ΠΩΣ ΜΠΗΚΕ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΤΟ ΛΙΔΟΡΙΚΙ

     Για  να  μαθουν  φίλοι  μου οι νεότεροι και φυσικά να..θυμηθούν   οι  παλιότεροι , την ιστορία  εξέλιξης  του  χωριού  μας ,  δημοσιεύουμε  σήμερα , το ιστορικό  της  εγκατάστασης του ηλεκτρικού  ρεύμαατος  στο  χωριό  μας , που  όπως  θα  δείτε δεν  έγινε  ααπο  Λιδορικιώτη επιχειρηματια  αλλά  απο  άλλον  Δωριέα  όμως .
   Ακολούθως , δημοσιεύουμε  και  όλα τα..σχετικά " παραλειπόμενα "που είναι  απαραίτητο να   γνωρίζετε για  να  αποχτήσετε.." σφαιρική  εικόνα  και..άποψη ", δώστε πάντως  λίγη  προσοχή στο  πως  και στην  περίπτωση αυτή  " μπερδεύονταν " τα  πολιτικο..κομματικά  και δεν  άφηναν , ως ..συνήθως ΤΙΠΟΤΑ  ΝΑ  ΠΑΕΙ  ΜΠΡΟΣΤΑ...

 

Λιδορίκι δεκαετία  του '30 , το  Κοινοτικο Συμβούλιο του χωριο΄τ  μας , στην  πρώτη επαφή  με τον  Γρανιτσιώτη Επιχειρηματία Παν.Αθαν. Καραλίβανο , που ενδιαφερόταν για  να  βάλει  το  ηλεκτρικο  ρεύμα  στο  Λιδορίκι . Από  αριστερά Ηλ.Κάγκαλος ( Βζωνολιάς ) Αλέκος Κάππος , Παν, Καραλίβανος , Κων. Πανάγος , Παν.Καλαπτσής  και  Γ.Ταμβάκης 

 

   ΕΤΣΙ   ΓΙΑ   ΝΑ...ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ ...

   Απ' το " ΛΙΔΩΡΙΚΙ " , αριθ.φύλλου 15 -Φεβρουαρίου 1983 , δανειζόμαστε μιά σχετική επιστολή -συνέντευξη του επιχειρηματία Αθηνών , Παν.Αθαν.Καραλίβανου , απ' τη Γρανίτσα που αναφέρεται στη..ανάμειξη του αδερφού του Ιωάννη , στην..ηλεκτροδότηση του χωριού μας , θα πρέπει δε να αναφέρουμε , εδώ , πως ο αείμνηστος Ιωάννης Αθαν .Καραλίβανος ήταν Διευθυντής της Α.Ε " ΡΑΠΤΕΜΠΟΡΙΚΗ " , Σταδίου 47 β , από το 1937 . Αλλά ας δούμε τι είπε ο ίδιος στο ΛΙΔΩΡΙΚΙ το 1983 : 

   " Το 1937 στο εμποροραφείο μου στη στοά Ορφανίδου , ήρθε το Κοινοτικό Συμβούλιο του Λιδωρικίου , γιά να συζητήσει με τον Λαβίδα , που είχε πρόθεση να κάνει τον ηλεκτροφωτισμό του Λιδωρικίου . Βλέποντας όμως , πως ο Λαβίδας δεν προωθούσε την υπόθεση τους είπα πως θα το φτιάξω εγώ .

   Από τότε άρχισε μιά ιστορία που μου στοίχισε , όχι μόνο μιά περιουσία - γιά την εποχή εκείνη - αλλά και μιά συνεχή φασαρία , γιά να αντιμετωπίσω τον πόλεμο και τις μικρότητες των διαφόρων , που δεν περιορίστηκαν στο να μην εκτιμήσουν την προσφορά μου , αλλά μου έκαναν και συνεχείς επιθέσεις , όπως θα δούμε .

   Όταν , λοιπόν , πήρα κατ' αρχήν την έγκριση να φτιάξω τον ηλεκτροφωτισμό , με αρμόδιο τον Διευθυντή του Υπουργείου κι' ένα δικηγόρο , πήγαμε στο Λιδωρίκι το Σεπτέμβριο του 1937 .

   Αξέχαστος θα μείνει στη μνήμη μου , ο ενθουσιασμός των ντόπιων , όταν άκουσαν το νέο . Δεν υπήρχε άνθρωπος να μη μας καλέσει γιά να μας φιλοξενήσει και να μας εκφράσει τον ενθουσιασμό του γι' αυτή μας την απόφαση . Ο Μποβιάτσης , με το παρατσούκλι " μπόμης " , μας πήγε με το αυτοκίνητό του στο Χάνι του Καραπιστόλη , κι' εκεί μετά ένα γερό γλέντι , υπογράφτηκε το συμβόλαιο , αφού συνεδρίασε επί..τόπου το Κοινοτικό Συμβούλιο Λιδωρικίου . Χωρίς χρονοτριβή - παρ' όλες τις δυσκολίες στο να βρεθούν κολόνες , κτίριο , υλικά και τεχνίτες - και ύστερα από πολλούς κόπους , εγκαινιάσθηκε το έργο στις 27 Νοεμβρίου του 1937 κι ο μακαρίτης ο Λαχανοκάρδης , δημοσίευσε στον Ρουμελιώτη , τα εγκαίνια και το λόγο που έβγαλα .

Τότε άρχισαν τα βάσανά μου .

   Πρώτα-πρώτα , η κατανάλωση του ρεύματος ήταν πολύ μικρή - περίπου 400 kw ! - αλλά είχα και το μύλο , και κατά κάποιο τρόπο έβγαιναν τα έξοδα . Ύστερα ήτανε και το άλλο : Οι κομματάρχες του τόπου ήθελαν ο καθένας να παρουσιάσει πως το έργο έγινε με ενέργειες του πολιτικού που υποστήριζε . Ο γιατρός Λαλαγιάννης με φορτωνόταν να πω πως το έκανε ο Χλωρός , του Λαικού Κόμματος , ο δε Σφέτσος ο Γιατρός , ότι το έφτιαξε ο Παπαιωάννου , πολιτευτής των Φιλελευθέρων . Εγώ δεν έλεγα γιά κανέναν , και έτσι μου κήρυξαν και οι δυό τον πόλεμο . Είναι σίγουρο , ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερος φάκελλος , στο αρμόδιο Υπουργείο , απ' αυτόν του ηλεκτροφωτισμού του Λιδωρικίου !

   Και τούτο γιατί , φαίνεται , οι Λιδωρικιώτες , πέρα απ' όλα , εκ των υστέρων , δεν μπορούσαν να χωνέψουν πως ένας ..κεφές , ( έτσι μας έλεγαν τότε τους Γρανιτσιώτες και Γρανίτσα , το σημερινό Διακόπι ), που ξεκίνησε απ' το χωριό του 10 χρονών παιδί μ' ένα ζευγάρι παλιοτσάρουχα , από πάμπτωχη οικογένεια , και χωρίς καμιά μόρφωση από σχολείο , παρά μονάχα την τρίτη Δημοτικού , ήρθε στο χωριό τους , γιά να το ηλεκτροφωτίσει ! Αναφορές λοιπόν και κόντρα αναφορές στο υπουργείο , γιά διάφορες αιτίες .

   Χαρακτηριστικά σημειώνω πως μακρυά από το κέντρο του Λιδωρικίου , ένα " κέντρο " συνέχεια έκανε αναφορά ότι έπεφταν τα " βολτ " του ηλεκτρικού και ότι έπρεπε να κηρυχθώ έκπτωτος !

   Δεν θα ξεχάσω μιά φορά , στο Υπουργείο : Το συμβούλιο ηλεκτροφωτισμού συνεδρίαζε , και πήγα μόνος μου να τους εκθέσω τα γεγονότα καυ το δίκιο μου , ο δε ανηψιός του Βουλευτή Παπαιωάννου - που σκοτώθηκε πριν χρόνια , όταν το αεροπλάνο που ήταν μέσα , έπεσε στον Υμηττό - πήρε το θείο του στο τηλέφωνο γιά να του πει : " Μπάρμπα , ολομόναχος να αντιμετωπίσεις τον ανάδοχο στο Λιδωρίκι , γιατί εγώ δεν μπορώ να τον αντιμετωπίσω " . Άς είναι αιώνια η μνήμη αυτού του ανθρώπου .

   Θα αναρωτιέστε τι απόγινε αυτή η επιχείρηση . Σας πληροφορώ 'ετσι γιά την ιστορία , πως ο πατέρας του εκδότη της εφημερίδας , ο λεβέντης μπάρμπα - Θύμιος , μετά το κάψιμο...μοίραζε τις κολώνες στους Λιδωρικιώτες - όσες είχαν απομείνει , γιατί τις άλλες τις πήραν οι Ιταλοί , να φτιάξουν την κατεστραμμένη γέφυρα του Στενού , γιά να περάσουν τα αυτοκίνητά τους - λέγοντας : Έχω άδεια από τον ξάδερφό μου να σας τις δώσω να φτιάξετε τα σπίτια σας....".

   Την παραπάνω ιστορία την έγραψα , γιά να τονίσω πως ενώ είχε βρεθή ο άνθρωπος ο κατάλληλος , παιδεύτηκε όταν έκανε ότι δεν έκαναν οι άλλοι....Και να συστήσω να πάψη να κυριαρχή αυτή η τακτική ανάμεσά μας .

ΠΑΝΑΓ. ΑΘΑΝ. ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ .

   Πέρα όμως απ' τα περί την...ηλεκτροδότηση του Λιδορικιού αναφερόμενα , ο αείμνηστος Ι . Καραλίβανος , αναφέρει και κάποια πράγματα που αξίζει να τα διαβάσετε :

   " Η επαρχία μας , χωρίς να σχετίσω τα θετικά και τα αρνητικά στοιχεία που δημιουργήθηκαν μετά την υποτιθέμενη αποπεράτωση των έργων του Μόρνου , περνάει μιά καμπή ιστορική που θα σημαδέψη την παραπέρα πορεία της . Γιατί με το περίφημο αυτό έργο , δημιουργήθηκαν κάποιες άλλες προοπτικές τουριστικής , θα έλεγα , αναπτύξεώς της , πο - γιά να επιτευχθεί -πρέπει να σταματήσει να μας κυβερνάει ο ωχαδερφισμός ο οποίος μας διακρίνει και να αντιμετωπίσουμε υπεύθυνα τα προβλήματα της Δωρίδος , όλοι μαζί , πέρα από τα προσωπικά και τις κομματικές τοποθετήσεις μας .

   Θα πρέπει να σταματήσουν οι εγωισμοί , και να δούμε πάνω από τις ατομικές φιλοδοξίες και παρορμήσεις , τι χρειάζεται η περιοχή και ποιοί θάταν οι πιό κατάλληλοι άνθρωποι , γιά να βοηθήσουν να γίνουν αυτά που θεωρούνται απαραίτητα . Και γιά να μιλήσουμε την καινούργια οικονομολογική γλώσσα , απαιτείται κι' ένα οργανόγραμμα δηλ. τι χρειάζεται γιά να κάνουμε τον κόσμο νάρχεται στην επαρχία μας , μιά και τώρα έχουμε να του δείξουμε κάτι αξιόλογο και ακόμα , ποιοί άνθρωποι μπορούν να μας βοηθήσουν στο να κατορθωθή αυτό .

   Και φυσικά , να τους βρούμε , να τους επιστρατεύσουμε , να παραδεχτούμε πως είναι πιό ικανοί από μας , πως , πως 'εχουν μεγαλύτερη εμβέλεια γνωριμιών από μας , και να ξεμπρατσωθούμε γιά να τραβήξουμε μπροστά .

   Δεν νομίζω πως είμαι ο πιό κατάλληλος γιά να υποδείξω λεπτομέρειες ειδικές η γενικές γιά το τι πρέπει να γίνει και ποιοί θα κάνουν αυτό που χρειάζεται . Απλώς ρίχνω μιά ιδέα . Να φροντίσουμε π.χ. όλοι μας , με τις γνωριμίες που διαθέτουμε στα γνωστά μας γραφεία εκδρομών , να οργανώσουμε εκδρομές στην επαρχία μας , και ακόμα εκδρομικούς συλλόγους γιά το σκοπό αυτό .

  Θα επιμείνω , όμως , πως πρέπει να ξεπεράσουμε μερικά τρωτά μας . Τελευταία , σ' ένα πετριωτικό μας σωματείο , έγινε ετήσια συνέλευση , με ημερησία διάταξη και εκλογές γιά την ανάδειξη Δ.Συμβουλίου .Και κατ' έθιμον , όπως γίνεται σ' όλες τις συνελεύσεις , εισπράττεται η συνδρομή και έτσι τακτοποιούνται ταμιακά τα μέλη , γιά νάχουν το δικαίωμα του εκλέγειν .

   Μιά ομάδα , με σκοπό να απομονώσει , ωρισμένους , που νόμιζε πως θα τους κατεφήφιζαν , δεν δέχονταν την είσπραξη συνδρομών , με αποτέλεσμα , πολλοί αξιόλογοι άνθρωποι , που μπορούσαν να βοηθήσουν θετικά το σύλλογο , έφυγαν , και φυσικά δεν θα ξαναπατήσουν στο Σύλλογο . Έτσι παρουσιάζεται το φαινόμενο , ενώ η Επαρχία μας αριθμεί μιά σειρά αξιολόγων ανθρώπων , ( επιστημόνων , επιχειρηματιών , κρατικών λειτουργών κλπ. ) , να τους αγνιούμε και να μας αγνοούν , γιατί δεν φροντισαμε να τους πλησιάσουμε ".

  Ακτινο..σκόπος ο αφηγούμενος , αδέρφια , με λίγα λόγια , εμμέσως πλην ..σαφώς , δίνει , με ακρίβεια..μαγνητικής ..τομογραφίας , την πραγματική εικόνα που επικρατεί σε , μερικούς τουλάχιστον , Συλλόγους μας , πως..κερδίζονται οι..εκλογές , ποιοί..επιπλέουν , και..λόγω ..βαρύτητος , πως διαχειρίζονται τους συλλόγους μας απίθανοι ..άνθρωποι , γιατί τίποτα δεν πάει..μπροστά και φυσικά γιατί...λακάνε οι άνθρωποι που μπορούν να προσφέρουν , αποτέλεσμα όλων αυτών ; η ..συρρίκνωση των Συλλόγων και η , εν..τέλει , μετατροπή τους σε...μικροπαρεούλες ομοειδών ανθρώπων , αυστηρά ..επιλεγμένων με την..Πεισιστράτειο...μέθοδο , σημειώστε ότι αυτά ελέχθησαν προ 55ετίας , και η εποχή που τα είπε αυτά , είναι..σημαδιακή , αδέρφια , είναι και η..αρχή του κατήφορου του δικού μας Συλλόγου...εμείς γι' αλλού κινήσαμε , γι' αλλού , κι' αλλού η ζωή μας πάει , λέει ένα όμορφο τραγουδάκι , τα είπε όλα , ο αφηγητής , ...όλα και..πεντακάθαρα...

AΠ’ ΤΟ ..ΛΥΧΝΑΡΙ ΣΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ

Ο Παναγιώτης Παλαιολόγος , ύπάλληλος  της  ΔΕΗ πλέον , όταν  αυτή  επεκτάθηκε σε  όλη  την  Ελλάδα και  φυσικά  και  στο  χωριό  μας .

  Σήμερα ,  δημοσιεύσαμε το ιστορικό της ηλεκτροδότησης του χωριού μας , απ' τον Γρανιτσιώτη , οραματιστή - επιχειρηματία , Γιάννη Καραλίβανο , και όλα όσα επακολούθησαν , ευχάριστα η δυσάρεστα .

   Τις λεπτομέρειες , όμως , το παρασκήνιο και την..καθημερινότητα της όλης..διαδικασίας θα τις δούμε σήμερα , μέσα απο μια λεπτομερέστατη περιγραφή του αξέχαστου Αλέκου Κωστάκη . Απολαύστε τη :

   " Αξίζουν πράγματι πολλά συγχαρητήρια στο σκαπανέα κι' οραματιστή Γιάννη Καραλίβανο και δυο φορές ακόμα γιατί ήταν απόφοιτος της Γ' Δημοτικού , όπως ο ίδιος λέει . Θα 'ταν όμως άδικο αν δεν τονίζαμε και την προσφορά της Πειραιώτικης οικογένειας  Ιωάννου Σταράκη , που κρατούσε την καταγωγή της από το Γαλαξίδι . Ο μεγαλύτερος γιός , ο Θανάσης , ήταν συνεταίρος του Καραλίβανου , ενώ ο Βαγγέλης ήταν ηλεκτρολόγος κι' είχε αναλάβει το χειρισμό της γεννήτριας , την τοποθέτηση των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων στα σπίτια και την κατασκευή του Κοινοτικού δικτύου, ενός δικτύου τεχνικότατου και ωραιότατου , που δεν είχε να ζηλέψει τίποτα κι' από αυτό της Αθήνας . Ο Βαγγέλης ακόμα χρημάτισε και Υπαρχηγός στην προσκοπική ομάδα του χωριού .

   Η μηχανή ήταν Γερμανική HATZ , 16 μόλις , ίππων , πετρελαιοκίνητη και έπαιρνε μπροστά με ανάφλεξη κομματιού στυπόχαρτου και μανιβέλα . Την εγκατέστησαν δε , στο παλιό κτίριο του καμένου αλευρόμυλου του Γ.Κλώσσα , παρα τις αντιρρήσεις του Ι.Κατσώνη , που τον ενοχλούσε , καθώς ήταν και φυσικό , ο θόρυβός της , ιδίως τη νύχτα .

   Θυμάμαι όταν την πρωτόβαλαν σε δοκιμαστική λειτουργία κάποιο απόγευμα . Ήταν εκεί παρόν όλο το Σταρακέικο . Ο βιβλικός γέρο- Σταράκης , η γλυκύτατη και πανάξια γριά του , που ήταν και καλή ερασιτέχνις ζωγράφος , ο γιός του ο Βασίλης με την Γαλλίδα γυναίκα του Ντενίζ κι' ο μικρότερος γιός Νίκος .( Ό Βασίλης Σταράκης , αργότερα , βρήκε ηρωικό θάνατο σαν αξιωματικός υποβρυχίου στον Ελληνο- Ιταλικό κι  Πατρίδα , τιμώντας την ηρωική του θυσία , έδωσε τ' όνομά του σ' ένα πολεμικό σκάφος του στόλου μας . Ο γιός του δε , ο Ζαν Σταράκης , είναι ο γνωστός Ελληνογάλλος αντιστασιακός δημοσιογράφος ).

   Διάβαζε τις οδηγίες στα Γαλλικά η Ντενίζ και τους καθοδηγούσε κι' όταν η μηχανή πήρε μπροστά , όλοι ξέσπασαν σε ζητοκραυγές , ενώ η γριά Σταράκαινα κι η κόρη της Βαλσάμω , κερνούσαν συγκινημένες όλο τον κόσμο .

   Και το κοσμογονικό εκείνο βράδυ της 27.11.1937 , που το Λιωρίκι , έπλεε στο φως , άνοιγε μια καινούρια σελίδα προόδου για το μικρό χωριό μας κι ' έσβηνε το παρελθόν . Αποστρατεύονταν ο Μαλάμος κι ο Σιουκαρόγιαννος , που τις ασέληνες νύχτες άναβαν τα κοινοτικά κλεφτοφάναρα στα σοκάκια για καμιά δυο ώρες και τα οποία , μόλις και μετά βίας , έφεγγαν τα 5-10 μέτρα πιο πέρα απ' την κολόνα τους .

   Θα πρέπει να σημειώσουμε εδώ , ότι στον ηλεκτροφωτισμό μας είχε προλάβει η Πενταγιού . Ο μυλωνάς Παπαγεωργίου είχε προσαρμόσει στο νερόμυλό του μια μικρή γεννήτρια , που έδινε ρεύμα σε καμιά δεκαριά σπίτια . Μ' ένα σύρμα είχε δεμένη την " Παλουκωτή " του βαγενιού απ' το σπίτι του . Κι' όταν ερχόταν δώδεκα το βράδυ , τράβαγε το σύρμα , έπεφτε η παλουκωτή , το νερό του βαγενιού χωριζόταν στα δύο , η γεννήτρια δεν γύριζε και σταματούσε έτσι το φως . Οι Πενταγιώτες πλήρωναν πέντε - έξι οκάδες καλαμπόκι το χρόνο , για έξοδα και φθορές της γεννήτριας . Βέβαια ο φωτισμός ήταν υποτυπώδης και μικρής αποδόσεως και όχι γενικός , ούτε κοινοτικός .

   Το ίδιο θα μπορούσε να λεχθεί και για το φωτισμό που είχε ο Κλώσσας στη μηχανή του , πριν καεί ο μύλος του και για το φωτισμό του μώλου της Ερατεινής , που γινόταν από το Υ.Ε.Ν .

 

To χωριό μας όπως ήταν προπολέμικά , το 1937 , όταν απόχτησε ηλεκτρικό ρεύμα .

   Εμείς στο Λιδωρίκι είχαμε φως από τις 5 το απόγευμα ως τις 12 το χειμώνα κι' απ' τις 7 - 12 το καλοκαίρι . Το χειμώνα , που σηκώνονταν νωρίς το πρωί ο κόσμος για τις δουλειές του , άναβε και κατά τα χαράματα μια ώρα . Φυσικά , δεν γινόταν μεγάλη κατανάλωση , όπως λέει κι' ο κ. Καραλίβανος , και πως να γίνει , αφού εκείνο τον καιρό , οι ηλεκτροβόρες συσκευές , σόμπες , θερμοσίφωνα , κουζίνες , ψυγεία κλπ , είτε ήταν άγνωστα , είτε ήταν απλησίαστα απ' τον πολύ κόσμο ; Αμφιβάλλω αν πέντε δέκα χωριανοί μας είχαν τη δυνατότητα να πάρουν τότε , τέτοια πράγματα .    Έπειτα ρεύμα την ημέρα δεν υπήρχε , γι' αυτό μόνο λίγα σίδερα και καμιά σομπούλα έμπαιναν σε λειτουργία το βραδάκι κι' αυτά αριά και που . Αφήνω που και η μικρή δυναμικότητα της μηχανής δεν πολυσήκωνε τέτοια και , πολλές φορές , ιδίως τις σκοτεινές νύχτες , που άναβαν κι όλα τα κοινοτικά . Στην πανσέληνο όμως , δούλευε ρολόι , έχοντας την Εκάτη σύμμαχό της !

   Φυσικά δε γίνεται λόγος γιά ραδιόφωνα , γιατί , ίσαμε το 1940 , μόνο 8 , όλα κι' όλα , είχε το χωριό μας , αν δεν κάνω λάθος . Πρωτόφερε ένα " Ατγώτερ Κεντ " το 1935 ο Μήτσος ο Καντζιός κι' ύστερα ο Κ.Ευσταθίου , ο Γ.Ν. Πέτρου , ό Ζουμάς , ο Λούης , οι καφετζήδες αδελφοί Ταμβάκη , Ν.Παπαδόπουλος κι' ο Γ.Μανουδάκης , που ήταν μπαταρίας και ρεύματος , όλα κι' έκαιγαν ελάχιστο ρεύμα .

   Πολλοί όμως Λιδορικιώτες , τότε , δεν έβαλλαν ρεύμα στα σπίτια τους είτε γιατί δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα - οι περισσότεροι - είτε γιατί το φοβόντουσαν ( ηλεκτροπληξίες , πυρκαγιές ) κι αυτό μη φανεί σήμερα παράξενο , γιατί και τα σπίτια ήταν παλιά κι ο κόσμος δεν ήταν εξοικειωμένος μ' αυτό .

   Πρώτη εγκατάσταση παροχής ρεύματος έγινε στο σπίτι του Αλέκου Κάππου , από τον Βαγγέλη Σταράκη . Εκεί μάλιστα πήρε το βάπτισμα του πυρός στη ηλεκτρολογία κι ο Παναγιώτης Παλαιολόγος . Το κάθε φως κόστιζε 250 δραχμές κι οι Σταράκηδες τό 'χαν μονοπώλιο , ώσπου ήρθε από την Αθήνα ο Γρανιτσιώτης , την καταγωγή , Κώστας Γιωργούτσος η " παλιαδερφός "με 75 μόνο δραχμές , αλλά τον απορρόφησαν οι Σταράκηδες κι έκαναν κοινοπραξία .

   ( Ο Γιωργούτσος , υπηρέτησε , αργότερα , στην Αεράμυνα Λιδωρικίου , την ΑΑ 69 Δ , η οποία υπαγόταν στη Γραβιά , υπό τον Ταγματάρχη Τσακμακίδη , συστήθηκε το χειμώνα του 1939 κι' είχε την έδρα της στο Ταχυδρομέιο , όπου σήμερα η αυλή της ταβέρνας του Γ . Κουτσούμπα . Είχε επικεφαλής το Δεκανέα Βασίλη Κουλόπουλο και αόπλους στρατιώτες - όλους βοηθητικούς - τον Κ.Μαργέλλο ( Ελλάδα ) , Β. Κασίδη , Ν.Γ.Κάγκαλο , Τσιτούρα ( Λεύκα ) , Μπούτσικο ( Κονιάκο ) , Καρφή ( Δάφνο ) , Σιδηρόπουλο και Τριανταφύλλου ( Καρούτες ) , και Κοκμοτό ( Αμυγδαλιά ) . Αυτοί , μόλις έβλεπαν , στη χάση και στη φέξη , να περνάει κανένα αεροπλάνο , έδιναν αμέσως τηλεφωνικό σήμα στη Γραβιά , κόβοντας όλες τις άλλες γραμμές .

   Κι όταν τηλεφωνούσε ο Ελλάδας , έλεγες , ακούγοντας τις φωνάρες του , πως τουλάχιστον χίλια Στούκας της Λουφτβάφε πλάκωσαν στον ουρανό μας . Τον τύπο των αεροπλάνων τον ξεχώριζαν χάρη σε ένα βιβλίο του Στρατού , που είχε τα σχήματα όλων των αεροπλάνων , δικών μας , Αγγλικών , Γερμανικών και Ιταλικών . Αυτοί , με στρατιωτικές διόπτρες Τσάις , καθόριζαν τον τύπο , το ύψος που πετούσε και πόσα ήταν τα αεροπλάνα κι' έδιναν συνθηματικό τηλεφώνημα ) .

   Ας γυρίσουμε όμως πάλι στα του..ηλεκτροφωτισμού του χωριού μας .
Όπως μου έλεγε ο Βαγγέλης Σταράκης , με τον οποίο πηγαίναμε μαζί στη Β΄τάξη του Γυμνασίου - παρά τα 10 χρόνια που μας χώριζαν - η μηχανή ξεχρεώθηκε τον πρώτο κιόλας χρόνο , μόνο από τις εγκαταστάσεις των σπιτιών . Επομένως δεν είχαν παθητικό , εξάλλου είχε και τα έσοδα του αλευρόμυλου , δεν λέω πως κέρδισαν πολλά , αλλά δεν ζημίωσαν .
   Μια και αναφέραμε όμως το μύλο , θυμάμαι και το παρακάτω επεισόδιο , που , παραλίγο να 'χε άσχημη κατάληξη .
Ο Κλωσσογιώργος , σαν παλιός μυλωνάς , έδειχνε στο μυλωνά των Σταράκηδων , Γ.Νιανιάρα η Πασαντάγια , τον τρόπο λειτουργίας του μύλου . Όταν έπεσε το πρώτο αλεύρι , ο Κλώσσας πήρε λίγο στην παλάμη του , το 'φερε στη μύτη του κι είπε πως , τάχα , μύριζε πετρέλαιο . Το 'φερε κατόπιν στη μύτη του Νιανιάρα και του 'πε να το μυρίσει κι' αυτός , για να δει αν συμβαίνει κάτι τέτοιο . Ο Νιανιάρας έσκυψε απονήρευτος να το μυρίσει , αλλ' εκείνη τη στιγμή ο Κλώσσας του το 'φερε στη μούρη και τον πασάλειψε . Κόντεψαν να σφαχτούν , μπήκαν , όμως , στη μέση ο Βαγγέλης κι' ο Σουρμελοτάσιος και τους ησύχασαν .
   Στο συνεργείο τοποθέτησης του δικτύου δούλεψαν , μαζί με το Βαγγέλη , ο Η.Κάγκαλος ( Κ’φολιάς ) , ο Καψαλοσπύρος , κι ο Κ. Πλιάνος , οι δυο αυτοί , τρέλαναν το Βαγγέλη , μιλώντας μια δική τους φτιαχτή διάλεκτο ( βάζοντας αντίστροφα τις συλλαβές των λέξεων )κι εκείνος νόμισε πως μιλούσαν στο Λιδωρίκι αρβανίτικα !! Κι ήταν τόσο καλό παιδί ο Βαγγέλης , τίμιος κι ευσυνείδητος , ήταν υπαρχηγός στους προσκόπους , μ' αρχηγό τον καθηγητή Θεολόγο Χρήστο Νικολόπουλο . Ήταν τριαντάρης σχεδόν και την ημέρα που δεν είχε δουλειά στη μηχανή ερχόταν στο Γυμνάσιο να συμπληρώσει τις σπουδές του .
   Τον βοηθούσαν οι καθηγητές κι οι συμμαθητές του , όσο γινόταν . Με την κήρυξη του πολέμου , επιστρατεύτηκε και δεν ξαναφάνηκε στο χωριό μας . Πρόπερσι έμαθα πως τον έφαγε κι' αυτόν η " καταραμένη " αρρώστια , Θεός σχωρέσ' τον , γιατί αγάπησε το Λιδωρίκι κι ήταν σωστός άνθρωπός .
   Τώρα έρχομαι στο θέμα , που έχει σχέση με τους πολιτικούς του τόπου μας : τους μακαρίτες Θεμιστοκλή Παπαιωάννου και Αθανάσιο Λαλαγιάννη . Εγώ πιστεύω πως κι οι δυο τους δεν ήταν δυνατόν να φέρουν προσκόμματα κι εμπόδια στον Καραλίβανο , έστω κι αν ακόμα το 'θελαν , και εξηγούμαι :
   Εκείνο τον καιρό - επί 4ης Αυγούστου - δεν τους περνούσε και δεν είχαν καμιά απολύτως δύναμη . Το καθεστώς εκείνης της εποχής , τους είχε αλφαδιάσει και δεν τους λογάριαζε κι ο άνθρωπος που είχε δύναμη τότε στη Δωρίδα ήταν μόνον ο αξιωματικός της Πυροσβεστικής Παν . Ζούκος . Οι δυο απόμαχοι Λιδορικιώτες πολιτικοί , τώρα ήταν ανήμποροι για κάθε αντίδραση . Κάτω απ' τον πλάτανο της Βαθιάς μάλιστα δώσανε τα χέρια και φιλήθηκαν , που είχαν να μιλήσουν σαράντα - ναι σαράντα - ολόκληρα χρόνια οι δυό τους , επομένως , ποιά αντίδραση να προβάλουν ;

   Τελειώνοντας θα ‘θελα να πω πως σαν κηρύχτηκε ο πόλεμος , κι ήρθε η κατοχή , η μηχανή σταμάτησε να λειτουργεί . Ήταν πια νεκρό κεφάλαιο . Ήρθαν κάποιοι πολίτες με Γερμανούς στρατιώτες και την πήραν , για που , όμως ; Άγνωστο παραμένει κι' αδιευκρίνιστο . Πουλήθηκε ; επιτάχθηκε ; Και γιατί δεν πήραν κι από άλλα μέρη μηχανές ; Πολλά ειπώθηκαν τότε , γύρω απ' αυτό το θέμα , αλλά δεν γίνονται πιστευτά .

   Πάντως έμειναν οι..κολόνες , αλλά κι αυτές δεν είχαν καλύτερη τύχη , γιατί τις έφαγε το " Στενό ". Θα περνούσε η Ιταλική τεθωρακισμένη Μεραρχία " Μπρένερο " κι ο Άγγλος αξιωματικός , ο πασίγνωστος Τζεφ , ειδοποίησε τους Ιταλούς στο Λιδωρίκι πως θ' ανατίναζε τη γέφυρα , και πως την ανατίναξη την κάνουν Άγγλοι κι όχι Έλληνες - ώστε να μη προβούν οι Ιταλοί σε αντίποινα - κι ένα βράδυ την τίναξε στον αέρα , μαζί μ' αυτή της Ρέρεσης . Άδικα , όμως , πήγαν τα γεφύρια , ιδίως το κομψοτέχνημα , το θαυμάσιο εκείνο επίτευγμα της Ελληνικής γεφυροποιίας , το γεφύρι του Στενού , με την πρωτοπόρα , για κείνη την εποχή , αριστουργηματική κατασκευή του , που σε γοήτευε με την ελαφράδα του , καθώς τα δυο του τόξα στηρίζονταν μονάχα πάνω σε δυο μπουλόνια .

   Κρίμα όμως που χάθηκε , γιατί οι Γερμαναράδες , την άλλη κιόλας μέρα πέρασαν , πιάσανε και κόψανε όλες τις θεόρατες λεύκες και τα πανύψηλα κυπαρίσσια από τα Χάνια και το Βελούχι κι 'ύστερα τις κολόνες από το Λιδωρίκι . Τα ρίξανε κατόπιν όλα στην κοίτη του ποταμού , έκαναν ένα υποτυπώδες πέρασμα και τράβηξαν το δρόμο τους !

   Αυτά , λοιπόν , τα..λίγα για τον ηλεκτροφωτισμό του χωριού μας , για μένα ο Γιάννης Καραλίβανος υπήρξε ένας οραματιστής και σκαπανέας της προόδου . Ήταν ένα φωτεινό μυαλό και μακάρι η Επαρχία μας να 'χε δυο τρεις ακόμα σαν κι αυτόν η τον Παν .Μποβιάτση ( Γύφτο ) , τον πρωτοπόρο της συγκοινωνίας , που , καίτοι , αγράμματοι , προτρέχανε του καιρού τους και διαβλέπανε την πρόοδο κι οραματίζονταν ένα καλύτερο μέλλον για τον τόπο μας .

   Τέτοιους ανθρώπους πρέπει πάντα να τους τιμάμε και ν' αναγνωρίζουμε το έργο τους . Τίποτε δεν θα κόστιζε να δίναμε τ' όνομά τους σ' ένα δρόμο , σε μια πλατεία στα χωριά μας , σαν μια ελάχιστη αναγνώριση του έργου τους και της προσφοράς τους στον τόπο . Καραλίβανος , Μποβιάτσης και Γιάννης Λαβίδας , είναι ξεχωριστά ονόματα και θα μείνουν στη μνήμη μας .

Υ.Γ.  Στους πρωτοπόρους οραματιστές της " γούρνας " μας , θα 'θελα ν' αναφέρω , όσο κι αν αυτό φανεί παράξενο , και τον Κ.Ν.Μπούγαλη , απ' το Παραδείσι . Αυτός , όταν οι άλλοι γεωργοί της Ελλάδος καλλιεργούσαν όπως κι οι συνάδελφοί τους , της εποχής του Ησιόδου , βάλθηκε να δημιουργήσει στο Παραδείσι πρωτοποριακό αγρόκτημα , με μοντέρνα μαγκανοπήγαδα , αντλίες νερού , εκκολαπτικές μηχανές , σούστες , κάρα , μηχανάροτρα , πτηνοτροφεία κλπ . Ένα όμως , δεν υπολόγισε και γι αυτό , άλλωστε απότυχε . Δεν υπολόγισε την έλλειψη του μεγάλου αστικού κέντρου , που θ' απορροφούσε τα προϊόντα του . Ποιός θ' αγόραζε τ' αυγά , τα κοτόπουλα και τα λαχανικά του ; Οι Μαυριαννιώτες ; η οι Στρουζιώτες ; Πάντως , ήταν κι' αυτός άνθρωπός με προοδευτικό μυαλό κι αν ζούσε σήμερα θα 'ταν μέγας και τρανός " .

  Αυτή ήταν η περιγραφή της..ηλεκτροδότησης του Λιδορικιού από τον Καφτανιαλέκο , που επί πλέον μας έδωσε κι' ένα σωρό άλλες , πολύ χρήσιμες , πληροφορίες , όλα  δηλαδή  τα..παραλειπόμενα της  εποχής  και  της  ηλεκτροδότησης .

           Καλή  σας  μέρα και  καλο  Σαββατοκύριακο ,  να  περνάτε  όλοι  καλά 

              www.lidoriki.com