Απ’ το βιβλίο “ Γεωργικά της Ρούμελης “ του Δωριέα ( Αρτοτινού ) λαογράφου Δημ. Λουκόπουλου .
- 5 -
Για να φυτέψεις αμπέλι ξεστρεματίζεις τον τόπο πρώτα , τον δένεις με δέματα , όταν είναι πλαϊνός και κατάπατα στο αμπέλι χτίζεις και σφεντόνα . Έτσι μεράζεις το αμπέλι σε γράνε ή ζαγάδες . Κι’ ακούς έπειτα η απάνω γράνα ή η μεσιανή γράνα , ή η πατινή γράνα . Λάκκος , το στατώτερο μέρος . Γρανούλα , η μικρή η γράνα .
Το Φλεβάρη μήνα πας σ’ οποιοδήποτε αμπέλι τύχει να κλαδεύουν , και διαλές τα φυτάδια , τις πιο γερές πιανούμενες δηλαδή βέργες από καλά τα είδη τα κλήματα . Τις κάνεις δεματούλες , και τις χώνεις στο ξεστρεμάτισμα , για να διατηρούνται χλωρές .
Το θεριστή το μήνα , βαράει ο γεωργός και το κάνει όλο γουβιά το ξεστρεμάτισμα .
Γουβιά είναι βαθιοί λάκκοι , ως ένα μέτρο , που μοιάζουν το ίδιο σαν τάφοι μικρών παιδιών . Και το μάκρος τους είναι ένα μέτρο . Και βλέπεις τάφος εδώ , τάφος παρέκει , μισό μέτρο ο ένας απ’ τον άλλο μακριά . Όλο τάφοι σε ίσια γραμμή , που τη χαράζει τεντώνοντας ένα σκοινί .
Στην κάθε μια άκρη του γουβιού φυτεύει κι από μια βέργα ο αμπελουργός . Το δυσκολότερο , μα και το πιο καλύτερο φύτεμα είναι αυτό . Αν θέλεις όμως να φυτέψεις δίχως πολύν κόπο , ανοίγεις τρύπα βαθιά εδώ , οιτρύπα ένα μέτρο παραπέρα …Τρύπες μια γραμμή ίσια πέρα , όπως διευθύνει το τεντωμένο σκοινί . Μια δεύτερη γραμμή τρύπες απέχει ένα μέτρο απ’ την πρώτη . Όλο γραμμές λοιπόν από τρύπες γίνονται απ’ τη μια ως την άλλη άκρη του αμπελότοπου . Έπειτα χώνεις κι’ από μια βέργα σε κάθε τρύπα , το χοντρό της κάτω , το λιανό της απάνω , ρίχνεις χώμα , το πατάς με το πόδι και πάει λέοντας .
Για να προδέψει όμως η φυτειά , χρειάζεται και βολάρισμα ύστερα απ’ το φύτεμα . Βολαρίζω ( που υποθέτω πως είναι παραλλαγμένο το βωλαρίζω ) θα πει κάνω κανονικό σκάψιμο . Σκάβω απ’ άκρη σ’ άκρη το νιοφυτεμένο αμπέλι για να σπάσουν οι βώλοι και να σιάξουν τα χώματα .
Τα δυο τρία πρώτα χρόνια το αμπέλι το ονομάζουν φυτειά , την πρώτη χρονιά βγάζει μόλις δυο τρία φυλλαράκια το κάθε κλήμα του , δείγμα πως ριζόπιασε . Το δεύτερο το χρόνο του κάνει γενναίο σκάψιμο ο αμπελουργός , προοδεύει το αμπέλι . Το χινόπωρο φαίνεται δω κι εκεί ο καρπός του . Σταφυλάκι στο ένα κλήμα , σταφυλάκι στ’ άλλο . Κάρπισε λεν τότε .
Την τρίτη χρονιά το καλλιεργεί πιο καλά , και δε σκάβει μονάχα το αμπέλι , παρά μπήγει και παλούκια και στερεώνει τα κληματάκια , μην τύχει και στραβώσουν . Φουρκώνω τη φυτειά το λεν αυτό . Έτσι λοιπόν σιγά σιγά και με το χρόνο προοδεύει τ’ αμπέλι και καρπίζει για καλά . Το κλήμα ζη πολλά χρόνια και γι αυτό , τα τριάντα με σαράντα χρόνια του περνώντας , είναι μόλις στην ακμή του το αμπέλι . Υστερότερα τσακάει , που λεν , δηλαδή αρχίζει να γεράει . Ξηραίνονται δω κει αδύνατα κλήματα και θέλει να μπουν άλλα στη θέση τους . Πολλοί τα παρατάνε απεριποίητα τα παλιάμπελα και τα παράτησες , γίνονται ακλαδιές . Η ακλαδιά αμπέλι δεν ξαναγίνεται , παρά να ξεριζώσεις τα παλιά και φυτέψεις καινούργια κλήματα , κι αυτό κάνουν όσοι θέλουν να μη μείνουν δίχως αμπέλι, κακό πράμα αυτό για τους γεωργούς που αποτραβιόνται μανάχα απ’ τη γης ..
Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι …….
No comments:
Post a Comment