυτό και το σχολείο ως πολυδύναμο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό κέντρο, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πρόληψη των νοσημάτων και τη προαγωγή της υγείας.

Στο γενικό σχολείο στην Ελλάδα, όμως, υπερτερεί ο γνωστικός σκοπός της εκπαίδευσης έναντι των υπολοίπων στόχων. Η αυξημένη απαίτηση για ακαδημαϊκές γνώσεις στρέφει τους μαθητές στον εφοδιασμό με γνώσεις ανάγνωσης, αρίθμησης, γραφής και άλλα, αφιερώνοντας ατελείωτες ώρες στα βιβλία. Στη σύγχρονη κοινωνία, όμως, τα παιδιά δεν είναι αρκετό να γνωρίζουν μόνο ανάγνωση, γραφή ή γεωγραφία. Ακόμα και στο μικρό κόσμο της αυλής του σχολείου, οι μαθητές δεν χρειάζονται ‘γνωστικές γνώσεις’ π.χ. για να αντιμετωπίσουν τους συμμαθητές τους κατά την εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς. Απαιτείται η παράλληλη καλλιέργεια των απαραίτητων συναισθηματικών και κοινωνικών ικανοτήτων, καθώς και η συστηματική μέριμνα για την προσωπική ανάπτυξη και την αυτοπραγμάτωση των μαθητών. Το σχολικό πρόγραμμα που παρέχει ενδιαφέρον και φροντίδα στους μαθητές είναι ο σίγουρος δρόμος για την εξέλιξή τους σε υπεύθυνους, παραγωγικούς και συναισθηματικά υγιείς ενήλικες πολίτες. Συνεπώς, η καλλιέργεια των συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων από τη μια και η ακαδημαϊκή καλλιέργεια από την άλλη πρέπει να είναι ισοδύναμα στη σχολική πραγματικότητα, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφαλής και παραγωγική ζωή των μαθητών.

Ο παραδοσιακός χορός αποτελεί μια θεματική ενότητα του μαθήματος φυσικής αγωγής και μέχρι σήμερα, δεν είχε νοηθεί το πώς μπορεί να συμβάλλει σε μια τέτοια κατεύθυνση. Έτσι, με την παρούσα έρευνα δόθηκε ένας τρόπος / μοντέλο καλλιέργειας συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων μέσα από το χορό και μάλιστα, με τη σημερινή διάρθρωση του σχολείου. Αυτό είναι από τα πιο βασικά σημεία της έρευνας: ότι η χοροθεραπεία εντάχθηκε στο ωρολόγιο σχολικό πρόγραμμα, δηλαδή, δεν χρειάστηκε να μετακινηθούν οι μαθητές από τους τάξεις τους ή να αλλάξουν οι ώρες του προγράμματος του σχολείου για την εφαρμογή της χοροθεραπείας και γενικά, δεν δημιούργησε πρόβλημα στη λειτουργία του σχολείου. Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκε συνδυασμός ποσοτικών και ποιοτικών μεθόδων έρευνας και συγκεκριμένα, συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια και συμμετοχική παρατήρηση. Μερικά από τα συμπεράσματα τους έρευνας είναι ότι:

1. άρχισαν να αλληλεπιδρούν τα δύο φύλα μεταξύ τους

2. οι μαθητές άρχισαν να αλληλεπιδρούν με περισσότερους συμμαθητές τους

3. άρχισαν να έχουν αντίληψη και ενδιαφέρον για τα συναισθήματα των συμμαθητών τους

4. απέκτησαν δημιουργικότητα

5. απέκτησαν αντίληψη του χώρου και ως άτομα και ως ομάδα, αλλά και αισθητική αντίληψη

6. ο κάθε μαθητής απέκτησε ένα ρόλο μέσα στην ομάδα

7. άρχισαν να αποδέχονται το ρόλο του πρωτοχορευτή γεγονός που σχετιζόταν με την αυτοπεποίθησή τους

8. από την 4^η συνάντηση άρχισαν να τηρούν το τυπικό τελετουργικό των συναντήσεων

9. κατάφεραν να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους και να μην επιτρέπουν σε αυτά να αναστέλλουν τη χοροθεραπευτική συνάντηση

Το πιο σημαντικό επίτευγμα τους παρούσας έρευνας είναι ότι οι ίδιοι οι μαθητές μπόρεσαν να διαπιστώσουν τις αλλαγές και στην ομάδα, αλλά και στον ίδιο τον εαυτό τους, καθώς, και ότι εισήγαγαν αυτές τις αλλαγές στα υπόλοιπα μαθήματα και στην καθημερινότητά τους.

Η έρευνα κρίθηκε από επταμελή εξεταστική επιτροπή, η οποία απαρτιζόταν από καθηγητές από την Πάντειο, το ΤΕΦΑΑ, το ΦΠΨ και το Πανεπιστήμιο Κρήτης στις 14 Φεβρουαρίου 2014 στο Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και βαθμολογήθηκε με άριστα.

Θεωρώ σημαντικό να αναφέρω ότι πριν από μερικές μέρες έγινε πρόταση να συμμετάσχω ως εισηγήτρια – εκπαιδεύτρια σε σεμιναριακό κύκλο του Υπουργείου Παιδείας ώστε με πρότυπο το σχολείο Λιδωρικίου να εκπαιδευτούν γυμναστές και να κάνουν ανάλογη εφαρμογή σε άλλα σχολεία του ελλαδικού χώρου.

Θέλω να ευχαριστήσω θερμά για τη συνεργασία τους:

·τους διευθυντές του Γυμνασίου και Λυκείου Λιδωρικίου

·το γυμναστή του σχολείου

·τους μαθητές τους Β’ τάξης του Λυκείου για τη συμμετοχή τους στην έρευνα

Δρ Ευθυμία Παναγιωτοπούλου

Λαογραφία –Ανθρωπολογία του Χορού

Χοροθεραπεύτρια