ΟΣΑ ΘΥΜΑΜΑΙ
Το Λιδορίκι χιονισμένο , δεκαετία του ‘50
Κάθε μέρα που περνάει αγαπημένοι μου φίλοι , τόσο μέσα μου δημιουργείται η πεποίθηση , πως το Λιδορίκι που γεννήθηκα , έζησα , μεγάλωσα και αγάπησα , δεν είναι δυστυχώς αυτό το σημερινό και ελάχιστα είναι τα κοινά στοιχεία μεταξύ τους ..
Όταν δε , τα καλοκαίρια πια , καθημερινά σχεδόν έκανα και μια βόλτα απ’ τις Λάκκες μέχρι τον Αντώνη και η εικόνα επιβεβαίωνε την άποψή μου , αφού τίποτα δεν μου θύμιζε τον παλιό καλό καιρό . Βέβαια , για πολλούς η διαφορά δεν είναι ορατή , γιατί ή δεν έζησαν την εποχή εκείνη όπως υπάρχει και μια μερίδα Λιδορικιωτών που δεν μετείχαν της Λιδορικιώτικης κοινωνικής ζωής , για πολλούς και διαφόρους λόγους ..
Βέβαια , οι δικές μου αναμνήσεις και “ εικόνες “ ξεκινάνε απ’ την θλιβερή βραδιά της 18-4-1949 , που έγινε η επίθεση των ανταρτών στο χωριό μας . Απόν εκείνη τη βραδιά έχουν μείνει “ χαραγμένες “ ανεξίτηλα στην ψυχή μου εικόνες απ’ τις τραγικές στιγμές που ζήσαμε κουλουριασμένοι στο μεσοπάτωμα της τότε αστυνομίας , που ήταν στο δικό μας σπίτι , που χρησιμοποιήθηκε απ’ όλους τους γείτονες για “ καταφύγιο” , ας θυμηθούμε μια παλιότερη ανάρτησή μας ..
“ Βραδιά κι' εκείνη ...εφιάλτης πραγματικός .εξήντα χρόνια πέρασαν κι' ακόμα είναι ..ολοζώντανη μέσα στο νου , υπάρχουν μάλιστα φορές που ..πετιέμαι στον ύπνο μου , νοιώθοντας να με...πνίγει ή ..έντονη μυρωδιά οινοπνεύματος , το γιατί θα το πούμε παρακάτω..
Ας θυμηθούμε όμως τα τραγικά γεγονότα της βραδιάς εκείνης...
Μαζεμένοι , κυριολεκτικά , ..κουβαριασμένοι , εκεί στο μεσοπάτωμα της Αστυνομίας , εμείς κι' οι γείτονες , στο πηχτό σκοτάδι , ακούγαμε , ριπές , εκρήξεις , βρισιές και τις φωνές των ανταρτών , με τα ..χωνιά , να ..καθησυχάζουν τους ΄Λιδορικιώτες , λέγοντας , δήθεν , πως δεν θα πειράξουν κανένα , κι' ότι θέλουν μόνο ψωμί , ενώ γινόταν ..κυριολεκτικά ..χαμός..
Εγώ ήμουνα χωμένος στην ποδιά , στην αγκαλιά της μάνας μου , που την ένοιωθα να ..σπαρταράει σαν ψάρι , απ' το φόβο , και φυσικά ήμουνα ..κατατρομοκρατημένος , μουτζόκλαιγα , κι' η έρμη η μάνα μου μου ‘φραζε το στόμα , λες και θα μας άκουγαν με τον πανζουρλισμό που γινόταν έξω...
Κάποιες στιγμές , γινόταν ησυχία , τότε ..ανασαίναμε όλοι με ανακούφιση , ελπίζαμε πως όλα τέλειωσαν , πως τέλειωσαν τα βάσανά μας , αλλά να που σε λίγο ξανάρχιζε το...πανηγύρι , ..σαούρα πάλι εμείς...κολλημένοι όλοι , ο ένας πάνω στον άλλον , φόβο..χαρακωμένοι , σκόρπιοι απ' το φόβο , το φόβο που ΄μας είχε ..παραλύσει...
Σε κάποια στιγμή , έγιναν απανωτές εκρήξεις κοντά μας , πολύ-πολύ..κοντά μας , τρελαθήκαμε , η μάνα μου λιπόψυχη όπως ήταν λιποθύμησε , η θεια Σοφία η Κουτσιαύταινα , μάλλον , η κάποια άλλη απ' τις γειτόνισσες , είχε πρόχειρα οινόπνευμα , και προσπάθησε , είτε απ' τον πανικό της είτε γιατί έτσι πίστευε πως έπρεπε να κάνει , να της τρίψει το πρόσωπο , έλα όμως που απ' την τρομάρα της έριξε το οινόπνευμα στο δικό μου πρόσωπο ; ..ε..αυτό ήταν , εγώ..πνίγηκα κυριολεκτικά , μου κόπηκε η ανάσα , έβαλα τα κλάματα , προσπαθώντας ν' ανασάνω , η μάνα μου η καημένη , τι να κάνει ; προσπαθούσε να μου σταματήσει το κλάμα , βουλώνοντας το στόμα μου , και κάνοντάς με να ..πνίγομαι περισσότερο..τραγικές στιγμές...
Από τότε φαίνεται , αγαπημένοι μου φίλοι , απ' τη βραδιά εκείνη , και το πάθημά μου αυτό , με το οινόπνευμα , δεν έχω ποτέ , ΠΟΤΕ , χρησιμοποιήσει οινόπνευμα , αφού παιδί , όταν αρρώσταινα , δεν δεχόμουνα ποτέ να μου κάνει η μάνα μου εντριβή , κι' ακόμα , μετά από τόσα χρόνια , πνίγομαι στη μυρωδιά του οινοπνεύματος , κόβεται η ανάσα μου...πεθαίνω..
Δίπλα μας , ακριβώς , ήταν ο ξάδερφός μου ο Χαράλαμπος ο Φάκος , με το όπλο του αγκαλιά , και δίπλα του ένα κασονάκι με χειροβομβίδες , κάποια μάλιστα στιγμή που τα πράγματα είχαν ..δυσκολέψει πολύ-πολύ , αφού οι θόρυβοι , ακούγονταν πολύ κοντά μας , είπε χαμηλόφωνα στη μάνα μου : Θεια Εδώ έχω χειροβομβίδες , άμα φτάσουν ως εδώ , και προσπαθήσουν να μπούνε μέσα , θα σας δώσω από μία , καλύτερα να ανατιναχτούμε όλοι μαζί με τους αντάρτες παρά να μας πιάσουνε , θα μας σφάξουνε ....
Πείτε μου τώρα , με όση..ψυχραιμία μπορείτε να έχετε , θα μπορούσατε ποτέ , όσες..ζωές κι'αν ζούσατε , να σβήσετε απ' τη μνήμη , απ’ το νου , απ' το..μυαλό σας , όλα αυτά ; Δεν ξέρω αν εσείς θα το μπορούσατε , προσωπικά δεν μπόρεσα ..
Κάποια στιγμή ακούσαμε και πυροβολισμούς κι' απ' την άλλη πλευρά της Αστυνομίας , πίσω μας , προς τα Πετραίϊκα και το Καλαπτσαίϊκο , που ήταν και η αποθήκη με τρόφιμα του στρατού , πυροβολισμοί..αλαλαγμοί , φωνές , βρισιές και τα ..χωνιά το..βιολί τους , εκεί όλοι πιστέψαμε πως όλα πια τέλειωσαν...ευτυχώς όμως , γιατί σε κάμποση ώρα , επικράτησε ..ησυχία , σποραδικοί οι πυροβολισμοί , φωνές ..μακρινές , τα χωνιά..σώπασαν , ο εφιάλτης μας είχε ..τελειώσει ..ηρεμήσαμε κάπως και περιμέναμε να ξημερώσει .
Αργότερα , κατέβηκαν κάποιοι χωροφύλακες , μας καθησύχασαν , αφού είδαν τα..χάλια μας , και μας είπαν πως , δόξα τω Θεώ , όλα τέλειωσαν , όλα πήγαν καλά...σωθήκαμε , για άλλη μια φορά ..γλυτώσαμε...
Βέβαια , μετά από τόση ταλαιπωρία , τόσο..φόβο , τρόμο και..ψυχοπλάκωμα , ούτε να..χαρούμε δεν είχαμε κουράγιο , δεν είχαμε τη δύναμη...η ψυχή μας είχε πέσει στο...κενό...
Το τελευταίο κομμάτι , αυτής της ..τραγικής παιδικής μου ανάμνησης , έχει και τα...γλυκά της σημεία , όσο κι' αν σας φανεί περίεργο , τα έχει...
Σαν ξημέρωσε λοιπόν , καλά-καλά , άρχισαν οι χωριανοί να..ξεμυτάνε , δειλά..δειλά και επιφυλακτικά , ο φόβος βλέπεις υπήρχε ακόμα , ούτε ήξερε κανένας τι μπορεί να μας..περιμένει , η ηρωική ...παρέα , σκόρπισε , όλοι τράβηξαν για τα σπίτια τους , με την αγωνία του τι θα...βρουν , κι' αν θα υπάρχουν ..όρθια ...
Κάποια στιγμή , βγήκα κι' εγώ , σίγουρος πως θα βρω και τ' άλλα παιδιά , τους φίλους μας , τα..γειτονόπουλα και τους συμμαθητές μου , και δεν έπεσα έξω , την ίδια σκέψη είχαν κάνει και τα άλλα παιδιά , μας έτρωγε βλέπεις και η..περιέργεια ..
Βγαίνοντας στο δρόμο , που ήταν έρημος από κόσμο , είδαμε , στην αριστερή μεριά , προς τα σχολεία , σκορπισμένα τρόφιμα , κονσέρβες , κομμάτια σοκολάτας , και...κονσέρβες ..πουτίγκας , μάλιστα , πουτίγκας , προφανώς Εγγλέζικες , η πόρτα της απόθήκης , στο Καλαπτσέικο , της θειας της Ευδοξίας , ήταν σπασμένη , πεταμένη στο δρόμο , και χάμω ήταν ..σπαρμένα , σκόρπια , αλεύρια , ζάχαρες , μακαρόνια , και διάφορα άλλα , τρόφιμα , στο μέρος που είναι μπροστά απ' το Τσανταίϊικο σπίτι , που τότε φυσικά δεν υπήρχε , που ήταν άχτιστο οικόπεδο , όπως άχτιστο ήταν και το σπίτι του Χορταριά , κι' εκεί ήταν το οικόπεδο κατηφορικό , μια μικρή...σάρα , πάνω δε στην κορφή , πλάι στο δρόμο , που ήταν όπως είπαμε γεμάτος από σκόρπια τρόφιμα κλπ , υπήρχε ένα βαρέλι μεταλλικό , που ήταν ..πυροβολημένο και κάτι ..έτρεχε απ' τις τρύπες ..
Πλησιάσαμε , όλοι οι..παλιόφιλοι , κάποιος πήρε με το δάχτυλό του , λίγο απ' το ..παχύρρευστο άχρωμο υγρό που..σιγόσταζε , το δοκίμασε και μας είπε : ρε...είναι μέλι , είναι...γλυκό σαν μέλι...έτσι ο ένας με τον άλλο , το μαθαν όλα τα παιδιά και πέρασαν όλα να πάρουν το...γλυκό τους , και με ..κατσαρολάκια παρακαλώ...
Όταν μάλιστα έπαψε να ..στάζει , γιατί κατέβηκε η στάθμη , όλοι μαζί το ..ανασηκώσαμε , του βάλαμε...τάκο και συνεχίσαμε το...άρμεγμα του...μελιού , που μετά μάθαμε , απ' τη μάνα μου που ήξερε , λόγω ..ζαχαροπλαστικής..ιδιότητας , πως ήταν...γλυκόζη , σιγά ..τ'αυγά , εμείς πάντως για μέλι το ...τρώγαμε , κι' ήταν και..γλυκό-γλυκό...
Έτσι λοιπόν , γλυκά..γλυκά τέλειωσε αυτή η ..πικρή , θλιβερή και τραγική βραδιά της 18ης Απριλίου του 1949 , ο τίτλος της ..αφήγησης θα μπορούσε να είναι : " Το γλυκό..τέλος μιας ..ολόπικρης..νύχτας !!! "...
ΣΗΜ : Στο επόμενο , μάλλον αύριο , θα συνεχίσουμε σχολιάζοντας κάποια σημεία της αφήγησης του συγγραφέα του βιβλίου " Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΛΙΔΟΡΙΚΙΟΥ " Αθαν.Ευσταθίου , που μας έκαναν ξεχωριστή εντύπωση .
Σχολιάζοντας , λοιπόν, φίλοι μου , την αφήγηση του χωριανού μας και παρόντα σ' όλα τα γεγονότα της βραδιάς εκείνης , Αθαν.Ευσταθίου , σταθήκαμε σε μερικά σημεία , που και μας έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση , αλλά και ταίριαζαν ( μερικά ) με τα όσα είχαμε καταγραμμένα στη μνήμη μας .
Θα σταθούμε στη σύλληψη του ταξίαρχου Μαρκόπουλου και στον τραγικό θάνατο του άτυχου λοχαγού Γάσπαρη , γιατί , κακά τα ψέματα , όπως αναφέραμε και στο προηγούμενο σημείωμά μας , όσα έχουν γραφτεί σε κάποια σχετικά βιβλία , που έχουμε δημοσιεύσει , δεν..κολλάνε , δεν έχουν..λογικο..φάνεια , δεν ...στέκουν , όπως λέμε , έχοντας μάλιστα υπόψη τα όσα λεχθήκανε την εποχή εκείνη , και εξακολουθούν να είναι πεποίθηση των χωριανών μας , έρχονται σε ευθεία..αντίθεση , θα μπορούσαμε να πούμε .
Απ' τις γραπτές μαρτυρίες , που έχουμε υπόψη μας , μόνο η αφήγηση του κ.Ευσταθίου , δένει..ταιριάζει με τα όσα ξέρουν , η έχουν ακούσει οι Λιδορικιώτες , γράφει π.χ , ο συγγραφέας , πως λίγο πριν το μακελειό φτάσει στο αποκορύφωμά του , είχε επισκεφτεί το γραφείο του Ταξίαρχου , όπου υπήρχαν αδιάψευστα ..σημάδια χρήσης ..αλκοόλ , και αργότερα ο συγγραφέας , στη συνέχεια της αφήγησής του , εμμέσως πλην σαφώς , αναρωτιέται (;) , μήπως αυτό ήταν και η αιτία της αναιτιολόγητης εξόδου του Ταξίαρχου απ' το Ευσταθαίϊκο σπίτι , μόνος , να κάνει τι ; αυτό δεν μπορεί κανένας να το ..εξηγήσει , λογικά τουλάχιστον .
Κανένας δεν μπορεί να ξέρει σε ποιά ψυχική κατάσταση ήταν τις στιγμές εκείνες ο άτυχος Ταξίαρχος , ούτε φυσικά μπορούμε να γνωρίζουμε την ποσότητα του αλκοόλ που καταναλώθηκε , ούτε ακόμα αν ήταν ..συστηματικός πότης , και μέχρι ποιού σημείου , απ' την άλλη όμως μεριά , δεν υπάρχει , όπως προαναφέραμε , καμιά , μα καμιά εξήγηση και δικαιολογία που να δίνει κάποια απάντηση στο ερώτημα : γιατί κατέβηκε κάτω , όντας σε πλήρη εξέλιξη η μάχη με τους αντάρτες , και μάλιστα απροφύλαχτος , μόνος , προσωπικά , η αναφορά , ο...υπαινιγμός , έστω και..έτσι όπως γίνεται απ' το συγγραφέα , μου επιβεβαιώνει όλα όσα έχουν μείνει επί 60 χρόνια στην μνήμη μου , και χωρίς βέβαια να είναι ..ευχάριστο αυτό , δίνει όμως μιά λογικοφανή απάντηση στα ..αναπάντητα ερωτηματικά...
Άλλο σημείο πάλι που μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση , είναι η αναφορά του συγγραφέα , στις γυναίκες - αντάρτισσες -αιχμαλώτους της βραδιάς εκείνης , μέσα στις οποίες υπήρχαν και ανήλικες κοπελίτσες . Όταν , λέει , τις ανακρίνανε , διαβάστε προσεκτικά , όσες είχαν χάσει την παρθενιά τους , δεν αναφέρει βέβαια αριθμό , έκαναν ..ευνοϊκές ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΤΑΡΤΕΣ καταθέσεις , ενώ όσες τη...διατηρούσαν , καταθέσανε ..δυσμενώς , για τους αντάρτες , εδώ βέβαια θα ήταν πολύ-πολύ χρήσιμο να ξέραμε , ποιές , απ' τις δυο κατηγορίες είχαν μπει στο αντάρτικο , με τη ..θέλησή τους και ποιές όχι , βέβαια ...μαντεύουμε , αλλά καλό θα ήταν να έχουμε και τις ανάλογες ..μαρτυρίες...κι' ακόμα να είχαμε κάποιες προσωπικές πληροφορίες για τα δύστυχα αυτά κορίτσια . Τέλος δεν σας κρύβω πως στο διάβασμα αυτού του κομματιού ...ανατρίχιασα , φέρνοντας στο νου μου , την όλη διαδικασία ανάκρισης και κυρίως αφήνοντας τη ..φαντασία μου να...καλπάζει στους , πιθανούς ..τρόπους διαπίστωσης της ..ύπαρξης η μη της παρθενιάς αυτών των άμοιρων ..κοριτσιών .
Τελειώνοντας το σχόλιό μας θα σταθούμε για λίγο στις εκτελέσεις του Ασημακόπουλου και του Ευσταθίου , και κυρίως σε κάποιες αναφορές του συγγραφέα . Ο κ. Ευσταθίου χρησιμοποιεί , σημειολογικά πιστεύουμε , τον όρο .." Νεολιδορικιώτες " , δείχνοντας , ίσως , προς κάποια ..κατεύθυνση , σωστή η λάθος , δεν μπορούμε να πούμε , αν όμως λάβουμε υπόψη και την αναπτυχθείσα τότε και μεταγενέστερα ..φημολογία , μπορούμε να..προσεγγίσουμε το όλο θέμα , όχι φυσικά με απόλυτη...σιγουριά ....
Το γεγονός όμως είναι , πως ο συγγραφέας , δίνει κάποιες συγκεκριμένες πληροφορίες , έστω και λίγο..καμουφλαρισμένες , κι' ο καθένας μας ας σχηματίσει την ..άποψή του ..
Δεν σας κρύβω μάλιστα , πως μετά την τμηματική δημοσίευση , της αφήγησης του Αθαν.Ευσταθίου , και σε σχετική συζήτηση , με χωριανό μας , μου είπε ακριβώς : “…Ξέρεις βέβαια , πως αυτός , ο Ευσταθίου δηλαδή , ήταν…δεξιός !!!!!!! “ …
Κατακαημένη …Ελλάδα..!!!
Όπως προείπαμε , η “ κινηματογραφική ταινία των….αναμνήσεών μου ξεκινάει απ’ την στιγμή που τέλειωσαν όλες αυτές οι ταλαιπωρίες μας και η Λιδορικιώτικη ζωή ψευτοβρήκε το ρυθμό της …κάπου στο 1950 , ή λίγο μπρος λίγο πίσω ..
Ξεκινώντας απ’ τις Λάκκες , στεκόμαστε στο πρώτο μαγαζί που συναντούσαμε στο αριστερό μέρος ήταν το “ γύφτικο “ του μπάρμπα Τάσου Γκομόζια ή Γυφτοτάσου , όπως τον λέγαμε ..λόγω επαγγέλματος φυσικά
Δεκαετία του ‘50 , ο Γιώργος Μπήλιος κάνει τη..” βόλτα του “ με το ποδήλατο , αριστερά πίσω φαίνεται το “ μαγαζί “ κι’απέξω οι..μουστερήδες που περιμένουν για να “ αδειάσει “ κάποιο ποδήλατο για να το νοικιάσουν .
Ο μπάρμπα Τάσος , ήταν ψηλός ξερακιανός , λίγο..κυρτός , πάντα μουτζουρωμένος , με τη στραβοβαλμένη παλιά τραγιάσκα του , και είχε το εργαστήριό του ( το γύφτικο ) στο σπίτι του μπροστά , σε ένα μικρό δωματιάκι , όπως καλά διακρίνεται στην παραπάνω φωτογραφία. Στο δωματιάκι αυτό ..” συστεγαζόταν “ και το ποδηλατάδικό του , μάλιστα είχε και μερικά παλιά ποδήλατα που ενοικίαζε , και τα οποία απ’ τις πολλές επισκευές και τα..τρακαρίσματα , ούτε μπορούσες να καταλάβεις τι μάρκα ήταν , αν και τα περισσότερα μέρη τους ήταν ιδιοκατασκευές του αείμνηστου μπάρμπα Τάσου .
Πίσω κι’ αριστερά απ’ το σιδεράδικο ήταν το σπίτι του μπάρμπα Τάσου , ανώγειο με το μεγάλο χαγιάτι του και κάτω πίσω απ’ το σπίτι υπήρχε και ένα πηγάδι , στο οποίο γίνονταν Ομηρικές μάχες , γιατί όταν παίζαμε μπάλα στις Λάκκες ( και παίζαμε…καθημερινά ) σκάγαμε απ’ τη δίψα και μπαίναμε στην αυλή – κήπο του σπιτιού , λαθραία , γιατί η γυναίκα του μπάρμπα Τάσου δεν μας άφηνε και γίνονταν μεγάλοι καυγάδες ..ακόμα θυμάμαι την περίεργη μυρωδιά που είχε το νερό του πηγασδιού , αλλά ποιος νοιαζόταν τότε για…μυρωδιές , ο καυγάς ήταν να χορτάσουμε τη δίψα μας…
Όπως καθαρά βλέπετε στη φωτογραφία αριστερά ό χώρος είναι άχτιστος και τα μόνα σπίτια που υπήρχαν ήταν των κοριτσιών Λουτσόβου , δεξιά και αριστερά στο βάθος το Μανεταίϊκο . Επίσης στο αριστερό μέρος , προς τις Λάκκες , τα μόνα σπίτια που υπήρχαν τότε ήταν το Δημητρακοπουλαίϊκο , και το Δασρχείο και αριστερά τους στον δρόμο το σπίτι του Πανουργιά Κολοκύθα , του Πανουργιά όπως τον λέγαμε .΄Τα Καραμπετσαίϊκα και όλα τα σπίτια πίσω απ’ το γύφτικο έγιναν πολύ αργότερα , από ..” εποίκους “ που ήρθαν από άλλα χωριά , Κόκκινο , Αρτοτίνα κ.λ.π .
Στην απέναντι μεριά του δρόμου , υπήρχαν λίγο όμως πιο μέσα , το σπίτι του Κ. Ζουμά και το Τριωταίϊκο , που είχαν και μεγάλο χώρο δίπλα τους . Ο Ζουμάς , είχε παντρευτεί τηνν κόρη του Τσιουλόγιαννου , κατά κόσμον Γιάννη Κατζιού , την Αργυρή , και είχε προπολεμικά ανοίξει ένα πολύ ωραίο εξοχικό κέντρο σαν αυτά που υπήρχαν στον Αντώνη μ του Λούη και του Αριστείδη Φάσα . Το κέντρο αυτό , είχε μουσική , ραδιόφωνο και έφερνε θιάσους που άφησαν στο χωριό μας εποχή , μετά το κάψιμο όμως …εγκαταλείφτηκαν ..
Ανεβαίνοντας προς το κέντρο , υπήρχαν , στη δεξιά μεριά του δρόμου , τα σπίτια του Γιάννη Γκόλφη , του Σερεντέλου και το σπίτι και το μαγαζί , σαμαράδικο και πεταλωτήριο του αείμνηστου Γιάννη Μποβιάτση , που όποτε και να πέρναγες τον έβλεπες ή να πελεκάει σαμαροπαϊδες ή να φτιάχνει κανένα βαρέλι ή να…πεταλώνει ζωντανά ..
Πρωτομαγιά 1950 , ο αείμνηστος μπάρμπα Γιάννης πεταλώνει το μουλάρι της Τριάδας απ’ το Λούτσοβο , που έχει φορτωμένο το μωρό της στις πλάτες της..
Εδώ , την ίδια εποχή , πελεκάει μια σαμαροπαϊδα
Εδώ , ο αείμνηστος γιος του μπάρμπα Γιάννη , ο Θανάσης που δυστυχώς χάθηκε πολύ νωρίς , εδώ κάνει..” σαμαρο....ντελίβερι “με το μηχανάκι του και έβγαλε αναμνηστική φωτογραφία περνώντας απ’ το Αλωνάκι , διακρίνονται τα σπίτια , Παπανικολάου , που τώρα έχει κόκκινα παραθυρόφυλλα και δίπλα τα Ανδριτσαίϊκα .
Ακριβώς απέναντι απ’ το Μποβιατσαίϊκο , στην αριστερή πλευρά του δρόμου , στο ισόγειο του σπιτιού του Λουτσόβου , υπήρχε ένα “ λαναριστήριο “ , που επεξεργαζόταν τα μαλλιά από τα ζωντανά , πρόβατα και γίδια . Το εργαστήριο το είχε κάποιος Διονύσης Παλούκης , με καταγωγή από Σεβεδίκο . Μετά το Λουτσοβαίϊκο σπίτι , τη δεκαετία του ‘50 ,ίσως και του ‘60 , τότε δεν υπήρχαν τα σημερινά σπίτια Γούρα ,Υφαντή κ.α αλλά μόνο πιο πάνω το Τσωναίϊκο , του Κοκκαλιά , του Παπαπαναγιώτου και το Γεροδημαίϊκο .
Στο ισόγειο του Παπαπαναγιωταίϊκου , είχε ταβέρνα ο μπάρμπα Λούκας Παπαπαναγιώτου . Ένας ..κλασικός ταβερνιάρης της παλιάς εποχής , που η ταβέρνα του εξυπηρετούσε όσους έμεναν στις Λάκκες και τα πέριξ .
Ο αείμνηστος μπάρμπα Λούκας Παπαπαναγιώτου
Αυτή ήταν η ταβέρνα του μπάρμπα Λούκα , με το πεζοδρόμιό της ,όπου έβγαζαν τραπεζάκια και μαζεύονταν οι γείτονες και όχι μόνον . Στη φωτογραφία , που πρέπει να είναι βγαλμένη στις αρχές της δεκαετία του ‘50 , διακρίνονται , από αριστερά μπροστά στο παράθυρο με το μουστάκι ο ταβερνιάρης δίπλα του δεξιά ο Θύμιος Λαλαγιάννης με τη γυναίκα του και αριστερά καθισμένος ο Ανδρέας Τάσου Γκομόζιας γιος του Γυφτοτάσου .
Λίγο πιο πάνω , στο ισόγειο του σπιτιού , μάλλον του Κοκκαλιά , υπήρχε το τσαγκάρικο του μπάρμπα Θύμιου Μανέτα , ένα μικρό δωμάτιο , στο οποίο συστεγαζόταν και το ενοικιαστήριο ποδηλάτων , και όχι ό,τι ..κι’ ό,τι ποδηλάτων αλλά όπως έγραφε μια ταμπελίτσα που είχε αναρτήσει ο μπάρμπα Θύμιος “ ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΝΤΑΙ ΔΙΤΡΟΧΑ ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ ΥΠΟΔΗΛΑΤΑ¨, ΑΙ ΖΗΜΙΑΙ ΠΛΗΡΩΝΟΝΤΑΙ ¨, δίτροχα Γερμανικά λοιπόν ήταν τα…” υποδήλατα “.
Τρεις συνάδελφοι “ τσαγκάρηδες “ , από αριστερά : Θαν.Πίτσιος , Φαλιαμπάρας , Στάθης Ζόγκζας και Θύμιος Μανέτας
.
Και εδώ , όπως και στο …” γυφτοποδηλατάδικο “ του Γυφτοτάσου , ουρές περίμεναν οι μαθητές για να ενοικιάσουν ποδήλατα , και ξόδευαν το ελάχιστο “ χαρτζιλίκι “ τους για να κάνουν λίγη ..” καβάλα “ όπως έλεγαν .
Εδώ όμως θα κάνουμε μια..στάση , και θα θυμηθούμε μια απ’ τις γνώριμες φυσιογνωμίες του χωριού μας την εποχή εκείνη , τον Παναγιώτη Δημητρακόπουλο , που έμενε σε ένα καλυβάκι πίσω απ’ το Τσωναίϊκο σπίτι , γιατί ήταν αδελφός της Τσώναινας .
Ο αείμνηστος όμως Παναγιώτης , ήταν μια ..ξεχωριστή φυσιογνωμία που είχε τη δική της ιστορία , και φυσικά τγ=η δική του θέση στην παλιά Λιδορικιώτικη ζωή , και για να πάρετε μια μικρή γεύση και να σχηματίσετε μια πρώτη εικόνα για τον αείμνηστο Παναγιώτη , αναδημοσιεύουμε παλιότερο δημοσίευμά μας και μια σχετική επιστολή του ανιψιού του Σπύρου Τσώνου , που ζει μόνιμα στον Καναδά ,
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΑΣ ΑΛΗΣΜΟΝΗΤΟΣ ΣΥΜΠΑΤΡΙΩΤΗΣ ΜΑΣ .
Όλοι αδέρφια , οι παλιότεροι τουλάχιστον , θυμόμαστε τον αξέχαστο Παναγιώτη Δημητρακόπουλο , κλασσική Λιδορικιώτικη φιγούρα , με τα όποια προβλήματά του , λίγοι όμως γνωρίζουμε , τον πρότερο ..βίο του και κυρίως τα αίτια που του προκάλεσαν τα προβλήματα αυτά .
Προσωπικά , συμπαθούσα , όπως και όλοι άλλωστε , τον σχωρεμένο Παναγιώτη , και μάλιστα σε μια συζήτηση που είχα με τον πρωτανιψιό του τον Τάσο Τσώνο , σχετικά με τη ζωή του αξέχαστου Λιδορικιώτη , πήρα τις απαντήσεις που ήθελα , ψάχνοντας όμως στο " ΛΙΔΩΡΙΚΙ " ( αριθ.φύλ 39 Φεβρουαρίου 1985 ) , την εφημερίδα του Γιώργου Καψάλη , βρήκα μια πολύ ενδιαφέρουσα επιστολή του Σπύρου Τσώνου , αδελφού του Τάσου , που με λίγα λόγια ρίχνει ..φως στις απορίες όλων μας , γύρω απ' τη ζωή του αγαπημένου μας Παναγιώτη , διαβάστε τη , αξίζει τον κόπο , απευθύνεται στον αξέχαστο Γιώργο Καψάλη .
" Δεν ξέρω , αγαπητέ Γιώργο , εάν έχει δημοσιευτεί το ιστορικό του αείμνηστου θείου μου Παν .Δημητρακόπουλου , της προσωπικότητας του χωριού , πάντως , τα ακόλουθα ασφαλώς θα δώσουν μια διαφορετική εικόνα από την επιφανειακή , που έβλεπε ο κόσμος .
Χωρίς να εξιστορήσω τον βίο του , μάθε ότι όταν πήγε στο στρατό , έλαβε μέρος και στην Μικρασιατική επιχείρηση και πέρασε πολλά στην καταστροφή ( από εκεί και έπαθε ) .
Όταν επέστρεψε , οι εφιάλτες από τις Τουρκικές απανθρωπιές , δεν τον άφηναν ήσυχο . Η αδελφή του - και μητέρα μου - Αικατερίνη Κ. Τσώνου , ακόμα το λέει : " έφαγε το μπαρούτι με τη χούφτα ο αδερφούλης μου για την πατρίδα ". Διηγείται δε , ότι αρκετές φορές , στον ύπνο του , έβγαζε φωνές και βογγητά . Από το φόβο της δε , μήπως πεθάνει , η μάνα μου έκανε θόρυβο για να τον ξυπνήσει και ρωτώντας τον αν είναι καλά , εκείνος απαντούσε : " έβλεπα στο όνειρό μου τους Τούρκους , άλλους να σφάζουν , άλλους να βάζουν στο αλέτρι , άλλους να πετάνε στη θάλασσα ".
Πρέπει να γύρισε πολλά μέρη στη Μικρά Ασία , γιατί ήξερε πολλές τοποθεσίες και αρκετές Τουρκικές λέξεις . Ήταν και από τους λίγους στο Λιδορίκι που ήξερε καλό ζεϊμπέκικο ( χόρευε στα μεράκια του , σε ιδιωτικό κύκλο ) . Το μεγάλο του όνειρο ήταν να επισκεφθεί τη Μακεδονία που δεν χόρταινε να την παινεύει .
Όταν ήθελε , έδειχνε λογική σε συζητήσεις και σε συμβουλές στους μικρούς . Αναλόγως διαβασμένος κατείχε από ιστορία και στοιχειώδη φιλοσοφία . Αρκετές φορές ζητούσε να διαβάσει βιβλία και περιοδικά μας . Ήταν καλός στο σπάρσιμο και στο θέρισμα και το καυχόταν σε ένα από τα πολλά ρητά του "...γοργά σπέρνω ...γοργά θερίζω...".
Μια φορά μάλιστα , κουρεύτηκε , έκανε τα μαλλιά του χωρίστρα , φόρεσε κουστούμι και πήγε στην εκκλησία πολύ ευπαρουσίαστος .
Φιλικότατα
Σπύρος Κ . Τσώνος
Μια σπάνια φωτογραφία του αξέχαστου Παναγιώτη , σε κάποια στιγμή..Εθνικής του..έξαρσης , δίπλα του ο γιός του Χρήστου Πέτρου –Σ’νικοχρήστου , Νίκος και απ’ την άλλη πλευρά , ο αλησμόνητος Λιδορικιώτης και φίλος Αλέκος Κωστάκης (..Καφτανιαλέκος ) με το μικρό , τότε , Αλέκο Λαλαγιάννη .
Πολλά έχουμε να θυμηθούμε αδέρφια , για τον αξέχαστο φίλο των ..παιδικών , και όχι μόνο , χρόνων μας , τον Παναγιώτη , και θα 'ταν πολύ χρήσιμο να μάθουμε και περισσότερες λεπτομέρειες , για τη ζωή του , αυτά όμως κάποια άλλη φορά , σήμερα αξίζει να θυμηθούμε κάποια περιστατικά απ’ τη ζωή του αξέχαστου φίλου μας .
Όσοι τον είχαμε γνωρίσει , θα πρέπει να θυμόμαστε πως τα ρούχα του , ειδικά τα σακάκια του , ήταν χιλιομπαλωμένα με μπαλώματα σε σημεία που δεν δικαιολογούνταν , και όμως αυτό ήταν αποτέλεσμα της δικής του θέλησης , την οποία ..” υλοποιούσε “ ο “ προσωπικός του ράφτης “ , ο αξέχαστος Μπάμπης Χούσος , που είχε το μαγαζί του , “ Νέο Στυλ “ το έλεγε , στο Αλωνάκι .
Ο Παναγιώτης λοιπόν , είχε συγγενείς , ανιψίδια κλπ , στην Αμερική , που κατά καιρούς του έστελναν διάφορα ρούχα , κοστούμια κλπ , που ήταν σε άριστη κατάσταση , έλα όμως που ο Παναγιώτης είχε τις..προτιμήσεις του .
Πριν ακόμα τα φορέσει , τα πήγαινε στον “ μάστορα “ , τον Μπάμπη τον Χούσο και τα άφηνε για…φκιάξιμο , και όχι φυσικά για ..κόντεμα ή στένεμα κλπ , αλλά για ειδική συγκεκριμένη εργασία , που άλλαζε τελείως την εμφάνιση των ρούχων .
Είχε συνεννοηθεί με το μάστορα , ο οποίος εκτελώντας εντολές του πελάτη του , γέμιζε το ρούχο με μπαλώματα , και φυσικά όχι έτσι στον βρόντο , απλά ο Παναγιώτης γέμιζε τα ρούχα μπαλώματα , για να…κρατάνε το κρύο , να είναι πιο ζεστά , οπότε έβλεπες κοστούμι ολοκαίνουργο , να είναι…χιλιομπαλωμένο…
… Ονειρεμένη , νοσταλγική δεκαετία του ‘50 και ΄60 , η Λιδορικιώτικη ..καρδιά χτυπάει , που αλλού ; στη…Βαθειά…Σκληρή ..μάχη ανάμεσα σε δυο πολύ γνώριμες φυσιογνωμίες της εποχής , τους αξέχαστους : Παναγιώτη Δημητρακόπουλο , δεξιά , και του ..κοντοχωριανού μας , από Πεντάπολη , Καλαμίδα , δυο απ’ τους πολλούς ..ήρωες , που πέρασαν απ’ τη Λιδορικιώτικη ζωή , κατά καιρούς…
Θυμάμαι , εκεί στη δεκαετία του ‘50 , που άρχισαν τα “ Τουρκοκυπριακα “ και ο αγώνας της ΕΟΚΑ , ο Παναγιώτης έδειξε ένα απίθανο πατριωτισμό και μια αγάπη , πρωτόγνωρη για την Κύπρο , κάτι βέβαια που δυνάμωνε περισσότερο γιατί έτρεφε ένα απύθμενο μίσος για τους Τούρκους , αυτό βέβαια το εκμεταλλευόταν η ΄Λιδορικιώτικη μαρίδα , και σε ώρες που η Βαθιά ήταν κατάμεστη από κόσμο , ξάναβαν τον καημένο τον Παναγιώτη , πετάγοντάς του σπόντες για τους Τούρκους , και λέγοντάς του “ θα τη δώσουμε την Κύπρο Παναγιώτη ; “ , κι’ ο Παναγιώτης σε σχεδόν έξαλλη κατάσταση , ανέβαινε πάνω σε μια τσιμέντινη τετράγωνη κοντή και φαρδιά κολώνα , κάτι σαν βάθρο μ που υπήρχε στη γωνία του Κουλοπουλαίϊκου μαγαζιού , που το είχαν οι Δελενικαίοι , άρχισε να μιλάει παθιασμένα για την Κύπρο , λέγοντας : Η ΄Κύπρο είναι δική μου , είναι αδερφή μου , και όταν τον ρωτούσαν : Και τι θα γίνει , θα τη δώσουμε στους Τούρκους ; Όχι δεν τη δίνω σε κανένα , οπότε η ..μαρίδα ρωτούσε : Και τι θα δώσουμε στους Τούρκους Παναγιώτη ; Κι’ ο καημένος ο Παναγιώτης ξαναμμένος όπως ήταν κατέβαζε το παντελόνι του και κάνοντας τη γνωστή χειρονομία απαντούσε : Να τι θα τους δώσουμε ..
Γενικά ο αείμνηστος Παναγιώτης , ήταν ήσυχος και καλοσυνάτος , αλλά είχε κι’ αυτός τις…ευαισθησίες του τις οποίες δυστυχώς , εκμεταλλευόνασταν όλοι οι χωριανοί , καλοπροαίρετα πάντα αλλά με…σκωπτική ( Λοιδωρικιώτικη ..) διάθεση , το χούι μας τελικά δεν κρύβεται …
Βέβαια , εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε πως υπήρχαν και άλλοι “ πρωταγωνιστές “ στη Λιδορικιώτικη ζωή , κάποιοι άνθρωποι που έδιναν μια άλλη νότα στην καθημερινότητα , ένας από αυτούς ήταν και ο Ασημάκης Ταράτσας από τις Καρούτες
Πολλές φορές , έχουμε αναφερθεί , αγαπημένοι μου φίλοι , στα κατορθώματα , του Ασημάκη Ταράτσα , απ' τις Καρούτες , που τις περισσότερες ..ώρες της μέρας του τις πέρναγε στο χωριό μας , και μάλιστα στη Βαθειά , είτε κάτω απ' τον πλάτανο , είτε απέναντι , στο Κλωσσαϊικο κάτω απ' τις ακακίες .
Πολλά λοιπόν τα κατορθώματα του αξέχαστου Ασημάκη , απόψε όμως θα θυμηθούμε το..περίφημο στοίχημα που είχαμε βάλει μαζί , και φυσικά το έχασα , με την ευκαιρία δημοσιεύουμε και μια φωτογραφία του αξέχαστου φίλου μας , είναι σε πρώτο..πλάνο στον πλάτανο και απολαμβάνει το ποτό του ..
Ο Ασημάκης , πίσω πίνοντας τη μπύρα του , δίπλα του Οο Κάζος και μπροστά ο αξέχαστος Βασιλάκης Παπανικολάου -Παπαρούκης .
ΤΑ ΣΤΟΙΧΗΜΑΤΑ ΤΟΥ…ΑΣΗΜΑΚΗ …
ΤΑ ..ΚΑΝΤΑΙΦΙΑ..
Φαντασθείτε αδέρφια 21 τέτοια κομμάτια..κανταίφια΄!!!
Έχουμε ξαναμιλήσει , αγαπημένοι μου φίλοι , για τον σχωρεμένο πια , Ασημάκη Ταράτσα , απ' τις Καρούτες , που για πολλά-πολλά χρόνια ήταν απ' τις...δεσπόζουσες φυσιογνωμίες της Λιδορικιώτικης ζωής .
Μέτριο ανάστημα , λιγόσαρκος αλλά σκληραγωγημένος και...σκληροδουλεμένος , ο Ασημάκης , είχε κάμποσα ζωντανά , γίδια μάλλον , τα τσοπάνευε μοναχός του , ήταν βλέπεις και..μπεκιάρης , αλλά πως τα κατάφερνε , πως τα..βόλευε , τις περισσότερες ώρες τις πέρναγε στο Λιδορίκι , και κυρίως εκεί..γύρω απ' τη Βαθειά , συντροφιά του ; ..μια μπουκάλα μπύρα , συνήθως ή και ..ούζου , ( για να κάνει καμιά..εντριβούλα έλεγε ) και έπαιζε και..βουβή μουσική , μ'ένα δικό του , εντελώς περίεργο τρόπο και...όργανο .
Έβαζε τις ανοιχτές παλάμες του τη μια κοντά στην άλλη , ακουμπώντας το μικρό δαχτυλάκι της μιας στον αντίχειρα της άλλης , έτσι ανοίγωντας τα δάχτυλά του και βάζοντας τον πάνω αντίχειρα στο στόμα του , δήθεν σαν ..όργανο , έπαιζε..κλαρινο..φλογέρα , βγάζοντας με το στόμα ένα ..περίεργο ..μουγγριτό , που υποτίθεται πως ήταν μουσική..κλαρίνου..
Οι ..φιλόμουσοι και το..φιλοθεάμον κοινό , της Βαθειάς , και φυσικά οι συνήθεις..ύποπτο..ζευζέκηδες , του χώρου , φυσικά και έκαναν..Πάσχα , γιατί η πλάκα δεν είχε τελειωμό , αλλά κι' αν ..χαλάρωνε λίγο η κατάσταση , όλο και κάποιος βρισκόταν να ρίξει..λάδι στη φωτιά , για να ..φουντώσει..
Αμέτρητες οι ιστορίες του φίλου μας του Ασημάκη , και με..ποικιλία θεματολογική , ό,τι πιο απίθανο μπορείτε να φαντασθείτε , ήταν..παιχνιδάκι για το φίλο μας , σωστός..πεχλιβάνης , μόνο..σίδερα δεν ..μάσαγε , κατά τα άλλα..ξεπάστρευε τα..πάντα , όπως λέμε..έτρωγε τα πάντα..πλην..ανθρώπων , με προτίμηση στα..ωμά ..φυσικά προϊόντα , κρέατα , πουλερικά (..κότες , καρακάξες κλπ ) έστω και..ακαθάριστα , με τα ..φτερά τους ..βέβαια και τα..μαγειρεμένα δεν τα παραμέραγε , κι' αυτά τα..βόλευε..ο καλός ο..μύλος βλέπεις..
Να σας δώσουμε όμως μερικά χαρακτηριστικά του στοιχεία , έτσι για να'χετε μια..εικόνα του , όπως είπαμε ήταν μάλλον λιγόσωμος , γύρω στο 1.70 , ξερακιανός , με ροδοκόκκινο , λιοκαμένο πρόσωπο , και καλογυμνασμένο , απ' τη δουλειά , σώμα , ενδυματολογικά είχε εντελώς δικό του..στυλ , είχε προτίμηση , και είχε καθιερώσει το στυλ-μιλιτέρ , φορώντας πάντα , στρατιωτικές αρβύλες , 3-4 νούμερα μεγαλύτερες , για τους...κάλους , λυτές , χωρίς ..κορδώνια , και απροσδιορίστου , λόγω..λάσπης , σκόνης και..λεκέδων , χρώματος , μάλλινη πλεχτή μπλούζα-φανέλα , παντελόνι εργατικό , ντρίλινο ή κάτι παρόμοιο , αλλά το ..χαρακτηριστικό του , ήταν η χακί στρατιωτική του χλαίνη , που φυσικά ήταν κι' αυτή..μοντελάκι , ποικιλό..χρωμο , αλλά..μοναδική , γιατί ήταν πολλαπλής ..χρήσεως , μάλιστα όπως το διαβάζετε , ήταν μια συνηθισμένη μεν στρατιωτική χλαίνη , αλλά με τις..μετατροπές που της είχε κάνει ο Ασημάκης , ήταν ένα..σπάνιο ..εργαλείο...θα σας εξηγήσω πιο κάτω..
Τη χλαίνη του λοιπόν τη φορούσε ...μάγκικα , κατά τα παλιά..κουτσαβακίστικα πρότυπα , όχι βέβαια για...μαγκιά , όοοχι , αλλά για πρακτικούς λόγους , φορούσε λοιπόν μόνο το δεξί μανίκι , και το αριστερό , που..κρεμόταν , το 'χε κάτω-κάτω δεμένο με σκηνή , κάνοντάς το κάτι σαν ..σακούλα , και μέσα εκεί λοιπόν , αποθήκευε , όλα τα..τροφίματα , που τον φιλεύανε , ένα κομμάτι τυρί , ψωμί , ντομάτες , κρεμμύδια , κομμάτια κρέας , κεφαλάκια αρνίσια , ωμά..φυσικά , κι' ότι άλλο φαγώσιμο βάλει ο νους σας , τα 'ριχνε μέσα , και όταν πείναγε έβαζε το δεξί του χέρι , που κράταγε φορεμένη και τη χλαίνη , κι' έβγαζε ότι ..τράβαγε η όρεξή του , τόοοοσο απλά...
Οι εξωτερικές τσέπες της χλαίνης , είχαν κι' αυτές το..ρόλο τους , εκεί ήταν το...κελάρι , όλο και κάποια μπουκάλα αναπαυόταν μέσα , χωρίς βέβαια να αποκλείεται και η ..αποθήκευση φαγώσιμων , απ' όλα είχε ο μπαξές , που λέμε ...και το θέαμα , την ώρα του φαγητού , όπως καταλαβαίνετε , ήταν...απερίγραπτο , ανεπανάληπτο , ΜΟΝΑΔΙΚΟ , αλλά διατί να το..κρύψωμεν όμως , όχι και..ιδιαιτέρως..ορεκτικό ..τέλος πάντων..
Ο φίλος μας λοιπόν , κατά καιρούς παρουσίαζε καινούργια..κόλπα και..χούγια , μια περίοδο , και..μακριά-μακριά , μάλιστα , το 'χε ..γυρίσει στα ..στοιχήματα , μάλιστα , βλέπετε το κράτος δεν είχε ακόμα ..φροντίσει να λύσει το πρόβλημα των..τζογαδόρων , και άρχισε λοιπόν κάθε μέρα , σχεδόν , να στοιχηματίζει με όποιον του τύχαινε , μόνο που τα στοιχήματα γίνονταν πάνω σε συγκεκριμένο ..είδος , σχεδόν πάντα σε..φαγώσιμα .
Μια μέρα έβαλε στοίχημα να φάει ένα καφάσι μανάβικο , μήλα , όχι..τελαράκι , απ' τα σημερινά , αλλά καφάσι , απο 'κείνα τα..βαθειά , το στοίχημα το 'βαλε με το Λάκη τον Πάζα και τον Μποβιατσογιώργο , αν θυμάμαι καλά , του καθαρίζανε , δήθεν , τα μήλα κι' ο Ασημάκης τα..καταβρόχθιζε , βέβαια του κάνανε και..ζαβολιές , που και που του καθαρίζαν και καμιά πατάτα , λες και δεν θα το καταλάβαινε ο Ασημάκης , αυτός την δάγκωνε καλά-καλά , γύρναγε και τους έλεγε..ετούτ' είνι..πατάκα , αλλά δεν πειράζ' , ου καλός ου μύλους τ' αλέθ' ..ούλα , και..συνέχιζε , και φυσικά κέρδιζε και το ..χρήμα , γιατί στο στοίχημα έμπαινε και..χρήμα...
Ένα πρωί , ο Ασημάκης ήρθε στην Τράπεζα για να κόψει διατακτική για ζωοτροφές , με τη χλαίνη , με τη γκλίτσα κι' όλα τα...αξεσουάρια του , μας είπε τα σχετικά του , και τελειώνοντας έριξε και τη..σπόντα του , απευθυνόμενος σε μένα :...Ξάδιρφι , θα ..βάλουμ' κανα..στοίχ'μα ; ..Και δε βάζουμε του απάντησα , γελώντας , και ξέροντας το..χούι του , ιντάξ' μ' απαντάει , τι ώρα σχουλάτι ; του απάντησα , και αμέσως έκλεισε η ..συμφωνία , θα με περίμενε το μεσημέρι , μετά το σχόλασμα στ' Αλωνάκι , στο Θανάση το Φαλίδα , για να βάλουμε στοίχημα κανταίφια...
Εγώ βέβαια , με τη δουλειά , το ξέχασα τελείως το ...ραντεβού , αλλά περνώντας απ' τ' Αλωνάκι , για να πάω σπίτι , ακούω...ξάδιρφι...ξάδιρφι..ήταν ο Ασημάκης κάτω απ' τον ίσκιο μιας μουριάς και..περίμενε το..θύμα , εμένα δηλαδή , προς στιγμήν κοντοστάθηκα , το 'χα ήδη ξεχασμένο , αλλά τι να κάνω , που με φώναζε , παρέα μου ήταν και δυο συνάδελφοι που πήγαιναν για φαγητό στον Τσελεμεντέ , πάμε , μου λένε , θα γίνει..χαβαλές , άλλο που δεν ήθελα και γω , και..τραβήξαμε για το ζαχαροπλαστείο ...
Εδώ όμως φίλοι μου πρέπει να σας πω , πως όλα αυτά γίνονταν την δεκαετία του '60 , εν...Λιδορικίω φυσικά , και εν..μηνί ΙΟΥΛΙΩ , ντάλα μεσημέρι με ..σαράντα υπό σκιάν , ο ιδρώτας έτρεχε ποτάμι , κι' εμείς το...χαβά μας , πως λέμε τα..παιδία ..παίζει ..
Στρωνόμαστε λοιπόν κάτω απ' τη μουριά , οι συνάδεφοι , ο Ασημάκης κι' εγώ , και άρχισαν να μαζεύονται και οι..συνήθεις..χαβαλο..περίεργοι , για να κάνουν χάζι , ξεκινήσαμε πρώτα-πρώτα , με το στοίχημα , ο Ασημάκης έπρεπε να φάει μισό ταψί κανταίφια , όπως το διαβάζετε , μάλιστα μόνος του έκανε την πρόταση : Μ'σό...νταβά..κανταίφια και ένα..κατοστάρ’κου , το έπαθλο...κάποιος απ΄την παρέα πρότεινε ένα ..νταβά , αλλά ο Ασημάκης ήταν ..σταθερός , μ'σό..νταβά κ' ένα..κατουστάρ'κου...η συμφωνία έγινε και το στοίχημα...μπήκε...
Για να έχετε και ..πλήρη εικόνα της..κατάστασης , σας αναφέρω πως ου..μ'σός νταβάς , έχει 21 κουμάτια κανταίφια , για ..σκεφτείτε το , Σαράντα υπό..σκιάν , ντάλα μεσημέρι και να φας 21 κανταίφια , γίνεται ; εμ...δεν..γίνεται , κι' όμως..έγινε !!!
Έφερε ο σχωρεμένος ο Θανάσης το..πράμα , τα 21 κανταίφια , έφερε κ' ένα δίσκο με..νερά , ο Ασημάκης βέβαια δήλωσε ...ρητά :...νιρό δε...θέλου..., έφερε και ένα κουταλάκι κι' ένα πηρουνάκι , το κουταλάκι για το...σιρόπι , καθίσαμε όλοι ολόγυρα , εν τω μεταξύ είχαν μαζευτεί κι' άλλοι , σχεδόν περισσότεροι απ' τα...κανταίφια , και δόθηκε το..εναρκτήριο..σύνθημα , κι' ο Ασημάκης άρχισε το..κανταιφο..φάγωμα , ήρεμα - ήρεμα , αργά-αργά , και...σταθερά ..
Εγώ όμως ..χοροπάταγα , ξέροντας τι σημαίνει ..κανταίφι , ..πραγματικό..μολύβι , νοιώθοντας την αφόρητη ζέστη , και φέρνοντας στο μυαλό μου..διάφορες ..σκηνές , π.χ. τελειώνοντας το..φαγοπότι και φεύγοντας για Καρούτες μέσα στη ζέστη , να πάθει τίποτα ο Ασημάκης και θα 'χω το κρίμα στο λαιμό μου..με' πιασε κρύος ιδρώτας , πάγωσα , όλα αυτά που σκέφτηκα πέρναγαν σαν ..ταινία μπροστά στα μάτια μου , είχα αφαιρεθεί τελείως..σκεφτόμουνα όλα αυτά , γυρνάω κοιτάζω τον Ασημάκη , τον βλέπω μια...χαρά , τσάκιζε τα κανταίφια..με..ρυθμό και ..τάξη , σιρόπια όχι , μάλιστα τα..τίναζε , κι' όταν ο Χρήστος ο Μουστάκας , ο συνάδελφος , του πρόσφερε..νερό , ο Ασημάκης απάντησε : ουόχι..νιρό δε..πίνου , γιατ' θα...φουσκώσ΄νι τα ..κανταίφια , σωστός..μελετημένος !!
Εγώ όμως απ' τη μεριά μου , πέρναγα ..δύσκολες στιγμές , έβλεπα τα ..οράματα που σας είπα πριν , κι' άρχισα να νοιώθω πολύ-πολύ..άσχημα , είχα ήδη αρχίσει να αισθάνομαι..ένοχος , για κάτι που φυσικά δεν είχε..ακόμα γίνει , εν τω μεταξύ ο ιδρώτας όλων μας , και του Ασημάκη φυσικά , έτρεχε..ποτάμι , μόνο που ο δικός μου ήταν...κρύος , απ' το..φόβο μου , για το τι θα γινόταν ..μετά...
Ο..νταβάς , εν τω μεταξύ , άδειαζε , κοίταζα τον Ασημάκη , τον έβλεπα μια ..χαρά , αλλά σκεφτόμουνα το...μετά , τι θα γένει μετά , φεύγοντας για ..Καρούτες , κι αν πάθει κάτι , ποιός θα φταίει ; εγώ φυσικά , τότε μίλησα στον Ασημάκη , που συνέχιζε..ατάραχος , Ασημάκη , δεν πειράζει , σταμάτα , το κέρδισες το στοίχημα , σταμάτα ...
Αυτός συνέχιζε ήρεμα - ήρεμα , κανταίφια είχαν πια μείνει ελάχιστα , κι' αντί να ιδρώνει ο ..Ασημάκης , ..ίδρωνα εγώ , του ξαναμίλησα , πιο..πειστικά , εντάξει Ασημάκη , κέρδισες κι' έβγαλα και το κατοστάρικο , πάρτο , του είπα , αλλά αφού τον είδα που δεν σταμάταγε , αναγκάστηκα να του εξηγήσω το λόγο , αλλά αυτός τίποτα..
Κάποια στιγμή ..σώθηκαν τα κανταίφια , ο Ασημάκης ..θριαμβευτικά..τσάκωσε και το..κατοστάρικο , εγώ όμως..καθόμουνα σ' αναμμένα κάρβουνα , το μυαλό μου ..εκεί , στο ...μετά , οπότε αναγκάστηκα να του μιλήσω ..ανοιχτά πια , βρε Ασημάκη , αισθάνεσαι καλά , νοιώθεις καλά , θα μπορέσεις να πας στο χωριό ; πως αισθάνεσαι ; Εκείνος έβαλε το κατοστάρικο στην τσέπη , ήρεμε - ήρεμα , και απαντώντας στην ερώτησή μου αν αισθάνεται καλά , μου απάντησε :..Ωρε..νια χαρά είμι , να κοίτα , και χάιδεψε την κοιλιά του , τήρα ..κλουπακάει , βάζουμι αλλ' ν' ένα...στοίχ΄μα ; και τότε αδέρφια έπεσα εγώ...ξερός , ο δε Ασημάκης ξεκίνησε στο καταμεσήμερο για τις Καρούτες , όπου έφτασε μια χαρά , εμένα βέβαια , μέχρι την άλλη μέρα που τον ξαναείδα , ακμαίο και..δυνατό , η ψυχή μου πήγε χίλιες φορές στην ..κούλουρη , αλά τέλος..καλό , όλα ...καλά , ο καημένος ο Ασημάκης , γλύτωσε απ' τα...κανταίφια , έζησε αρκετά χρόνια μετά και χάθηκε , ξαφνικά , βρήκε τραγικό..θάνατο..τον βρήκανε πνιγμένο στη λίμνη μετά από…μήνες .
Θεός σχωρέστον , το φίλο τον Ασημάκη , κάποια άλλη φορά θα πούμε για άλλα κατορθώματά του...
Πιθανές άγνωστες..λέξεις : Κλουπακάω , ρήμα που σημαίνει πως κάτι είναι μισο..άδειο , κάνει θόρυβο μισο..άδειου .
Μετά την ταβέρνα του Λούκα Παπαπαναγιώτου , ήταν το ξυλουργικό εργαστήριο , του Σπύρου Καλλιαντέρη και πίσω , αρκετά πιο πάνω το σπίτι του , απ’ την κάτω μεριά δε του δρόμου είναι η εκκλησία του Αγ. Αθανασίου , ο..Αι Θανάσης , όπως τη λέγαμε , εκεί στον περίβολο ήταν κάποια εποχή και Λιδορικιώτικο νεκροταφείο . Η εκκλησία απ’ό,τι γνωρίζουμε έγινε με δαπάνη του Θανάση Πίτσιου για να καλύπτει τις ανάγκες των κηδειών , αφού η εξόδιος ακολουθία ψελνόταν εκεί και συνέχιζαν για το νεκροταφείο .
Μετά το Καλλιαντεραίϊκο ήταν τα Γκομοζαίϊκα σπίτια και μαγαζιά . Σο ισόγειο του κτηρίου , που ήταν αρκετά μακρύ , στεγάζονταν το μαγαζί και οι αποθήκες του εμπορικού , που ήταν το μεγαλύτερο στο χωριό μας και εξυπηρετούσε όλη την Επαρχία , σε ‘ολα σχεδόν τα είδη …Όλη τη μέρα έβλεπες ζώα να περιμένουν για φόρτωμα των διαφόρων ειδών που τα μετέφεραν στα γύρω χωριά , και όταν λέμε γενικό εμπόριο , ξεκινάμε από όλων των ειδών τα τρόφιμα , υφάσματα , οικοδομικά υλικά και ΄.τι άλλο μπορεί να βάλει ο νους σας , πολυκατάστημα δηλαδή ..γνωστό σε όλο το Νομό ..δυστυχώς δεν έχουμε καμία φωτογραφία , έτσι για να πάρετε μια …γεύση ..
Το μαγαζί το κουμαντάριζε ο Σάκης Γκομόζιας και είχε δύο μόνιμους υπαλλήλους , τους : Γιώργο Δημητρακόπουλο και Θόδωρο Παπαπαναγιώτου και αργότερα και τον Θόδωρό Πριμάλη . Ο Σάκης ήταν κοινωνικός , γελαστός και περνούσε όλη τη μέρα του στο μαγαζί πίσω απ’ το γκισέ , συμμετείχε όμως σε όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις και εκδρομές .
Ο Σάκης Γκομόζιας δεξιά , με τον Γιάννη Δημολά σε κάποια πρωτομαγιάτικη εκδρομή στην άχτιστη ακόμα Πεντάπολη …
Λίγο πιο πάνω , πάντα στο αριστερό μέρος του δρόμου , έφτιαξε , γύρω στο 1930 , ένα πολυτελέστατο σπίτι , ο Θανάσης Μπήλιος , που τότε γύρισε απ’ την Αμερική και ακριβώς δίπλα του ο Κώστας Φαλίδας , κι’αυτός από Αμερική .
Το πρώτο είναι του Μπήλιου και το επόμενο του Φαλίδα . Ο Μπήλιος στο ισόγειό του είχε ανοίξει εμπορικό κατάστημα
Ο αείμνηστος Θαν. Μπήλιος , που ήταν λίγο βαρύς και λιγομίλητος , σε αντίθεση με τον Σάκη Γκομόζια
Το κατάστημα του μπάρμπα Θανάση με τους πελάτες του …
Χρόνια μετά απ’ το κλείσιμο του μαγαζιού , που μετά το θάνατο του μπάρμπα Θανάση το κράτησε για κάμποσο καιρό η γυναίκα του , ο μοναχογιός τους ο Γιώργος ξήλωσε όλα τα πρόσθετα που είχαν γίνει στο ισόγειο για το μαγαζί και αποκαλύφθηκε ένας υπέροχος χώρος , με χτιστούς πέτρινους θόλους και βέβαια έγινε πλέον σπίτι . Στο πίσω μέρος του σπιτιού υπήρχε αυλή και χώρος για περιβόλι , υπήρχε δε και ένα ωραίο πηγάδι , όπως δείχνει και η παρακάτω φωτογραφία της αείμνηστης Μαρίας Μπήλιου .
Προχωρώντας προς το κέντρο του χωριού , και λίγα μέτρα πιο πάνω , αλλά στο δεξιό μέρος του δρόμου , υπήρχε το τσαγκάρικο του μπάρμπα Παναγιώτη Καραγκούνη , στο παλιό κτίσμα που υπάρχει δίπλα στο καινούργιο μαγαζί .
Μετά το θάνατο του μπάρμπα Παναγιώτη , το τσαγκάρικο έκλεισε και στο κατάστημα άνοιξε μαγαζί , εμπορικό , ο ένας απ’ τους γιους του ο Κώστας , ‘οπως δείχνει και η φωτογραφία της ταμπέλας . Σήμερα το μαγαζί έχει επεκταθεί και είναι ένα μεγάλο σύγχρονο ..πολυκατάστημα , που μπορείς να βρεις ό,τι τραβάει η ψυχή σου .
Συνεχίζοντας το δρόμο μας , μετά το Καραγκουναίϊκο μαγαζί , λίγο πιο πάνω , ήταν η έδρα του μπάρμπα Γιάννη Μποβιάτση , του αυτοκινητιστή ,που είχε και λεωφορείο αλλά και ταξί , το περιβόητο “ Φορτάκι “ με το οποίο ..” όργωνε “ τους κατσικόδρομους της περιοχής μας . Ο μπάρμπα Γιάννης είχε μπόλικα παιδιά , συγκεκριμένα τέσσερα παιδιά και τρία ..κορίτσια , και απ’ τα αγόρια τα δύο ασχολήθηκαν με τη δουλειά του πατέρα τους , ο Γιώργος και ο Νίκος , που ήταν και μεγαλύτερος .
Ο αείμνηστος μπάρμπα Γιάννης, με τη Σεβρολέτα του , έξω απ’ την εκκλησία μας , τη Ζωοδόχο Πηγή .
Ο Γιώργος Μποβιάτσης καμαρώνει μπροστά στο οικογενιακό τους λεωφορείο των 18 θέσεων μ που είναι αραγμένο απέναντι ακριβώς απ’ το σπίτι τους , μπροστά στο Παλουκαίϊκο .
Δεκαετία του ‘50 , ο Νίκος Μποβιάτσης μπροστά στο ίδιο αυτοκίνητο
Ο Γιώργος αργότερα με το 24ρι
Ακριβώς δίπλα απ’ το Μποβιατσαίϊκο σπίτι , υπήρχε το σαγματοποιείο , το σαμαράδικο των αδελφών Θανάση και Χρήστου Παλούκη , που κατάγονταν απ’ το Δωρικό ( Σεβεδίκο ) . Κύρια δουλειά τους η κατασκευή και επισκευή σαμαριών , αλλά και κρασοβάρελων , τυροβάρελων και άλλων ξύλινων σκευών ( βαρέλες , μπαρδάκες κ.λ.π ) .
Ο αείμνηστος Χρήστος Παλούκης σε ώρα εργασιας …
Έξω απ’ το Παλουκαίϊκο μαγαζ ί , υπάρχουν ακόμα 1 ή 2 σιδερένιοι κρίκοι , που είναι “ μπηγμένοι “ στον τοίχο , οι οποίοι χρησίμευαν στο να δένουν εκεί τα ζώα που χρειάζονταν πετάλωμα , γιατί οι αδελφοί Παλούκη ήταν και πεταλωτήδες .
Ακριβώς απέναντι απ’ το Παλουκαίϊκο , στο δεξιό μέρος του δρόμου , ήταν το σπίτι του Βασίλη Καραμήτσου , στο ισόγειο του οποίου ο αείμνηστος μπάρμπα Βασίλης, είχε ανοίξει κατά καιρούς πολλά και διάφορά μαγαζιά , από..γιαουρτάδικο και παγωτατζίδικο μέχρι ποδηλατάδικο , γι’αυτά όμως θα μιλήσουμε ένα άλλο βράδυ..
Ο αείμνηστος Βασίλης Καραμήτσος
Έφτιαχνε εξαιρετικό γιαούρτι και παγωτό , είχε και γλυκά , κυρίως σάμαλι και κουραμπιέδες , μου βέβαια τα έπαιρνε έτοιμα και φυσικά είχε και πρακτορείο εφημερίδων και περιοδικών . Αργότερα μεταφέρθηκε στη Βαθιά , στο ισόγειο του σπιτιού του Γιώργου Πέτρου , του Τσάρου όπως τον λέγαμε και στη συνέχεια πήγε πιο πέρα , ΄στην πλατεία σε ιδιόκτητο μαγαζί , όπου και έμεινε μέχρι που πήρε σύνταξη .
Λίγο πιο πέρα , στην άκρη της πλατείας , υπήρχε το περίπτερο , του Γιώργου Αρβανίτη , και ο αείμνηστος ο Γιώργος Αρβανίτης συνήθιζε να κάνει πλάκες απ’ το τηλέφωνο , μια τέτοια πλάκα έχει μείνει στην ιστορία και αξίζει να τη μάθετε …
Ο ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ , Ο ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΣ , ΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ ΚΑΙ ΤΟ..ΓΙΑΟΥΡΤΩΜΑ ..
Ο αξέχαστος , μπάρμπα Βασίλης ο Καραμήτσος είχε το μαγαζί του , τα τελευταία χρόνια , στη Βαθειά εκεί που είναι τώρα η ταβέρνα του Βασίλη , λίγο παραπέρα , 15-20 μέτρα , ήταν το περίπτερο του Γιώργου του Αρβανίτη , κι' οι δυο μακαρίτες τώρα , κι' έτσι ο Γιώργος είχε άμεση οπτική..επαφή με το μαγαζί , κι' έβλεπε καλά-καλά το τηλέφωνο του μπάρμπα Βασίλη .
Ο σχωρεμένος ο Γιώργος , κλεισμένος ώρες μέσα στο περίπτερο είχε βρει ένα τρόπο να περνάει την ώρα του , εκτός βέβαια απ' τις...εκατοντάδες αναφορές , που έκανε καθημερινά σε διάφορες Κρατικές Υπηρεσίες , έπαιρνε καθημερινά διάφορα τηλέφωνα στο χωριό και έκανε πλάκα...
Ένας λοιπόν απ' αυτούς , ήταν κι' ο Καραμήτσος , ο Αρβανίτης παρακολουθούσε τις κινήσεις του , μόλις λοιπόν έβγαινε απ' το μαγαζί , για κάποια δουλειά , τον έπαιρνε στο τηλέφωνο , το άφηνε να χτυπάει μέχρι να δει τον Καραμήτσο να το σηκώνει , πράγματι ο μπάρμπα Βασίλης , ακούγοντας το τηλέφωνο έμπαινε στο μαγαζί , και έτρεχε να το προλάβει , μόλις όμως το σήκωνε , το τηλέφωνο αυτόματα έκλεινε...
Κι' αυτό δεν γινόταν μια φορά , γινόταν καθημερινά και συνεχώς , άπειρες φορές , είχε βρει ο Γιώργος παιχνίδι να παίζει , και το φχαριστιόταν , απ' την άλλη μεριά είχαν σπάσει τα νεύρα του μπάρμπα Βασίλη , που έσπαγε το κεφάλι του να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει , τι γίνεται με το τηλέφωνο .
Κάποια μέρα όμως υποψιάστηκε τι μπορεί να συμβαίνει , ίσως και να του σφύριξε κάτι , κάποιος , όταν άρχισε , λοιπόν , το καθημερινό του παιχνίδι ο Γιώργος , πήγε την πρώτη φορά , σήκωσε το τηλέφωνο , που φυσικά , αμέσως έκλεισε , επειδή όμως ήταν σίγουρος πως θα τον ξαναπάρει , πήρε ένα μεγάλο γιαούρτι και όσο ο Γιώργος προσπαθούσε να τον ξαναπάρει προχώρησε προς το περίπτερο , και καθώς ο Γιώργος περίμενε να χτυπήσει το τηλέφωνο και να τρέξει ο Καραμήτσος , τον βλέπει ξαφνικά μπροστά του με το γιαούρτι στο χέρι , το οποίο φυσικά του το πέταξε στα μούτρα , βγάζοντάς τον..ασπροπρόσωπο...
Έτσι λοιπόν σταμάτησε το..τηλεφωνοπαίχνιδο του Γιώργου , βέβαια ο μακαρίτης έκανε και άλλες πλάκες , επιδιδόταν και σε άλλα..ευγενή σπορ , αλλά γι'αυτά θα μιλήσουμε μια άλλη φορά..…..Κ.Κ.-
Απέναντι απ’ το Καραμητσαίϊκο σπίτι , στο δεξιό μέρος του δρόμου είχε μαγαζί ο πρωτοξάδελφός μου Γιώργος Σπύρου Καψάλης , και εκτός όλων των άλλων ενοικίαζε , αν θυμάμαι καλά , και ποδήλατα , δυστυχώς όμως ήταν άτυχος γιατί σκοτώθηκε νέος σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα πάνω απ’ την Άμφισσα .
Συνεχίζοντας προς Αλωνάκι , συναντάμε στο δεξιό μέρος του δρόμου , το περίφημο εστιατόριο “ Ο ΤΣΕΛΕΜΕΝΤΕΣ “ του Δημ.Βούλγαρη , που το δούλευε μαζί με τη γυναίκα του Σοφία .
Ο αξέχαστος “ Τσελεμεντές “ , Δημ. Βούλγαρης κατά κόσμον στην κουζίνα με τη κυρά Σοφία .
Ο τσελεμεντές , είχε φίλοι μου τη δική του ιστορία στη Λιδορικιώτικη ζωή ,αλλά περισσότερα στο επόμενο
Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι …..
Καλό σας ξημέρωμα …Κ.Κ.-
No comments:
Post a Comment